Chương 10: Những Trang Giấy Giấu Kín
Vài đêm sau cuộc trò chuyện bên bếp lửa về máu khóa và những khẩu súng không chủ, Dren tìm tới Blavko khi cả nhà đã ngủ.
Anh ta không đánh thức Blavko bằng lời, chỉ đặt một bàn tay lên vai anh, nhẹ nhưng chắc chắn, đủ để Blavko tỉnh giấc ngay lập tức phản xạ của một người lính chưa bao giờ thực sự ngủ sâu. Dưới ánh trăng mờ lọt qua khe cửa sổ, Blavko thấy gương mặt Dren căng thẳng khác thường, không phải nỗi sợ của đêm phát hiện khẩu súng, mà là một sự quyết tâm đang cố kìm nén.
"Ra ngoài với tôi," Dren thì thầm. "Yên lặng."
Họ ra tới chuồng gia súc phía sau nhà, nơi mùi cỏ khô và hơi ấm của đàn vật nuôi đủ để che bớt âm thanh giọng nói, và đủ xa để không đánh thức Marek hay Yolla. Dren ngồi xuống trên một đống rơm, ra hiệu cho Blavko ngồi đối diện, rồi rút từ trong áo khoác ra một bọc vải nhỏ, buộc chặt bằng dây gai.
Anh ta mở nó ra chậm rãi, như thể mỗi động tác đều mang một trọng lượng riêng. Bên trong là vài tờ giấy da đã ngả vàng, mép sờn rách, nét chữ viết tay nguệch ngoạc nhưng vẫn còn đọc được, cùng một cuốn sổ nhỏ hơn, bìa da đã nứt nẻ vì thời gian.
"Cái này," Dren nói, giọng hạ xuống mức gần như không thể nghe rõ nếu không ngồi sát bên, "không ai trong làng biết tôi giữ nó, kể cả Marek. Nếu bị phát hiện, tôi sẽ không chỉ mất mạng mình họ sẽ tra hỏi cả nhà, cả làng, để tìm xem còn ai khác biết."
Blavko cầm lấy tờ giấy trên cùng một cách cẩn trọng, như thể nó có thể vỡ tan dưới ngón tay mình. Nét chữ khác với chữ viết Yolla dạy anh cổ hơn, có những ký tự anh chưa từng thấy xen lẫn với những chữ anh đã học được.
"Đây là gì?" anh hỏi.
"Ghi chép," Dren đáp. "Từ thời trước Đại Dạ Trường. Ông cố của tôi tìm được chúng, giấu trong một hốc đá gần tàn tích trên đồi nơi Marek từng chỉ cho cậu xem. Chúng được truyền lại qua từng đời, luôn trong bí mật, luôn chỉ trao cho một người duy nhất trong gia đình khi người đó đủ tuổi để hiểu được cái giá của việc giữ chúng."
Anh lật sang một trang khác, chỉ vào một hình vẽ đơn giản những con người đứng thành hàng, cầm những vật dụng trông như công cụ hoặc vũ khí thô sơ, phía trên là một dòng chữ Blavko không đọc được hết nhưng đoán được ý nghĩa qua bố cục: đây là ghi chép về một điều gì đó có tổ chức, có quy mô.
"Thời trước," Dren nói, "con người không chỉ tự do trong từng làng nhỏ riêng lẻ. Họ có luật lệ của riêng mình, có người đứng đầu do chính họ chọn ra, không phải do một kẻ khác áp đặt xuống. Ghi chép này nói về cách các làng liên kết với nhau, cách họ tự vệ trước thú dữ, trước những vương quốc thù địch khác nhưng không bao giờ trước một thứ giống như Huyết Tộc, vì khi đó, thứ ấy còn chưa tồn tại."
Blavko lật thêm vài trang, cố gắng đọc những gì mình có thể, ghép nối phần còn thiếu bằng lời giải thích của Dren. Có những đoạn mô tả cách chia sẻ lương thực giữa các làng trong năm mất mùa, cách luân phiên cắt cử người canh gác, cách giải quyết tranh chấp mà không cần tới một lãnh chúa phán xử từ trên cao xuống. Không có gì kỳ vĩ hay anh hùng trong những ghi chép ấy chỉ là những quy tắc thực tế, đời thường, của những con người từng biết tự quản lý cuộc sống của chính mình.
"Tại sao anh cho tôi xem cái này?" Blavko hỏi, dù trong lòng anh đã lờ mờ đoán được câu trả lời.
Dren im lặng một lúc, mắt nhìn xuống cuốn sổ trong tay mình như đang tự hỏi liệu mình có đang đi quá xa hay không. Cuối cùng, anh ta ngẩng lên, và những gì anh nói tiếp theo, Blavko biết, là loại lời nói có thể khiến cả hai người bọn họ mất mạng nếu lọt ra ngoài bốn bức tường chuồng gia súc này.
"Vì tôi nghĩ," Dren nói, chậm nhưng rõ ràng, không còn chút do dự nào trong giọng nói, "rằng con người không nên tiếp tục sống như thế này mãi mãi. Cống nạp máu thịt mỗi mùa. Cúi đầu mỗi khi một Huyết Tộc đi ngang qua. Nhìn con cái mình bị bắt đi làm lính, làm nô lệ, mà không ai dám hé một lời phản đối."
Anh ta hạ giọng xuống thấp hơn nữa, dù chẳng còn ai có thể nghe thấy ngoài Blavko. "Tôi nghĩ tới việc vùng lên. Không phải một làng, một mình điều đó chỉ là t-ự sát. Nhưng nếu đủ nhiều nơi, đủ nhiều người, cùng lúc từ chối cúi đầu... tôi nghĩ tới việc mang lại tự do, giống như những gì ghi chép này nói con người từng có."
Đó là lần đầu tiên Blavko nghe một người ở thế giới này nói thẳng ra ý nghĩ mà chính anh cũng đã âm thầm nuôi dưỡng từ những đêm nghe Marek kể chuyện lịch sử không còn là suy diễn ngầm qua ánh mắt hay câu hỏi bỏ lửng, mà là một tuyên bố trần trụi, nguy hiểm, không thể rút lại.
"Anh biết nói ra điều này có thể khiến anh bị xử tử," Blavko nói, không phải một câu hỏi.
"Tôi biết," Dren đáp, không chút run rẩy trong giọng nói. "Nhưng tôi cũng biết, nếu không ai bắt đầu nói ra, thì không gì sẽ thay đổi. Ông cố tôi giữ những ghi chép này trong im lặng suốt bao năm, chỉ để chờ đợi. Ông nội tôi cũng vậy. Cha tôi, trước khi mất, trao chúng lại cho tôi và nói: một ngày nào đó, có thể sẽ có lý do để dùng tới chúng, không phải chỉ để cất giữ."
Anh ta nhìn thẳng vào mắt Blavko, và trong ánh mắt ấy, Blavko thấy một sự pha trộn kỳ lạ giữa nỗi sợ hãi và niềm hy vọng hai thứ cảm xúc mà, theo kinh nghiệm của anh từ chiến trường cũ, thường đi cùng nhau trong lòng bất cứ ai đứng trước một quyết định lớn lao vượt quá sức của một cá nhân.
"Cậu tới đây," Dren nói tiếp, "từ một không có huyết tộc, có kiến thức về máy móc mà thậm chí Huyết Tộc cũng phải dựa vào phép thuật để bắt kịp. Cậu nói về thế giới cậu như thể con người ở đó tự tay xây dựng mọi thứ, không bị áp bức. Tôi không biết đó có phải là số phận hay chỉ là một sự tình cờ đưa cậu tới đây, nhưng tôi không thể không tự hỏi liệu cậu có sẵn lòng, một ngày nào đó, chia sẻ những gì mình biết cho một điều gì đó lớn hơn việc chỉ sinh tồn qua ngày không?"
Blavko không trả lời ngay. Anh nhìn xuống những trang giấy da cũ kỹ trong tay mình, rồi nhìn Dren người thanh niên chỉ nhỏ hơn anh vài tuổi, người đã từ chỗ nghi ngờ dò xét trở thành người đầu tiên ở thế giới này dám trao cho anh một bí mật có thể đổi bằng mạng sống.
Anh nghĩ tới cô bé nhỏ, người nhỏ tuổi nhất trong ba người bọn họ, vẫn còn ngây thơ chơi đùa quanh giếng nước mỗi sáng, chưa hiểu hết trọng lượng của thế giới mình đang lớn lên trong đó. Anh nghĩ tới Marek, tới Yolla, tới cả ngôi làng đã cưu mang anh không đòi hỏi gì. Và anh nghĩ tới đoàn người bị xích anh từng thấy từ xa ngày đầu tiên tỉnh dậy, tới người thanh niên bị cắn nơi cổ tay trong ngày Thu Huyết, tới hàng triệu cánh tay cầm súng không khóa máu đang chờ đợi, dù chính họ có lẽ cũng chưa từng nghĩ mình đang chờ đợi điều gì.
"Tôi không biết mình có thể làm được gì," Blavko nói cuối cùng, thành thật hết mức có thể. "Tôi chỉ là một người lính lạc giữa một thế giới không phải của mình. Nhưng tôi biết một điều, từ chính cuộc chiến tôi đã trải qua trước khi tới đây, không có một trận chiến lớn nào bắt đầu bằng một đội quân hoàn chỉnh. Nó luôn bắt đầu bằng vài người, trong bóng tối, quyết định rằng im lặng không còn là lựa chọn có thể chấp nhận được nữa."
Dren nhìn anh một lúc lâu, rồi gật đầu chậm rãi, như thể câu trả lời ấy không phải một lời hứa hẹn hùng hồn, mà một sự thừa nhận thận trọng, thành thật chính là điều anh ta cần nghe.
Họ ngồi thêm một lúc trong chuồng gia súc, lật qua từng trang ghi chép còn lại dưới ánh trăng mờ nhạt, không nói thêm nhiều lời, chỉ đơn giản chia sẻ sự hiện diện của nhau trong khoảnh khắc mà cả hai đều biết, dù chưa ai nói ra, đã đánh dấu một điều gì đó không thể quay lại được nữa.
Trước khi trở vào nhà, Dren gói lại bọc giấy da, cất nó vào một khe hở dưới máng cỏ mà chỉ anh ta biết, rồi quay sang Blavko lần cuối.
"Đừng nói gì với Marek hay Yolla," anh nói. "Chưa phải lúc. Họ đã sống qua đủ nhiều mất mát rồi, tôi không muốn kéo họ vào thứ này trước khi tôi, trước khi chúng ta biết chắc nó có ý nghĩa gì hay không."
Blavko gật đầu, và hai người lặng lẽ trở về giường ngủ của mình, để lại phía sau một bí mật thứ hai giờ đây nằm chồng lên bí mật đầu tiên về khẩu súng, cả hai cùng chờ đợi trong bóng tối một ngày nào đó sẽ được đem ra ánh sáng.