Chương 8: Những Câu Hỏi Đổi Chiều
Nhiều tuần trôi qua kể từ buổi sáng trong khe núi, và ngôn ngữ vùng đất này không còn là một bức tường xa lạ đối với Blavko nữa.
Anh vẫn còn giọng điệu hơi cứng, đôi khi lẫn lộn cách chia động từ theo mùa mà tiếng nói ở đây có một điều anh chưa từng gặp ở bất cứ ngôn ngữ nào mình biết trước kia, nơi cách xưng hô và chia động từ thay đổi tùy theo thời điểm gieo trồng hay thu hoạch trong năm nhưng anh đã có thể trò chuyện trôi chảy, nghe hiểu gần trọn vẹn những gì Marek kể mỗi tối mà không cần đoán mò qua cử chỉ nữa. Yolla thậm chí đã bắt đầu dạy anh những ký tự viết cơ bản, dùng một mẩu than và tấm ván gỗ cũ làm bảng, và Blavko với nền tảng biết chữ từ thế giới cũ học nhanh hơn bất cứ ai trong nhà từng kỳ vọng.
Buổi tối hôm ấy, khi công việc đồng áng đã xong và cả nhà quây quần bên bếp lửa như thường lệ, Blavko quyết định đây là lúc anh có thể bắt đầu hỏi những câu hỏi mình đã ấp ủ từ lâu không còn bị giới hạn bởi vốn từ ít ỏi, mà bằng chính khả năng diễn đạt trọn vẹn suy nghĩ của mình.
Anh bắt đầu bằng cách lấy khẩu súng ra, đặt lên tấm vải trải giữa nhà lần này không phải trong bí mật hay hoảng loạn như buổi sáng ở khe núi, mà như một cuộc trình bày có chủ đích. Marek, Dren và cả Yolla ngồi quây quanh, và lần đầu tiên, Blavko có thể thực sự giải thích cho họ hiểu.
"Ở thế giới của con," anh nói, tay chỉ vào từng bộ phận khi nói tới, "vũ khí không cần tới lõi phép, không cần thứ năng lượng nào từ ma thuật hay giả kim. Nó dùng thuốc súng, một loại bột đen khi bị đánh lửa sẽ nổ rất nhanh trong một không gian kín, đẩy viên đạn kim loại đi với tốc độ lớn." Anh mở khóa nòng, cho họ xem cơ chế bên trong. "Sức mạnh nằm ở chính phản ứng hóa học này, không nằm ở người cầm súng, không nằm ở bất cứ nguồn phép thuật nào cả. Ai cũng có thể bắn được, miễn là biết cách nạp đạn và bóp cò đúng lúc."
Dren nhíu mày, cố hình dung. "Vậy... không cần huấn luyện đặc biệt? Không cần dòng máu đặc biệt?"
"Không." Blavko lắc đầu. "Cần luyện tập để bắn chính xác, để giữ vũ khí sạch sẽ và hoạt động tốt. Nhưng bất cứ ai, nông dân, thợ rèn, người chưa từng cầm kiếm ngày nào trong đời, cũng có thể học bắn súng trong vài tuần, đủ để trở thành một người lính có ích trên chiến trường."
Một sự im lặng kéo dài sau câu nói đó, và Blavko nhận ra mình vừa vô tình chạm vào chính điều Marek từng cảnh báo phải giữ kín: đây không chỉ là một món vũ khí lạ, mà là một ý tưởng có thể lật đổ toàn bộ logic quyền lực họ đã sống cùng suốt đời, thứ quyền lực dựa trên sự độc quyền kiểm soát vũ khí thông qua lõi phép và xưởng rèn của lãnh chúa.
Marek phá vỡ sự im lặng bằng một câu hỏi khác, giọng ông trầm hơn thường lệ. "Vậy thế giới của con... không có Huyết Tộc?"
Blavko dừng lại một lúc, cân nhắc cách trả lời sao cho vừa đủ thành thật vừa không khiến câu chuyện đi quá xa khỏi khả năng anh có thể giải thích rõ ràng. "Con không biết chắc," anh nói. "Ở nơi con từng sống, không có ai giống những gì các người mô tả. Nhưng con đã học được rằng thế giới quá rộng lớn để một người có thể biết hết mọi ngóc ngách của nó."
Câu trả lời ấy dường như thỏa mãn Marek phần nào, dù ánh mắt ông vẫn còn phảng phất một sự tò mò chưa trọn vẹn. Blavko tranh thủ khoảnh khắc ấy để chuyển hướng cuộc trò chuyện — giờ đến lượt anh hỏi.
"Con muốn hiểu thêm về những người lính con từng thấy," anh nói, nhớ lại cảnh tượng bên cây cầu ngày đầu tiên tỉnh dậy. "Những người mặc đồng phục xám đen, mang súng có lõi phép. Họ là ai? Có nhiều nhóm khác nhau không?"
Marek gật đầu, đặt tách nước xuống, và bắt đầu giải thích — lần này không cần dừng lại tìm từ đơn giản hơn, vì Blavko đã đủ vốn từ để theo kịp.
Có nhiều tầng lớp lính tráng khác nhau phục vụ dưới quyền lãnh chúa cai quản vùng này, ông kể. Thấp nhất là lính tuần thường, phần lớn là con người được trưng binh từ các làng, khoác đồng phục xám, trang bị súng có lõi phép cơ bản, nhiệm vụ chủ yếu là tuần tra, thu thuế, áp giải tù nhân hay nô lệ. Cao hơn một bậc là các đội có tên gọi Blavko nghe qua thấy quen thuộc một cách kỳ lạ, "Kỵ Binh Đêm", cưỡi trên lưng những sinh vật đen bóng mắt đỏ, trang bị tốt hơn, kỷ luật hơn, và phần lớn trong số họ, theo lời Marek, chính là Huyết Tộc thường, không phải con người.
"Còn thứ gì khác không," Blavko hỏi tiếp, "những cỗ máy lớn? Con đã thấy khói từ xa, những cột khói giống như từ nhà máy."
Marek gật đầu chậm rãi. "Có những thành phố lớn, xa hơn về phía đông, nơi có xưởng rèn khổng lồ, có cỗ máy chạy bằng thứ nhiên liệu đen lấy từ lòng đất, con gọi nó là gì nhỉ, thứ dầu đen bốc mùi nồng."
"Dầu mỏ," Blavko buột miệng bằng chính ngôn ngữ mẹ đẻ của mình trước khi kịp dịch lại, rồi lắc đầu, tự sửa lại bằng ngôn ngữ nơi đây.
Cảm giác lành lạnh chạy dọc sống lưng anh khi nghe Marek mô tả tiếp, những cỗ xe không cần ngựa kéo, chạy bằng chính thứ nhiên liệu ấy, phát ra tiếng động cơ ầm ầm; những cỗ máy khổng lồ hai chân, cao hơn cả một ngôi nhà, do các Huyết Kỵ Sĩ điều khiển từ bên trong, dùng để phá thành hoặc càn quét chiến trường. Marek còn kể về những con tàu sắt khổng lồ nổi trên biển xa, và những khí cầu bay lượn trên bầu trời mà đôi khi, vào những đêm quang mây hiếm hoi, người ta có thể thấy ánh đèn của chúng lướt qua từ rất xa.
Blavko ngồi lặng người nghe, một cảm giác vừa quen vừa lạ cứ đan xen trong đầu anh không dứt. Động cơ đốt trong, xe không ngựa, tàu chiến bằng thép, khí cầu — đây là những công nghệ anh biết rõ, những công nghệ thuộc về chính thế giới anh đã rời bỏ, chỉ khác là chúng được khoác lên một lớp áo hoàn toàn khác: sức mạnh của chúng nơi đây không chỉ đến từ cơ khí thuần túy như anh từng biết, mà còn được tăng cường, hoặc thậm chí thay thế một phần, bởi thứ năng lượng huyền bí mà anh chưa hiểu rõ bản chất.
"Sao lại giống vậy," anh lẩm bẩm, gần như tự nói với chính mình hơn là hỏi Marek. "Thế giới của con cũng có những thứ này. Xe không ngựa, tàu sắt, khí cầu... nhưng không có lõi phép. Chỉ có máy móc và nhiên liệu thôi."
Marek nhìn anh với ánh mắt dò xét mới, một sự tò mò khác hẳn nỗi sợ hãi ngày phát hiện khẩu súng. "Vậy có lẽ," ông nói chậm rãi, như đang tự mình cân nhắc một khả năng lớn lao, "thế giới của con và thế giới này không hoàn toàn xa lạ với nhau như con vẫn nghĩ. Có lẽ chúng chỉ đi theo hai con đường khác nhau để tới cùng một đích con đường của máy móc thuần túy, và con đường của máy móc hòa quyện với phép thuật."
Dren, vẫn im lặng lắng nghe suốt cuộc trò chuyện, lên tiếng lần đầu tiên sau một lúc lâu. "Nếu vậy," anh ta nói, giọng có phần thận trọng nhưng cũng lấp lánh một tia gì đó mới mẻ, "thì những gì cậu biết về máy móc của thế giới cậu có thể áp dụng được ở đây không? Không cần lõi phép, mà vẫn mạnh?"
Câu hỏi ấy treo lơ lửng trong không khí, và Blavko cảm nhận được sức nặng thực sự của nó không phải một câu hỏi tò mò đơn thuần, mà là hạt giống đầu tiên của một khả năng mà cả ba người trong căn phòng nhỏ này, dù chưa ai dám nói thành lời trọn vẹn, đều lờ mờ nhận ra: nếu quyền lực của Huyết Tộc dựa một phần vào việc độc quyền kiểm soát công nghệ quân sự thông qua lõi phép, thì kiến thức của Blavko về một nền công nghiệp hoàn toàn không cần tới thứ đó có thể là một vết nứt đầu tiên trong bức tường tưởng chừng bất khả xâm phạm ấy.
Blavko không trả lời ngay. Anh nhìn ngọn lửa cháy tí tách trong bếp, rồi nhìn lại khẩu súng đặt trên tấm vải trước mặt mình, và lần đầu tiên kể từ ngày tỉnh dậy bên bờ sông, anh cho phép mình nghĩ xa hơn việc chỉ đơn thuần sinh tồn qua từng ngày.
"Có lẽ," anh nói cuối cùng, chọn từng từ cẩn thận. "Nhưng con cần hiểu thêm nhiều thứ trước đã về vùng đất này, về những thành phố lớn, về cách Huyết Tộc thực sự cai trị ra sao ngoài những gì một ngôi làng nhỏ như Kessvar được thấy. Con không muốn đưa ra lời hứa mà mình chưa đủ hiểu biết để giữ."
Marek gật đầu, có vẻ hài lòng trước sự thận trọng ấy hơn là một lời cam kết vội vàng. "Vậy thì," ông nói, đứng dậy châm thêm một khúc củi vào lửa, "chúng ta còn nhiều đêm nữa để nói chuyện. Ta biết không nhiều chỉ là những gì một ông già ở một ngôi làng nhỏ từng nghe qua từ những người buôn bán, những người lính giải ngũ, những câu chuyện truyền miệng qua nhiều đời. Nhưng ta sẽ kể hết những gì ta biết."
Đêm đó, khi mọi người đã ngủ, Blavko nằm thao thức nhìn lên trần nhà tối sẫm, tâm trí quay cuồng với những mảnh ghép mới vừa nhận được những cỗ máy quen thuộc mang hình hài xa lạ, một thế giới vừa giống vừa khác thế giới anh đã mất, và câu hỏi của Dren vẫn còn văng vẳng trong đầu anh, chưa có lời đáp trọn vẹn, nhưng không còn là điều anh gạt bỏ ngay lập tức nữa.