Bài thực hành hôm thứ Năm bắt đầu bằng một thông báo khiến cả lớp Độc dược xôn xao.
Giáo sư Snape đặt lên bàn một chiếc khay kim loại đựng sáu lọ thủy tinh, một hộp nguyên liệu và một tờ hướng dẫn được viết bằng nét chữ nhỏ, sắc như những vết cắt.
“Các trò sẽ làm việc theo nhóm ba người. Mỗi nhóm phải chuẩn bị một mẫu dung dịch ổn định theo hướng dẫn, ghi lại những lần điều chỉnh và nộp báo cáo vào cuối tuần.”
Ông dừng lại trước bàn đầu tiên.
“Ta không chấm điểm cho những lời giải thích được nghĩ ra sau khi thí nghiệm thất bại. Ta cũng không chấp nhận việc một thành viên làm thay phần việc của người khác rồi ghi tên cả nhóm lên kết quả.”
Ron liếc Harry.
Harry nhìn lên trần nhà với vẻ mặt vô tội.
“Có vẻ ông ấy đang nói với cậu,” Ron thì thầm.
“Có vẻ ông ấy đang nói với tất cả mọi người,” Hermione đáp, không ngẩng đầu khỏi tờ hướng dẫn.
Nhóm của họ gồm Ron, Harry và Hermione. Snape yêu cầu từng nhóm nhận nguyên liệu theo danh sách, kiểm tra tình trạng dụng cụ trước khi bắt đầu rồi mới tiến hành pha chế.
Ron được giao kiểm tra dụng cụ và ghi nhận những thay đổi trong quá trình thực hiện. Hermione phụ trách đối chiếu hướng dẫn; Harry chịu trách nhiệm chuẩn bị nguyên liệu và thực hiện các bước pha chế dưới sự giám sát của cả nhóm.
Công việc nghe có vẻ đơn giản.
Nó không đơn giản.
Lọ thủy tinh thứ ba có một vết xước mảnh gần đáy. Ron phát hiện ra khi nghiêng lọ dưới ánh đèn. Cậu đặt nó sang bên, ghi số hiệu và báo cho Hermione.
“Có thể chỉ là vết xước bên ngoài,” Harry nói.
“Có thể,” Ron đáp. “Nhưng chúng ta không biết nó có ảnh hưởng đến độ bền của lọ hay không.”
Hermione kiểm tra bằng mắt, không chạm tay vào vết xước.
“Đánh dấu nó là dụng cụ cần kiểm tra, đừng tự kết luận là không sử dụng được.”
Ron ghi lại.
Cậu không thay lọ mới, cũng không tự ý lấy một chiếc khác từ tủ. Cậu báo với Snape, chờ giáo sư kiểm tra rồi mới nhận một chiếc thay thế.
Snape không khen ngợi.
“Tiếp tục.”
Ron thấy hơi thất vọng, nhưng cậu không để ý lâu. Họ còn phải hoàn thành bài thực hành.
Đến bước thứ tư, Harry đổ nguyên liệu chậm hơn mức hướng dẫn. Dung dịch đổi màu muộn hơn dự kiến.
Hermione lập tức yêu cầu dừng lại.
“Chúng ta phải kiểm tra xem nguyên liệu đã được cân đúng chưa.”
“Đã cân đúng,” Harry nói.
“Vậy có thể do nhiệt độ.”
“Hoặc do tớ đổ chậm.”
“Chúng ta không nên chọn một nguyên nhân trước khi kiểm tra.”
Ron nhìn hai người tranh luận, rồi đặt chiếc đồng hồ cát nhỏ cạnh nồi pha chế.
“Chúng ta có thể ghi lại thời gian thực tế. Sau đó kiểm tra lượng nguyên liệu và nhiệt độ. Nếu không tìm được nguyên nhân, báo cáo sẽ ghi là chưa xác định.”
Harry gật đầu. Hermione cũng không phản đối.
Họ kiểm tra lại lượng nguyên liệu. Không có sai lệch đáng kể. Nhiệt độ nằm trong phạm vi được phép. Nhưng thời gian thực hiện bước thứ tư dài hơn mức hướng dẫn gần nửa phút.
Điều đó chưa đủ để kết luận sự chậm trễ là nguyên nhân khiến dung dịch đổi màu muộn.
Ron ghi lại cả hai dữ kiện.
“Cậu không định thử làm lại ngay à?” Harry hỏi.
“Không. Chúng ta cần hoàn thành mẻ hiện tại trước. Nếu làm lại bây giờ, chúng ta sẽ không có đủ thời gian kiểm tra tất cả các bước.”
“Nhưng nếu mẻ này hỏng thì sao?”
“Thì chúng ta ghi nhận nó hỏng.”
Harry nhăn mặt. Hermione lại gật đầu.
Họ tiếp tục. Đến bước cuối, dung dịch đạt trạng thái ổn định nhưng màu sắc nhạt hơn mẫu chuẩn một chút. Snape kiểm tra, dùng đũa phép thử độ ổn định rồi ghi một dấu nhỏ lên phiếu kết quả.
“Đạt yêu cầu tối thiểu,” ông nói. “Nhưng chưa đạt mức tốt.”
Harry cúi xuống nhìn mẫu dung dịch.
“Chúng ta chỉ thiếu một chút.”
“Vậy thì báo cáo phải cho biết chúng ta biết gì và không biết gì,” Hermione nói.
Ron hoàn thành bảng ghi chép. Cậu không cố giải thích màu sắc khác biệt bằng một giả thuyết duy nhất. Cậu liệt kê thời gian thực hiện, lượng nguyên liệu, nhiệt độ, tình trạng dụng cụ và kết quả quan sát được.
Khi Snape thu bài, ông dừng lại trước tờ ghi chép của nhóm.
“Trò Weasley.”
Ron đứng thẳng người.
“Thưa giáo sư?”
“Phần kiểm tra dụng cụ được thực hiện đúng quy trình. Trò cũng không tự ý thay đổi điều kiện thí nghiệm khi kết quả khác dự kiến.”
Ron chờ đợi một lời phê bình tiếp theo.
“Đừng nhìn ta như thể trò đang chờ một lời nguyền. Ta chỉ đang nhận xét phần việc của trò.”
“Vâng, thưa giáo sư.”
“Phần báo cáo còn thiếu một đối chiếu với mẫu chuẩn ở thời điểm trước bước cuối. Hãy bổ sung nếu nhóm có dữ liệu. Nếu không có, đừng tự tạo ra dữ liệu.”
Ông chuyển sang nhóm kế tiếp.
Ron ngồi xuống. Cậu không được điểm cao nhất lớp. Mẫu dung dịch của nhóm cũng không đẹp nhất. Nhưng lần này, cậu đã làm đúng phần việc được giao và không khiến tình hình tệ hơn chỉ vì muốn giải quyết mọi vấn đề ngay lập tức.
Sau giờ học, Harry giúp Ron cất dụng cụ.
“Cậu biết không,” Harry nói, “nếu là tuần trước, có lẽ cậu đã tự thay cái lọ đó rồi tiếp tục làm.”
“Có lẽ.”
“Hoặc cậu đã thử điều chỉnh dung dịch khi nó đổi màu chậm.”
“Có lẽ.”
Harry nhìn cậu.
“Cậu định trả lời câu nào cũng là có lẽ à?”
Ron nhún vai.
“Tớ không biết chắc mình đã làm gì nếu là tuần trước.”
Câu trả lời khiến Harry bật cười.
Họ nộp dụng cụ vào tủ rồi cùng đi về phía cầu thang. Hermione đã đi trước để mượn sách ở thư viện.
“Dù sao,” Harry nói, “tớ nghĩ chúng ta làm khá tốt.”
“Chúng ta đạt mức tối thiểu.”
“Cậu không thể vui một chút được à?”
Ron nghĩ đến mẫu dung dịch nhạt màu, phần dữ liệu còn thiếu và lời nhận xét của Snape. Cậu vẫn muốn đạt kết quả tốt hơn. Nhưng cậu không còn xem một kết quả chưa hoàn hảo là bằng chứng rằng mình đã thất bại hoàn toàn.
“Được,” cậu nói. “Chúng ta làm khá tốt.”
Harry gật đầu hài lòng.
Họ đi thêm vài bước thì gặp Neville đang loay hoay với một chồng sách lớn hơn khả năng giữ thăng bằng của cậu. Một quyển sách trượt khỏi chồng, rơi xuống sàn.
Ron cúi xuống nhặt lên.
“Cậu có cần giúp mang không?”
Neville nhìn chồng sách, rồi nhìn Ron.
“Có. Nhưng cậu cầm giúp tớ hai quyển thôi. Tớ vẫn muốn tự mang phần còn lại.”
Ron đưa hai quyển sách cho mình.
“Được.”
Cả ba tiếp tục đi, chậm hơn một chút.