Chương 29: Bản Đồ Của Sự Chia Cắt
Đêm đó, họ dừng chân tại một trạm nghỉ ven đường, một cụm nhà gỗ tồi tàn dựng lên để phục vụ đám lữ khách, thương nhân, và bất cứ ai đủ liều lĩnh để di chuyển giữa các thị trấn mà không có đoàn hộ tống vũ trang. Nơi ấy đông đúc một cách bất ngờ, chật ních những khuôn mặt mệt mỏi, những kẻ buôn bán nhỏ lẻ đang gặm nhấm bữa tối đạm bạc bên những chiếc bàn gỗ ọp ẹp.
Dren, với bản năng đã được mài giũa qua nhiều tháng lảng vảng quanh các quán rượu Verholt, nhanh chóng tìm ra đúng loại người họ cần: một nhóm thương nhân lưu động, những kẻ đã đi qua đủ nhiều vùng đất để không còn giữ được ảo tưởng nào về sự công bằng của thế giới, và đủ mệt mỏi để nói nhiều hơn mức họ nên nói.
"Tháp à?" một trong số họ, một người đàn ông gầy gò với đôi mắt trũng sâu vì thiếu ngủ triền miên, lặp lại câu hỏi của Dren với một tiếng cười khô khốc không hề vui vẻ. "Cậu hỏi như thể đó là chuyện lạ vậy. Tôi đi qua bảy tỉnh trong ba năm qua, cậu trai ạ. Bảy tỉnh. Tôi có thể đếm được bao nhiêu nơi không có một tòa tháp như vậy sừng sững giữa trung tâm không? Đúng một nơi. Một nơi duy nhất, và đó chỉ vì nó quá nhỏ, quá nghèo để đáng xây."
"Vậy là khắp mọi nơi?" Blavko hỏi, cố giữ giọng bình thản dù trong lòng anh cảm thấy quy mô của điều vừa được xác nhận đang lớn dần lên vượt xa những gì anh từng hình dung.
"Khắp mọi nơi có đủ dân số để đáng bận tâm," người thương nhân gật đầu, nhấp một ngụm rượu rẻ tiền. "Mỗi tòa tháp một kích cỡ khác nhau, tùy vào quy mô tỉnh đó, nhưng nguyên lý thì như nhau cả. Hút mana, nuôi lõi phép, thải khói. Có những tỉnh khói ít hơn Cáo Vực, trời vẫn còn nhìn thấy chút ánh sáng lờ mờ qua lớp mây xám. Nhưng tôi chưa từng thấy nơi nào bầu trời thực sự trong xanh như tôi nhớ ngày còn bé, trước khi tôi bắt đầu công việc này."
Một người khác trong nhóm, một phụ nữ lớn tuổi hơn với đôi tay chai sạn vì nhiều năm đánh xe hàng, xen vào, giọng bà đầy châm biếm. "Ông ấy còn chưa kể phần hay nhất đâu, cậu trai. Kể nó nghe về Tam Giác Vực đi."
Người thương nhân gầy gò nhăn mặt, như thể không muốn khơi lại một ký ức khó chịu, nhưng rồi vẫn kể, có lẽ vì rượu đã đủ để làm dịu bớt sự dè dặt. "Tam Giác Vực là một thành phố tôi từng ghé qua, lớn hơn Cáo Vực nhiều. Ở đó, người ta không chỉ chia cắt bởi khói đen với ánh sáng. Toàn bộ thành phố được chia thành ba khu riêng biệt, cách nhau bằng tường và kênh đào, gần như ba thành phố nhỏ nằm chồng lên nhau."
"Chia theo cách nào?" Dren hỏi, tò mò rõ rệt.
"Khu Thượng," người thương nhân giải thích, "nơi những công dân phục tùng giàu có, những kẻ có học, những gia đình phục vụ lâu đời cho Huyết Tộc sinh sống nhà cửa khang trang, đường phố sạch sẽ, thậm chí có trường học riêng cho con cái họ, dạy chữ, dạy toán, dạy cả những môn học tôi còn chẳng biết gọi tên. Khu Trung, nơi phần lớn công nhân, thợ thủ công, tiểu thương như tôi từng ghé qua để buôn bán chật chội hơn, ồn ào hơn, nhưng vẫn còn có thể gọi là sống được. Và Khu Hạ."
Ông ngừng lại, và Blavko nhận thấy một sự nặng nề mới trong ánh mắt ông, thứ không còn là sự châm biếm quen thuộc của một người đã chai sạn với bất công, mà là điều gì đó gần với nỗi ám ảnh thực sự.
"Khu Hạ nằm sát mép sông, nơi nước thải từ hai khu kia đổ xuống trước khi ra biển," ông nói. "Đó là nơi những kẻ không đủ tiền trả 'nợ dịch vụ công', những gia đình nô lệ vừa được thả nhưng chưa đủ điều kiện trở thành công dân phục tùng chính thức, những kẻ bị coi là cặn bã của xã hội bị dồn tới. Tôi chỉ đi ngang qua đó một lần, giao hàng cho một khách quen, và tôi không bao giờ quay lại nữa. Mùi hôi thối, bệnh tật lan tràn không kiểm soát, trẻ con gầy trơ xương lang thang giữa những con hẻm ngập nước bẩn. Không có lính tuần nào buồn tuần tra khu đó thường xuyên không phải vì thương xót, mà vì họ coi nó không đáng để bảo vệ trật tự."
"Ba khu ấy có qua lại với nhau không?" Blavko hỏi, đầu óc anh đang dựng lên một bản đồ tưởng tượng về cấu trúc xã hội tàn nhẫn ấy.
"Có, nhưng theo một chiều nhất định," người thương nhân đáp. "Người Khu Trung có thể lên Khu Thượng làm việc giúp việc nhà, thợ thủ công phục vụ nhu cầu của giới thượng lưu — nhưng không bao giờ được ở lại qua đêm nếu không có giấy phép đặc biệt. Người Khu Hạ hầu như không bao giờ được phép lên Khu Trung, trừ khi bị áp giải vì một tội danh nào đó. Và dĩ nhiên, không ai từ Khu Thượng bao giờ phải đặt chân xuống Khu Hạ, trừ khi họ muốn tự tay nhìn thấy thứ mà tiền bạc và địa vị đã giúp họ tránh khỏi."
Blavko ngồi im lặng một lúc lâu sau khi nghe điều đó, ghép nối nó vào bức tranh toàn cảnh đang dần hiện ra rõ nét hơn qua từng chuyến đi, từng câu chuyện được kể lại bên những ly rượu rẻ tiền. Đây không chỉ là một hệ thống Huyết Tộc-thống trị-con người đơn giản như anh từng hình dung trong những tháng đầu tiên ở Kessvar. Đó là một kim tự tháp phức tạp hơn nhiều, với những tầng nấc chia cắt ngay trong chính hàng ngũ con người kẻ giàu khinh kẻ nghèo, người có học coi thường người thất học, và tất cả những phân chia ấy, dù do chính con người tự áp đặt lên nhau, cuối cùng vẫn phục vụ cho cùng một mục đích: giữ cho những người bị áp bức không bao giờ nhìn nhau như đồng minh, mà như những đối thủ tranh giành từng mẩu bánh vụn rơi xuống từ bàn tiệc của kẻ thống trị.
"Đây chính xác là điều Dren từng nói với tôi," anh nói khẽ, gần như tự nói với chính mình, "về những băng đảng tranh giành nhau từng góc phố ở Đông Vực. Không phải ngẫu nhiên. Đó là thiết kế."
Dren gật đầu, gương mặt anh trong ánh lửa trại giờ đây mang một sự nghiêm trọng mới, khác hẳn sự phấn khích của những ngày đầu bàn bạc kế hoạch trong chuồng gia súc. "Nếu chúng ta muốn con người thực sự đoàn kết chống lại Huyết Tộc, chúng ta không chỉ phải chiến đấu với quân đội của họ. Chúng ta phải phá vỡ chính những bức tường vô hình mà họ đã dựng lên giữa chúng ta với nhau thứ tường thành còn khó phá hơn bất cứ thứ gì xây bằng đá."
Người thương nhân gầy gò, không hề biết mình vừa đóng góp một mảnh ghép quan trọng vào một kế hoạch lớn lao hơn bất cứ điều gì ông có thể tưởng tượng, chỉ nhún vai và rót thêm rượu cho mình. "Đời là vậy đó, các cậu trai trẻ. Ai cũng chỉ lo giữ lấy phần mình có, sợ mất nó vào tay kẻ kém may mắn hơn, để không phải nhìn xuống và nhận ra mình cũng chỉ cách đó một bước chân mà thôi."
Blavko và Dren không nói thêm gì nhiều trong phần còn lại của buổi tối, mỗi người chìm trong suy nghĩ riêng khi ngọn lửa trại tàn dần và những người xung quanh dần lui vào giấc ngủ. Nhưng khi họ cuối cùng cũng nằm xuống nghỉ ngơi, chuẩn bị cho ngày đi bộ cuối cùng trước khi về tới Kessvar, Blavko biết rằng bức tranh về thế giới này, thứ anh đã dày công xây dựng qua từng mảnh vụn thông tin suốt bốn tháng qua, vừa trở nên phức tạp hơn, và cũng đáng sợ hơn, rất nhiều so với những gì anh từng chuẩn bị tinh thần để đối mặt.