Chương 13: Việc Trên Sông
Ý tưởng bắt đầu từ một câu Marek buột miệng nói ra một buổi tối, không hề biết ông vừa gieo xuống một hạt giống khác trong đầu Blavko.
Ông kể về thị trấn Verholt, cách Kessvar chừng ba ngày đi bộ, nằm bên một con sông lớn chảy xuống từ vùng núi phía bắc — nơi có xưởng rèn nhỏ, một bến thuyền buôn, và theo lời đồn, luôn thiếu người làm những công việc mà dân bản xứ không ai muốn nhận: dọn dẹp, khuân vác, và đặc biệt là công việc vớt xác trôi dạt trên sông, thứ công việc trả công khá hơn nhiều so với việc đồng áng nhưng ít ai đủ can đảm hay đủ tuyệt vọng để làm.
"Người ta chết trên sông nhiều lắm sao?" Blavko hỏi, cố giữ giọng bình thản dù đầu óc anh đã bắt đầu tính toán.
"Tai nạn thuyền bè, người trốn nợ nhảy sông, đôi khi cả xác trôi dạt từ xa hơn," Marek đáp, không mảy may nghi ngờ lý do đằng sau câu hỏi. "Thị trấn trả tiền cho ai chịu vớt và ghi chép lại, để tránh dịch bệnh và để còn biết mà báo cáo lên trên nếu có chuyện bất thường."
Đêm đó, khi chỉ còn hai người, Blavko trình bày lại cho Dren nghe, mắt anh sáng lên theo cách chỉ có thể xuất hiện ở một người vừa nhìn thấy một cánh cửa hé mở.
"Đây," anh nói, "chính là điều chúng ta cần. Không phải một cuộc tấn công, không phải một cuộc gặp gỡ bí mật đầy nguy hiểm ngay từ đầu. Một công việc bình thường, hợp pháp, mà ai cũng có lý do chính đáng để làm, kiếm tiền. Nhưng nó cho chúng ta một cái cớ để ở lại một thị trấn lớn hơn nhiều so với Kessvar, quan sát, do thám, mà không ai nghi ngờ gì."
Dren gật đầu chậm rãi, nhưng vẫn còn một nếp nhăn lo lắng trên trán. "Còn gia đình thì sao? Marek, Yolla, con bé..."
"Chúng ta không rời đi mãi mãi," Blavko trấn an. "Chỉ là đi làm thuê một thời gian, như bao thanh niên trong làng vẫn làm khi mùa vụ rảnh rỗi. Không ai thấy lạ nếu hai người trẻ tuổi muốn kiếm thêm ít tiền ở thị trấn gần đó."
Họ xin phép Marek vào một buổi sáng, viện cớ muốn kiếm thêm tiền để mua dụng cụ nông nghiệp mới cho vụ tới, một lý do đủ hợp lý để ông không nghi ngờ, dù ánh mắt ông có phần dừng lại trên gương mặt Blavko lâu hơn bình thường, như thể cảm nhận được có điều gì đó chưa được nói ra hết. Nhưng ông chỉ dặn dò cẩn thận, đưa cho họ ít lương khô, và để họ lên đường.
Verholt lớn hơn Kessvar nhiều lần không phải một thành phố công nghiệp đồ sộ như những gì Dren từng mô tả về Đông Vực, nhưng đủ để có một khu chợ tấp nập, vài con phố lát đá thô, và một bến thuyền nơi những chiếc sà lan chở hàng cập bến liên tục. Lần đầu tiên kể từ khi tới thế giới này, Blavko nhìn thấy đông người tụ họp cùng lúc đến vậy tiếng rao hàng, tiếng búa đập từ xưởng rèn, tiếng cãi vã mặc cả, tất cả hòa vào nhau thành một thứ âm thanh sống động mà Kessvar tĩnh lặng chưa bao giờ có.
Họ tìm tới người quản lý bến thuyền phụ trách việc vớt xác một người đàn ông trung niên với gương mặt chai sạn vì thời tiết, nhìn hai chàng trai trẻ từ đầu tới chân với vẻ dò xét quen thuộc của người từng thấy quá nhiều kẻ tới rồi bỏ việc chỉ sau vài ngày vì không chịu nổi.
"Công việc không dễ chịu đâu," ông ta cảnh báo thẳng thừng. "Không phải ai cũng chịu được mùi, cũng không phải ai cũng chịu được những gì mình sẽ thấy. Trả theo đầu người vớt được, cộng thêm tiền công cố định mỗi ngày. Ai bỏ giữa chừng không được trả phần cố định."
Blavko gật đầu, không do dự. Anh đã quen với việc nhìn thấy cái chết ở dạng tồi tệ nhất từ những năm tháng trong chiến hào, và dù không mong đợi công việc này, anh hiểu rõ giá trị chiến lược của nó vượt xa sự khó chịu thể xác phải chịu đựng.
Những ngày đầu tiên trên sông đúng như lời cảnh báo nặng nề, ám ảnh theo cách riêng của nó, dù không giống với những gì anh từng chứng kiến trên chiến trường. Nhưng công việc cho anh và Dren một lý do chính đáng để đi dọc bờ sông, ghé qua nhiều khu vực khác nhau của thị trấn, trò chuyện với đủ loại người người khuân vác, thủy thủ trên các sà lan, cả những kẻ lang thang sống ở rìa thị trấn mà chính quyền địa phương không mấy bận tâm.
Chính từ một trong những cuộc trò chuyện tình cờ ấy, khi họ đang ngồi nghỉ bên bờ sông sau một ngày làm việc, một người thủy thủ già với cánh tay xăm đầy những ký hiệu kỳ lạ đã nhắc tới, gần như vô tình, về một người thợ sống ở rìa thị trấn một cựu thợ rèn của xưởng chính thức, bị đuổi việc nhiều năm trước vì lý do ông ta không bao giờ giải thích rõ, giờ sống lay lắt bằng việc sửa chữa lặt vặt cho dân nghèo, những thứ không đủ giá trị để mang tới xưởng có đăng ký chính thức.
"Ông ta biết nhiều thứ về giả kim thuật hơn cả những gì ông ta chịu thừa nhận," người thủy thủ nói, nhấp một ngụm rượu rẻ tiền. "Nghe đồn ông ta từng làm việc trong xưởng chế tạo vũ khí trước khi bị đuổi. Có lẽ vì ông ta biết quá nhiều thứ không nên biết."
Blavko và Dren nhìn nhau, cả hai đều nhận ra cùng một điều trong khoảnh khắc ấy: đây có thể chính là mảnh ghép họ đang tìm kiếm một người hiểu về cơ chế dấu ấn theo dõi, về lõi phép, đủ để có thể giúp họ tìm ra cách vô hiệu hóa nó trên bất cứ vũ khí nào họ có thể chiếm được sau này.
Nhưng Blavko cũng nhớ tới nguyên tắc anh đã dạy Dren chỉ vài tuần trước không bao giờ vội vàng, không bao giờ tiếp cận trực tiếp mà không tìm hiểu kỹ trước. Họ dành thêm nhiều ngày để quan sát người thợ già ấy từ xa, tìm hiểu thói quen, tính cách, mức độ bất mãn thực sự của ông ta với hệ thống đã ruồng bỏ mình, trước khi tính tới việc tiếp cận trực tiếp.
Trong lúc chờ đợi thời cơ chín muồi, Blavko dành những buổi tối hiếm hoi rảnh rỗi để phác thảo trong đầu một hướng đi khác không chỉ là vô hiệu hóa dấu ấn trên vũ khí đã có sẵn, mà xa hơn: liệu có thể, về lâu dài, tạo ra những bộ phận thuần cơ khí để thay thế hoàn toàn cho lõi phép, giống như khẩu súng của chính anh, giúp bất cứ vũ khí nào chế tạo sau này không còn phụ thuộc vào giả kim thuật hay dấu ấn theo dõi ngay từ đầu, thay vì phải tìm cách xóa bỏ nó sau khi đã bị gắn vào.
Anh chưa có đủ kiến thức hay vật liệu để biến ý tưởng ấy thành hiện thực điều đó, anh biết, sẽ còn là chặng đường dài phía trước, có lẽ còn xa hơn cả việc tìm được người thợ già kia. Nhưng lần đầu tiên, khi ngồi bên bờ sông Verholt nhìn dòng nước trôi qua dưới ánh hoàng hôn nhạt màu, Blavko cảm thấy mình không còn chỉ đang phản ứng với thế giới xung quanh nữa. Anh đang, từng bước nhỏ, bắt đầu xây dựng một điều gì đó chậm rãi, thận trọng, nhưng có thật.