Chương 28: Thứ Ánh Sáng Bị Đánh Cắp
Họ rời Verholt vào lúc sáng sớm, khi sương còn giăng trên mặt sông và những chiếc sà lan đầu tiên còn chưa kịp cập bến. Con đường về Kessvar chẳng thay đổi gì so với ba ngày đi bộ họ từng thực hiện nhiều tháng trước, nhưng lần này, mỗi người mang theo một túi hành trang nặng hơn nhiều so với những gì có thể nhét vừa trong một chiếc balo — thứ hành trang vô hình của bí mật, của kế hoạch, của một con người đã khác đi so với kẻ rời làng ngày trước.
Đến trưa ngày đầu tiên, khi họ dừng chân nghỉ dưới bóng một gốc cây bên đường, Blavko bỗng nhận ra một điều kỳ lạ mà anh chưa từng để tâm suốt bốn tháng qua, giữa bao nhiêu bận rộn với súng ống, lõi phép, và những kế hoạch cách mạng.
"Tôi có một câu hỏi," anh nói, cắn một miếng bánh mì khô, "và tôi thực sự xấu hổ vì phải hỏi nó sau ngần ấy thời gian quen biết anh."
Dren nhìn anh chờ đợi, một chút cảnh giác thoáng qua như thường lệ mỗi khi có ai đó chuẩn bị chạm vào điều gì đó cá nhân.
"Em gái anh," Blavko nói. "Cô bé nhỏ ấy. Tôi đã sống cùng nhà với con bé bao nhiêu tháng, đã học tiếng qua những tiếng cười khúc khích của nó khi tôi phát âm sai, nhưng tôi chưa bao giờ hỏi tên con bé là gì. Tôi cứ luôn gọi nó là 'cô bé' trong đầu, như một kẻ vô tâm."
Dren bật cười, tiếng cười hiếm hoi và chân thật, xua tan chút căng thẳng ban đầu. "Con bé tên Sella. Và đừng tự trách mình quá Blavko, bốn tháng đầu tiên anh còn không biết gọi tên chính tôi, huống chi là một đứa trẻ mười hai tuổi chỉ lượn lờ ở rìa mọi cuộc trò chuyện của người lớn."
"Sella," Blavko lặp lại, để cái tên lắng xuống, gắn liền cuối cùng với gương mặt nhỏ nhắn hay tò mò nhìn anh từ sau lưng ông nội qua bao nhiêu buổi tối bên bếp lửa. "Cảm ơn anh. Tôi sẽ không quên nó nữa."
Họ tiếp tục lên đường, và câu chuyện, như thường lệ giữa hai người, dần trôi từ chuyện gia đình sang những mảng thông tin thực dụng hơn — thứ mà cả hai đã học được cách thu thập một cách bản năng suốt nhiều tháng làm việc ở bến thuyền Verholt.
"Có một điều tôi nghe được từ mấy tay thủy thủ tuần trước," Dren nói, giọng anh trở nên nghiêm túc hơn. "Về Cáo Vực, thành phố lớn nhất trong vùng này, cách Verholt chừng năm ngày đường về phía đông bắc. Họ nói Verholt, dù nhỏ và tồi tàn, vẫn còn dễ thở hơn nhiều so với sống ở đó."
"Dễ thở hơn thế nào?" Blavko hỏi, dù trong lòng anh đã ngờ ngợ câu trả lời sẽ không dễ nghe, đúng như mọi thứ khác anh từng nghe về các thành phố lớn của đế chế này.
"Cáo Vực," Dren nói, "nằm quanh một tòa tháp khổng lồ họ gọi nó là Tháp Hút Tinh, dùng để rút mana từ những mạch phép trong lòng đất, nuôi toàn bộ mạng lưới lõi phép cung cấp cho cả một vùng rộng lớn. Nhưng để vận hành thứ đó, tòa tháp thải ra một luồng khói đen đặc quánh, liên tục, ngày này qua ngày khác, không bao giờ ngừng."
"Khói che khuất mặt trời?" Blavko hỏi, dù câu hỏi ấy nghe như một sự phóng đại mà anh chưa dám tin trọn vẹn.
"Không phải che khuất," Dren lắc đầu, giọng anh mang một sự ghê rợn thực sự. "Xóa sổ hoàn toàn. Người thủy thủ kể, đã hơn năm mươi năm rồi kể từ khi tòa tháp bắt đầu hoạt động hết công suất, không một ai sinh ra ở Cáo Vực từng nhìn thấy ánh mặt trời thực sự. Bầu trời trên đó lúc nào cũng một màu xám đen vĩnh viễn, ngày cũng như đêm chỉ phân biệt được qua tiếng chuông báo giờ của thành phố, không phải qua ánh sáng."
Blavko im lặng một lúc, cố hình dung ra một cuộc sống không bao giờ biết tới ánh mặt trời điều gì đó vượt quá cả những gì anh từng tưởng tượng về mức độ tàn khốc của thế giới này, ngay cả sau tất cả những câu chuyện về nghi lễ Thu Huyết, về những trạm hiến máu, về những nhà máy không ngừng nghỉ.
"Người dân ở đó phản ứng thế nào?" anh hỏi. "Họ có oán trách không, hay đã quen tới mức không còn để ý nữa?"
Dren lắc đầu, và điều anh nói tiếp theo khiến Blavko cảm thấy một sự lạnh buốt còn sâu hơn cả sự thật về bầu trời đen kịt ấy. "Đó là phần kỳ lạ nhất, Blavko ạ. Người thủy thủ kể, ở Cáo Vực, người ta không nhớ mặt trời như một điều đã mất. Họ được dạy, từ khi còn nhỏ, rằng mặt trời chưa bao giờ là bạn của con người cả. Có cả một giáo lý chính thức, được Huyết Tộc truyền bá qua các đền thờ nhỏ khắp thành phố, dạy rằng ánh sáng mặt trời là hơi thở của một ác thần cổ xưa kẻ từng thiêu đốt tổ tiên loài người trong thời kỳ hoang dã trước khi Huyết Tộc tới mang theo bóng tối như một sự cứu rỗi, một tấm màn che chở khỏi cơn thịnh nộ của vị thần ấy."
"Họ dạy người ta sợ mặt trời," Blavko nói, chậm rãi, như đang tự mình tiêu hóa sự vô lý tàn nhẫn của điều đó.
"Họ dạy người ta biết ơn vì không phải nhìn thấy nó," Dren sửa lại, giọng anh cay đắng. "Người thủy thủ nói có những đứa trẻ ở Cáo Vực, khi lần đầu tiên rời thành phố vì công việc hay buôn bán, nhìn thấy ánh mặt trời thật sự lần đầu tiên trong đời, đã hoảng loạn, khóc thét, che mắt lại như thể đang bị tấn công. Chúng được nuôi dạy để tin rằng đó là một dạng bức xạ ác quỷ, không phải nguồn sống."
Blavko bước đi trong im lặng một lúc lâu, đầu óc anh quay cuồng với ý nghĩa thực sự của điều vừa nghe. Đây không đơn thuần là áp bức bằng vũ lực, bằng thuế má, bằng những nghi lễ tàn nhẫn như Thu Huyết. Đây là một hình thức kiểm soát sâu xa hơn nhiều — không chỉ chiếm đoạt thân thể và lao động của con người, mà chiếm đoạt cả chính nhận thức của họ về thế giới tự nhiên, biến thứ ánh sáng đã nuôi dưỡng sự sống từ thuở khai thiên lập địa thành một biểu tượng của nỗi sợ hãi, và biến chính kẻ đã tước đoạt nó đi thành ân nhân cứu rỗi.
"Đó mới là thứ đáng sợ thực sự," anh nói cuối cùng, giọng anh trầm xuống với một sự nghiêm trọng mới. "Không phải Tháp Hút Tinh, không phải khói đen. Mà là việc họ đã thành công khiến người ta cảm ơn vì bị tước đoạt. Nếu một ngày nào đó chúng ta thực sự đối đầu với họ ở quy mô lớn hơn Verholt hay Kessvar, đây mới là thứ khó phá vỡ nhất không phải tường thành, không phải quân đội, mà là chính niềm tin đã bị bóp méo trong đầu những người chúng ta muốn giải phóng."
Dren gật đầu, im lặng một lúc trước khi đáp lại, giọng anh giờ đây mang một sự quyết tâm pha lẫn nỗi u ám. "Vậy có lẽ, trước khi chúng ta nghĩ tới việc trao súng cho bất cứ ai ở những nơi như Cáo Vực, chúng ta cần nghĩ tới việc trao lại cho họ điều gì đó khác trước lý do để một lần nữa dám ngẩng đầu lên nhìn thẳng vào bầu trời, dù họ có còn nhớ được hình dạng thật của nó hay không."
Họ tiếp tục bước đi dưới ánh nắng chiều nhạt của vùng đất mình đang qua thứ ánh sáng bình thường, tự nhiên, mà giờ đây, sau câu chuyện vừa nghe, Blavko chợt nhận ra mình chưa từng thực sự trân trọng đủ mức, và có lẽ, sẽ không bao giờ nhìn nó theo cách cũ nữa.