Chương 15: Lý Do Bị Đuổi
Người thợ già đứng dậy, đi tới góc lều, rót thêm nước vào ba chiếc cốc sứt mẻ, và khi ông quay lại, có một sự chậm rãi cố ý trong từng bước chân, như thể ông đang dùng khoảng thời gian ấy để quyết định xem mình sẵn sàng kể tới đâu.
"Các cậu muốn biết vì sao tôi bị đuổi?" ông nói, không phải một câu hỏi, đặt cốc nước trước mặt họ rồi ngồi xuống. "Được thôi. Tôi đã im lặng chuyện này nhiều năm, nhưng có lẽ đã đến lúc nó có ích cho ai đó, thay vì chỉ là một vết thương tôi tự gặm nhấm một mình."
Ông xoay chiếc cốc trong tay, mắt nhìn xa xăm như đang lần lại một ký ức đã cũ. "Tôi làm trong xưởng chế tạo vũ khí của vùng này gần hai mươi năm. Không phải người đứng đầu, nhưng đủ cấp bậc để được tham gia vào khâu thiết kế, không chỉ đúc và mài. Và trong hai mươi năm ấy, tôi có đủ thời gian để nhìn thấy những thứ mà một người thợ bình thường không bao giờ có cơ hội thấy."
"Ông nói về việc gắn lõi và khắc dấu ấn," Blavko nhắc lại.
"Đúng, nhưng còn hơn thế," người thợ già gật đầu. "Tôi bắt đầu tự hỏi với đầu óc của một người suốt đời làm việc với kim loại và cơ chế, không phải với phép thuật tại sao lại phải phức tạp đến vậy? Tại sao không làm một khẩu súng thuần cơ khí, giống hệt như thứ cậu vừa cho tôi xem, mạnh mẽ, đáng tin cậy, không cần lõi, không cần pháp sư giám sát, rẻ hơn nhiều để sản xuất hàng loạt?"
Ông nhấp một ngụm nước, để câu hỏi ấy treo lơ lửng trong không khí một lúc trước khi tự trả lời nó.
"Tôi thử nghiệm, trong bí mật, ngoài giờ làm, dùng vật liệu thừa mà không ai để ý tới. Mất nhiều năm, nhiều lần thất bại, nhưng cuối cùng tôi cũng làm ra được một khẩu súng nguyên mẫu không hoàn hảo, không tinh xảo bằng những gì tôi vừa thấy ở cậu, nhưng nó bắn được, hoàn toàn không cần lõi phép, không cần dấu ấn."
"Ông báo cáo nó cho xưởng?" Dren hỏi, đã đoán trước phần nào câu chuyện sẽ đi về đâu.
"Tôi ngu ngốc tin rằng đó sẽ là một phát hiện được hoan nghênh," người thợ già nói, giọng đầy cay đắng. "Tôi nghĩ, đây là một cách để giảm chi phí sản xuất, để trang bị nhanh hơn cho quân đội, để không còn phụ thuộc vào số lượng pháp sư có hạn cho việc gắn lõi. Tôi mang nó tới trình lên viên quản đốc xưởng, một Huyết Tộc thường, mong đợi được khen thưởng."
Ông dừng lại, và khi tiếp tục, giọng ông trở nên trầm hẳn xuống, gần như thì thầm dù trong lều chỉ có ba người. "Ông ta không giận dữ như tôi tưởng. Ông ta bình tĩnh đến đáng sợ. Ông ta hỏi tôi đã cho ai khác xem chưa, ai biết về việc này, tôi đã ghi chép ở đâu. Tôi ngây thơ trả lời hết, nghĩ rằng sự thành thật sẽ được đánh giá cao. Ngày hôm sau, tôi bị gọi lên, thông báo bị sa thải vì 'vi phạm quy trình an toàn trong xưởng' một cái cớ vô nghĩa, mơ hồ, không ai dám hỏi lại. Mọi ghi chép của tôi bị tịch thu. Nguyên mẫu khẩu súng bị lấy đi ngay trước mắt tôi và không bao giờ được nhắc tới nữa."
Blavko và Dren ngồi im lặng, để cho trọng lượng của câu chuyện ấy lắng xuống trước khi Blavko lên tiếng, câu hỏi vẫn còn treo lơ lửng từ đầu buổi trò chuyện. "Nhưng tại sao? Nếu nó thực sự tốt hơn, rẻ hơn, tại sao lại từ chối nó thay vì áp dụng?"
Người thợ già nhìn thẳng vào anh, và trong ánh mắt ông, Blavko thấy hai mươi năm cay đắng đã kết tinh thành một sự thấu hiểu lạnh lùng. "Vì tôi đã hỏi sai câu hỏi, cậu bé ạ. Tôi hỏi liệu nó có tốt hơn về mặt kỹ thuật, về mặt chi phí. Nhưng đó không phải điều họ quan tâm. Điều họ quan tâm là kiểm soát."
Ông đặt cốc nước xuống, dùng cả hai tay để nhấn mạnh từng điểm khi nói tiếp. "Nghĩ mà xem. Một khẩu súng cần lõi phép, cần pháp sư có giấy phép để gắn lõi, cần xưởng chính thức để sản xuất, nghĩa là toàn bộ chuỗi sản xuất vũ khí nằm hoàn toàn trong tay họ, từ đầu tới cuối. Không một cá nhân nào, không một nhóm nổi loạn nào, có thể tự chế tạo vũ khí ở quy mô đáng kể, vì họ không có quyền tiếp cận lõi phép, không có pháp sư trung thành với mình. Đó không phải sự phức tạp thừa thãi. Đó là một bức tường thành được xây dựng có chủ đích, để đảm bảo sức mạnh quân sự luôn nằm dưới sự kiểm soát tuyệt đối của họ."
"Còn dấu ấn theo dõi," ông tiếp tục, "không chỉ để bắt kẻ trộm vặt như tôi từng nghĩ. Nó là công cụ để đảm bảo không một khẩu súng nào dù trong tay lính người, dù trong tay bất cứ ai có thể biến mất khỏi tầm kiểm soát của họ mà không bị phát hiện, dù chỉ là tạm thời."
Blavko cảm thấy một sự lạnh buốt quen thuộc lan trong ngực khi những mảnh ghép cuối cùng khớp lại hoàn toàn. "Vậy khẩu súng của ông," anh nói chậm rãi, "không chỉ là một phát minh kỹ thuật bị từ chối. Nó là một mối đe dọa chính trị bị dập tắt trước khi kịp lan rộng."
"Chính xác," người thợ già gật đầu, đôi mắt ông giờ đây ánh lên một tia sáng mà có lẽ đã tắt lịm từ rất lâu, chỉ vừa được nhóm lại. "Và đó là lý do vì sao, khi cậu đặt khẩu súng của mình lên bàn này, tôi không chỉ nhìn thấy một món vũ khí kỳ lạ từ một vùng đất xa xôi nào đó. Tôi nhìn thấy chính điều tôi từng cố tạo ra và bị tước đoạt, chỉ khác là của cậu đã hoàn thiện hơn nhiều những gì tôi từng làm được, và cậu, không giống tôi hai mươi năm trước, dường như đã hiểu rõ ngay từ đầu rằng đây không phải thứ nên mang tới trình báo cho bất cứ ai đang nắm quyền."
Ông nhìn thẳng vào Blavko, rồi sang Dren, ánh mắt ông giờ đây mang một câu hỏi không lời mà cả hai đều hiểu rõ ý nghĩa: các cậu định làm gì với nó?
Blavko đáp lại ánh nhìn ấy mà không né tránh, và trong khoảnh khắc im lặng kéo dài giữa ba người trong căn lều nhỏ bé nơi rìa thị trấn Verholt, một sự hiểu ngầm bắt đầu hình thành — chậm rãi, thận trọng, nhưng không thể phủ nhận, giữa một người lính lạc loài từ thế giới khác, một thanh niên nông dân mang trong lòng giấc mơ tự do gia truyền, và một người thợ già đã mất tất cả vì dám nghĩ khác đi hai mươi năm về trước.