Chương 22: Chuyện Vặt Vãnh Của Một Đế Chế Vĩ Đại
Tin đồn về việc "mất súng" của gã lính tuần say xỉn ấy, hóa ra, không hề gây chấn động gì tới guồng máy khổng lồ của Đế Quốc Huyết Nguyệt. Thế giới không rung chuyển. Không có báo động đỏ, không có Cấm Vệ Quân nào rầm rập kéo tới Verholt lục soát từng nhà. Chỉ có một viên đội trưởng địa phương, mặt mũi cau có vì bị đánh thức sớm, quát tháo cậu lính trẻ vài câu, phạt trừ nửa tháng lương, rồi ném cho cậu ta một khẩu súng khác từ kho dự trữ chắc chắn không phải hàng mới, có lẽ còn tệ hơn cả khẩu vừa mất.
"Cậu thấy chưa," Harmund nói, không giấu nổi vẻ khoái trá cay độc trong giọng, khi họ nghe lại câu chuyện qua miệng một người bán cá ngoài chợ vài ngày sau. "Đây chính là thứ tôi muốn nói. Một đế chế đủ lớn để nuốt chửng cả một lục địa, nhưng lại quản lý vũ khí của chính mình lỏng lẻo hơn một bà nội trợ quản đàn gà. Chúng ta không đánh cắp thứ gì đáng giá trong mắt họ cả. Chúng ta chỉ vừa lấy đi một cây kim khỏi một đống rơm khổng lồ, và họ thậm chí không buồn đếm lại đống rơm ấy."
"Vậy thì tại sao vẫn phải cẩn thận?" Dren hỏi, có phần bực bội vì sự thận trọng liên tục mà Blavko vẫn khăng khăng áp đặt.
"Vì đống rơm khổng lồ ấy," Blavko đáp thay Harmund, "không có nghĩa là an toàn để rút thêm kim mỗi tuần một lần. Một cây kim là chuyện vặt. Mười cây kim biến mất trong cùng một khu vực, trong cùng một tháng đó là một kiểu mẫu. Và bất cứ ai từng làm lính, dù ngu ngốc tới đâu, cũng biết cách nhận ra một kiểu mẫu khi nó đủ rõ ràng."
Harmund gật gù, có vẻ hài lòng với sự thận trọng ấy hơn là ông muốn thừa nhận. "Cậu nói đúng. Chúng ta cần một nguồn khác. Chậm hơn, nhưng bền hơn."
Nguồn ấy, hóa ra, không đến từ một kế hoạch tinh vi nào cả, mà từ chính bản chất tham lam vốn có của con người bất kể con người ấy phục vụ cho ai.
Có một gã lính tuần tên Kovic, béo lùn, mắt ti hí, nổi tiếng khắp bến thuyền vì thói quen "thu thuế bảo kê" riêng từ các thuyền buôn nhỏ, bỏ túi phần lớn số tiền đáng lẽ phải nộp về ngân khố lãnh chúa. Một buổi tối, khi Blavko và Dren đang ngồi uống thứ rượu rẻ tiền tại quán quen — giờ đây đã trở thành một phần thường lệ trong vỏ bọc công nhân bến thuyền của họ họ tình cờ nghe được Kovic than vãn với một tay buôn khác về khoản nợ cờ bạc đang chồng chất.
"Một người đàn ông túng quẫn," Harmund nhận xét sau khi nghe họ kể lại, nhấp một ngụm trà đắng, "là một người đàn ông sẵn lòng bán bất cứ thứ gì không thuộc về mình, miễn là giá đủ hời và rủi ro đủ thấp. Đó không phải đạo đức học. Đó là toán học cơ bản."
Cách tiếp cận Kovic khác hẳn cách họ đã dùng với gã lính say rượu trong hẻm tối. Lần này, Blavko để Dren đóng vai chính một thanh niên trẻ, có vẻ ngờ nghệch, đang tìm cách "giải quyết một vụ tranh chấp đất đai" bằng biện pháp không mấy chính danh, cần một khẩu súng "không ai truy ra được", sẵn sàng trả giá cao hơn nhiều so với giá trị thực của nó.
Kovic cắn câu nhanh hơn cả những gì họ dự tính, tham lam lấn át hoàn toàn sự thận trọng lẽ ra một người lính nên có. Cuộc trao đổi diễn ra sau một nhà kho bỏ không, nhanh gọn, không một câu hỏi thừa thãi từ cả hai phía điều mà Harmund, khi nghe kể lại, chỉ lắc đầu cười khẩy.
"Ta từng nghĩ," ông nói, "rằng những kẻ áp bức chúng ta ít nhất cũng phải có chút danh dự bệnh hoạn nào đó, một thứ đạo lý méo mó của kẻ mạnh. Hóa ra không. Chúng chỉ là những kẻ tham lam bình thường, khoác lên mình bộ đồng phục và một khẩu súng có lõi phép. Tước bỏ bộ đồng phục ấy đi, chúng chẳng khác gì tên trộm vặt ngoài chợ."
"Vậy không phải mọi lính tuần đều như Kovic," Blavko nói, phần nào để tự nhắc nhở chính mình hơn là phản bác Harmund. "Có những người như gã lính trẻ ta lấy súng trong hẻm — không tham lam, chỉ đơn giản là bất cẩn, sợ hãi, chán nản. Và có lẽ đâu đó, có cả những người thực sự tin vào thứ họ đang bảo vệ."
"Có thể," Harmund nhún vai, không mấy bận tâm tới sự phân biệt tinh tế ấy. "Nhưng dù động cơ của họ là gì, kết quả đối với chúng ta vẫn như nhau: một khẩu súng ít hơn trong tay Đế Quốc, một khẩu súng nhiều hơn trong tay chúng ta. Đạo đức của kẻ để mất nó không phải vấn đề của ta."
Đến cuối tháng, họ đã có ba khẩu súng — một từ gã lính say, một từ Kovic tham lam, và một khẩu thứ ba, mua lại với giá c-ắt cổ từ chính chợ đen mà Harmund từng cảnh báo họ đừng vội tin tưởng, nhưng lần này đi kèm với đủ sự cẩn trọng để không bị lừa hay bị chú ý.
Ba khẩu súng nằm trên bàn gỗ trong lều Harmund một tối nọ, và ông xoa tay vào nhau như một đứa trẻ trước bàn tiệc, ánh mắt sáng rực dưới ánh đèn dầu.
"Ba khẩu," ông lẩm bẩm. "Đủ để tôi thử nghiệm bản thiết kế trên nhiều biến thể khác nhau — vì tin tôi đi, các cậu trai trẻ, không phải khẩu súng nào cấp cho lính tuần cũng được sản xuất giống hệt nhau. Xưởng nào rảnh rỗi, thợ nào lười biếng, thời điểm nào thiếu nguyên liệu tất cả đều để lại những sai khác nhỏ mà một kẻ ít kinh nghiệm sẽ không bao giờ để ý tới."
"Ông có nghĩ mình có thể hoàn thành bản thiết kế cuối cùng trong bao lâu?" Dren hỏi, sự sốt ruột của tuổi trẻ hiện rõ trong giọng nói.
Harmund nhìn anh với ánh mắt của một người thợ đã học được, bằng cái giá quá đắt, rằng vội vàng luôn phải trả giá. "Cậu bé à, hai mươi năm trước, tôi làm việc một mình, lén lút, chỉ với những mảnh vụn thời gian đánh cắp được ngoài giờ chính thức, và tôi vẫn làm ra được một nguyên mẫu hoạt động. Giờ tôi có một cái mỏ bỏ hoang, ba khẩu súng để thử nghiệm, và hai đôi tay trẻ khỏe sẵn lòng khuân vác bất cứ thứ gì tôi cần. Câu hỏi không phải là bao lâu. Câu hỏi là liệu các cậu có đủ kiên nhẫn để không giục tôi mỗi ngày, khiến tôi làm hỏng việc vì vội vàng, hay không."
Dren im lặng, có phần ngượng ngùng trước lời trách móc nhẹ nhàng ấy, và Blavko không nhịn được một nụ cười mỏng thứ nụ cười hiếm hoi gần đây, giữa bao nhiêu tính toán và lo âu, khi anh nhận ra cái cách ba con người khác biệt này đã bắt đầu cãi vã với nhau như một gia đình thực thụ, thay vì những kẻ đồng mưu xa lạ chỉ gắn kết bởi một kế hoạch chung.
"Chúng ta sẽ không giục," Blavko nói, một phần lời hứa, một phần lời cảnh cáo dành cho chính Dren. "Nhưng trong lúc ông làm việc, chúng ta cần bắt đầu nghĩ tới bước tiếp theo. Ba khẩu súng và một bản thiết kế tốt cũng chỉ là khởi đầu. Sớm muộn gì, chúng ta cũng cần nhiều hơn nhiều tay nghề hơn, nhiều nguyên liệu hơn, và có lẽ, nhiều người hơn ngoài ba chúng ta ngồi đây."
"Cậu định tìm ai?" Harmund hỏi, không ngẩng đầu lên khỏi khẩu súng ông đang tháo dở.
Blavko không trả lời ngay. Anh nhìn ra ngoài khe cửa lều, về phía những ánh đèn le lói của Verholt trong đêm một thị trấn nhỏ bé, tầm thường, chứa đựng bên trong nó vô số những Kovic tham lam, những gã lính trẻ bất cẩn, và biết đâu, đâu đó giữa những con hẻm tối và những căn nhà chật chội ấy, còn có những Harmund khác, những Dren khác, đang chờ đợi, dù chính họ cũng chưa biết mình đang chờ đợi điều gì.
"Tôi chưa biết," anh nói cuối cùng, thành thật. "Nhưng tôi nghĩ, giống như cách chúng ta tìm ra ông vậy không phải bằng cách đi tìm những anh hùng sẵn sàng chết vì lý tưởng cao đẹp. Mà bằng cách tìm những người đã chẳng còn gì để mất, và chỉ đang chờ một ai đó hỏi đúng câu hỏi."
Harmund ngẩng lên lần này, nhìn Blavko một lúc lâu, rồi khẽ gật đầu, quay lại với công việc của mình mà không nói thêm lời nào nhưng trong sự im lặng ấy, có một sự đồng thuận sâu sắc hơn bất cứ lời khen ngợi nào có thể diễn đạt.