CHƯƠNG 006
KÝ ỨC CÓ THỂ DI CHUYỂN
Tuyến tram ven sông chạy chậm vào giờ cao điểm, như thể chính nó cũng chưa muốn đến nơi. Mưa mịn đọng thành những vệt chéo trên cửa kính. Bên ngoài, cây cầu thép sẫm màu bắc qua dòng nước xám chì, từng ô dầm sắt trượt ngang khung cửa như những tấm ảnh bị cắt rời; bên trong, người ta đứng sát nhau với cặp tài liệu, cốc cà phê giấy và điện thoại giơ cao quá đầu. Không khí có mùi len ướt.
Keeper đứng cạnh cửa, không bám tay vịn. Đêm qua anh ngủ không sâu. Cứ nhắm mắt là bảng đối chiếu của Iris lại hiện ra: những vết xước trên nắp máy, thứ tự chúng chồng lên nhau, và cái lệch pha họ chưa giải thích được. Thao tác mà cơ thể anh nhớ dường như khớp với một trạng thái cũ của chiếc đồng hồ, không phải trạng thái nó đang mang.
Từ đầu vụ đến giờ họ chỉ đi một con đường: lần theo lịch sử của một vật. Anh có cảm giác mình đang đi vòng quanh một ngôi nhà, sờ từng viên gạch, mà chưa ai hỏi vì sao cửa lại ở phía bên kia.
Phòng Truy Chứng nằm ở tầng nghiệp vụ, cửa sổ nhìn xuống quảng trường. Iris đứng trước màn hình treo tường, tay áo xắn đến khuỷu, tóc buộc gọn sau gáy như mọi buổi sáng. Trên màn hình, ba đường thẳng chạy song song, mỗi đường một màu: dấu vật lý, lai lịch, các đời chủ. Những cột mốc nhỏ rải dọc theo từng đường, và giữa chúng là vài sợi nối mảnh mà cô đã vẽ rồi xóa không biết bao nhiêu lần.
“Vẫn không chạm nhau,” cô nói mà không quay lại. “Thứ tự vết xước cho tôi một dòng thời gian. Giấy tờ cho dòng thứ hai. Lời khai của các đời chủ cho dòng thứ ba. Tôi chỉ ép chúng nằm cạnh nhau được nếu bỏ bớt dữ kiện, mà bỏ bớt dữ kiện là thứ tôi không làm.”
Keeper kéo ghế ngồi, nhìn bảng lâu hơn mức cần thiết.
“Cả ba đều là lịch sử của chiếc đồng hồ.”
“Đó là thứ ta có.”
“Và ta đang làm như thể Dư Âm đi cùng một con đường với nó.”
Iris quay lại.
“Dư Âm nằm trên vật. Đó là…”
Cô dừng. Anh thấy cô nghe lại câu của chính mình.
“…là quy ước làm việc,” cô nói tiếp, chậm hơn. “Tôi chưa chứng minh nó với riêng chiếc này.”
“Khi thao tác của tôi không khớp với dấu trên nắp máy, cô tìm lỗi ở đâu?”
“Ở dấu vật lý. Hoặc ở anh.”
“Thứ tự đó làm tôi cảm động.”
“Tôi không xếp theo mức độ tin.”
Anh gõ nhẹ đầu ngón tay lên mép bàn, cố bắt lấy ý nghĩ vừa chạy qua đầu thành một hình dạng nói ra được.
“Câu hỏi của mình từ đầu đến giờ là ‘Dư Âm này của ai’, ‘nó đến từ đời chủ nào’. Câu nào cũng bắt đầu từ chỗ nó đang nằm. Nhưng nếu chiếc đồng hồ chỉ là nơi nó đang ở thì sao? Không phải nơi nó thuộc về. Như một người ở trọ. Người ở trọ có lịch sử của họ, căn phòng có lịch sử của căn phòng. Mình đang lục hồ sơ căn phòng để tìm người.”
Tay Iris, đang đặt trên mép bàn điều khiển, đứng yên. Cô không nói anh đúng. Cô nhìn bảng, nhìn anh, rồi lại nhìn bảng, như đang thử đặt một quân cờ vào một ô mà trước giờ cô chưa nghĩ nó có thể đứng.
“Nếu hai lịch sử tách được,” cô nói, “thì có một cách thử rẻ và sạch.”
“Cho người ở trọ một căn phòng khác.”
“Một căn phòng chưa từng có ai ở.”
“Chưa từng có ai?”
“Có hóa đơn lô sản xuất.”
Keeper mất thêm một giây mới nhận ra đó là đùa, vì mặt cô không đổi. Nhưng cô đã kéo ghế ngồi xuống. Iris chỉ ngồi khi một ý tưởng đáng để cô ở lại cùng.
Anh liếc xuống cây bút trong túi áo. Cô không cần quay sang cũng thấy.
“Không.”
“Tôi mới chỉ nhìn thôi.”
“Cây bút có lịch sử: anh, túi áo anh, mọi thứ nó từng chạm. Nếu có gì xuất hiện trên đó, tôi sẽ không bao giờ tách được cái nào của cái nào.” Cô mở phiếu thử nghiệm trên máy tính bảng. “Vật mang phải mới, có lô, lấy từ vật tư nghiệp vụ. Hai tấm cùng lô, số sê-ri liền nhau. Một tấm đối chứng. Một tấm cho tiếp xúc với chiếc đồng hồ chín mươi giây, có người chứng kiến, trên camera.”
“Và cả hai đều phải qua tay tôi,” Keeper nói. “Nếu tôi chỉ chạm tấm thứ hai rồi nghe thấy gì đó, người ta sẽ bảo tôi mang nó theo trong người. Tôi vẫn là người từng chạm vào chiếc đồng hồ.”
Ngón tay cô đã gõ xuống bàn phím trước khi anh nói hết.
“Cùng đôi tay, cùng thủ tục, cách nhau chưa đầy năm phút. Đã ghi. Và anh sẽ không được biết tấm nào là tấm nào.”
“Vậy tôi sẽ chỉ biết mình nghe thấy gì, chứ không biết mình đang chờ gì.”
“Đúng.” Cô ngẩng lên. “Trong suốt giai đoạn này anh không được tiếp xúc với chiếc đồng hồ. Anh cũng không có quyền vào tầng hạn chế, nên anh đợi ở hành lang. Còn bây giờ, từ lúc này đến khi tôi lấy xong vật mang, anh đừng chạm vào thứ gì trong căn phòng này.”
Keeper nhìn xuống hai bàn tay mình.
“Tôi sẽ thông báo cho chúng. Còn chúng có nghe hay không thì tôi không bảo đảm.”
“Hãy thông báo cho nghiêm túc.”
＊
Họ xuống bằng thang máy nhân viên. Trước khu vật tư nghiệp vụ có một dãy tủ khóa xám, và Iris dừng ở đó, đưa một tay ra.
“Điện thoại.”
“Tôi chưa nói gì.”
“Anh sắp.”
Trong kho vật tư, những giá thép trắng xếp thẳng hàng dưới ánh đèn đều. Iris lấy một gói niêm phong còn nguyên, quét mã lên màn hình chuỗi lưu giữ gắn cạnh cửa. Màn hình liệt kê: lô sản xuất, nhà cung cấp, ngày nhập kho, người nhận. Ở dòng cuối cùng là một chữ ngắn: Liên kết hồ sơ: không. Cô bóc niêm phong dưới camera trần, lấy ra hai tấm thẻ mỏng bằng vật liệu trung tính, màu trắng ngà, cỡ lòng bàn tay, có số sê-ri liền nhau, rồi cho mỗi tấm vào một túi trong suốt giống hệt nhau. Chỉ mình cô biết cái nào là cái nào. Cô ghi mã vào phiếu, và vào sổ nhỏ trong túi áo.
Rồi cô quay phiếu cho anh đọc. Các trường lần lượt hiện ra: Căn cứ cho phép. Phạm vi. Người tham gia tự nguyện. Người chứng kiến. Người đề xuất giả thuyết. Ở dòng cuối, cô đã gõ tên anh, không nói một lời. Ở dòng Phạm vi, anh đọc: “Tiếp xúc vật mang với vật chứng trong hồ sơ. Không đọc nội dung ngoài phạm vi đã cho phép.”
“Cô không viết ‘sao chép’.”
“Vì tôi chưa biết nó có phải sao chép không. Tôi không ghi điều tôi chưa biết.”
Anh ký bằng ngón tay lên màn hình. Đúng lúc đó, một kỹ thuật viên ca đêm bước vào, áo khoác vắt trên tay, tóc còn ẩm mưa.
“Tôi hết ca sau mười phút nữa,” người đó nói, nhìn cái phiếu thay vì nhìn họ. “Có chữ ký nào cần thì đưa tôi ngay, đừng để người ca sáng phải đi tìm.”
Iris đưa máy tính bảng. Người đó đọc phạm vi, ký vào ô người chứng kiến, rồi đi theo cô tới cuối hành lang, nơi cánh cửa thép của khu hạn chế chỉ mở khi đèn khóa chuyển xanh dưới thẻ của cô. Cửa nhả một tiếng thịch trầm rồi khép lại sau lưng hai người. Trên sàn hành lang, một vạch vàng sơn đứt quãng chạy ngang. Keeper đứng sau nó, đúng chỗ cô đã chỉ.
Một màn hình nhỏ cạnh cửa hiện dòng chữ TIẾP XÚC rồi đếm giây. Anh nhìn con số nhảy, rồi nhìn ra cửa sổ cuối hành lang. Một chuyến tram băng qua cầu, bánh sắt rít nhẹ trên ray ướt, và tiếng của nó vọng lên qua lớp kính dày như ai đó gõ thìa vào cốc. Anh chờ một thứ gì đó từ phía bên kia cánh cửa: một cái động ở lòng bàn tay, một giọng gọi. Không có gì. Anh hiểu rằng cô bắt anh đứng ngoài không phải vì cô tin nó không thể lan tới, mà vì nếu có thứ gì tới, cô muốn biết nó tới từ đâu.
Màn hình chớp xanh. Ba phút sau cửa mở. Iris bước ra với một khay niêm phong, còn người kỹ thuật viên đi vòng ra thang máy, gật đầu một cái rồi biến mất, mang theo cái áo khoác và chữ ký của mình.
＊
Phòng kiểm Dư Âm nhỏ hơn anh nhớ. Tường bọc vật liệu xám hút âm, một chiếc bàn thép trơn, một chiếc đèn bàn gắn tay đòn, và ở đầu phòng là ô cửa sổ duy nhất nhìn ra quảng trường và cây cầu. Chiếc ghế dành cho anh đã được kéo sát bàn hơn lần trước, lưng quay về phía tường. Một cốc nước đặt sẵn trong tầm tay trái. Cạnh sổ ghi chép là một chiếc đồng hồ bấm giờ đã cài giới hạn sáu mươi giây.
Không ai nói với anh điều gì, nhưng anh nhận ra: căn phòng đã được sắp xếp cho một người có thể ngã. Anh không dám chắc đó là lo lắng. Cũng có thể đó chỉ là quy trình.
“Rửa tay, ghi giờ,” Iris nói. “Rồi ngồi.”
Khi anh quay lại, cô đang đeo găng.
“Anh gõ hai lần lên tay ghế nếu muốn dừng. Tôi cắt. Không hỏi lý do.”
“Và nếu tôi không gõ được?”
“Thì tôi sẽ không chờ anh gõ.” Cô chuyển sang chuyện khác ngay, như thể câu vừa rồi cũng chỉ là một dòng của phiếu. “Xòe tay ra.”
Anh xòe. Cô nghiêng đèn, nhìn từng ngón, lòng bàn tay, móng tay, mà không chạm vào. Rất lâu sau anh mới nghĩ ra rằng người ta không nhìn một mẫu thử như vậy.
Cô cúi xuống bàn, bóc lớp niêm phong trên khay dưới ánh đèn. Một lọn tóc tuột khỏi chỗ buộc, rơi xuống má. Cô đẩy nó lại bằng mu cổ tay đeo găng, không ngẩng lên. Keeper nhìn thêm đúng một nhịp so với điều công việc đòi hỏi, rồi chuyển mắt sang hai tấm thẻ giống nhau như hai giọt nước.
“Tấm thứ nhất.”
Anh đặt lòng bàn tay lên tấm thẻ. Mát, nhẵn, mùi nhựa mới rất nhạt. Anh nghe tiếng máy lạnh, nghe nhịp thở của chính mình. Sáu mươi giây trôi qua với đúng bấy nhiêu thứ ấy.
“Không có gì.”
“Mô tả.”
“Mát. Nhẵn. Máy lạnh. Tôi đang tự hỏi mình có nên thất vọng không.”
“Đừng.” Cô viết. “Chỗ trống không sai.”
Cô thay tấm khác. Anh rửa lại tay, ghi giờ, ngồi xuống. Mọi thứ diễn ra không đầy năm phút.
“Tấm thứ hai.”
Lúc đầu cũng là mặt bàn. Anh đã gần quay sang nói với cô rằng đây lại là một mặt bàn. Rồi rất nhỏ, một hơi ấm xuất hiện ở giữa lòng bàn tay, như thể vừa có ai nắm tay anh rồi buông.
Sau mi mắt, căn phòng không đổi: không hình ảnh, không ánh sáng. Chỉ có tiếng một người đứng rất gần mà không muốn gọi to.
“Keeper.”
Có nửa nhịp ngập ngừng trước cái tên. Đúng nửa nhịp ấy, đúng chỗ ấy, anh đã nghe từ chiếc đồng hồ. Rồi một bàn tay đặt lên mu bàn tay anh, khô, ấm, chỉ trong một khoảnh khắc, không dẫn đi đâu. Cơ thể anh nhận ra nó trước khi anh kịp nghĩ gì.
Rồi mọi thứ rút đi. Không bị cắt, mà như bị ai nhẹ nhàng thu lại.
Anh mở mắt. Âm thanh của thế giới trở lại từng lớp: máy lạnh, tiếng tram ngoài cầu, tiếng bút của Iris đã dừng. Ngón trỏ tay phải của anh đang cong vào ngón cái, kẹp một thứ rất mỏng mà không có thật. Anh lấy tay kia che nó đi, trước khi kịp quyết định có nên làm thế hay không.
“Bốn mươi hai giây,” Iris nói. “Anh bỏ ra trước.” Cô không hỏi anh có sao không. “Úp nó xuống. Mặt úp. Nhấc tay.”
Anh nhấc tay ngay lần đầu.
“Nói đi. Chậm.”
“Một giọng phụ nữ. Gọi tên tôi.”
“Anh nói ‘giống’ gì đó. Tôi cần cái gì trùng, không cần cái gì giống.”
Anh nghĩ một chút.
“Giọng. Chỗ ngắt nửa nhịp trước cái tên. Và bàn tay: khô, ấm, đặt lên mu bàn tay tôi. Giống lần trước ở chiếc đồng hồ ở ba điểm đó.”
Cô ghi. Rồi mắt cô chuyển xuống tay anh.
“Ngón trỏ.”
“Không sao.”
“Nó đang làm gì?”
Anh im một lúc.
“Nó muốn kẹp một thứ rất mỏng. Không đau. Với lại hơi nhói ở sau mắt. Cũng không nhiều.”
Cô đẩy cốc nước về phía anh, nửa gang. Chỉ nửa gang. Anh uống.
“Một dấu Dư Âm xuất hiện trên một vật mang sạch sau khi nó tiếp xúc chiếc đồng hồ. Chỉ thế. Tôi chưa biết nó rời khỏi chiếc đồng hồ hay chỉ để lại một bản. Chưa biết nó có cần đúng anh. Chưa biết lần thứ hai có lặp lại không.”
“Một lần thử.”
“Một lần thử có đối chứng. Chưa phải một quy luật.”
Keeper nhìn tấm thẻ nằm úp trên bàn. Từ mặt sau, nó trông hoàn toàn bình thường.
“Cô ấy không có ở đây,” anh nói. “Chiếc đồng hồ cũng không. Vậy mà thứ đó vừa gọi tên tôi từ một mẩu vật liệu có hóa đơn.”
“Một dấu Dư Âm mang giọng một người phụ nữ,” cô nói. “Không phải một người phụ nữ.”
“Được. Một dấu.” Anh im một lúc. “Nếu nó rời khỏi vật ban đầu được, thì ký ức đó thuộc về ai? Người đã sống qua nó? Chủ chiếc đồng hồ? Người đang cầm tấm thẻ này?”
“Chúng ta chưa biết nó đã rời đi hay chỉ để lại một bản khác.”
“Nếu là một bản khác, thì chúng ta vừa tạo ra một bản sao của một ký ức mà người đã sống qua nó không hề đồng ý. Không ai hỏi cô ấy. Không ai hỏi ai cả.”
Iris không trả lời ngay. Cô tháo găng, từng ngón một, rồi gấp chúng lại nhỏ hơn mức cần thiết.
“Phiếu của tôi có trường ‘căn cứ cho phép’,” cuối cùng cô nói. “Tôi viết nó hẹp vì lý do đó. Nhưng một trường trong phiếu không trả lời được câu anh hỏi.” Cô ngừng lại. “Giữ được một thứ không có nghĩa là có quyền giữ nó.”
Anh nhìn cô. Đó không phải một câu trả lời. Đó là việc cô từ chối giả vờ có một câu trả lời.
Cô cho tấm thẻ vào túi chứng cứ, niêm phong, dán nhãn, ghi giờ. Lúc đầu giờ sáng nay nó chưa có lịch sử sử dụng nào trong hồ sơ vụ này; từ bây giờ nó có đúng một.
Rồi cô mở hồ sơ vụ trên màn hình. Ba đường thẳng lại hiện ra, vẫn song song, vẫn không chạm vào nhau. Cô nhìn chúng một lúc lâu.
“Cả ba đều là lịch sử của chiếc đồng hồ,” Keeper nói. “Nếu một dấu có thể đi qua một vật mang, thì ta không thể chỉ tra vật nữa.”
“Phải tra người.”