Giữa xuân, xưởng Tây Sơn bước vào những ngày thời tiết dễ chịu nhất trong năm. Gió đồng thổi qua mát rượi cuốn theo mùi cỏ non ngai ngái, nắng vàng hanh hao rải đều khắp khoảng sân đất nện. Thế nhưng Nam lại bắt đầu thấp thỏm lo âu mỗi khi thấy trời ấm dần lên.
Lý do nằm ngay trên chiếc bàn gỗ lớn ở gian nhà chính, hàng chục gói socola sữa bọc giấy bạc xếp đầy mặt bàn. Tổng cộng tròn hai mươi ký.
Hệ thống Gacha không giải thích gì thêm ngoài việc đó là kẹo socola sữa thông thường. Món này không giúp tăng linh lực, không có công dụng chữa lành vết thương, cũng chẳng ẩn giấu bí mật luyện đan nào của giới tu chân.
Nam bóc thử một góc giấy bạc, bẻ một mẩu nhỏ bỏ vào miệng nhai chậm rãi. Hắn ngồi thừ ra mất vài giây vì cái vị ngọt béo ngậy quá đỗi quen thuộc từ kiếp trước.
Soma vừa vác xô nước từ giếng vào, nhìn cả đống kẹo bèn hỏi tính làm gì với ngần này đồ ngọt. Nam đáp ngay:
“Vấn đề chính là ở chỗ đó đấy.”
Mina bước vào sau, trên tay còn cầm cái khăn lau dở. Cô bẻ thử một miếng ăn rồi mắt sáng rực lên, thích thú ra mặt. Ciel nếm một mẩu nhỏ xíu, nhai từ tốn rồi nhận xét bằng giọng khách quan rằng món này chứa hàm lượng đường và chất béo bão hòa rất cao. Zero đứng tựa lưng vào mép cửa, hắn không có nhu cầu ăn uống nên chỉ lẳng lặng nhìn cả bọn thưởng thức.
Nam chốt lại là không mang ra ngoài bán. Nguồn hàng này đến từ hệ thống ngẫu nhiên, số lượng có hạn, nếu đem ra chợ vài lần rồi thôi thì những câu hỏi về xuất xứ còn phiền phức hơn số tiền kiếm được.
Mấy ngày đầu, socola trở thành món tráng miệng sau bữa cơm của cả nhà. Ăn cơm canh đạm bạc xong xuôi, mỗi người bẻ một mẩu nhỏ ngồi nhâm nhi nhai tráng miệng. Mina ăn nhiệt tình nhất, Soma thích nhưng ăn vừa phải, Ciel không chủ động lấy nhưng ai chìa cho một thanh thì cô vẫn thản nhiên đón lấy cắn một miếng.
Nam ban đầu định chia khẩu phần chặt chẽ từng thanh để dành dụm, sau đó hắn nhận ra tiết kiệm quá mức cũng có thể làm hỏng chuyện. Một thanh kẹo lỡ để quên gần cửa sổ từ sáng tới trưa đã mềm nhũn ra, bơ cacao chảy dính chặt vào giấy bạc.
Cả đống kẹo lập tức được chuyển khẩn cấp sang kho bắc, kê cao khỏi mặt đất bằng mấy thanh gỗ xẻ và tránh xa bức tường ẩm.
Lão Tề sang chơi, ngó nghiêng gian xưởng của Ciel rồi tiện mồm gợi ý lấy mùn cưa khô trộn trấu nhồi xung quanh thùng gỗ để làm lớp cách nhiệt thô. Nam và Ciel cùng nhau đóng một chiếc thùng kín hai lớp bằng gỗ tạp nhặt quanh xưởng. Mục đích của cái thùng không nhằm tạo ra độ lạnh mà chỉ để giảm bớt dao động nhiệt giữa ngày và đêm. Đó là giải pháp tạm ổn cho những ngày giữa xuân, nhưng cả hai đều hiểu tới giữa hạ thì chiếc thùng gỗ này cũng đành chịu thua cái nắng như thiêu như đốt của vùng Thanh Hà.
Nam đứng nhìn cái thùng gỗ, hỏi thẳng Ciel có thể dùng điện làm lạnh được không. Ciel chỉ sang bộ chuyển đổi nhỏ từ tháng trước nằm trên bàn thao tác:
“Nguồn điện đó không đủ cho hệ thống làm lạnh chạy liên tục.”
Nam hỏi đào hầm có được không. Ciel nói dưới hầm mát hơn nhưng độ ẩm cao, hơi ẩm ngấm vào dễ làm mốc giấy gói. Đem thả xuống giếng thì càng không nên vì không ai mang thực phẩm ngâm gần nguồn nước ăn uống sinh hoạt của cả nhà.
Kết luận rất thực tế, nếu mùa hè tới trước khi tìm ra cách khác, cả nhà phải ăn nhanh hơn và đem chia bớt.
Mina nghe vậy liền xung phong nhận luôn nhiệm vụ giúp ăn bớt hàng tồn. Nam nhìn cô đầy cảnh giác nhưng lần này hắn không buồn lên tiếng phản đối.
Một phần socola được Nam bọc cẩn thận trong giấy dầu mang biếu người quen.
Lưu chưởng quầy cắn một góc, chê ngọt khé cổ. Lão Tề ăn nửa miếng, bảo ngọt quá mức cần thiết, nhưng đến cuối buổi rèn thì nửa thanh kẹo trên bàn thợ cũng biến mất tăm từ lúc nào.
Bà chủ nhà trọ cũ thích món này hơn dự đoán, vừa ăn vừa tấm tắc khen đồ ngọt của người phương xa làm khéo. Còn bà cụ phòng bên khen kẹo mềm dễ nhai, không đau răng rụng, nên hôm sau gặp lại bà ngập ngừng xin thêm miếng nữa. Nam đưa luôn hai thanh.
Chẳng ai biến chuyện này thành trò kinh doanh. Ở một khu thành có thương nhân bốn phương qua lại nườm nượp, một món kẹo lạ chỉ làm người ta tò mò chốc lát chứ không tự động kéo theo phường hội săn lùng bí phương nào cả.
Chuyện bảo quản socola lại khiến Nam chú ý sang chuyện ăn uống đồ tươi của căn xưởng nói chung.
Hồi còn ở khu trọ, cả nhà mua ít đồ ăn vì gian phòng quá chật. Sang Tây Sơn xa chợ hơn, mọi người tự nhiên muốn mua theo mẻ lớn cho bớt công đi bộ. Gạo, đỗ và đồ khô thì để lâu được, còn rau tươi, thịt và cá thì không.
Một chiều nọ Mina đi làm về, xách theo một tảng thịt lớn mua được với giá rẻ mạt ở cuối phiên chợ chiều. Nam ra đón đồ, nhìn tảng thịt trên mâm liền hỏi ăn hết trong mấy ngày. Mina bảo ăn hai ngày thì kịp, sang ngày thứ ba thì thịt hỏng. Hắn nhìn cô chằm chằm. Mina hiểu ý ngay, thanh minh rằng thấy rẻ quá nên mới ham mua. Nam bảo đó chính là kiểu lý lẽ hắn hay dùng mỗi khi đi chợ.
Tối đó cả nhà đành nổi lửa sớm, một nửa đem kho mặn ăn ngay, một nửa đem xát muối hạt thật kỹ để treo lên gác bếp hong gió.
Lúc cả bọn dọn bát đũa ra sân ngồi ăn dưới ánh trăng, Nam mở sổ ghi thêm một dòng: Bảo quản lạnh — chưa có cách giải quyết. Chưa phải kế hoạch to tát gì, chỉ là một vấn đề sinh hoạt hắn ghi lại để đó.
Cùng lúc đó, khách tìm tới Tây Sơn bắt đầu tăng lên. Ban đầu Nam rất mừng vì có khách nghĩa là có thêm việc. Nhưng sau vài lần đang ăn cơm trưa phải buông bát chạy thục mạng ra mở cổng, hắn đổi ý ngay.
Có người tìm Soma cho chuyến hàng gấp nhưng Soma đi vắng, Nam phải đứng ngoài cổng nghe từ đầu rồi ghi nhớ để chuyển lời lại. Người khác tìm Ciel nhưng không mang theo đồ hỏng, chỉ đứng kể lể dài dòng về tiếng kêu lục cục của cái máy dệt. Lại có một tay phú thương rảnh rỗi tìm tới chỉ để thuê Zero đứng ở cổng một bữa tiệc cho trông có vẻ oai phong.
Nam từ chối thẳng thừng:
“Anh ấy không phải đồ trang trí để thuê về đứng cửa.”
Người kia đòi gặp Zero trực tiếp, Nam lắc đầu bảo việc này hắn trả lời thay luôn, không nhận là không nhận.
Tối đó Zero nghe kể lại chỉ bảo Nam trả lời như vậy là đúng. Mina trêu Nam trông có vẻ khoái chí khi được Zero đồng tình.
Hai người khách tới cùng một lúc vào buổi chiều nọ khiến sự bất tiện lộ rõ. Nam đang bận việc trong thành, Mina chưa về, Ciel và Soma đều đi vắng. Zero phải ra mở cổng, đứng nghe một người giải thích cỗ máy xay bị kẹt bánh răng trong khi người kia liên tục hỏi giá thuê chuyến hộ tống.
Tối hôm đó Ciel đề nghị cần có cách để khách tự để lại lời nhắn, thay vì cứ đi tìm người khắp xưởng như vậy. Nam đồng ý ngay.
Cả nhóm làm một tấm bảng gỗ treo ở gian phòng gần cổng. Bảng kẻ sẵn các mục, tên người tới, muốn gặp ai, việc gì, ngày nào cần làm, tìm lại ở đâu và mức thù lao dự tính. Quy định đặt ra rất rõ, nếu người cần gặp không có nhà, người ở nhà chỉ ghi lại lời nhắn giúp, tuyệt đối không hứa hẹn hay quyết định thay.
Chiếc bảng gỗ bắt đầu hoạt động mang theo đủ chuyện kéo theo. Có người ở ô việc gì ghi cộc lốc hai chữ “có việc”. Người khác ở cột tiền công ghi chữ “thương lượng”. Một thương nhân không thạo chữ thì lấy mẩu than vẽ ba cái xe bò cạnh một ngọn núi, vậy mà chiều về Soma nhìn hình vẫn đoán trúng tuyến đường người ta muốn đi.
Nam bắt đầu nghĩ tới chuyện cần người ngồi trông cổng, nhưng việc chưa đủ nhiều để trả công cả ngày. Tạm thời ai ở gần gian cổng thì chạy ra hỏi vài câu rồi ghi lại. Không ai được nhận tiền trước hay quyết định giá thay người khác. Nam chỉ đứng ra chắp nối thông tin, không biến mình thành chủ của tất cả.
Nguyên tắc đó gặp thử thách ngay khi một chủ hàng họ Phạm tìm tới muốn thuê cả Soma lẫn Zero cho một chuyến xe.
Lúc khách tới, Soma đang ngồi mài dao cho Mina cạnh bể nước còn Zero đi vắng. Người kia hỏi hai người cùng đi được chứ, Nam theo thói quen suýt nữa nhận lời thay, nhưng hắn kịp dừng lại. Hắn chỉ tay sang phía Soma:
“Cậu ấy ở đằng kia, ông qua hỏi trực tiếp. Còn Zero không có nhà, chuyến này có đi được không thì ông phải chờ cậu ấy về tự quyết.”
Chủ hàng họ Phạm hơi ngạc nhiên vì tưởng Nam quản toàn bộ người ở xưởng này. Nam giải thích hắn chỉ lo mấy việc chi tiêu vặt vãnh trong nhà, còn ai nhận việc gì là quyền của người đó.
Khách đi rồi, Soma ngẩng lên bảo Nam dạo này tiến bộ hẳn ra. Nam phân trần rằng ngay từ đầu hắn đã chẳng ham hố làm chủ ai, trước đây hắn hay đứng ra hỏi han chỉ vì muốn mặc cả giá cho nhanh.
“Tôi sửa cái tật đó rồi.”
Soma mỉm cười: “Ừ, sửa được là tốt.”
Ciel cũng bắt đầu có mối việc riêng. Một người mang bộ khóa kho bị lệch tới nhờ sửa, người khác đem cụm trục quay tay của tiệm dệt sang vì nghe đồn cô từng sửa máy cuốn dây thừng.
Ciel không nhận bừa mọi thứ. Có món đồ rèn thô cô chuyển thẳng sang cho Lão Tề. Một cỗ máy dùng linh thạch có gắn mảnh trận văn nhỏ thì cô chỉ nhận sửa phần cơ khí bên ngoài và dứt khoát từ chối động vào cụm trận pháp.
Khách ngạc nhiên hỏi chẳng lẽ cô không biết sửa trận văn. Ciel trả lời thẳng thắn:
“Tôi biết chưa đủ nhiều để dám động vào.”
Nam nghe thấy, đợi khách đi rồi mới hỏi cô có thấy tiếc tiền không. Ciel lắc đầu. Nam bảo nhìn tiền tuột khỏi tay hắn cũng tiếc đứt ruột, nhưng tiếc không có nghĩa là nhận làm bừa. Đây là điểm mà chính hắn cũng đang phải học mỗi ngày.
Mina trở thành người giúp đống giấy tờ ở cổng không biến thành mớ bòng bong.
Cô vẫn đi làm ở quán trà, tối về lại ngồi xem qua các mảnh giấy ghi chép trong ngày rồi nhắc Nam việc nào thiếu tên, việc nào chưa hẹn ngày, việc nào cần nhắn lại. Có lần khách phải tới hai lượt chỉ vì người mở cổng quên không ghi giờ Soma về, Mina bèn lấy một cuốn sổ mỏng chia trang theo từng ngày để theo dõi. Chẳng có gì phức tạp, chỉ là ghi chép cẩn thận để khỏi quên việc.
Nam bảo cô làm ở quán trà nên cái nếp quản lý sổ sách nhìn giống hệt Lưu chưởng quầy. Mina đáp hắn mở mồm ra tính toán chi li cũng y chang lão già ấy thôi. Hai người coi như hòa nhau.
Những thanh socola thỉnh thoảng cũng lọt vào mắt khách đến xưởng nhưng không gây ra rắc rối nào.
Một chủ kho tới đúng lúc cả nhà đang ăn trưa, Mina lịch sự mời một miếng. Ông khách ăn xong khen ngon, hỏi mua ở đâu.
Nam đáp tỉnh queo:
“Đồ ngọt lạ miệng do người quen gửi cho ăn thử thôi, không có mối buôn đều đặn đâu.”
Ông khách dặn nếu lần sau có đợt hàng mới thì nhớ để lại cho ông một ít. Nam không hứa hẹn gì, chỉ cười xòa cho qua chuyện.
Chuyện dừng lại ở đó khiến hắn rất yên tâm. Một món ăn vặt lạ miệng xuất hiện giữa chợ đời không nhất thiết lúc nào cũng kéo theo những toan tính buôn bán phức tạp.
Đến giữa tháng, trời bỗng nắng nóng bất thường suốt ba ngày liền. Gió đồng lặng ngắt, hơi nóng hầm hập phả vào tường gạch nung.
Mở thùng gỗ ra, Nam thấy mấy thanh socola tuy chưa chảy thành nước nhưng mềm nhũn ra thấy rõ. Ciel bảo cái thùng vẫn làm đúng nhiệm vụ cách nhiệt, chỉ là nó không thể giữ nhiệt độ thấp hơn môi trường xung quanh mãi được. Có thể nhồi thêm rơm khô và chuyển thùng vào sâu hơn trong kho, nhưng nếu chỉ để giữ mấy thanh kẹo thì tốn công quá mức cần thiết.
Vấn đề lớn hơn là thức ăn hàng ngày cũng gặp tình cảnh tương tự. Cả nhà bắt đầu áp dụng lại các biện pháp bảo quản quen thuộc, kê cao đồ khô, bớt mua thịt tươi mỗi phiên chợ, nấu rau dễ hỏng trước, ướp muối đồ ăn thừa và tìm góc mát nhất trong nhà để đặt chạn bát.
Nam đi hỏi khắp thành về cách xây hầm mát dưới đất, hóa ra chi phí đào hầm rất đắt mà độ ẩm bên dưới vẫn không thể thay thế được cái lạnh thực sự.
Vì thế số socola còn lại được mang ra giải quyết nhanh hơn. Mina mang theo vài gói chia cho người làm ở quán trà. Soma đem một ít làm lương khô đi đường. Lưu chưởng quầy lần thứ hai ăn thử vẫn chê ngọt nhưng cuối buổi lại hỏi khéo xem còn miếng nào không. Lão Tề cũng nhận thêm một phong mang về xưởng rèn.
Nam không dám dùng cụm từ “chiến dịch giải tỏa hàng tồn kho” trước mặt Mina vì sợ bị cười, nhưng trong sổ hắn vẫn gạch bớt số lượng kẹo còn lại để tránh việc để quên chúng sang tận mùa hè.
Cuối tháng, Soma mang về tin tức một thương đội lớn đang tìm người hộ tống cho chuyến hàng dài vào cuối tháng sau. Tuyến đường này xa hơn, nhiều xe thồ hơn, hàng hóa có giá trị lớn hơn nhiều, và bên thuê cần người có kinh nghiệm tổ chức giữ đoàn chứ không chỉ giỏi đánh nhau.
Zero hỏi lộ trình, số lượng xe và những người cùng đi áp tải. Soma bảo sẽ ra quán trà hỏi kỹ lại. Nam chỉ chêm vào một câu, nếu thương đội muốn thuê cả hai người thì tiền công phải tương xứng với mức độ rủi ro và số ngày đi đường. Chẳng ai vội nhận lời ngay. Đây là công việc tìm tới nhờ tiếng lành đồn xa từ những người từng thuê họ, chứ không phải nhiệm vụ do hệ thống Gacha ném vào nhà.
Tấm bảng gỗ ngoài cổng bị tháo xuống sửa tới ba lần. Ô kẻ quá hẹp, kẻ thêm cột ghi tiền công, rồi Mina kẻ thêm một dòng ghi tên người tiếp nhận để biết ai là người đã nghe việc.
Nam nhìn tấm bảng mà thở dài, bảo sắp tới chắc phải tính chuyện thuê người ngồi cổng thật. Ciel hỏi có nên thuê không. Nam bảo việc chưa đủ nhiều để thuê cả ngày, cùng lắm chỉ thuê người ngồi đỡ vài canh giờ bận rộn buổi sáng. Mina nhắc rằng Lưu chưởng quầy chắc chắn biết mối người làm đáng tin cậy. Nam quyết định mai sẽ ra quán hỏi lão già.
Cứ như vậy, một vấn đề mới lộ ra rõ ràng và trở nên đáng để bỏ tiền giải quyết.
Đến cuối tháng hai, hai mươi ký socola sữa trong thùng chỉ còn lại chưa đầy một nửa. Một phần cả nhà ăn, một phần đem biếu, một phần mang đi đường. Không bán ra ngoài một miếng nào.
Điều Nam nhớ nhất về lượt quay này không phải là vị ngọt béo ngậy, mà là những giới hạn thực tế mà nó phơi bày ra trước mắt.
Xưởng Tây Sơn rộng rãi hơn trước, tiền tích lũy nhiều hơn, có Ciel với bộ đồ nghề cơ khí, có dòng điện nhỏ từ bộ chuyển đổi, nhưng cả nhà vẫn bất lực trong việc giữ một món đồ dễ chảy qua mùa hè bằng một phép màu nào đó. Nhà rộng không tự biến thành chỗ ở tiện nghi. Kiến thức kỹ thuật không tự động nhảy ra làm thay cơ sở hạ tầng. Một món đồ ăn bình thường đã dạy cho hắn bài học đó rõ ràng hơn bất kỳ lời giảng giải nào.
Tối cuối tháng, Mina dùng dao bài cắt nốt những mẩu socola bị mềm ra đĩa cho cả nhà ăn trước. Nam vừa ngồi xuống định hỏi trong thùng còn lại bao nhiêu, cô đã chặn ngay:
“Ăn đi, đừng có ngồi đấy mà tính toán nữa.”
Nam đành ngậm miệng ăn kẹo. Soma ngồi bên cạnh kể thêm về thương đội lớn. Ciel lật sổ ghi chép, bảo sáng mai phải sang xưởng Lão Tề sớm. Zero ngồi cạnh cửa, bảo dưỡng trang bị của mình.
Trên chiếc bàn gỗ ngoài cổng, gió đêm lay nhẹ mấy mảnh giấy ghi việc vừa được cài vào then tre.
Xưởng Tây Sơn ngày một bận rộn hơn, nhưng nơi này không vì thế mà biến thành một phường hội đao to búa lớn nào cả. Nơi đây vẫn là một mái nhà bình thường, một mái nhà mà ngày càng có nhiều người biết rằng họ có thể gõ cửa để tìm đúng người làm được việc.