Chương 19: Vì Sao Lại Nhanh Đến Vậy
Trên đường trở về Verholt, khi bóng tối đã buông xuống hoàn toàn và chỉ còn ánh trăng dẫn đường qua triền đồi đá sỏi, Dren cuối cùng cũng lên tiếng hỏi điều đã lởn vởn trong đầu anh suốt cả buổi chiều.
"Harmund," anh gọi, giọng thận trọng nhưng không giấu được sự tò mò, "tôi phải hỏi thẳng. Chúng tôi là hai kẻ lạ mặt, xuất hiện đột ngột trong đời ông chỉ hôm nay, mang theo một khẩu súng bất hợp pháp và một kế hoạch có thể khiến ông mất mạng lần thứ hai. Vậy tại sao ông tin chúng tôi nhanh đến vậy? Ông cư xử như thể đã biết chúng tôi từ nhiều năm rồi."
Harmund dừng bước một lúc, nhìn lên bầu trời đầy sao lấp ló sau lớp mây mỏng, như đang cân nhắc câu trả lời của mình kỹ lưỡng hơn là chỉ buột miệng nói ra điều đầu tiên nghĩ tới.
"Câu hỏi công bằng," ông nói cuối cùng, tiếp tục bước đi. "Và các cậu xứng đáng được nghe câu trả lời thành thật, không phải một lời trấn an sáo rỗng."
Ông im lặng thêm vài bước nữa trước khi tiếp tục. "Hai mươi năm, các cậu ạ. Hai mươi năm tôi sống ở rìa Verholt, sửa dao cuốc, vá nồi thủng, nhìn người ta đi ngang qua lều mình mà không một ai dừng lại hỏi han, vì ai cũng biết tôi là kẻ bị xưởng đuổi vì lý do mờ ám nào đó, và không ai muốn dính líu tới thứ mờ ám ấy. Tôi đã quen với việc bị nhìn bằng ánh mắt dò xét, bị tránh né, bị coi là một cái bóng không đáng để tâm."
Blavko lắng nghe, bước chân anh chậm lại để đi ngang hàng với ông già, cảm nhận được có điều gì đó quan trọng đang được hé lộ.
"Rồi hôm nay," Harmund nói tiếp, "hai đứa trẻ lạ mặt bước tới lều tôi, không phải để xin sửa đồ, không phải để mặc cả giá cả như bao người khác, mà để hỏi về chợ đen, về vũ khí không đăng ký. Lẽ ra tôi nên đuổi các cậu đi ngay, hoặc tệ hơn, nên sợ hãi và báo cho lính tuần để chứng minh mình vô can. Đó mới là phản ứng khôn ngoan của một người từng bị trừng phạt vì dám nghĩ khác."
"Nhưng ông không làm vậy," Dren nói.
"Không," Harmund gật đầu. "Vì trong khoảnh khắc các cậu bước vào, tôi nhận ra một điều: tôi chẳng còn gì để mất cả. Xưởng đã lấy đi sự nghiệp của tôi. Gia đình tôi, vợ tôi mất năm năm sau khi tôi bị đuổi, không chịu nổi cảnh sống nghèo khó và tủi nhục kéo dài, con trai tôi bỏ đi từ rất lâu, có lẽ vẫn còn sống ở đâu đó, có lẽ không, tôi không biết và cũng không còn đủ can đảm để tìm hiểu. Tôi chỉ còn lại chính mình, và một ký ức về thứ mình từng tạo ra rồi bị tước đoạt. Khi hai đứa trẻ bước vào, mang theo đúng câu hỏi mà hai mươi năm nay không một ai từng hỏi tôi, phản ứng đầu tiên của tôi không phải sợ hãi. Đó là nhẹ nhõm."
Ông dừng lại giữa đường, quay sang nhìn cả hai người trẻ tuổi dưới ánh trăng, gương mặt đầy nếp nhăn của ông mang một sự thành thật trần trụi hiếm khi lộ ra. "Các cậu hỏi vì sao tôi cư xử như đã quen các cậu từ lâu. Có lẽ vì trong suốt hai mươi năm, tôi đã tưởng tượng đi tưởng tượng lại cảnh này không biết bao nhiêu lần cảnh có ai đó bước tới, hỏi tôi câu hỏi đúng, cho tôi cơ hội để hoàn thành thứ mình đã dở dang. Tôi đã tập dượt cuộc trò chuyện này trong đầu mình quá nhiều lần, tới mức khi nó thực sự xảy ra, tôi phản ứng như thể mình đã sống qua nó rồi."
Blavko cảm thấy một sự nặng nề lạ lùng dâng lên trong ngực khi nghe điều đó — không phải nghi ngờ, mà một sự thấu hiểu sâu sắc hơn về người đàn ông đang đi cạnh mình. Anh nhớ tới chính mình trong những đêm đầu tiên ở Kessvar, khi lòng tốt của những người xa lạ khiến anh vừa biết ơn vừa hoang mang không hiểu vì sao mình lại được ban cho nó dễ dàng đến thế.
"Nhưng có lý do thứ hai nữa," Harmund nói tiếp, giọng ông trở nên thực tế hơn, bớt đi phần cảm xúc. "Một lý do dựa trên chính những gì tôi quan sát được ở các cậu, không chỉ là sự tuyệt vọng của một ông già cô độc."
"Là gì?" Blavko hỏi.
"Khẩu súng của cậu," Harmund nói, chỉ về phía bọc vải Blavko vẫn mang theo bên hông. "Nếu cậu là một kẻ lừa đảo, một tay trộm vặt tìm cách moi thông tin từ tôi rồi bán lại cho lính tuần để kiếm thưởng, cậu sẽ không mang theo bằng chứng cụ thể như vậy, không đời nào đặt nó lên bàn trước một người lạ hoàn toàn. Đó là hành động của một kẻ đặt cược tất cả, không phải của một kẻ đang giăng bẫy."
Ông tiếp tục, đếm từng lý do trên ngón tay như một người thợ đang kiểm tra chất lượng một sản phẩm trước khi giao hàng. "Cách hai cậu nói chuyện với nhau, dù chỉ qua vài câu ngắn, cho tôi thấy một sự tin tưởng đã được xây dựng từ trước, không phải mới quen biết vội vàng. Cách cậu," ông nhìn sang Blavko, "đặt câu hỏi về nơi cất giấu lõi cũ, về sự an toàn lâu dài thay vì chỉ hỏi làm sao có được một khẩu súng ngay lập tức, cho thấy cậu đang nghĩ tới một kế hoạch dài hơi, không phải một phi vụ chớp nhoáng. Một tên tội phạm vặt vãnh không nghĩ xa như vậy."
"Và giọng nói của cậu," ông nói thêm, vẫn nhìn Blavko, "không phải giọng của Verholt, không phải giọng của bất cứ vùng nào tôi từng nghe qua trong đời. Ban đầu tôi nghĩ có lẽ cậu tới từ một vương quốc xa xôi nào đó tôi chưa từng biết tên. Nhưng càng nghe cậu nói, tôi càng nhận ra đó không chỉ là một giọng địa phương lạ đó là cách nói của một người học ngôn ngữ này từ số không, gần đây thôi, dù đã thành thạo tới mức đáng kinh ngạc. Điều đó khiến tôi tò mò nhiều hơn là cảnh giác."
Dren, lắng nghe suốt cuộc giải thích, chen vào với một câu hỏi khác. "Vậy ông không sợ chúng tôi có thể là gián điệp? Rằng đây có thể là một cái bẫy phức tạp hơn ông tưởng?"
Harmund bật cười, một tiếng cười khan nhưng chân thật. "Cậu bé à, nếu triều đình thực sự nghi ngờ tôi tới mức phải gài bẫy công phu như vậy hai kẻ lạ mặt, một khẩu súng thật, một kế hoạch nghe hợp lý tới từng chi tiết — thì họ đã tóm tôi từ mười năm trước rồi, bằng cách đơn giản hơn nhiều. Không, tôi không nghĩ đây là bẫy. Tôi nghĩ đây là may mắn, loại may mắn hiếm hoi mà một người ở tuổi tôi không còn dám hy vọng sẽ gặp lại lần thứ hai trong đời."
Ông tiếp tục bước đi, và cả ba lại chìm vào im lặng một lúc, chỉ có tiếng bước chân trên con đường đất và tiếng côn trùng rả rích trong đêm. Cuối cùng, Blavko lên tiếng, giọng anh mang một sự cẩn trọng mới sau tất cả những gì vừa nghe.
"Chúng tôi sẽ không phụ lòng tin ấy," anh nói. "Nhưng tôi muốn ông hiểu rõ, ngay từ đầu: con đường này, nếu chúng ta thực sự đi tới cùng, sẽ nguy hiểm hơn nhiều so với việc chỉ giấu một khẩu súng hay sửa lại một cái lò cũ. Nó có thể đòi hỏi nhiều hơn những gì ông đã mất hai mươi năm trước."
Harmund gật đầu, không hề tỏ ra lung lay trước lời cảnh báo ấy. "Tôi biết, cậu bé ạ. Nhưng hãy để một ông già nói cho các cậu nghe một điều mà chỉ tuổi tác và mất mát mới dạy được: có những thứ đáng sợ hơn cái chết nhiều. Sống thêm hai mươi năm nữa, sửa dao cuốc, chờ chết trong lãng quên, không bao giờ biết liệu điều mình từng tin tưởng có đúng hay không đó mới là thứ tôi thực sự sợ. So với nó, bất cứ rủi ro nào các cậu vừa nhắc tới cũng chỉ là chuyện nhỏ."
Họ tiếp tục đi trong im lặng phần còn lại của quãng đường, nhưng đó không còn là sự im lặng của những kẻ xa lạ dò xét nhau nữa. Đó là sự im lặng thoải mái của những người đã bắt đầu hiểu nhau đủ sâu để không cần lấp đầy mọi khoảng trống bằng lời nói, cùng bước đi dưới ánh trăng hướng về phía ánh đèn xa xa của Verholt, mỗi người mang theo một phần của cùng một hy vọng mong manh vừa mới được nhen nhóm.