hương 59: Bánh Mì, Nước Sông Và Một Câu Hỏi Về Ẩm Thực
Cuộc nổi loạn nhỏ, khi nó cuối cùng cũng bùng nổ, không phải chống lại Đế Quốc, mà chống lại chính bữa tối.
"Tôi thề," Fenn nói, đẩy miếng bánh mì đen cứng như đá sang một bên với vẻ mặt của một người đã chịu đựng quá đủ, "nếu tôi phải ăn thêm một miếng bánh mì với thứ nước hầm xương nhạt nhẽo này nữa, tôi sẽ tự nguyện ra ngoài và hô lên mình là đứa làm cách mạng để mà chúng nó cho tôi bắt tôi vô ngục ăn đồ ăn khác."
"Đừng khoa trương thế," Bram đáp, dù chính anh cũng đang nhìn bát nước hầm của mình với vẻ chán chường không kém. "Nhưng tôi đồng ý với ý chính. Chúng ta đã ăn cùng một thứ suốt bao lâu rồi nhỉ?"
"Ba tháng," Nyra đáp ngay, không cần suy nghĩ, ngẩng lên khỏi sổ ghi chép của mình. "Kể từ khi chúng ta chuyển hẳn sang khẩu phần cố định để tiết kiệm cho việc mua vật liệu."
Blavko, ngồi ở đầu bàn đá, lắng nghe cuộc than vãn tập thể với một nụ cười cố nén, nhưng khi anh nhìn quanh bánh mì đen, nước hầm xương nhạt nhẽo múc bằng chính chiếc mũ sắt cũ ai đó tìm được, không một cái bát, cái đĩa, hay dụng cụ ăn uống nào ra hồn anh nhận ra mình cũng chưa từng thực sự dừng lại để hỏi một câu hỏi cơ bản.
"Chờ đã," anh nói, đặt miếng bánh mì của mình xuống. "Tôi có một câu hỏi, và có lẽ nó nghe ngớ ngẩn sau cả năm trời tôi sống ở đây. Ẩm thực của vùng này không phải khẩu phần khắc khổ chúng ta đang ăn, mà là ẩm thực thực sự nó là gì? Tôi chưa từng thấy ai nấu nướng cầu kỳ. Ngay cả ở Kessvar, ngay cả ở Verholt, mọi thứ đều đơn giản tới mức tôi bắt đầu tự hỏi liệu có phải cả vùng đất này chưa từng phát triển một nền ẩm thực thực sự hay không."
Boren, người vừa ghé qua để giao thêm một chuyến hàng nhỏ và tình cờ bị kéo vào bữa tối, bật cười khàn đặc. "Cậu hỏi đúng người rồi đấy nhóc. Tôi từng ăn ở đủ loại quán trọ dọc sông, và tôi có thể nói cho cậu biết ẩm thực có tồn tại, chỉ là không tồn tại cho những người như chúng ta."
"Ý ông là sao?" Dren hỏi.
"Ý tôi là," Boren nói, gạt miếng bánh mì sang một bên để nhấn mạnh, "thịt quay tẩm gia vị, bánh nướng nhân trái cây, rượu vang ủ lâu năm, xúp kem béo ngậy tất cả những thứ đó tồn tại đấy nhóc, nhưng chúng nằm trên bàn ăn của Huyết Tộc, của các quan chức, của tầng lớp phục vụ có đủ tiền. Người dân thường như Marek, như Yolla, như phần lớn dân Verholt, ăn những gì rẻ nhất, no bụng nhất, không hỏng nhanh nhất bánh mì đen làm từ ngũ cốc rẻ tiền, xúp rau củ, thịt muối khi đủ khả năng, và nước, luôn luôn là nước, vì rượu bia tốt cũng là thứ xa xỉ."
"Còn dụng cụ ăn uống?" Blavko hỏi, chỉ vào chiếc mũ sắt đang đựng nước hầm. "Tôi chưa từng thấy một cái bát hay đôi đũa tử tế nào ở đây."
Boren nhướn mày trước từ "đũa" một từ hoàn toàn xa lạ với ông nhưng bỏ qua sự tò mò ấy để trả lời phần câu hỏi ông hiểu được. "Người giàu có bát đĩa gốm, thậm chí bạc nếu đủ giàu, với thìa và dao ăn riêng biệt. Người nghèo thì," ông nhún vai, "dùng bất cứ thứ gì có sẵn bát gỗ tự đẽo, hoặc đơn giản là bẻ bánh mì làm thìa múc súp, ăn xong thì ăn luôn cả cái thìa đó. Không lãng phí gì cả."
Aldren, ngồi ở cuối bàn giờ đây đã là một thành viên chính thức sau nhiều tuần chứng tỏ bản thân trên thuyền của Boren lên tiếng lần đầu tiên trong bữa ăn, giọng anh mang chút hoài niệm. "Ở tỉnh đường, khi tôi còn có công việc tốt, vợ tôi từng nấu một món hầm thịt cừu với rượu vang đỏ và các loại thảo mộc không phải món ăn của quý tộc, nhưng đủ để tôi nhớ rằng ẩm thực tử tế không chỉ dành cho Huyết Tộc. Tầng lớp như tôi, những kỹ sư, thư ký cao cấp, thương nhân thành đạt chúng tôi có thể tiếp cận được một phần nhỏ của sự cầu kỳ ấy, dù không bao giờ sánh được với bàn tiệc thực sự của giới quý tộc."
"Vậy vấn đề," Nyra kết luận, với sự logic sắc bén quen thuộc, "không phải là vùng đất này thiếu ẩm thực phong phú. Vấn đề là chúng ta, và phần lớn dân số con người, đơn giản là không đủ khả năng tiếp cận nó một biểu hiện khác của chính sự phân giai cấp chúng ta đã nói tới từ lâu."
Blavko gật đầu, nhận ra logic ấy khớp hoàn hảo với mọi thứ khác anh đã học được về thế giới này không phải sự thiếu vắng của văn hóa hay sự tinh tế, mà sự độc quyền hóa nó, giữ nó nằm ngoài tầm với của những người đang ngồi quanh bàn đá này.
"Vậy," anh nói, một tia ý tưởng lóe lên trong đầu, "nếu chúng ta có thể tiếp cận được nguyên liệu tốt hơn không phải xa xỉ, chỉ là đa dạng hơn một chút chúng ta có thể tự nấu những món tốt hơn cho chính mình, đúng không? Không cần chờ đợi tới khi có đủ tiền để mua thịt quay tẩm gia vị từ một quán trọ sang trọng nào đó."
Cả nhóm im lặng một lúc, để ý tưởng ấy thấm vào đầu, rồi Fenn, người khởi xướng cuộc than vãn ban đầu, gật đầu nhiệt tình. "Tôi tình nguyện làm người nếm thử bất cứ thứ gì được nấu ra, dù nó có tệ tới đâu, miễn là nó không phải bánh mì và nước hầm xương nhạt nhẽo nữa."
"Tôi sẽ hỏi Yolla lần tới chúng ta về Kessvar," Dren đề xuất. "Bà ấy nấu ăn giỏi hơn bất cứ ai tôi từng biết. Có lẽ bà có thể dạy chúng ta vài công thức đơn giản mà không cần nguyên liệu quá đắt đỏ."
"Và tôi," Boren nói, đứng dậy chuẩn bị quay lại thuyền của mình, "sẽ hỏi Yannick lần tới xem hắn có thể tuồn vào vài thứ gia vị tử tế cùng với súng đạn hay không. Dù tôi cảnh báo trước, hắn có thể sẽ tính phí c-ắt cổ cho một túi muối tiêu như thể nó quý giá ngang một khẩu súng máy."