Sau khi rời khỏi chợ phiên, hai bà cháu không trở về nhà ngay.
Con đường đất đỏ uốn lượn giữa những thửa ruộng đang vào mùa xanh tốt. Từng cơn gió từ ngoài đồng thổi tới làm mặt lúa gợn lên thành từng đợt sóng mềm mại, trải dài đến tận chân trời. Xa xa, vài cánh cò trắng chậm rãi đáp xuống bờ ruộng rồi lại thong thả bước đi tìm mồi, hoàn toàn không bận tâm đến những người đang đi ngang qua.
Duy đi bên cạnh bà nội, một tay cầm con cào cào bằng lá dừa mà ông cụ trong chợ đã tặng, tay còn lại đỡ chiếc giỏ tre mỗi khi bà đổi tay xách. Cậu không nói nhiều, chỉ lặng lẽ ngắm nhìn khung cảnh xung quanh như sợ mình sẽ bỏ lỡ một điều gì đó rất nhỏ.
"Đường này..."
Bà nội khẽ lên tiếng.
"Hồi mẹ con còn nhỏ."
"Ngày nào cũng chạy qua."
Duy quay sang nhìn bà.
"Bà có hay đánh mẹ không?"
Bà bật cười, những nếp nhăn nơi khóe mắt cũng theo đó mà cong lên.
"Đánh chứ."
"Nghịch lắm."
"Có lần leo lên cây ổi nhà bác Tư hái trộm, bị chó đuổi chạy mất cả dép."
Nói đến đây, chính bà cũng không nhịn được cười.
"Ông nội con còn phải đi tìm dép giúp."
Duy cũng bật cười theo.
Trong trí tưởng tượng của cậu, hình ảnh mẹ lúc nào cũng dịu dàng và chững chạc. Thật khó để tưởng tượng bà ngày nhỏ cũng từng chạy khắp làng, từng bị chó đuổi, từng bị ông bà mắng vì những trò nghịch ngợm như bao đứa trẻ khác.
Đi thêm một đoạn, bà nội bỗng dừng lại trước một cây me già mọc ven đường.
"Tới rồi."
Duy ngẩng đầu nhìn lên.
Tán cây rộng đến mức che kín cả một khoảng đường. Những quả me non còn xanh lủng lẳng trên cành, thi thoảng lại có vài chiếc lá nhỏ xoay tròn rơi xuống theo gió.
Bà nội cúi xuống nhặt một cành me vừa gãy vì gió, bẻ đôi rồi đưa cho Duy.
"Hồi nhỏ."
"Mẹ con hay ngồi đây."
"Đợi bà đi chợ về."
Duy cầm cành me trên tay.
Đó chỉ là một cành cây rất bình thường.
Nhưng không hiểu sao, khi nghe bà kể, cậu lại có cảm giác nơi này vẫn còn lưu lại tiếng cười của một cô bé từ rất nhiều năm trước.
Thời gian thật kỳ lạ.
Nó có thể mang con người đi rất xa.
Nhưng lại để ký ức ở nguyên một chỗ.
Khi hai bà cháu về đến nhà, mặt trời đã bắt đầu nghiêng về phía tây.
Ông nội đang ngồi dưới hiên, chiếc radio cũ đặt bên cạnh vẫn phát bản tin buổi chiều bằng một chất giọng đều đều quen thuộc.
"...Theo ghi nhận, vụ cháy rừng tại một quốc gia ở phía bên kia bán cầu vẫn chưa được khống chế hoàn toàn..."
"...Các chuyên gia nhận định nguyên nhân có thể do thời tiết khô hạn kéo dài..."
Ông nội khẽ vặn nhỏ âm lượng rồi ngước lên nhìn hai bà cháu.
"Đi vui không?"
Duy mỉm cười gật đầu.
"Vui lắm ông."
Ông nội nhìn con cào cào bằng lá dừa trên tay cậu rồi cười.
"Ông Sáu tặng à?"
"Dạ."
"Ông ấy vẫn vậy."
"Hễ thấy trẻ con."
"Là lại cho đồ."
Ông cười hiền rồi không nói thêm.
Dường như ở Thanh Khê, ai cũng biết nhau.
Chỉ cần nhìn một món đồ trên tay, cũng đủ biết nó đến từ ai.
Duy ngồi xuống bậc thềm trước hiên.
Tiếng radio vẫn đều đều vang lên phía sau lưng.
Tiếng ve vẫn ngân dài trên những tán cây.
Ngoài cổng, vài đứa trẻ trong làng vừa chạy ngang vừa gọi nhau í ới.
Cậu chống cằm nhìn khoảng sân đang ngập trong ánh nắng cuối ngày.
Hoàng hôn ở quê không đến đột ngột.
Nó chậm rãi phủ lên từng mái ngói, từng hàng cau, từng bụi chuối sau vườn rồi mới nhẹ nhàng nhuộm cả bầu trời thành màu cam dịu.
Duy bỗng nghĩ.
Nếu thời gian...
Có thể đi chậm lại như buổi chiều hôm nay.
Thì tốt biết mấy.
Ông nội tắt chiếc radio sau khi bản tin kết thúc. Khoảng sân nhỏ lập tức trở nên yên tĩnh hơn rất nhiều, chỉ còn tiếng ve và tiếng lá cau khẽ va vào nhau mỗi khi gió thổi qua.
Ông chống hai tay lên đầu gối rồi chậm rãi đứng dậy.
"Đi."
"Ông dẫn cháu ra sau vườn."
Duy lập tức đứng theo.
Hai ông cháu đi men theo lối gạch nhỏ dẫn về phía sau ngôi nhà. Khác với khoảng sân trước lúc nào cũng ngập nắng, khu vườn phía sau mát mẻ hơn hẳn. Những hàng chuối xanh rì đứng san sát nhau, tàu lá khẽ lay động trong gió tạo nên những âm thanh xào xạc rất dễ chịu. Xa hơn một chút là mấy luống rau được bà nội chăm sóc cẩn thận, từng cây cải, cây hành, cây hẹ đều xanh mướt, trông đầy sức sống.
Ông nội dừng lại trước một gốc ổi già.
Thân cây không lớn nhưng cành vươn rất rộng. Có những cành thấp đến mức chỉ cần đưa tay lên là có thể chạm vào những quả ổi còn xanh đang lấp ló sau kẽ lá.
Ông đưa tay vuốt nhẹ lên lớp vỏ sần sùi của thân cây.
"Cây này..."
"Lớn hơn cả mẹ con."
Duy hơi ngạc nhiên.
"Thật ạ?"
Ông gật đầu.
"Hồi ông trồng."
"Mẹ con còn chưa biết đi."
"Năm nào nó cũng trèo."
"Có lần ngã."
"Khóc cả buổi."
Ông vừa kể vừa cười, như thể ký ức ấy vẫn còn mới nguyên trong lòng.
Duy cũng đặt bàn tay lên thân cây.
Lớp vỏ thô ráp cọ vào da tay, mang theo cảm giác rất thật.
Một cái cây...
Lại có thể lặng lẽ chứng kiến một con người lớn lên.
Nó không biết nói.
Không biết cười.
Cũng chẳng nhớ được điều gì.
Nhưng những vòng gỗ bên trong thân cây có lẽ đã âm thầm ghi lại biết bao mùa mưa nắng mà con người chẳng bao giờ nhìn thấy.
Ông nội ngắt một quả ổi còn hơi xanh, dùng vạt áo lau qua rồi đưa cho Duy.
"Cắn thử."
"Chua đấy."
Duy cắn một miếng.
Quả đúng như lời ông nói.
Vị chua xen lẫn chút chát lập tức lan khắp đầu lưỡi khiến cậu khẽ nhăn mặt.
Thấy vậy, ông nội cười thành tiếng.
"Biết ngay mà."
"Muốn ăn ngọt."
"Phải biết chờ."
Ông chỉ lên những quả ổi đã ngả vàng trên cành cao hơn.
"Cái gì cũng thế."
"Nóng vội."
"Thì chỉ nếm được vị chát."
Duy không trả lời.
Cậu lặng lẽ nhìn những quả ổi đang đung đưa trong gió.
Không hiểu vì sao...
Những lời ông nội nói luôn rất bình thường.
Nhưng mỗi lần nghe xong, cậu đều có cảm giác chúng không chỉ đang nói về cái cây trước mắt.
Mặt trời tiếp tục hạ thấp sau những rặng tre cuối làng.
Ánh nắng đỏ nhạt len qua từng tán lá, phủ lên khu vườn một màu vàng dịu. Bóng của hai ông cháu kéo dài trên lối đi lát gạch cũ, chậm rãi nối liền với bóng của những hàng chuối và cây ổi già.
Đúng lúc ấy, từ ngoài đầu ngõ vang lên tiếng gọi nhau í ới của lũ trẻ.
"Duy!"
"Có Duy ở nhà không?"
Ông nội quay đầu nhìn ra cổng rồi bật cười.
"Hình như..."
"Bạn đến tìm cháu rồi."
Duy hơi ngạc nhiên.
"Bạn?"
Ông gật đầu.
"Chiều nào bọn nhỏ cũng rủ nhau đi chơi."
"Biết nhà mình có khách."
"Chắc chúng đến gọi."
Duy nhìn về phía cánh cổng gỗ.
Bên ngoài, mấy cái đầu nhỏ đang thấp thoáng sau hàng rào, đứa nào cũng cố nhón chân nhìn vào trong sân.
Ông nội khẽ vỗ vai cháu.
"Đi đi."
"Tuổi của cháu..."
"Không nên ở cạnh ông già này suốt."
Duy bật cười.
Rồi chạy về phía cổng.
Phía sau lưng cậu, ông nội vẫn đứng dưới gốc ổi già, lặng lẽ nhìn theo bóng dáng đứa cháu đang hòa vào tiếng cười của lũ trẻ.
Khóe môi ông khẽ cong lên.
Có lẽ...
Đối với một người đã đi gần hết cuộc đời như ông.
Không có âm thanh nào đẹp hơn tiếng trẻ con cười vào mỗi buổi chiều mùa hạ.