"The right to the city is like a cry¹ and a demand... a transformed and renewed right to urban life."
("Quyền đô thị bắt đầu từ một tiếng kêu cứu¹ ... để rồi trở thành một lời đòi hỏi chính đáng: quyền được chuyển hóa và tái sinh đời sống đô thị.")
¹ Chú thích về "tiếng kêu cứu": Trong triết lý đô thị của Lefebvre, "tiếng kêu" đại diện cho tiếng nói bất lực của những nhóm người yếu thế bị đẩy ra bên lề xã hội, những người đối mặt với rủi ro bị xóa sổ sinh kế trước làn sóng đô thị hóa.
— Henri Lefebvre, Writings on Cities (1996)
Năm giờ rưỡi chiều, Châu vừa về đến nhà thì nhận được tin nhắn của Khôi.
Gia Khôi: Bên đối tác phát sinh việc. Xin lỗi cô, chắc phải hẹn hôm khác.
Minh Châu: Ok anh. Không sao đâu.
Dòng tin nhắn gãy gọn, sặc mùi công việc. Châu ngồi phịch xuống sofa thở dài, lướt xem vài thứ trên Instagram, rồi xuống bếp nấu qua loa chút gì đó cho xong bữa. Cảm giác hụt hẫng nhè nhẹ len lỏi, nhưng cô dẹp nó sang một bên rất nhanh. Ăn xong, cô tắm rửa rồi nằm ra sofa đọc sách, lòng cũng chẳng nghĩ ngợi gì nhiều về tin nhắn lúc chiều.
Chín giờ rưỡi tối, điện thoại của Châu rung lên. Màn hình hiện cuộc gọi đến từ Khôi. Châu chần chừ mãi mới bắt máy, tim cô bỗng đập hơi nhanh hơn bình thường. Cô hít thở sâu, áp điện thoại vào tai rồi cố giữ giọng thật lạnh lùng: "Alo. Anh xong việc rồi à?"
"Ừ, tôi vừa xong," Giọng Khôi bên kia ống nghe hơi trầm xuống, lẫn trong tiếng động cơ xe chạy êm ru. “Cô chưa ngủ đúng không? Tôi nói chuyện với cô một chút nhé?”
“Được. Anh nói đi.”
"Chuyện buổi chiều cô hỏi... Tôi có đọc qua một bài báo dạo trước về Quỹ cô gửi thông tin. Bên đối thủ 'bóc phốt' một dự án ESG cũ của họ."
Châu bắt đầu thấy tò mò. Ai mà không thích nghe những chuyện giật gân. Cô kéo nhẹ chiếc chăn mỏng trùm qua chân. Cô không ngờ anh lại tìm hiểu sâu đến thế. "Họ bị phốt gì vậy?"
"Họ tài trợ cải tạo một khu phố cổ…" Giọng Khôi đều đều qua tai nghe. "Lúc đầu, quảng cáo rầm rộ là hỗ trợ cộng đồng. Nhưng chỉ sau một năm, giá thuê mặt bằng ở đó tăng gấp rưỡi. Mấy gánh hàng rong với tiểu thương nghèo buôn bán lâu năm không sống nổi, bị đuổi đi để nhường chỗ cho mấy chuỗi cà phê đắt đỏ. Bài báo đó chỉ trích quỹ này 'mượn danh ESG để đẩy giá bất động sản'. Họ cay cú vụ đó lắm, nên giờ cực kỳ nhạy cảm."
Châu bắt đầu hình dung ra vết xước truyền thông của bên đầu tư. Cái nhìn về Quỹ này có thêm một mảnh ghép quan trọng.
"Nên cái rủi ro lớn nhất mà họ sợ ở dự án khu chợ của cô không phải là làm xong rồi không ai đến," Khôi chậm rãi nói tiếp. "Mà họ sợ nó quá thành công rồi lại dẫm vào vết xe đổ cũ: chợ thì đẹp lên, những người nghèo thì bỏ đi."
Âm thanh bên phía Khôi bỗng thay đổi, tiếng động cơ gầm nhẹ vang vọng hơn, tiếng sóng bắt đầu rè nhiễu. Anh đang lái xe xuống hầm chung cư.
"Nói cách khác," Khôi tiếp tục, xe tắt máy, tiếng sột soạt và mở cửa xe, bíp bíp, tiếng bước chân nện đều trên sàn tản ra âm vang lành lạnh. "Khi làm việc với họ, đừng chỉ khoe không gian đó sẽ đẹp hay vui ra sao. Cái họ đang thèm nghe nhất từ đống dữ liệu của cô là: Có giải pháp nào để giữ chân cô bán rau, bác bán cá cũ ở lại khi khu chợ đó bắt đầu đắt đỏ lên hay không? Đưa đúng thứ giải xui cho vết thương cũ của họ."
Châu cắn nhẹ môi, mắt lướt qua trần nhà. Cô lập tức hình dung ra hướng trình bày mới. Vấn đề không phải là làm sao để tiểu thương không bỏ đi, mà là làm sao để cho Quỹ thấy được bảo vệ tiểu thương chính là khoản đầu tư có lợi nhất cho họ. Cô là đối tác của họ, không phải là một dự án cần họ rót vốn. Cô đã tiếp cận vấn đề sai ngay từ đầu.
"Mà…" Giọng Khôi thoáng có tiếng cười nhẹ, phá tan cái tĩnh mịch của hầm xe. "Mấy cái chung chung về thuyết trình tôi giải thích trong một tin nhắn cũng xong. Cô biết những điều cơ bản đó, và cô cũng có nhiều người để hỏi. Đúng không?"
Châu ngẩn người, mặt hơi nóng lên. Cô không đáp, chỉ im lặng nghe tiếng bước chân anh di chuyển vào thang máy.
"Nhưng cô đã chọn hỏi tôi," Khôi tiếp tục, tiếng chuông ting ting của thang máy vang lên. "Nên tôi đảm bảo với cô nội dung tôi cung cấp là đắt nhất."
Cô nghe thấy tiếng bước chân anh dừng lại, tiếng tít tít tra khóa từ, rồi tiếng cánh cửa gỗ nặng nề mở ra rồi đóng lại. Tiếng chiếc áo vest thả xuống cái bộp, tiếp đó là tiếng Khôi thả mình xuống chiếc sofa bọc da êm ái. Anh thở ra một hơi dài mệt mỏi.
"Người ta sẽ thấy được lắng nghe khi cô hiểu nỗi đau của họ," Khôi chốt lại, giọng đã xả hơi hoàn toàn. "Nếu dùng thông tin này đúng cách, cô sẽ giành được deal này thôi."
Châu ngả lưng nằm dài trên sofa, cười nhạt: "Anh tự tin quá đấy."
"Đúng là như vậy." Anh đáp thản nhiên, không chút giấu giếm.
Châu khẽ bật cười, giọng mềm đi. "Anh về tới nhà rồi đúng không?"
"Ừ. Đang ở phòng khách."
Châu xoay người, kéo gấu chăn mỏng lên đầu gối. Cuốn sách cô đang đọc dở rơi xuống sàn nhà cái bộp. Cô chần chừ một lúc, rồi giọng khẽ hỏi: "Anh vẫn hay làm muộn thế này à?"
Tiếng sột soạt nhẹ như thể anh đang nhắm mắt tựa đầu vào thành sofa. "Cũng tùy," giọng Khôi bớt đi vẻ đanh thép ban nãy, nghe hơi mệt nhưng mềm mại hơn hẳn. "Hôm nay thì do có việc đột xuất thật."
Châu ngập ngừng, lại khẽ cắn môi. Nhớ lại lý do cuộc hẹn sáu giờ rưỡi chiều bị hủy ngang, cô hỏi tiếp, giọng nhỏ lại: "Anh ăn gì chưa?"
Khôi lại im lặng một lúc. Rồi Châu nghe thấy một tiếng cười hắt ra rất nhẹ qua tai nghe. "Cô sợ bị mang tiếng không hỏi han thì kỳ nên gắng hỏi à?"
Sự bực bội vì bị anh bắt bài khiến Châu buông một câu lẫy. "Vậy không hỏi nữa. Anh có đói thì tôi cũng không quan tâm."
Khôi lại cười một tràng, tiếng cười vang trong không gian, nghe như anh đã thực sự thả lỏng hoàn toàn sau một ngày dài mệt mỏi. "Tôi ăn ổ bánh mì ở phòng họp rồi," Khôi thật thà đáp.
Châu hít một hơi sâu. Sự giận dỗi thoáng qua, rồi nhanh chóng biến mất. "Vậy anh kiếm cái gì nóng nóng mà ăn, rồi ngủ sớm đi," Châu khẽ nói. "Cảm ơn anh… vì bài học đắt giá."
"Ừ. Cô cũng ngủ sớm đi."
Vừa cúp máy xong, Châu liền gửi một tin nhắn cho Khôi: “Sáng mai tôi có lịch họp với bên Quỹ đầu tư. Trưa anh thu xếp đi ăn với tôi được không?”
Khôi nhắn lại ngay, báo anh có thể thu xếp được một tiếng. Họ hẹn nhau ở một nhà hàng Thái nằm trên đường Lý Tự Trọng, Quận 1 chỉ vì Châu tiện tay nhắn cô đang thèm xôi xoài.
Mười hai giờ trưa, khi bước vào quán, Minh Châu và Gia Khôi vô tình bất ngờ khi nhìn thấy nhau trong một diện mạo hoàn toàn khác.
Khôi đứng chờ Châu ngay trước nhà hàng, lịch lãm trong bộ suit màu xanh navy may đo chuẩn xác, đeo kính râm, vẻ đạo mạo của giới tài chính ngấm sâu vào nếp áo. Anh không đeo cà vạt, áo mở một nút cổ nên trông rất thoải mái, trẻ trung. Còn Châu, bỏ lại chiếc áo thun và quần jeans đơn giản những lần ở công viên, cô xuất hiện sắc sảo trong chiếc quần tây màu cam đất dáng suông, áo lụa bóng màu kem nhẹ nhàng, tóc buộc gọn phía sau cùng chiếc túi da tối giản nhưng sang trọng. Trên gương mặt cô cũng đeo một chiếc kính râm to bản vẫn chưa kịp gỡ xuống.
Ngang qua tấm kính phản chiếu, cả hai nhìn bóng mình đứng cạnh nhau rồi bất giác bật cười. Một cao một thấp, đứng cạnh nhau trông lệch hẳn về tỷ lệ, nhưng vẻ mặt của cả hai lại rất nghiêm túc.
"Trông như hai đặc vụ sắp đi bắt người ngoài hành tinh ấy nhỉ," Châu kéo ghế ngồi xuống, gỡ chiếc kính râm đặt trên bàn.
"Vậy tôi sẽ chọn vai thông minh, điềm tĩnh, nhường cho cô vai lanh lợi."
“Tôi nghĩ anh phân vai nhầm rồi.”
Khôi bật cười thành tiếng, lắc đầu nhẹ rồi ngồi xuống ghế.
Công viên là nơi họ cho phép mình thoải mái, mặc một chiếc áo thun, đi đôi giày bệt, ngồi co chân lên ghế, nói những chuyện không đầu không cuối mà chẳng cần sợ ai đánh giá. Nhưng khi rời khỏi mảng xanh đó, họ buộc phải quay về với nhịp sống thực tại. Ở độ tuổi này, ai cũng có một công việc để gánh vác, một bộ đồ tử tế để mặc mỗi sáng, và những khoảng lặng riêng không dễ gì sẻ chia. Sự chỉn chu họ mang trên người mỗi ngày là cách những người trưởng thành tự bảo vệ những cái tôi riêng và cách họ tôn trọng công việc của mình.
Họ nhanh chóng gọi món. Xung quanh tiếng đá va nhẹ vào ly, mùi sả, mùi nước cốt dừa thoảng lên từ bếp, Châu không vội vàng chia sẻ kết quả của buổi họp sáng nay.
"Anh muốn xem thử bài thuyết trình của tôi không?" Cô lấy chiếc iPad từ trong túi ra, đẩy nhẹ về phía anh. "Ngắn lắm, chỉ có bảy trang thôi."
Khôi nhận lấy máy, lướt ngón tay qua màn hình rồi ngước nhìn cô, mắt hơi nheo lại. "Cô đâu cần tôi góp ý chỉnh sửa gì nữa, đúng không? Dù sao cũng đã họp xong rồi."
Châu cười, ánh mắt mong đợi Khôi sẽ xem nội dung mình làm. "Ừ, không cần."
Khôi bắt đầu lướt qua từng trang. Anh đọc qua hệ thống dữ liệu nền trước dự án, cách đo lường tần suất quay lại của tiểu thương, hướng phân tích, rồi dừng lại ở trang cuối cùng.
Một phác thảo sơ đồ lối đi mới cho khu chợ. Bên cạnh là cách phân tích chỉ số dwell time, thời gian khách hàng lưu lại, thước đo mà giới bất động sản thương mại rất ưa chuộng. Khách ở càng lâu thì càng chi nhiều tiền. Tiền đó rơi thẳng vào túi tiểu thương. Một chỉ số thúc đẩy sự phát triển của các bên liên quan.
Khôi đọc nội dung chăm chú, gật đầu vài lần, tỏ vẻ rất hài lòng. Châu có cảm giác nếu anh là đại điện của Quỹ đầu tư kia, anh sẽ đứng lên bắt tay cô và yêu cầu hợp tác ngay lập tức. Nếu không phải là như vậy thì anh cũng dành đầy đủ sự hứng thú với nội dung cô làm. Cô bỗng cảm thấy niềm vui và sự tự hào rạo rực trong lòng.
"Chuyên nghiệp lắm. Cô chẳng đưa thông tin nào tôi nói vào bài cả," Khôi đặt chiếc iPad xuống bàn, đôi mắt có chút tán thưởng. "Chỉ có đúng một slide cuối cùng cam kết lý tưởng của cô về sự phát triển bền vững."
"Đúng là nhìn ngoài vào thì như vậy," Châu chậm rãi đáp. "Nhưng những gì anh nói đêm qua lại tạo cảm hứng cho toàn bộ cách tôi sắp xếp và truyền tải đống dữ liệu này. Nó khác hoàn toàn so với bản nháp ban đầu. Tôi thật sự muốn cảm ơn anh."
Khôi dựa lưng vào thành ghế, chỉnh nhẹ cổ áo sơ mi: "Vậy kết quả thế nào?"
Châu mỉm cười, một nụ cười nhẹ nhõm: "Cái đó không còn quan trọng nữa. Tôi nghĩ sáng nay mình đã trình bày phương pháp mà tôi ưng ý nhất. Nếu họ không chọn The CUBE, đó là thiếu sót của họ."
Khôi nhìn cô chằm chằm một lúc, rồi gật đầu nhẹ, giọng đầy vẻ công nhận: "Đúng vậy."
“Sao anh không hỏi tôi tại sao tôi không đưa những nội dung anh kể tôi nghe vào bài thuyết trình?”
Khôi nhấp một ngụm trà đá, nhướng mày trả lời. “Cái đó không còn quan trọng nữa. Cô hiểu ý tôi là được.”
Châu có nhiều lý do và suy nghĩ riêng về những điều Khôi chia sẻ. Tối hôm đó, cô đã đọc bài báo mà anh nói và đắn đo rất nhiều. Những điều Khôi nói thể hiện phong cách đàm phán của anh. Càng có nhiều sự chuẩn bị, anh càng có những nước cờ hiểm và có lợi cho anh. Việc không tìm hiểu câu chuyện đằng sau của Quỹ đầu tư là một thiếu sót của cô. Khôi rõ ràng có nhiều kinh nghiệm hơn cô khi làm thuyết trình với đối tác là nhà đầu tư. Nhưng phong cách của Châu thì khác. Khi đưa ra một đề nghị hợp tác, điều cô luôn muốn làm là bảo vệ các bên liên quan. Nhà đầu tư tìm đến The CUBE vì dự án cũ của họ bị dính scandal. Nếu Châu nhắc trực tiếp đến scandal hay các giải pháp đối phó, cô sẽ vô tình làm nổi bật lại vết phốt đó. Khôi đã giúp cô nhận ra rằng những gì nhà đầu tư muốn nghe và lý tưởng của cô không nhất thiết phải đối lập với nhau.
Nhân viên dọn món lên bàn. Bầu không khí trên bàn ăn thoải mái hơn. Khôi cởi áo vest vắt sang thành ghế, gấp ngược hai ống tay áo sơ mi vàng nhạt lên qua khuỷu. Thao tác dứt khoát khiến thớ vải miết chặt vào bờ vai rộng, lộ ra cánh tay săn gọn với những đường gân chìm dẻo dai. Châu vô tình lướt mắt qua, rồi bất giác quay đi, hớp một ngụm trà đá để che giấu gò má đột ngột nóng bừng. Cô tự trách mình hơi vô lý, chuyện nhìn thấy một người đàn ông mặc sơ mi ôm dáng có gì lạ đâu.
Họ bắt đầu nói về những chuyện vu vơ như du lịch và sở thích. Thấy Châu chưa ăn chính đã quất ngay một dĩa xôi xoài, Khôi kể về chuyến đi trekking ngắn ngày ở Thái Lan dạo trước, anh đã ăn rất nhiều xôi và thịt sấy nên sau đợt quá anh bỏ ăn xôi cả mấy tháng trời. Còn Châu thì hụt mất nhiều chuyến đi Thái Lan nên vẫn đang nung nấu kế hoạch ghé thăm đất nước chùa vàng. Cô lại đi Singapore rất nhiều do công việc và đi học ngắn hạn. Cô rất thích món chè khoai môn ở đó. Khôi không thích ăn khoai môn. Những câu chuyện rời rạc, không mục đích, nhưng lại mang đúng cái nhịp điệu thong thả của một buổi hẹn hò đầu tiên.
Quán ăn trưa đông người. Châu đang nhâm nhi món cà ri đỏ thì có tiếng gọi lớn từ phía cửa. "Anh Khôi!"
Hai thanh niên mặc áo sơ mi và quần âu sang trọng tiến lại gần bàn, cả hai đều có dáng vẻ tất bật đặc trưng của trung tâm tài chính giữa giờ nghỉ trưa ngắn ngủi.
"Rủ sếp cũ đi ăn trưa mà bị từ chối mãi. Thì ra…”, một người nói, giọng đùa cợt.
"Cậu rủ lại đi. Anh xem xét để từ chối tiếp." Khôi cười lớn, rồi khẽ hất cằm về phía Châu. "Đây là chị Châu. Chào hỏi đi!"
Hai người kia nhìn nhau một cái, rồi nhìn Châu, ánh mắt lộ rõ sự thích thú.
"Chào chị," người đầu tiên cúi đầu, giọng cố giữ nghiêm túc kèm một nụ cười tươi rói. "Tụi em là nhân viên cũ của anh Khôi bên J&M."
"Chào chị dâu," người kia chen vào ngay, tỉnh bơ như thể đã thân quen. "Chúc chị ăn ngon miệng nha."
"Ê." Khôi liếc sang, giọng cảnh cáo nhẹ.
Châu bối rối, mặt nóng bừng, không biết nên cười hay phản đối. Nhìn vẻ chín chắn của hai người này, cô đoán họ lớn tuổi hơn cô, hoặc cùng lắm là trạc tuổi cô. Nhưng đối với họ, chỉ cần đi với sếp cũ là được nâng lên chị.
"Dạ… chào hai em," cô đáp, giọng hơi lạc, liếc nhanh sang Khôi xem anh có định đính chính gì không.
Anh không đính chính. Chỉ quay sang hai nhân viên cũ rồi khua tay. "Đi ăn đi, đừng đứng đó chọc người ta hoài."
Hai người kia cười khì, chào thêm một câu rồi rút lui, còn ngoái lại nháy mắt với nhau đầy ẩn ý.
Châu nhìn theo bóng họ khuất sau góc quán, rồi quay sang Khôi. "Anh không nói lại gì hết à?"
"Nói gì?"
"Thì... 'chị dâu' đó. Anh để yên vậy luôn?"
Khôi cầm đũa lên, cúi đầu gắp thức ăn. "Cãi làm gì. Tụi nó đoán bậy thì kệ tụi nó."
"Đoán bậy hả?"
"Ừ, bậy." Anh vẫn không ngẩng lên, nhưng Châu biết anh đang cười. Tâm trạng của Khôi hôm nay có vẻ rất tốt.
Một cậu thanh niên còn gửi tin nhắn cho Khôi. Khôi xem, trả lời tin rồi giơ máy cho Châu xem. Trong khung chat, người tên Duy nhắn tin.
Duy: Tụi em thể hiện tốt không, sếp? Tuần sau ăn trưa với tụi em nhé?
Gia Khôi: Thể hiện tệ. Chị Châu nhằn.
Gia Khôi: Qua tuần anh sẽ sắp xếp! Rủ anh Hưng đi cùng nhé?
Duy: [meme một hình mặt con chó con mắt to long lanh kèm dòng chữ “sếp là nhất”]
Tóm lại, vẫn chưa đính chính vụ “chị dâu.”
Châu nhìn qua bàn hai cậu thanh niên đạo mạo vừa dám trêu chọc thoải mái vừa cúi đầu lễ phép chào Khôi, thứ thân thiết chỉ có được khi người ta từng làm việc dưới trướng một người sếp giỏi giang và tinh tế. Cô đoán rằng dưới sự quản lý của Khôi, họ hẳn cũng học được nhiều hơn những gì một người sếp bắt buộc phải dạy.
Cô hiểu cảm giác đó. Chị Thương từng là sếp cũ của cô, trước cả khi The CUBE ra đời. Lúc chị quyết định ra làm kinh doanh riêng, chị chỉ rủ cô đi cùng. Cái cô thấy quý không phải chuyện được chọn mà là còn được tiếp tục học từ chị, một người luôn nhìn ra vấn đề trước khi nó thành chuyện lớn, biết khi nào nên nhún nhường, khi nào cần cứng rắn.
Châu cũng muốn học được nhiều thứ từ Khôi.
Đến lúc thanh toán, Châu nhanh tay giành lấy hóa đơn. Khôi nhướng mày nhìn cô, nhưng rồi đồng ý để cô trả. Anh không tranh giành những chuyện nhỏ nhặt, và điều đó làm Châu thấy thoải mái. Cô cảm thấy nếu anh ít chọc ngoáy hơn thì cô không có gì phải khó xử. Anh là người thông minh, nói năng tự tin, từ tốn, hiểu biết nhiều. Cô đã nhận ra rằng anh không có vấn đề gì trong cách diễn đạt suy nghĩ cả, chỉ là anh đang muốn bộc lộ chúng như thế nào thôi.
Bước ra khỏi nhà hàng, cái nắng giữa trưa gắt gỏng. Chiếc Grab Châu đặt đã tấp vào lề, nháy đèn xi-nhan đợi sẵn. Trước khi ra xe, Châu quay lại nhìn Khôi. Anh đứng chờ tạm biệt cô, tay đút túi quần, dáng vẻ điềm tĩnh, không vội vàng muốn về văn phòng ngay.
Cô híp mắt cười, ánh mắt lấp lánh sự tự tin: "À... Kết quả sáng nay là bên đầu tư đã chọn làm việc với studio của tôi."
Khôi chưa kịp chúc mừng thì Châu đã tiếp lời, giọng nửa đùa nửa thật: "Coi như anh là cố vấn bí mật của tôi đi. Vị trí đó đặc biệt lắm đó."
Nói rồi, cô gật đầu chào anh: "Tạm biệt."
Xe chạy được một đoạn thì Châu nhận được tin nhắn của Khôi.
Gia Khôi: Tôi không muốn làm cố vấn bí mật của cô. Tôi đi ăn trưa với cô hôm nay không phải vì công việc.
Gia Khôi: Tôi muốn dành thời gian để gặp cô nhiều hơn.
