Chương 23: Pháo Đài Của Những Kẻ Không Chịu Cúi Đầu
Có một quy luật bất thành văn ở bất cứ quán rượu tồi tàn nào trên đời, và Blavko, sau vài tháng lê la khắp các quán rượu tồi tàn của Verholt, đã học được nó thuộc lòng: người ta không kể sự thật khi tỉnh táo. Người ta kể sự thật khi đã say đủ để quên mất mình đang sợ ai, nhưng chưa say tới mức nói năng lảm nhảm không đầu không cuối. Đó là một cửa sổ hẹp, và tìm đúng người, đúng lúc, đúng liều rượu, cũng là một môn nghệ thuật riêng.
Người đàn ông ấy tên gì, Blavko chẳng buồn hỏi trong công việc này, tên tuổi là thứ xa xỉ không cần thiết. Ông ta là một cựu thợ săn, giờ chỉ còn một chân, chân kia đã mất từ "một vụ tai nạn" mà ông ta kể lại mỗi lần một kiểu khác nhau tùy theo số ly rượu đã cạn. Nhưng đêm ấy, sau ly thứ năm, câu chuyện của ông ta bỗng nhiên nhất quán lạ thường, và Blavko, ngồi đối diện với vẻ mặt dửng dưng được luyện tập kỹ càng, nhận ra mình đang nghe một điều đáng để nhớ.
"Vẫn còn đó," ông thợ săn nói, giọng lè nhè nhưng ánh mắt bỗng sắc lại một cách kỳ lạ, như thể chính rượu cũng không xóa nổi ký ức ấy. "Cách đây một ngày rưỡi đường về phía bắc. Người ta gọi nó là Pháo Đài Sói, dù giờ chẳng còn con sói nào ở đó ngoài xương của bọn khốn đã chết."
"Pháo đài gì?" Blavko hỏi, rót thêm một ly, giữ giọng bình thản như thể mình đang hỏi về thời tiết.
"Của con người," ông thợ săn nói, và bật cười một tiếng cười khô khốc, không vui vẻ chút nào. "Từ thời trước khi tôi ra đời, trước khi cha tôi ra đời. Người ta nói nó cầm cự được mười năm. Mười năm, cậu tưởng tượng nổi không? Bao vây, đói khát, chẳng viện binh, chẳng hy vọng, và bọn họ vẫn cứ cố thủ, hết năm này qua năm khác, như một lũ ngu ngốc không biết khi nào nên đầu hàng."
"Rồi chuyện gì xảy ra?"
"Chuyện gì xảy ra à?" Ông thợ săn nhún vai, cái nhún vai của một người đã quen với việc lịch sử luôn kết thúc theo một cách đáng thất vọng. "Lương thực cạn. Luôn luôn là lương thực cạn, cậu bạn ạ, chẳng bao giờ là thiếu can đảm cả. Người ta kể lại mà tôi không dám chắc bao nhiêu phần trong đó là thật, bao nhiêu là chuyện bịa để làm câu chuyện nghe hay hơn — rằng ngày cuối cùng, cả pháo đài xông ra ngoài thành, không phải để đầu hàng, mà để chết cho ra hồn. Tất cả. Đàn ông, đàn bà, có lẽ cả trẻ con nữa, ai biết được. Bọn Huyết Tộc phải mất thêm hai ngày mới dọn dẹp xong cái đống xác ấy."
Blavko im lặng một lúc, để cho câu chuyện lắng xuống, cố không để lộ mức độ quan tâm thực sự của mình một kỹ năng anh đã mài giũa đủ tốt qua nhiều tháng qua để không còn khiến người đối diện chột dạ.
"Vậy giờ nó chỉ còn là đống đổ nát?" anh hỏi.
"Phần lớn thì đúng vậy," ông thợ săn gật đầu, rồi bỗng hạ giọng, cúi người về phía trước như đang chuẩn bị tiết lộ một bí mật xứng đáng với chầu rượu Blavko vừa mời. "Nhưng có một chuyện tôi từng nghe, từ một lão già còn lớn tuổi hơn cả tôi, thứ mà chẳng mấy ai còn nhớ tới. Bọn họ, những kẻ cố thủ ấy, không ngu tới mức để hết vũ khí phơi ra ngoài cho bọn Huyết Tộc lục soát dễ dàng sau khi thắng trận. Có địa đạo. Dưới pháo đài, dẫn ra ngoài, dùng để tiếp tế trong những năm đầu vây hãm trước khi mọi ngả đường đều bị chặn. Và người ta đồn — chỉ là đồn thôi, tôi chưa từng tự mình xuống đó, dại gì mà xuống rằng trước ngày cuối cùng, họ đã giấu hết những gì còn lại xuống dưới ấy. Vũ khí, đạn dược, bất cứ thứ gì không kịp dùng hết trước khi chết."
"Sao Huyết Tộc không tìm ra?" Blavko hỏi, cố giữ giọng hoài nghi vừa đủ để không tỏ ra quá háo hức.
Ông thợ săn cười, lần này tiếng cười có phần đắc thắng, như một kẻ vừa được dịp chứng minh mình biết nhiều hơn người ta tưởng. "Vì sao ư? Vì bọn chúng chẳng buồn tìm, cậu bạn ạ. Một khi pháo đài đã thất thủ, dân đã chết sạch, đối với chúng, câu chuyện đã kết thúc. Chúng có cả một đại lục để cai quản, việc gì phải phí thời gian đào bới đống đổ nát của một đám nổi loạn đã bị dẹp yên? Chúng đóng dấu 'đã xử lý' lên hồ sơ, rồi quay lưng đi tìm chuyện khác để bận tâm. Đó là cách bọn chúng vận hành không phải vì ngu, mà vì kiêu ngạo. Một khi đã thắng, chúng không thèm nhìn lại."
Blavko trầm ngâm một lúc, cân nhắc mức độ khả tín của một câu chuyện được kể lại qua ít nhất ba, bốn thế hệ, dưới ảnh hưởng của không ít rượu rẻ tiền. Nhưng có một điều trong logic của nó khiến anh không thể gạt bỏ hoàn toàn nó khớp hoàn hảo với chính điều Harmund đã nói về bản chất của cả cái đế chế này: không phải một cỗ máy hoàn hảo không kẽ hở, mà một con thú khổng lồ, mạnh mẽ nhưng lười biếng, chỉ bận tâm tới những gì trực tiếp đe dọa nó, và sẵn sàng quên lãng bất cứ thứ gì đã bị coi là "xử lý xong".
Anh trả tiền rượu, cảm ơn ông thợ săn một cách lịch sự vừa đủ để không gây chú ý, rồi rời quán, bước ra ngoài trời đêm lạnh lẽo của Verholt, đầu óc đã bắt đầu vẽ ra những khả năng.
Khi anh kể lại cho Harmund và Dren nghe vào tối hôm sau, phản ứng của cả hai không hoàn toàn giống nhau.
"Chuyện cổ tích," Harmund nói ngay, giọng đầy hoài nghi của một người đã sống đủ lâu để không tin vào bất cứ thứ gì nghe quá hay để là sự thật. "Kho báu giấu dưới pháo đài đã thất thủ, chờ đúng người tới khai quật. Nghe như một câu chuyện các bà mẹ kể cho con nghe trước khi ngủ, để dụ chúng ngoan ngoãn ăn hết bát cháo."
"Có lẽ vậy," Blavko đồng ý, không hề phật ý trước sự hoài nghi ấy nó chính xác là điều anh mong đợi từ Harmund. "Nhưng logic đằng sau nó không phải chuyện cổ tích. Ông từng nói chính miệng mình, họ không coi trọng những gì đã 'giải quyết xong'. Một pháo đài đã bị san bằng hai mươi... không, hàng trăm năm trước, chẳng còn nằm trong danh sách ưu tiên của bất cứ ai nữa."
"Và nếu đó chỉ là một cái hố trống rỗng sau một ngày rưỡi đi bộ?" Harmund hỏi, giơ tay ra như đang cân đo rủi ro. "Chúng ta lãng phí thời gian, lãng phí lương thực, có khi còn gặp nguy hiểm dọc đường, chỉ để tìm ra một truyền thuyết trống rỗng?"
Dren, trái ngược với sự thận trọng thường thấy của mình gần đây, lần này lại là người lên tiếng ủng hộ. "Nhưng nếu nó không trống rỗng thì sao? Ba khẩu súng lẻ tẻ mỗi tháng một khẩu là một chuyện. Một kho vũ khí nguyên vẹn, dù cũ, dù cần sửa chữa, lại là một chuyện hoàn toàn khác. Đó có thể là khác biệt giữa việc chúng ta mất mười năm để có đủ vũ khí cho một trăm người, và việc chúng ta chỉ mất một năm."
Harmund im lặng, không phản bác ngay, và Blavko nhận ra ông đang cân nhắc thật sự, dù vẻ ngoài vẫn giữ nguyên sự cáu kỉnh quen thuộc của một ông già không thích bị thuyết phục quá dễ dàng.
"Được rồi," ông nói cuối cùng, giọng miễn cưỡng nhưng dứt khoát. "Nhưng nếu chúng ta đi, chúng ta đi cẩn thận. Không phải ba kẻ ngốc nghếch chạy thẳng vào một cái hố có thể sập bất cứ lúc nào, hay tệ hơn, một cái bẫy nào đó mà một trăm năm cũng không đủ để dọn sạch. Chúng ta trinh sát trước. Cẩn thận. Chậm rãi."
"Chậm rãi," Blavko lặp lại, gần như một lời thề đã trở thành thói quen giữa cả ba người bọn họ, và trong ánh mắt trao đổi giữa ba con người ấy dưới ánh đèn dầu tù mù, có một điều gì đó mới mẻ đang nhen nhóm không còn chỉ là hy vọng mơ hồ về việc gỡ bỏ vài dấu ấn trên vài khẩu súng lẻ tẻ, mà là khả năng, dù còn xa vời, về một thứ gì đó lớn hơn nhiều đang chờ đợi họ dưới lòng đất, nơi một pháo đài đã chết từ lâu vẫn giữ kín bí mật cuối cùng của những người đã ngã xuống vì không chịu quỳ gối.