Giáo sư Flitwick giao cho Ron một chiếc hộp gỗ, một tờ danh sách và mười lăm phút.
“Em hãy kiểm tra những chiếc chuông bên trong. Mỗi chiếc phải phát ra một nốt riêng khi được kích hoạt bằng bùa chú. Nếu phát hiện chiếc nào không hoạt động đúng, em đánh dấu lại và đặt nó vào khay bên trái. Đừng tự sửa chúng.”
Ron nhận hộp bằng cả hai tay.
“Vâng, thưa giáo sư.”
“Ta sẽ quay lại kiểm tra kết quả.”
Flitwick đi sang nhóm bên cạnh. Ron đặt hộp lên bàn, mở nắp và nhìn những chiếc chuông nhỏ xếp thành ba hàng. Đây không phải nhiệm vụ đặc biệt, càng không phải một cơ hội để chứng minh điều gì. Nó là công việc được giao, có phạm vi rõ ràng và có cách kiểm tra cụ thể.
Ron đọc danh sách hai lần rồi bắt đầu.
Chiếc chuông đầu tiên phát ra âm thanh trong trẻo. Chiếc thứ hai cao hơn một chút. Đến chiếc thứ sáu, cậu nghe thấy một tiếng ngân bị đứt quãng. Ron ghi số thứ tự, đặt chiếc chuông vào khay bên trái rồi tiếp tục.
Mọi việc diễn ra thuận lợi cho đến khi cậu nghe tiếng thủy tinh va vào nhau ở bàn đối diện.
Seamus Finnigan đang làm việc với một bộ dụng cụ tạo âm thanh. Một chiếc lọ chứa tinh thể dẫn âm nghiêng khỏi giá đỡ. Dean Thomas chộp lấy nó trước khi rơi xuống, nhưng động tác ấy làm chiếc lọ thứ hai va vào cạnh bàn.
Hai chiếc lọ không vỡ. Tuy nhiên, một lượng tinh thể nhỏ rơi ra ngoài, lăn qua mặt bàn và rơi xuống sàn.
“Đừng chạm vào chúng!” giáo sư Flitwick gọi từ phía bên kia lớp học.
Seamus rút tay lại.
“Em xin lỗi, thưa giáo sư.”
Flitwick nhanh chóng đến kiểm tra. Những tinh thể dẫn âm không nguy hiểm, nhưng nếu bị trộn lẫn với loại bột đang dùng trong một thí nghiệm khác, chúng có thể khiến kết quả sai lệch. Ông yêu cầu Seamus và Dean khoanh vùng chỗ tinh thể rơi, trong khi ông đi lấy dụng cụ thu gom thích hợp.
Ron nhìn chiếc đồng hồ.
Cậu còn bảy chiếc chuông chưa kiểm tra.
Nếu tiếp tục, cậu có thể hoàn thành đúng hạn. Nếu giúp hai người kia, cậu sẽ phải bỏ dở phần việc của mình. Cậu biết Flitwick đã dặn không được tự sửa chuông, nhưng việc thu gom tinh thể có vẻ chẳng liên quan đến nhiệm vụ ấy.
Dean đang cố giữ những chiếc lọ khỏi trượt thêm. Seamus quỳ xuống, dùng một tờ giấy dày chặn những tinh thể đang lăn về phía mép bàn.
Ron đặt đũa phép xuống.
“Tớ giúp được gì?”
“Giữ chiếc giá này,” Dean đáp. “Nó cứ nghiêng sang bên.”
Ron bước tới, giữ chân giá bằng một tay trong khi Dean chuyển những chiếc lọ sang một khay khác. Công việc chỉ mất vài phút. Nhưng khi giáo sư Flitwick trở lại, ông yêu cầu Ron ở lại hỗ trợ thu gom những tinh thể đã rơi, bởi ông cần kiểm tra xem có hạt nào lẫn vào khu vực thí nghiệm bên cạnh hay không.
Ron làm theo.
Đến lúc cậu quay lại bàn của mình, chỉ còn ba phút.
Cậu cố tăng tốc. Hai chiếc chuông đầu tiên hoạt động bình thường. Chiếc tiếp theo phát ra một âm thanh không ổn định. Ron đánh dấu nó, nhưng vì vội, cậu không ghi lại đặc điểm của tiếng ngân như đã làm với chiếc chuông thứ sáu.
Khi Flitwick trở lại, Ron mới kiểm tra xong chiếc chuông cuối cùng. Bản danh sách còn thiếu hai mục ghi chú.
“Em đã hoàn thành phần kiểm tra,” giáo sư nói, xem qua các dấu đánh dấu. “Nhưng bản ghi chép chưa đầy đủ.”
“Em phải giúp Seamus và Dean, thưa giáo sư.”
“Ta biết. Ta đã yêu cầu em hỗ trợ họ.”
Ron nhìn ông.
“Vậy em vẫn bị trừ điểm vì thiếu ghi chép ạ?”
“Đây không phải bài thi chấm điểm cá nhân. Nhưng ta không thể xác nhận hai chiếc chuông đó đã được kiểm tra đúng quy trình nếu em không ghi lại kết quả.”
Ron thấy nóng mặt.
“Em có thể kiểm tra lại.”
“Được. Nhưng trước hết, ta muốn em trả lời một câu hỏi. Khi em quyết định giúp hai bạn, em có nghĩ đến việc thông báo cho ta rằng em sẽ không thể hoàn thành nhiệm vụ đúng hạn không?”
Ron im lặng.
“Em có thể đã hỏi ta xem có ai khác hỗ trợ họ được không. Em cũng có thể đề nghị Dean hoặc Seamus gọi ta trong khi em tiếp tục công việc. Nhưng em đã tự quyết định rằng cách tốt nhất là bỏ phần việc của mình để làm phần việc khác.”
“Em không muốn đứng nhìn khi họ gặp rắc rối.”
“Ta không yêu cầu em đứng nhìn. Ta yêu cầu em cân nhắc toàn bộ tình huống, bao gồm cả phần trách nhiệm em đang đảm nhận.”
Flitwick đặt danh sách xuống bàn.
“Giúp đỡ là điều đáng quý, Ronald. Nhưng khi em nhận một nhiệm vụ, người khác có quyền dựa vào việc em sẽ hoàn thành nó. Nếu em không thể làm đúng thời hạn, họ cần biết để có thể điều chỉnh.”
Ron nhìn hai dòng ghi chú còn thiếu.
“Em hiểu rồi, thưa giáo sư.”
“Vậy em sẽ làm gì lần sau?”
Cậu định trả lời rằng mình sẽ hỏi trước. Câu ấy đã trở thành phản xạ, gần như một câu trả lời được học thuộc.
Nhưng cậu không chắc hỏi trước luôn là đủ.
“Nếu có người cần giúp, em sẽ báo cho người phụ trách biết em đang làm gì, rồi xem có cách nào chia sẻ công việc mà không bỏ dở nhiệm vụ của mình không ạ.”
Flitwick mỉm cười nhẹ.
“Đó là một khởi đầu tốt.”
Sau giờ học, Ron quay lại phòng chứa dụng cụ để kiểm tra hai chiếc chuông còn thiếu ghi chú. Cậu không được giao thêm công việc. Cậu chỉ cần hoàn thành phần mình đã nhận.
Khi đang ghi lại âm thanh của chiếc chuông cuối cùng, Seamus tìm đến.
“Ron, chuyện lúc nãy—”
“Không sao.”
“Tớ không định nói cảm ơn rồi bỏ đi đâu.” Seamus kéo ghế. “Nếu cậu không giữ cái giá, mấy chiếc lọ có thể rơi hết. Nhưng tớ cũng không biết cậu còn đang làm việc.”
Ron đặt bút xuống.
“Đáng lẽ tớ phải nói với giáo sư.”
“Ừ. Nhưng tớ cũng có thể nhờ Dean báo cho thầy thay vì cứ cố tự xử lý.”
Seamus nhìn danh sách.
“Cậu phải kiểm tra hết đống này à?”
“Xong rồi.”
“Vậy tớ ngồi đây một lúc được không? Tớ có thể đọc lại danh sách để xem cậu bỏ sót gì không.”
Ron định nói rằng không cần. Cậu đã quen với việc hoàn thành phần việc của mình một mình, nhất là sau khi mắc lỗi. Nhưng Seamus đã kéo ghế lại và chờ câu trả lời.
“Được,” Ron nói. “Cậu đọc từng dòng, còn tớ đối chiếu với kết quả.”
Họ hoàn thành việc kiểm tra lần cuối trong mười phút.
Không có lời khen đặc biệt nào. Seamus cũng không trở thành người bạn thân thiết nhất của Ron chỉ vì một buổi thực hành. Nhưng khi rời phòng, hai người đã thống nhất rằng lần sau nếu gặp sự cố, họ sẽ phân công rõ ràng thay vì mỗi người tự đoán xem người kia cần gì.
Trên đường về tháp Gryffindor, Ron gặp Hermione.
“Cậu vừa ở đâu vậy?” cô hỏi.
“Kiểm tra lại chuông của Flitwick.”
“Cậu bị sai à?”
“Thiếu hai ghi chú.”
Hermione nhìn cậu, có vẻ chờ cậu giải thích thêm.
Ron kể lại chuyện của Seamus và Dean. Hermione nghe xong, không vội đưa ra nhận xét.
“Cậu có thể đã làm cả hai việc nếu phân công tốt hơn,” cô nói sau cùng.
“Có thể.”
“Nhưng cậu không thể biết chắc.”
Ron liếc cô.
“Cậu định nói rằng tớ cần ghi lại mọi thứ à?”
“Không. Tớ định nói rằng cậu đã đưa ra một quyết định với thông tin không đầy đủ, rồi không thông báo cho người phụ trách. Kết quả là cậu phải làm lại một phần công việc.”
Ron suy nghĩ một lúc.
“Cậu biết không, đôi khi cậu nói chuyện như thể đang viết báo cáo.”
Hermione nhướng mày.
“Còn đôi khi cậu hành động như thể báo cáo là thứ người ta viết sau khi mọi chuyện đã xảy ra.”
Ron bật cười.
Hermione cũng cười, nhưng chỉ một chút.
Họ tiếp tục đi.
Ron không hối hận vì đã giúp Seamus và Dean. Nếu được quay lại, cậu vẫn sẽ bước đến khi thấy chiếc giá nghiêng. Nhưng cậu muốn tin rằng lần sau mình có thể làm tốt hơn: không phải bằng cách trở nên ít quan tâm hơn, mà bằng cách không coi sự quan tâm của bản thân là lý do để tự quyết định thay tất cả mọi người.
Cậu chưa biết chính xác mình sẽ làm điều đó thế nào.
Có lẽ lần sau cậu vẫn sẽ mắc lỗi.
Nhưng ít nhất, giờ cậu đã biết có nhiều hơn một cách để chịu trách nhiệm.