Chương 27: Tên Gọi Và Những Bức Thư Chưa Viết
"Tôi có một câu hỏi ngu ngốc," Blavko nói, một buổi tối khi cả ba đang ngồi quanh chiếc bàn đá trong xưởng, ánh đuốc phản chiếu lên ba khẩu súng lính tuần vẫn còn nằm tháo rời từ nhiều tuần trước. "Chúng ta đã chôm bao nhiêu khẩu súng rồi nhỉ? Từ tay gã say, từ Kovic, từ chợ đen. Nhưng tôi chưa từng hỏi cái thứ chúng ta đang trộm cắp có tên gọi chính thức là gì? Hay Đế Quốc chỉ đơn giản gọi nó là 'súng' và để mặc cho trí tưởng tượng của lính tráng lo phần còn lại?"
Harmund bật cười, một tiếng cười khàn đặc trưng của ông, và lắc đầu như thể câu hỏi ấy vừa buồn cười vừa đáng thương. "Không có gì trong cái đế chế này thiếu tên gọi chính thức cả, cậu bé ạ. Chúng đặt tên cho mọi thứ, kể cả những thứ chẳng ai cần biết tên. Loại súng lính tuần tiêu chuẩn được gọi là Kỷ Nguyên Đệ Tứ model bốn (Quaternary Period Model Four), phiên bản mới nhất trong một chuỗi dài những cải tiến nhỏ nhặt mà xưởng vẫn tự hào tuyên bố mỗi vài năm, dù thực chất chẳng khác gì mấy so với phiên bản trước."
"Kỷ Nguyên Đệ Tứ," Blavko lặp lại, nếm thử cái tên trong miệng như đang nếm thử một món ăn lạ. "Nghe hùng vĩ hơn nhiều so với những gì nó xứng đáng."
"Đó chính là cách hoạt động của tuyên truyền, nhóc ạ," Harmund nói, giọng ông giờ đây mang một sự châm biếm sắc lẹm hiếm khi lộ ra trọn vẹn như vậy. "Gọi một khẩu súng tầm thường bằng một cái tên nghe như sử thi, và đột nhiên người lính cầm nó cảm thấy mình đang là một phần của điều gì đó vĩ đại, thay vì chỉ là một cái bia đỡ đạn được trang bị tốt hơn một chút so với đời trước."
Dren, ngồi lặng nghe, bỗng nhiên bật cười khẽ. "Vậy nếu chúng ta thành công, thứ chúng ta tạo ra sẽ được gọi là gì? 'Kỷ Nguyên Đệ Ngũ'? Nghe có vẻ như chúng ta đang tiếp tục truyền thống của chính kẻ thù mình."
"Không," Blavko nói, dứt khoát, gần như ngay lập tức, như thể câu hỏi ấy đã chạm vào một điều anh không hề muốn thỏa hiệp. "Nó sẽ không mang tên của họ, không tiếp nối chuỗi đánh số của họ. Nó sẽ có tên riêng. Một cái tên của chúng ta." Anh dừng lại một lúc, rồi nhún vai, phần nào tự giễu chính mình. "Dù tôi thừa nhận, ngay lúc này, tôi chưa nghĩ ra được cái tên nào đủ xứng đáng. Có lẽ điều đó nên chờ tới khi khẩu súng đầu tiên thực sự bắn được."
Harmund gật gù, có vẻ hài lòng với câu trả lời ấy hơn ông muốn thể hiện ra mặt, rồi trở lại với công việc thường nhật kiểm tra lại các ghi chú đo đạc của mình dưới ánh đuốc. Nhưng Blavko, thay vì tiếp tục với xưởng rèn tối nay, có một điều khác đang nặng trĩu trong lòng, thứ anh đã trì hoãn nói ra quá lâu.
"Còn một chuyện nữa," anh nói, giọng anh trầm xuống. "Đã gần bốn tháng kể từ khi chúng ta rời Kessvar. Marek, Yolla, con bé họ vẫn nghĩ chúng ta chỉ đi làm thuê kiếm thêm tiền mua dụng cụ nông nghiệp."
Dren im lặng một lúc, gương mặt anh thoáng qua một nét tội lỗi mà Blavko nhận ra ngay chính anh cũng đã cảm thấy điều tương tự suốt nhiều tuần qua, chỉ là mải mê với công việc mà chưa dám nói thành lời.
"Anh nói đúng," Dren nói khẽ. "Tôi... tôi đã viết một lá thư ngắn gửi về qua một người buôn quen đường, nói rằng chúng ta vẫn ổn, công việc kéo dài hơn dự kiến. Nhưng đó không phải là lời giải thích, chỉ là một lời trấn an trống rỗng."
"Chúng ta nên về," Blavko nói. "Không chỉ vì họ xứng đáng được biết chúng ta còn sống, còn an toàn. Mà vì," anh liếc nhìn Harmund, người vẫn đang giả vờ chăm chú với ghi chép của mình nhưng rõ ràng đang lắng nghe từng lời, "chúng ta cần nhiều hơn ba người, và tôi không nghĩ Verholt là nơi duy nhất có thể cho chúng ta những gì mình cần."
Harmund ngẩng lên, một bên mày nhướn lên đầy hoài nghi. "Cậu định chiêu mộ cả một ngôi làng nông dân vào một âm mưu có thể khiến tất cả bọn họ bị treo cổ nếu bị phát hiện?"
"Không phải cả làng," Blavko lắc đầu. "Nhưng Kessvar có những thanh niên tôi từng làm việc cùng ngoài đồng, những người đã chứng kiến Thu Huyết bằng chính mắt mình, những người có lẽ đã âm thầm nuôi trong lòng cùng một nỗi căm phẫn mà Dren từng thổ lộ với tôi đêm nào đó trong chuồng gia súc. Tôi không định gõ cửa từng nhà và tuyên bố cách mạng. Tôi định làm đúng như những gì đã hiệu quả với ông," anh nhìn Harmund, "và với Dren trước đó quan sát, lắng nghe, tìm những người đã sẵn sàng, dù chính họ có thể còn chưa nhận ra điều đó."
"Nghe có vẻ hợp lý một cách đáng ngại," Harmund nói, giọng ông pha trộn giữa mỉa mai và một sự tán thành miễn cưỡng. "Nhưng đó là công việc chậm rãi, cậu bé ạ. Cậu không thể vừa về thăm nhà, ôm ấp bà lão đã cứu mạng cậu, vừa đồng thời tuyển mộ được cả một đội quân trong vòng một tuần lễ."
"Tôi không định làm cả hai cùng lúc trong một tuần," Blavko đáp. "Tôi định về, ở lại đủ lâu để không ai nghi ngờ, giúp đỡ công việc đồng áng như trước, và trong lúc đó, âm thầm để mắt tới. Nếu có một hay hai người đáng để tin tưởng, tôi sẽ gieo hạt giống, giống như cách hạt giống đã được gieo vào tôi từ chính những đêm bên bếp lửa của Marek. Phần còn lại, cứ để nó nảy mầm theo tốc độ của riêng nó."
Dren gật đầu, ánh mắt anh giờ đây sáng lên một sự háo hức được che giấu bởi vẻ nghiêm túc cố hữu. "Tôi cũng muốn về. Con bé chắc đã lớn thêm nhiều rồi, và tôi..." anh ngập ngừng một chút, "tôi nợ Marek một lời giải thích trung thực hơn những gì tôi đã cho ông ấy trước khi rời đi."
Harmund nhìn cả hai người trẻ tuổi, rồi thở dài, cái thở dài của một ông già đã học được cách không chống lại những quyết định đã được đưa ra chắc chắn. "Được rồi. Đi thăm gia đình, tuyển mộ vài kẻ ngốc đủ liều lĩnh để theo các cậu vào chỗ chết. Trong lúc đó, tôi sẽ ở lại đây, tiếp tục với những bản vẽ, và có lẽ," ông nhìn quanh xưởng rèn cổ, ánh đuốc phản chiếu trong mắt ông một sự quyết tâm thầm lặng, "cố xem liệu lò nung già nua này có chịu hợp tác với một ông già còn già nua hơn nó hay không."
"Chúng tôi sẽ không đi lâu," Blavko hứa. "Nửa tháng, có lẽ ít hơn nếu đường đi thuận lợi."
"Đường không bao giờ thuận lợi ở cái thế giới này, cậu bé ạ," Harmund nói, với vẻ u ám quen thuộc đã trở thành một phần tính cách của ông không thể tách rời, dù giờ đây nó mang nhiều sự trìu mến hơn là cay đắng thực sự. "Nhưng cứ đi đi. Mang về cho tôi tin tức, và nếu may mắn, mang về thêm vài đôi tay biết cầm búa. Tôi sẽ không chờ đợi trong lo lắng tôi có đủ việc để làm, và ở tuổi tôi, lo lắng chỉ tổ làm tim đập nhanh vô ích."
Ngoài cửa xưởng, bóng tối của thành phố ngầm trải dài vô tận, im lặng và kiên nhẫn như nó đã từng suốt bốn trăm năm qua.