Một trong những kỹ thuật khó nhất khi viết giao tranh là giữ được sự trung lập của người kể chuyện.

Trung lập ở đây không có nghĩa là hai phe phải ngang sức.

Cũng không có nghĩa nhân vật chính không được thắng.

Càng không có nghĩa người viết không được đứng về phía nhân vật mà mình yêu thích.

Trung lập có nghĩa:

Người viết phải để tình huống quyết định kết quả, chứ không được dùng lời kể để ép người đọc phải tin rằng một bên thắng chỉ vì tác giả muốn họ thắng.

Một lỗi thường gặp:

Nhân vật chính tung một cú đấm.

Kẻ địch rõ ràng đã né được.

Nhưng người kể viết:

Cú đấm nhanh đến mức không ai có thể nhìn thấy.

Kẻ địch hoàn toàn không có khả năng chống đỡ.

Hắn chắc chắn sẽ thua.

Đây là lúc người kể chuyện không còn mô tả nữa.

Người kể đã trở thành trọng tài, trực tiếp tuyên bố kết quả.

Nếu trước đó chưa có cơ sở cho thấy nhân vật chính nhanh đến mức ấy, câu văn chỉ là một cách ban quyền thắng cho nhân vật.

Trung lập nghĩa là:

Nhân vật chính có thể nhanh.

Nhưng phải cho thấy tốc độ ấy qua hành động, khoảng cách, phản ứng của đối phương và hoàn cảnh.

Người đọc tự kết luận.

Chiều ngược lại cũng thường xảy ra.

Khi tác giả muốn nhân vật chính thắng, đối thủ đột nhiên:

Không nhìn thấy.

Không nghe thấy.

Không biết né.

Không biết phản công.

Không sử dụng năng lực mạnh nhất.

Không nhớ mình có vũ khí.

Đang đánh nhau nhưng tự nhiên đứng yên.

Đây là nhân vật phụ mất não ở cấp độ cao hơn.

Người viết không trực tiếp nói:

“Ta muốn nhân vật chính thắng.”

Nhưng lại khiến đối thủ mất hết khả năng chiến đấu để kết quả bắt buộc xảy ra.

Một cách viết trung lập phải cho đối thủ được sử dụng đầy đủ những gì tình huống cho phép.

Hai bên không nhất thiết phải 50–50.

Một cao thủ gặp một người mới học thì cao thủ có thể áp đảo.

Một đội quân lớn gặp một nhóm nhỏ thì nhóm nhỏ có thể bị tiêu diệt.

Một khẩu súng ở khoảng cách phù hợp có thể tạo lợi thế rất lớn.

Một pháp sư đã chuẩn bị phép thuật từ trước có thể mạnh hơn nhiều so với người vừa bị kéo vào trận.

Trung lập không phải:

“Hai bên phải ngang nhau.”

Mà là:

“Kết quả phải tương xứng với những gì người viết đã xây dựng.”

Nếu một bên mạnh hơn gấp mười lần, hãy để họ mạnh hơn.

Nếu bên yếu hơn có một lợi thế đặc biệt, hãy cho lợi thế ấy tồn tại.

Nếu bên mạnh hơn phạm sai lầm, sai lầm đó phải có nguyên nhân.

Hãy tưởng tượng một trận đấu:

A có tốc độ rất cao.

B có khả năng phòng thủ rất tốt.

Nếu A tấn công, B phải có khả năng sử dụng phòng thủ của mình.

Nếu B phản công, A phải có khả năng sử dụng tốc độ.

Cuộc chiến vì vậy trở thành:

năng lực → đối kháng → thích nghi → thay đổi chiến thuật.

Không phải:

nhân vật chính dùng năng lực → đối thủ đứng chịu → nhân vật chính thắng.

Một nhân vật chỉ thực sự mạnh khi đánh bại được một đối thủ cũng đang cố gắng thắng mình.

Những câu như:

“Cú đánh khủng khiếp.”

“Thanh kiếm vô cùng mạnh.”

“Kẻ địch cực kỳ đáng sợ.”

“Nhân vật chính mạnh đến mức không ai có thể chống lại.”

không tự chúng tạo ra sức mạnh.

Hãy để sức mạnh xuất hiện qua hậu quả.

Cú đánh làm nứt nền đá.

Thanh kiếm chém xuyên lớp giáp.

Kẻ địch khiến ba người phải lùi lại.

Nhân vật chính bị đẩy lùi vài bước dù đã đỡ đòn.

Những thứ đó là bằng chứng.

Người đọc không cần người kể tuyên bố:

“Người này rất mạnh.”

Họ nhìn thấy điều đó.

Trung lập không chỉ quan trọng khi nhân vật thắng.

Nó đặc biệt quan trọng khi nhân vật thua.

Nếu nhân vật chính bị đánh bại, đừng viết:

Hắn thua một cách vô lý.

Nếu tác giả muốn hắn thua, hắn phải thua.

Cách đó cũng là can thiệp.

Hãy chỉ ra:

Hắn đã sai ở đâu.

Đối thủ đã làm gì.

Điều kiện nào bất lợi.

Hắn đã bỏ sót thông tin nào.

Năng lực nào không phù hợp.

Sai lầm nào dẫn tới thất bại.

Khi đó thất bại trở thành hệ quả, chứ không phải hình phạt mà tác giả áp xuống nhân vật.

Đây là một điểm rất quan trọng.

Nếu nhân vật chính bị thương, đừng vì thương nhân vật mà làm vết thương biến mất.

Bị gãy tay thì khả năng sử dụng vũ khí phải thay đổi.

Mất máu thì thể lực phải thay đổi.

Bị thương ở chân thì di chuyển phải thay đổi.

Nếu nhân vật phụ bị thương cũng phải được đối xử bằng cùng một nguyên tắc.

Ngược lại, nếu nhân vật chính có khả năng hồi phục, hãy cho khả năng ấy hoạt động theo đúng luật đã xây dựng.

Không thiên vị không có nghĩa là tàn nhẫn với nhân vật.

Nó có nghĩa là luật của thế giới phải áp dụng cho nhân vật một cách nhất quán.

Người kể cũng phải cẩn thận với thông tin.

Một người lính không thể biết điều mà chỉ huy ở cách đó vài cây số mới biết.

Một người đang bị phục kích không thể tự nhiên biết vị trí chính xác của kẻ phục kích.

Một nhân vật đang ở dưới đất không thể nhìn thấy chi tiết trận chiến trên trời nếu không có cách quan sát.

Đừng cho nhân vật biết thông tin chỉ vì tác giả biết.

Phải phân biệt:

tác giả biết gì

và

nhân vật biết gì.

Đây là một trong những nền tảng của sự trung lập.

Khi người đọc tin rằng tác giả đang tôn trọng chiến trường, họ sẽ tin vào cái chết.

Một nhân vật có thể chết.

Không phải vì tác giả ghét anh ta.

Không phải vì anh ta là nhân vật phụ.

Không phải để nhân vật chính nổi giận.

Mà vì trong tình huống đó:

anh ta đã ở vị trí ấy → gặp nguy hiểm ấy → đưa ra lựa chọn ấy → nhận hậu quả ấy.

Khi đó cái chết đau hơn rất nhiều.

Bởi người đọc hiểu:

Nếu tình huống không thay đổi, chuyện này hoàn toàn có thể xảy ra.

Đây là điều cần phân biệt.

Người kể có thể viết:

Mãn Nhi nhìn thấy Mãn Hạ tiến tới.

Cô biết mình không thể thắng.

Bàn tay vẫn run, nhưng cô không lùi thêm được nữa.

Đây là một đoạn có cảm xúc.

Nhưng người kể không cần phải nói:

“Mãn Hạ thật quá đáng.”

“Mãn Nhi đáng thương.”

“Thật bất công.”

Cảm xúc đã nằm trong tình huống và hành động.

Người đọc tự cảm nhận.

Vì thế:

Trung lập không phải vô cảm.

Trung lập là không cưỡng ép cảm xúc và kết quả bằng lời phán của tác giả.

Sau khi viết một cuộc giao tranh, hãy thử làm một việc:

Đổi tên nhân vật chính thành nhân vật phụ.

Nếu đoạn văn lập tức trở nên vô lý, rất có thể người viết đã thiên vị nhân vật chính.

Hãy hỏi:

Nếu đây là kẻ địch, tôi có cho hắn suy nghĩ như vậy không?

Nếu đây là nhân vật phụ, tôi có cho hắn phản ứng như vậy không?

Nếu người này không phải nhân vật chính, hắn có được phép mắc sai lầm không?

Nếu hắn bị thương, tôi có cho hắn chịu hậu quả không?

Nếu hắn có một năng lực mạnh, tôi có cho hắn sử dụng không?

Nếu hắn chết, cái chết có xuất phát từ diễn biến không?

Nếu đổi phe mà logic của trận chiến vẫn đứng vững, thì cuộc giao tranh đã có một mức độ độc lập với ý chí của tác giả.

Đó chính là mục tiêu.

Đừng viết để chứng minh nhân vật chính sẽ thắng.

Hãy viết một tình huống trong đó:

Nhân vật chính muốn thắng.

Đối thủ cũng muốn thắng.

Mỗi người đều hành động theo những gì họ biết.

Mỗi người đều sử dụng những gì họ có.

Mỗi hành động tạo ra hậu quả.

Và cuối cùng, một kết quả xuất hiện.

Khi đó người đọc không có cảm giác:

“Tác giả cho anh ta thắng.”

Mà sẽ có cảm giác:

“Với tất cả những gì vừa xảy ra, anh ta thắng là hợp lý.”

Đó là sự trung lập trong viết giao tranh.