Chương 12: Những Viên Gạch Đầu Tiên
Sau đêm trên mỏm đá, Blavko và Dren bắt đầu gặp nhau thường xuyên hơn, không còn trong bí mật rợn người của những lần đầu, mà với một sự kiên định lặng lẽ của hai người đã cùng nhìn thấy một hướng đi, dù còn mờ mịt.
Một buổi tối, khi Yolla đưa cô bé nhỏ sang nhà hàng xóm chơi và Marek đi thăm một người ốm trong làng, Blavko tận dụng khoảng thời gian hiếm hoi ấy để nói với Dren về một điều anh đã suy nghĩ nhiều đêm liền — không phải vũ khí, không phải chiến thuật, mà là cách người ta tổ chức nhau lại.
"Ở thế giới của tôi," anh bắt đầu, ngồi đối diện Dren bên bàn gỗ, "có một đất nước từng trải qua một cuộc cách mạng, lật đổ hẳn một hệ thống cai trị cũ, vua chúa, quý tộc, tất cả những gì dựa trên dòng dõi và đặc quyền sinh ra đã có. Họ thay thế nó bằng một ý tưởng khác: rằng mọi người lao động, bất kể xuất thân, đều bình đẳng, và chính những người lao động ấy, không phải một dòng máu đặc biệt nào mới là những người xứng đáng nắm quyền quyết định vận mệnh của mình."
Dren nhíu mày, chăm chú lắng nghe. "Nghe giống như điều anh đang muốn nói với chúng tôi."
"Đúng vậy," Blavko gật đầu. "Nhưng điều khiến cuộc cách mạng đó thành công không chỉ là ý tưởng. Đó là cách họ tổ chức. Họ không chờ một đội quân khổng lồ tập hợp đâu đó rồi tấn công một lần. Họ bắt đầu bằng những nhóm nhỏ gọi là tế bào, mỗi nhóm chỉ vài người, biết nhau, tin nhau tuyệt đối, nhưng không nhất thiết biết hết những nhóm khác. Nếu một tế bào bị phát hiện, nó không thể kéo sập toàn bộ mạng lưới, vì không ai trong đó biết đủ để phản bội toàn bộ."
Anh nhặt một cành củi nhỏ, vẽ nguệch ngoạc lên nền đất những vòng tròn nhỏ nối với nhau bằng những đường chấm mờ, không phải đường thẳng liền mạch. "Mỗi tế bào có một cách để liên lạc với một tế bào khác, nhưng chỉ qua một điểm nối duy nhất, không phải tất cả mọi người đều biết mọi người. Như vậy, dù kẻ thù bắt được một người, tra tấn tới đâu, thiệt hại cũng chỉ giới hạn trong phạm vi rất nhỏ."
Dren nhìn hình vẽ, gật đầu chậm rãi, hiểu ra logic đằng sau nó. "Và cách họ xưng hô với nhau?" anh hỏi, nhớ tới điều Blavko từng nhắc qua trước đó. "Anh nói có gì đó khác biệt."
"Họ gọi nhau là 'đồng chí'," Blavko giải thích, cố dịch khái niệm ấy sang ngôn ngữ nơi đây sao cho gần nghĩa nhất có thể. "Không phải 'ngài', không phải 'thưa ông', không có tôn ti dựa trên tuổi tác hay địa vị như cách xưng hô thông thường. Từ ấy mang nghĩa: chúng ta cùng chung một con đường, cùng chịu chung rủi ro, không ai đứng trên ai chỉ vì sinh ra khác biệt. Ngay cả người chỉ huy cao nhất cũng được gọi bằng từ đó bởi người thấp nhất trong hàng ngũ."
Dren im lặng một lúc, dường như đang thử tưởng tượng ra cảm giác gọi một ai đó, có lẽ chính Marek, chính Blavko bằng một danh xưng không phân biệt cấp bậc như vậy, điều hoàn toàn xa lạ với một thế giới nơi cách xưng hô luôn gắn liền với vị trí trong trật tự xã hội.
"Nó lạ," anh thừa nhận, "nhưng tôi hiểu vì sao nó quan trọng. Nếu chúng ta định kêu gọi người khác cùng đứng lên, tôi tôi không nghĩ họ có thể tin ai đó tự đặt mình lên trên họ, dù chỉ trong cách xưng hô, sẽ thực sự đối xử bình đẳng với họ khi mọi chuyện thành công."
"Chính xác," Blavko nói. "Danh xưng không chỉ là lời nói. Nó là lời hứa đầu tiên, trước khi có bất cứ hành động cụ thể nào."
Họ ngồi im một lúc, để cho ý tưởng ấy lắng xuống, rồi Dren chuyển sang vấn đề thực tế hơn, vấn đề đã ám ảnh cả hai suốt nhiều ngày qua. "Vậy giả sử chúng ta có cách tổ chức. Chúng ta vẫn cần một nơi để bắt đầu không thể là Kessvar, quá nhỏ, quá ít người, quá xa mọi nguồn lực. Và chúng ta cần vũ khí. Một khẩu súng của anh không đủ để thay đổi bất cứ điều gì."
Blavko gật đầu, đã lường trước câu hỏi này. "Tôi đã nghĩ về điều đó. Chúng ta cần một nơi đủ lớn để có nhân lực, nhưng không quá lớn tới mức bị giám sát chặt chẽ như những thành phố trung tâm anh kể — có lẽ một thị trấn công nghiệp cỡ vừa, nơi có xưởng rèn hoặc mỏ khoáng, đủ để sau này tự sản xuất vũ khí, nhưng đủ xa trung tâm quyền lực để lực lượng đồn trú không quá mạnh."
"Và vũ khí?" Dren hỏi. "Chúng ta không có xưởng rèn, không có kim loại đủ tốt để làm súng như của anh."
"Không nhất thiết phải tự làm từ đầu," Blavko nói, giọng anh trầm xuống khi bước vào phần anh đã suy nghĩ kỹ lưỡng nhất. "Anh nhớ điều Marek kể không về dấu ấn theo dõi trên mọi vũ khí, về lõi phép khiến súng của lính người chỉ nhận diện địch-ta chứ không khóa theo một người cụ thể?"
Dren gật đầu.
"Nếu súng của lính người không khóa theo máu, thì về mặt lý thuyết, chúng ta có thể chiếm được vũ khí của họ qua trận đánh nhỏ, qua đào ngũ, qua bất cứ cách nào và sử dụng chúng ngay lập tức, không cần tháo dỡ gì cả. Vấn đề chỉ là dấu ấn theo dõi. Nếu họ có thể lần theo dấu vết một khẩu súng bị mất tích, họ sẽ biết chúng ta đang ở đâu, đang có bao nhiêu vũ khí."
"Vậy phải làm gì với dấu ấn đó?"
"Tôi không biết chắc," Blavko thừa nhận thẳng thắn. "Tôi cần hiểu rõ hơn về cách nó hoạt động, nó được khắc vào kim loại, hay gắn liền với lõi phép? Nếu nó gắn với lõi, có lẽ chỉ cần thay lõi bằng một lõi khác, không đăng ký, là đủ để cắt đứt dấu vết. Nếu nó khắc trực tiếp vào thân súng bằng phép thuật, thì sẽ khó hơn nhiều. có thể cần một người hiểu về phù văn, một pháp sư, hoặc ít nhất một thợ rèn từng học qua kỹ thuật giả kim."
Anh ngừng lại, nhìn Dren. "Đó là lý do tôi nghĩ chúng ta không thể tự làm mọi thứ chỉ với hai người, hay chỉ với những gì Kessvar có thể cho chúng ta. Chúng ta cần tìm người khác — người hiểu về giả kim thuật, người từng là lính, người có kỹ năng chúng ta còn thiếu. Nhưng phải tìm một cách chậm rãi, cẩn trọng, đúng như nguyên tắc tế bào tôi vừa nói. Một người, rồi một người nữa, mỗi lần chỉ mở rộng ra một chút, không bao giờ vội vàng."
Dren ngồi lặng, ngẫm nghĩ về khối lượng công việc trước mắt, và Blavko thấy rõ trong ánh mắt anh ta một sự pha trộn giữa choáng ngợp và quyết tâm cảm giác của một người vừa nhận ra giấc mơ mình ấp ủ từ lâu giờ đã có hình dạng cụ thể hơn, nhưng cũng phức tạp và xa vời hơn nhiều so với những gì anh ta từng tưởng tượng khi chỉ giữ nó như một ý nghĩ thầm kín trong lòng.
"Vậy chúng ta bắt đầu từ đâu?" Dren hỏi cuối cùng, giọng anh ta mang một sự nghiêm túc mới, như thể câu hỏi ấy đánh dấu ranh giới giữa việc chỉ nói về một ý tưởng và việc thực sự bắt tay hành động.
Blavko nhìn ra ngoài cửa sổ, về phía bóng tối đang phủ xuống những ngọn đồi xa xăm, nơi đâu đó ngoài kia là những thành phố công nghiệp không có khái niệm ngày đêm, những băng đảng tranh giành nhau từng đồng bạc lẻ, những trạm hiến máu đổi lấy miếng ăn — một thế giới rộng lớn đang chờ đợi, dửng dưng trước sự tồn tại nhỏ bé của họ.
"Chúng ta bắt đầu," anh nói, "bằng cách tìm hiểu xem còn ai khác, ở đâu đó ngoài kia, đã từng nghĩ tới điều tương tự như anh và chưa có ai để chia sẻ nó cùng."