Đầu tháng Tư, lớp Bùa chú bắt đầu bằng một thông báo thay đổi lịch học.
Giáo sư Flitwick đứng trên bục giảng, hai tay đặt lên chồng giấy nhỏ. Những học sinh vừa ổn định chỗ ngồi vẫn còn nói chuyện, cho đến khi ông gõ nhẹ đầu đũa lên mặt bàn.
“Trước khi bắt đầu bài học hôm nay, ta có một thông báo. Buổi thực hành dự kiến tổ chức ở hành lang phía Tây sẽ được hoãn lại. Khu vực đó đang được sửa chữa, và chúng ta sẽ không sử dụng lối đi ấy cho đến khi có thông báo mới.”
Ron ngẩng lên khỏi quyển sách.
Hành lang phía Tây.
Cậu nhìn sang chiếc ghế bên cạnh. Hermione không có mặt hôm nay. Cô đã xin phép nghỉ buổi học để hoàn thành một bài tập còn thiếu, nên Ron ngồi một mình ở hàng thứ hai.
Flitwick tiếp tục giải thích rằng buổi thực hành sẽ được chuyển sang tuần sau, khi việc sửa chữa hoàn tất. Ông không nói thêm về lý do phải sửa chữa, cũng không đề cập đến phần tường đã được tháo ra mà Ron và Hermione nhìn thấy hôm trước.
Một học sinh Hufflepuff ngồi gần cửa sổ giơ tay.
“Thưa giáo sư, khu vực đó có nguy hiểm không ạ?”
“Không có thông báo nào cho thấy nơi đó nguy hiểm, trò Finch. Việc sửa chữa chỉ nhằm bảo đảm các điều kiện cần thiết trước khi chúng ta tổ chức buổi thực hành.”
Câu trả lời của Flitwick khá rõ ràng. Ron biết mình nên dừng suy nghĩ ở đó.
Nhưng khi nhìn thấy những gương mặt quay sang chờ đợi câu trả lời, cậu lại nhớ đến những sợi sáng nằm sau tấm ốp chân tường. Cậu nhớ lời người thợ: đường dẫn ma lực cũ, một đoạn bị hỏng, không rõ thời điểm lắp đặt.
Cậu đã ghi những điều ấy vào sổ. Cậu cũng đã viết rõ rằng chưa có bằng chứng liên quan đến năm 1894.
Thế nhưng, lúc này, khi câu hỏi về mức độ nguy hiểm được đặt ra, Ron lại nghĩ đến những tài liệu cũ, những bản sơ đồ không khớp và hành lang mà họ đã theo dõi suốt nhiều tháng.
“Có thể có liên quan đến một hệ thống cũ,” cậu nói.
Một vài học sinh quay lại nhìn.
Flitwick hơi nghiêng đầu.
“Trò Weasley?”
Ron nhận ra mình đã nói lớn hơn dự định. Cậu vẫn có thể dừng lại, nói rằng mình chỉ đang phỏng đoán. Nhưng cậu đã bắt đầu, và trong đầu cậu, những mảnh thông tin rời rạc đang tự nối với nhau.
“Đó là một hệ thống cũ từ năm 1894. Không ai biết nó làm gì.”
Cả lớp im đi trong giây lát.
Flitwick đặt chồng giấy xuống.
“Trò lấy thông tin ấy từ đâu?”
Ron nhìn giáo sư.
“Em thấy người ta sửa phần tường ở hành lang phía Tây. Bên trong có những đường dẫn ma lực.”
“Và ai nói với trò rằng chúng được lắp đặt vào năm 1894?”
Ron khựng lại.
“Không ai nói chính xác như vậy ạ.”
“Vậy tại sao trò lại khẳng định như thế?”
Cậu nhìn xuống quyển sách trước mặt. Những dòng chữ trong đó đột nhiên trở nên khó đọc.
“Em nghĩ chúng có thể liên quan đến đợt rà soát năm 1894.”
“Có thể liên quan không đồng nghĩa với đã được xác nhận.” Giọng Flitwick vẫn ôn hòa, nhưng rõ ràng hơn lúc đầu. “Ta không muốn các trò tự suy diễn về một khu vực đang được sửa chữa, đặc biệt khi chưa có thông báo chính thức nào về nguy cơ ở đó.”
Ron gật đầu.
“Vâng, thưa giáo sư.”
Flitwick quay lại bài giảng. Các học sinh mở sách, chuẩn bị đũa phép. Không ai hỏi thêm, nhưng Ron nhận thấy cậu học sinh Hufflepuff ban nãy vẫn nhìn mình.
Cậu cố tập trung vào bài học. Họ đang luyện một biến thể của bùa điều khiển vật nhẹ, yêu cầu người thi triển duy trì chuyển động ổn định thay vì đẩy vật đi quá nhanh. Ron đã làm bài này nhiều lần. Cậu biết phải giữ lực đều, không thay đổi góc đũa giữa chừng.
Nhưng hôm nay, cậu liên tục mất tập trung.
Câu nói của chính cậu cứ quay lại trong đầu.
Đó là một hệ thống cũ từ năm 1894.
Cậu biết mình không có bằng chứng. Cậu đã viết điều ngược lại vào sổ tối hôm trước. Vậy mà chỉ trong một câu trả lời, cậu đã bỏ qua phần quan trọng nhất.
Tin đồn bắt đầu lan ra từ buổi chiều hôm đó.
Ron không biết chính xác ai là người nhắc lại câu nói của cậu đầu tiên. Cậu chỉ nghe thấy một nhóm học sinh năm hai bàn tán khi đi qua cầu thang phía Tây.
“Nghe nói có một hệ thống phép thuật cũ ở đó.”
“Có phải loại bùa bị hỏng không?”
“Tớ nghe nói nó có từ năm 1894.”
Ron chậm bước.
Một học sinh khác nói nhỏ hơn:
“Có khi vì thế mà họ phải chắn cả hành lang.”
Cậu muốn quay lại giải thích, nhưng nhóm học sinh đã đi xuống cầu thang. Ron không chắc họ nghe câu chuyện từ ai. Nếu cậu lên tiếng, có thể họ sẽ hỏi thêm những điều mà cậu không biết trả lời.
Cậu tiếp tục đi.
Ngày hôm sau, chuyện đã thay đổi.
Khi Ron đến gần cầu thang dẫn xuống tầng dưới, cậu thấy hai học sinh năm nhất đang đứng trước lối rẽ. Một đứa chỉ vào hành lang phía Tây, nơi tấm bảng sửa chữa vẫn còn được đặt chắn ngang.
“Đi đường này được không?”
“Đừng. Chỗ đó có phép thuật cũ.”
“Nhưng người ta đang sửa mà.”
“Có người bảo nếu đi vào thì có thể bị nhốt trong tường.”
Ron dừng lại.
“Không có chuyện đó đâu.”
Hai đứa giật mình quay lại. Một đứa nhận ra cậu, liền hỏi:
“Anh biết chuyện ở đó ạ?”
“Anh biết người ta đang sửa một đoạn tường. Không có ai nói về chuyện nhốt người trong tường cả.”
“Nhưng có hệ thống phép thuật từ năm 1894 mà anh?”
Ron nhìn hai đứa.
“Anh không nói nó nguy hiểm.”
“Nhưng anh nói không ai biết nó làm gì.”
Cậu không trả lời được ngay.
Đứa còn lại kéo tay bạn.
“Thôi, mình đi đường khác.”
Hai học sinh rời đi, vừa đi vừa nói nhỏ với nhau. Ron đứng lại cạnh cầu thang, nhìn tấm bảng ở phía xa.
Cậu đã nói một câu không đúng mức độ chắc chắn. Những người nghe không giữ lại phần dè dặt mà cậu chưa từng nói ra. Họ chỉ nhớ rằng có một hệ thống cũ, có từ năm 1894, không ai biết nó làm gì.
Và rồi họ tự thêm phần còn lại.
Đến bữa trưa, Ron nghe được một câu chuyện khác. Một học sinh kể rằng có người từng bị mắc kẹt trong tường lâu đài, nhưng không ai biết đó là ai. Câu chuyện đã được truyền qua vài bàn ăn trước khi Ron kịp hiểu nó bắt đầu từ đâu.
Harry ngồi đối diện cậu, cũng nghe thấy.
“Cậu có biết chuyện này không?” Harry hỏi khi nhóm học sinh kia đã đi khỏi.
Ron đặt nĩa xuống.
“Có.”
“Có thật không?”
“Không.”
“Vậy sao họ lại nói thế?”
Ron không nhìn Harry.
“Vì tớ đã nói có một hệ thống cũ ở hành lang phía Tây.”
Harry nhìn cậu một lúc.
“Cậu có nói nó nguy hiểm không?”
“Không. Nhưng tớ nói không ai biết nó làm gì.”
“Cậu có biết nó làm gì không?”
“Không.”
Harry im lặng vài giây.
“Vậy cậu chỉ nên nói là cậu không biết.”
Ron biết Harry không có ý trách móc. Nhưng câu nói ấy khiến cậu nhớ đến quy tắc mà cậu và Hermione đã viết trong cuốn sổ từ nhiều tháng trước: không ai làm một mình, kể cả nói thay nhóm.
Lần này, Hermione không có mặt. Cậu đã trả lời thay cho cả nhóm mà không hỏi cô, cũng không kiểm tra lại những gì mình định nói.
Ron đẩy đĩa thức ăn ra xa.
“Tớ phải sửa chuyện này.”
Ron tìm Terry vào cuối buổi chiều.
Cậu nhớ Terry Boot từng hỏi mượn cuộn dây đánh dấu sau buổi trình diễn ở trường hồi tháng Hai. Hai người không thường xuyên đi cùng nhau, nhưng vẫn đủ quen để có thể trao đổi mà không cần một lý do đặc biệt.
Terry đang đứng gần bảng thông báo ngoài hành lang, đọc danh sách các buổi sinh hoạt của câu lạc bộ. Ron đi đến bên cạnh.
“Terry.”
Terry quay lại.
“Ron. Có chuyện gì vậy?”
“Cậu có nghe tin đồn về hành lang phía Tây không?”
Terry nhìn cậu.
“Có. Chuyện về hệ thống phép thuật cũ?”
“Ừ. Tớ muốn đính chính một chuyện.”
Terry gấp tờ thông báo lại.
“Cậu là người nói câu đó trong lớp Bùa chú phải không?”
Ron hơi ngạc nhiên.
“Cậu biết à?”
“Có người kể lại. Hình như họ nói cậu đang nghiên cứu một hệ thống từ năm 1894.”
Ron nhắm mắt trong thoáng chốc.
“Không phải như vậy. Tớ thấy người ta sửa tường ở hành lang phía Tây. Bên trong có những sợi dẫn ma lực. Người thợ nói đó là đường dẫn cũ, nhưng ông ấy không biết nó được lắp từ khi nào. Tớ tự liên hệ nó với hồ sơ năm 1894, rồi nói như thể đã được xác nhận.”
“Vậy nó có liên quan đến năm 1894 không?”
“Tớ không biết.”
Terry gật đầu.
“Thế cậu muốn mọi người biết điều gì?”
Ron đã chuẩn bị một lời giải thích dài hơn, nhưng câu hỏi của Terry khiến cậu phải dừng lại.
“Rằng việc sửa chữa không có nghĩa là khu vực đó nguy hiểm. Và chưa có bằng chứng nào cho thấy đường dẫn ma lực ấy có từ năm 1894.”
Terry nhìn cậu.
“Cậu có định nói với những người đã nghe tin đồn không?”
“Có. Tớ muốn nhờ cậu giúp đính chính với những người đã nghe câu chuyện từ cậu, nếu có.”
“Tớ không phải người bắt đầu tin đồn.”
“Tớ biết. Nhưng cậu có nghe nó, nên có thể giúp tớ sửa lại.”
Terry suy nghĩ một chút rồi gật đầu.
“Được. Nhưng cậu nên nói rõ phần nào là điều cậu nhìn thấy, phần nào là suy đoán của cậu. Nếu chỉ nói rằng không có gì nguy hiểm, người ta có thể nghĩ cậu đang che giấu chuyện khác.”
Ron nhìn Terry.
“Cậu nói đúng.”
“Cậu định viết ra không?”
Ron chưa nghĩ đến chuyện đó. Nhưng cậu nhận ra nếu chỉ nói miệng, câu chuyện có thể tiếp tục bị truyền đi theo những cách khác nhau.
“Ừ. Tớ sẽ viết một bản ngắn.”
“Đưa tớ xem trước khi cậu gửi cho người khác.”
Ron gật đầu. Cậu cảm ơn Terry rồi rời khỏi hành lang.
Cậu vừa đi được vài bước thì nghe tiếng gọi phía sau.
“Weasley!”
Giọng của giáo sư McGonagall.
Ron quay lại. Bà đứng ở đầu hành lang, tay cầm một tập giấy. Ánh mắt bà chuyển từ Ron sang Terry rồi dừng lại ở Ron.
“Trò Weasley, vào văn phòng ta ngay.”
Ron nhìn Terry. Cậu bạn chỉ khẽ nhún vai, không nói gì.
Trong văn phòng McGonagall, Hermione đã ngồi trên chiếc ghế cạnh cửa sổ.
Ron khựng lại khi nhìn thấy cô.
“Cậu ở đây à?”
Hermione không trả lời. Cô đang đặt cuốn sổ ghi chép lên đầu gối, hai tay giữ chặt mép bìa.
McGonagall đóng cửa.
“Ngồi xuống, trò Weasley.”
Ron làm theo. Cậu nhìn Hermione, nhưng cô vẫn không nhìn lại.
“Ta đã nghe báo cáo về những lời trò nói trong lớp Bùa chú hôm qua,” McGonagall bắt đầu. “Sau đó, có thêm những lời đồn lan truyền trong trường về hành lang phía Tây, một hệ thống phép thuật cũ và khả năng học sinh bị nhốt trong tường.”
“Thưa giáo sư, em không nói chuyện nhốt người trong tường.”
“Ta biết. Nhưng trò có hiểu rằng những lời trò nói đã góp phần tạo ra tin đồn ấy không?”
Ron cúi đầu.
“Vâng.”
“Trò đã nhìn thấy một đoạn đường dẫn ma lực trong lúc người ta sửa chữa. Người thợ nói đó là một hệ thống cũ, nhưng không xác nhận thời điểm lắp đặt. Tuy nhiên, trò lại nói trước lớp rằng đó là hệ thống từ năm 1894.”
Ron không tìm cách giải thích.
“Em đã nhầm lẫn giữa điều em quan sát được và suy đoán của mình.”
McGonagall nhìn cậu.
“Không chỉ nhầm lẫn. Trò đã trình bày suy đoán như một sự thật, trước những học sinh không có đủ thông tin để tự kiểm chứng. Trò có biết việc đó ảnh hưởng thế nào đến những người khác không?”
Ron nhớ lại hai học sinh năm nhất đứng trước cầu thang. Cậu nhớ vẻ mặt của chúng khi nghe đến chuyện bị nhốt trong tường.
“Em biết ạ.”
“Ta không nghĩ trò đã thực sự hiểu.”
McGonagall đặt tập giấy xuống bàn.
“Trò và trò Granger đã được cho phép tra cứu một số hồ sơ cũ của lâu đài với điều kiện sử dụng thông tin có trách nhiệm. Quyền ấy không chỉ áp dụng cho những lần các trò đến thư viện. Nó còn bao gồm cách các trò trình bày những gì tìm được với học sinh khác.”
Hermione lên tiếng:
“Thưa giáo sư, hôm đó em không có mặt trong lớp. Em không biết Ron sẽ nói điều đó.”
“Ta biết, trò Granger.”
“Em cũng chưa từng xác nhận mối liên hệ giữa đường dẫn ma lực và năm 1894.”
“Ta không nói trò đã xác nhận.”
McGonagall nhìn cả hai.
“Nhưng quyền tra cứu được cấp cho nhóm của hai trò. Những tài liệu được tiếp cận không phải tài sản riêng để một người tùy ý sử dụng, cũng không phải cơ sở để lan truyền những kết luận chưa được kiểm chứng. Ta đã nhắc các trò về trách nhiệm này trước đây.”
Ron nhớ đến buổi nói chuyện ở văn phòng bà, khi cậu và Hermione được phép tiếp tục tra cứu với một số điều kiện. Cậu cũng nhớ những lần Hermione nhắc cậu ghi rõ nguồn thông tin, phân biệt điều đã biết với điều chỉ có thể suy đoán.
Những lời nhắc ấy không phải vô nghĩa. Cậu đã nghe, đã ghi lại, thậm chí từng sửa cách làm việc của mình. Nhưng khi có người hỏi, cậu vẫn chọn một câu trả lời nhanh hơn thay vì một câu trả lời chính xác.
McGonagall cầm một tờ giấy lên.
“Ta quyết định đình chỉ quyền tra cứu hồ sơ cũ của nhóm trong một tháng. Trong thời gian này, các trò không được yêu cầu xem thêm tài liệu thuộc diện hạn chế, cũng không được tiếp tục sử dụng những bản sao đã được cấp để tìm kiếm thêm thông tin. Những tài liệu đang mượn phải được trả lại theo quy định.”
Ron ngẩng lên.
“Một tháng ạ?”
“Đúng.”
“Thưa giáo sư, em là người nói điều đó. Hermione không liên quan.”
Hermione quay sang cậu.
McGonagall không thay đổi nét mặt.
“Trò Granger là thành viên của nhóm được cấp quyền tra cứu. Ta không quy trách nhiệm cho trò ấy về câu nói của trò. Nhưng quyền tra cứu là quyền chung, và việc đình chỉ cũng áp dụng với nhóm. Ta không thể tách một phần hồ sơ ra để một người tiếp tục sử dụng trong khi người còn lại chịu hình thức kỷ luật.”
Ron muốn nói thêm, nhưng không tìm được lý do nào đủ thuyết phục.
“Em hiểu.”
“Ta hy vọng vậy. Trò có thể sửa lại thông tin đã nói với các học sinh khác, nhưng phải bảo đảm bản đính chính không tạo ra một lời đồn mới. Nếu trò cần gửi thông báo, hãy viết rõ những gì đã quan sát và những gì chưa được xác nhận.”
McGonagall nhìn sang Hermione.
“Trò Granger, ta mong trò tiếp tục giữ bản ghi chép của nhóm. Nhưng trong thời gian đình chỉ, không được tự ý tìm cách thay thế quyền tra cứu đã bị tạm dừng.”
“Vâng, thưa giáo sư.”
“Các trò có thể về.”
Hermione nhận thư đình chỉ vào cuối ngày hôm đó.
Lá thư được đặt trong một phong bì mỏng, có dấu niêm của giáo sư McGonagall. Cô không mở ngay khi nhận được. Cô mang nó về thư viện, đến chiếc bàn quen thuộc mà cô và Ron vẫn dùng để sắp xếp tài liệu.
Ron đã ngồi ở đó.
Trước mặt cậu là một tờ giấy mới, trên đầu ghi: Đính chính về hành lang phía Tây. Cậu đã viết được vài dòng, nhưng chưa biết nên bắt đầu từ đâu để tránh lặp lại sai lầm ban nãy.
Hermione đặt phong bì xuống bàn.
“Cậu viết gì vậy?”
“Tớ định sửa lại những gì đã nói. Terry bảo nên phân biệt điều tớ nhìn thấy với điều tớ suy đoán.”
Hermione nhìn tờ giấy, đọc qua phần đầu rồi không nhận xét.
“Cậu sẽ gửi cho ai?”
“Tớ định nói với những người đã nghe tin đồn.”
“Cậu biết hết họ là ai không?”
“Không.”
“Vậy thì đừng viết như thể có thể gửi cho tất cả mọi người.”
Ron gật đầu. Cậu nhìn phong bì trước mặt cô.
“Thư đình chỉ?”
“Ừ.”
Hermione lấy lá thư ra. Cô đọc từ đầu đến cuối, dù nội dung không có gì khác với những gì McGonagall vừa thông báo. Sau đó, cô gấp lá thư lại và đặt lên cuốn sổ.
Ron nhìn thấy trang giấy ba cột được mở sẵn bên dưới.
Ở đầu trang là ba tiêu đề: Đã biết, Có thể, Chưa biết.
Ngay bên dưới, dòng quy tắc đầu tiên vẫn còn đó, được viết từ nhiều tháng trước:
Không ai làm một mình, kể cả nói thay nhóm.
Hermione đặt lá thư đình chỉ đúng lên dòng chữ ấy.
Cô không xé giấy, không gạch bỏ quy tắc, cũng không nói rằng Ron đã khiến mọi thứ trở nên vô ích. Cô chỉ đặt lá thư xuống, rồi dùng ngón cái vuốt phẳng mép phong bì đang cong lên.
Động tác ấy chậm và cẩn thận, như thể cô đang cố làm phẳng một nếp áo đã bị gấp quá lâu.
Ron nhìn bàn tay cô, nhưng không biết phải nói gì.
Cậu muốn xin lỗi. Cậu cũng muốn nói rằng cậu không định làm Hermione mất quyền tra cứu, rằng cậu chỉ muốn trả lời một câu hỏi, rằng cậu đã không nghĩ mọi chuyện sẽ đi xa đến thế.
Nhưng tất cả những điều ấy đều không thay đổi được lá thư nằm trên trang giấy.
Hermione vẫn giữ ngón tay ở mép phong bì thêm vài giây, rồi buông ra.
Ron nhìn lại dòng quy tắc đầu tiên. Lần này, cậu không thể tự nhủ rằng mình đã nhớ nó.