Ron đang trên đường đến lớp thì nghe thấy tiếng tranh cãi ở cuối hành lang.
Một học sinh năm hai đứng cạnh chiếc tủ đựng dụng cụ, mặt đỏ bừng. Đối diện cậu là một học sinh khác đang giữ một quyển sách bị rách bìa. Trên sàn có vài tờ giấy và một chiếc hộp gỗ mở nắp.
“Tớ đã bảo cậu đừng đụng vào!” người giữ quyển sách nói.
“Tớ chỉ muốn lấy chiếc hộp!”
“Vậy tại sao cậu lại kéo cả chồng sách xuống?”
Ron dừng lại.
Cậu nhận ra một trong hai người là Martin, một học sinh Gryffindor thường đến thư viện cùng Neville. Người còn lại là một học sinh Hufflepuff mà Ron không quen rõ.
“Có chuyện gì vậy?” Ron hỏi.
Martin quay sang.
“Cậu ấy làm rơi sách của tớ rồi còn nói không phải lỗi của cậu ấy.”
“Tớ không nói thế!” học sinh Hufflepuff phản đối. “Tớ nói tớ không cố ý.”
Ron nhìn chiếc hộp dưới sàn. Một số dụng cụ nhỏ đã rơi ra, nhưng không có gì bị vỡ.
“Cậu có thấy chuyện xảy ra không?” Martin hỏi.
Ron lắc đầu.
“Không. Tớ chỉ nghe tiếng tranh cãi.”
“Vậy cậu không biết cậu ấy đã làm gì đâu.”
Martin cúi xuống nhặt sách, nhưng cậu làm động tác quá mạnh khiến phần bìa rách thêm một đoạn.
Ron bước tới.
“Để tớ giúp.”
“Không cần.”
Martin giật quyển sách về phía mình.
Học sinh Hufflepuff đứng yên, hai tay nắm chặt. Cậu có vẻ vừa giận vừa xấu hổ.
Ron muốn nói rằng Martin không nên phản ứng như vậy. Nhưng cậu không biết chính xác điều gì đã xảy ra trước khi mình đến. Nếu lên tiếng, cậu có thể bảo vệ nhầm người hoặc làm tình hình tệ hơn.
“Có ai khác nhìn thấy không?” Ron hỏi.
“Không biết,” Martin đáp. “Nhưng cậu ấy phải chịu trách nhiệm.”
“Vì điều gì?” Ron hỏi.
Martin nhìn cậu.
“Vì làm rơi sách.”
“Cậu ấy có nói là không làm rơi sách đâu.”
“Cậu đang bênh cậu ấy à?”
Ron cảm thấy mình bị đẩy vào một lựa chọn mà cậu không muốn. Nếu đứng về phía Martin, cậu sẽ phải tin vào lời kể của người mình quen. Nếu đứng về phía học sinh Hufflepuff, cậu sẽ làm điều đó chỉ vì thấy Martin có vẻ quá gay gắt.
Cậu không muốn chọn một trong hai.
“Tớ không biết ai đúng,” Ron nói. “Tớ chỉ biết mình không nhìn thấy chuyện xảy ra.”
Martin cau mày.
“Vậy thì đừng xen vào.”
Câu nói khiến Ron khó chịu. Cậu đã cố gắng không đưa ra kết luận khi thiếu thông tin, nhưng điều đó không có nghĩa cậu phải giả vờ rằng chẳng có gì cần giải quyết.
“Tớ không xen vào để quyết định ai đúng,” Ron đáp. “Tớ chỉ nghĩ nên gọi người phụ trách.”
Học sinh Hufflepuff nhìn cậu.
“Cậu định báo giáo sư à?”
“Nếu có sách hoặc dụng cụ bị hỏng, có lẽ cần có người kiểm tra.”
Martin thở mạnh.
“Cậu làm mọi chuyện phức tạp lên.”
“Có thể,” Ron nói. “Nhưng tớ không muốn kể lại một chuyện mà tớ không tận mắt thấy như thể mình biết rõ nó.”
Cậu đi tìm giáo sư McGonagall.
Khi bà đến, Martin đã nhặt gần hết sách. Học sinh Hufflepuff vẫn đứng cạnh tủ, không nói gì. McGonagall hỏi từng người điều gì đã xảy ra trước khi chiếc hộp rơi xuống.
Martin kể rằng bạn kia đã kéo hộp ra khỏi tủ mà không kiểm tra chồng sách đặt phía trên. Học sinh Hufflepuff nói chiếc hộp nằm phía trước và cậu chỉ kéo nó ra một đoạn, không nhận ra quyển sách đang dựa vào hộp.
Hai lời kể khác nhau ở chi tiết quan trọng: Martin cho rằng bạn mình đã kéo mạnh; người kia nói chiếc hộp bị mắc vào một vật phía sau nên cậu phải dùng lực nhiều hơn dự kiến.
McGonagall kiểm tra chiếc hộp. Một góc của nó bị cong, có vẻ đã mắc vào mép tủ. Bà yêu cầu hai học sinh sắp xếp lại dụng cụ và viết tường trình riêng, đồng thời nhắc Martin không được tiếp tục xử lý sách bị hỏng khi chưa kiểm tra mức độ hư hại.
Trước khi rời đi, bà quay sang Ron.
“Em đã chứng kiến chuyện gì?”
“Em chỉ nghe tiếng tranh cãi và nhìn thấy tình trạng sau khi sự việc xảy ra, thưa giáo sư.”
“Em có nghe thấy ai thừa nhận điều gì không?”
“Không ạ. Em chỉ nghe thấy hai bạn tranh cãi về việc chiếc hộp rơi.”
McGonagall gật đầu.
“Vậy đó là điều em có thể xác nhận. Không hơn.”
Ron cảm thấy nhẹ nhõm. Cậu đã không phải quyết định ai nói thật, cũng không phải tìm cách giải quyết toàn bộ mâu thuẫn.
Nhưng khi trở lại lớp, cậu nhận ra một điều khác.
Nếu cậu kể với người khác rằng Martin đã làm quá lên, hoặc rằng học sinh Hufflepuff chỉ vô tình làm rơi sách, câu chuyện sẽ nhanh chóng trở thành một phiên bản khác với những gì cậu thực sự biết. Cậu không cần nói dối mới có thể khiến người khác hiểu sai. Chỉ cần kể một phần sự việc bằng giọng điệu chắc chắn hơn mức mình có thể chứng minh.
Cuối ngày, Ron gặp Martin ở thư viện.
“Giáo sư nói gì?” Ron hỏi.
Martin không ngẩng lên khỏi quyển sách.
“Bọn tớ phải sắp xếp lại tủ. Cậu ấy phải viết tường trình, tớ cũng vậy.”
“Quyển sách có sửa được không?”
“Có lẽ. Madam Pince đang xem.”
Ron ngồi xuống chiếc ghế đối diện.
“Tớ không định nói rằng cậu sai.”
Martin cuối cùng cũng nhìn lên.
“Nhưng cậu nghĩ tớ làm quá.”
“Ừ. Tớ nghĩ cậu đã giận quá nhanh. Nhưng tớ không biết ai làm rơi sách hay ai chịu trách nhiệm chính.”
Martin nhìn cậu một lúc.
“Cậu không cần phải nói câu ấy.”
“Tớ biết.”
Ron định nói thêm, rồi thôi.
Cậu đã đến để sửa lại ấn tượng mà mình có thể đã tạo ra, nhưng không có lý do gì để biến cuộc trò chuyện thành một bài giảng. Martin có thể vẫn giận cậu. Cậu cũng không cần Martin phải đồng ý với mọi điều mình nói.
Ron đứng dậy.
Trước khi cậu đi, Martin hỏi:
“Cậu có nghĩ tớ nên xin lỗi không?”
Ron quay lại.
“Vì chuyện gì?”
“Vì đã quát cậu ấy.”
Ron suy nghĩ.
“Tớ nghĩ cậu nên xin lỗi vì điều cậu biết mình đã làm. Còn chuyện chiếc hộp thì cậu nên đợi đến khi biết rõ hơn.”
Martin nhìn xuống quyển sách.
“Được.”
Ron rời thư viện, không biết liệu Martin có làm theo hay không.