Trận mưa giông đầu mùa hôm ấy như một cái cớ thúc cho những cánh đồng lúa chiêm chín rộ nhanh hơn. Thoáng cái, chỉ vài ngày sau, quá nửa tháng sáu đã kéo theo cái nắng như thiêu như đốt dội xuống khắp không gian, nhuộm một màu vàng ruộm lên những bông lúa trĩu hạt. Từ lúc mặt trời còn chưa ló rạng, người dân trong làng đã hối hả ra đồng. Bóng người lúi húi cắt từng cụm lúa, nâng niu thành quả lao động suốt mấy tháng trời ròng rã dưới cái oi nồng của ngày mùa.
Trên con đường đất gồ ghề, không khí hòa quyện mùi thơm dịu nhẹ của rơm rạ mới. Người quẩy đôi quang gánh trĩu vai, người gò lưng đẩy chiếc xe thồ chất cao ngất những bó lúa vàng hối hả về làng. Khắp các ngõ xóm, lúa xếp lên nhau cao thành ngọn, chờ người đến tuốt.
Hôm ấy, dáng ông nhỏ bé, cúi mình cắt từng nắm lúa bó vào. Tôi hôm nay ra đồng phụ ông, cái nắng làm hai má tôi đỏ bừng, tay cầm chiếc liềm cẩn thận cắt từng bông lúa.
Chịu không nổi cái oi nồng đang bốc lên hầm hập từ nền đất, tôi dừng tay liềm, quệt mồ hôi trên trán rồi gọi lớn:
"Ông ơi!"
"Sao thế con?"
Ông ngừng tay, ngước lên nhìn tôi. Chiếc nón lá trên đầu khẽ hất ra sau, để lộ gương mặt nhễ nhại.
"Ông lên bờ uống ngụm nước đi ông.Ông làm dưới ruộng lâu lắm rồi đó!"
Tôi vừa nói vừa thở dốc, giọng đầy sốt ruột.
Tôi nhìn ông, mắt nheo lại vì nắng gắt. Từ lúc hai ông cháu xuống đồng đến giờ đã mấy tiếng đồng hồ trôi qua, mặt trời sắp đứng bóng mà tôi chưa thấy ông nghỉ lấy một giây. Ông cứ mải miết gập lưng, như muốn chạy đua với cái nắng tháng sáu để cho xong việc.
"Không sao đâu."
Ông cười trừ, giọng khàn đi vì khát nhưng vẫn cố ôn tồn.
"Tí nữa xong vạt này ông lên một thể. Con mệt thì cứ lên bóng râm nghỉ trước đi."
Mặt ông lúc này đã đỏ bừng như trái cà chua chín, mồ hôi ròng ròng chảy thành vệt trên những nếp nhăn sâu hoắm. Tôi đứng sững giữa ngập tràn gốc rạ sắc nhọn, nhìn cái dáng gầy guộc của ông khuất sau những bó lúa cao nghểu mà lồng ngực cứ thắt lại. Cái nắng tháng Sáu hầm hập dội xuống đỉnh đầu, dai dẳng và khắc nghiệt, nhưng chẳng thể nào bướng bỉnh bằng người già. Tôi biết ông chẳng phải đang chạy đua với thời tiết, ông đang gồng mình lên để gánh vác thay cho cả phần của đứa cháu nhỏ dại.
Tôi bặm môi, vừa thương vừa giận, nói liền một mạch:
"Con chưa mệt, con vẫn làm được mà! Nhưng ông mệt là phải lên ngay đó nhé!"
Mùa gặt năm nào cũng vậy, tấm lưng của ông cứ thấp dần xuống theo những vạt lúa đổ, còn tôi thì cứ đứng trơ trọi giữa sự bảo bọc lặng thầm ấy mà lớn lên...
Cứ thế, hai ông cháu tôi hục hục làm việc dưới cái nóng. Đến giữa trưa, khi mặt trời đã đứng bóng, ông mới chịu buông liềm, kéo tôi cùng bước lên bờ ruộng. Ông nhìn tôi, khẽ hỏi:
"Cháu không mệt à? Thấy ông ở dưới cũng không chịu lên."
Tôi nhìn ông. Nhìn khuôn mặt đã bị thời gian và gió sương bào mòn, vẻ mặt nghiêm nghị nhưng ánh mắt lúc nào cũng đong đầy sự lo lắng cho đứa cháu nhỏ. Tôi quệt mồ hôi, nở nụ cười:
"Ông còn chẳng mệt thì cháu mệt sao được ạ!"
Nghe vậy, ông khẽ lắc đầu, nụ cười hiền hậu hiếm hoi xuất hiện trên gương mặt khắc khổ:
"Cái con bé này, bướng y như mẹ cháu ngày xưa ấy nhỉ."
Một tiếng "mẹ" thốt ra từ miệng ông bỗng chốc kéo tuột tôi về một dòng ký ức đã xa xăm.
"Mẹ~"
Tiếng gọi đầu tiên trong đời tôi là dành cho mẹ. Rồi cái mồm còn thơm mùi sữa của tôi lại bập bẹ gọi:
"Bố ơi~"
Ngày đó, hai người nhìn tôi, mắt cười tít lại hạnh phúc. Đến khi lớn lên, tôi vẫn được mẹ kể lại rằng ngày ấy bố mẹ đã vui sướng đến nhường nào.
"Mẹ ơiii!"
"Sao thế con gái của mẹ?"
Mẹ cười hiền, dang rộng vòng tay bế xốc đứa con gái hai tuổi vào lòng.
"Mẹ ơi, hôm nay con được phiếu khen này!"
Mẹ khẽ siết lấy bàn tay nhỏ xíu của tôi, dắt tôi đi trên con đường từ trường mẫu giáo về nhà:
"Con gái mẹ giỏi thật, vừa đi học đã có nhiều phiếu khen rồi."
Những tiếng gọi "Mẹ ơi, Bố ơi" ngọt ngào ở độ tuổi vô tư ấy cứ vang lên đều đặn, cho đến khi nó đột ngột dừng lại vào năm tôi bảy tuổi.
Vào hôm sinh nhật bảy tuổi của tôi, bố bảo:
"Bố đi ăn với mấy bác làm cùng trong xưởng nên về muộn, hai mẹ con ở nhà ăn cơm sớm rồi nghỉ ngơi nhé."
Tôi nhìn theo bóng bố, chạnh lòng nghĩ hình như bố đã quên mất hôm nay là sinh nhật mình. Từ ngày cả gia đình chuyển lên thành phố, bố mẹ lao vào xưởng làm việc. Bố được thăng chức, mẹ được nhận danh hiệu công nhân ưu tú. Kinh tế gia đình khá khấm lên hẳn, có của ăn của để, nhưng dường như tỷ lệ thuận với sự khấm khá ấy, thời gian họ ở nhà lại càng ít đi. Và rồi, những rạn nứt âm thầm cứ thế lớn dần.
Xoảng!
Tiếng bát sứ trắng vỡ tan tành trên nền gạch hoa lạnh lẽo. Ký ức đau buồn tưởng đã chôn sâu từ lâu, giờ đây dưới cái nắng say sẩm giữa trưa bỗng chốc sống dậy, rõ mồn một như một cuốn phim quay chậm.
"Ông suốt ngày nhậu nhẹt, bỏ bê nhà cửa, đi biền biệt cả tháng trời, có thật sự là ông chỉ đi uống rượu thôi không?!"
Lời chất vấn của mẹ vang dội khắp căn phòng gác mái. Cơn tức giận tích tụ bao ngày qua như ngọn lửa bùng lên, thiêu rụi mọi sự cam chịu thường ngày. Ông định lên tiếng thanh minh, nhưng mẹ không để cho ông tiếp lời. Mẹ chỉ thẳng tay vào mặt ông, giọng run lên vì uất ức và ghê tởm:
"Ông tưởng ông che giấu như thế là giỏi à? Ông xem lại mình đi, xem ông đang giống cái loại gì! Ông nên nhớ cái chế độ đa thê, năm thê bảy thiếp đã kết thúc từ lâu rồi!..."
Tiếng thét vang lên, tiếng bát đũa rơi xuống nền gạch chói tai vô cùng...
Những lời chất vấn ấy đã xé toạc tấm mặt nạ mà người đàn ông gìn giữ suốt bao lâu. Trước sự thật trần trụi, bố chẳng thèm giả vờ đóng vai người chồng mẫu mực nữa. Ông ta lật bài ngửa, gầm lên:
"Thế bà tưởng tôi là loại gì? Bà nhìn bà xem khác gì con gà mái già không biết đẻ không? Một thằng con trai cũng không đẻ được thì còn nói chuyện gì!"
Ông ta cười khẩy, hất mặt về phía tôi:
"Con vịt trời này to tí nữa là bay đi ngay trông chờ gì! Bà nhìn cô ấy xem một lần mà đã đẻ được con trai, trông bà mà tôi chán ngấy rồi !"
" Nguyễn Thế Quốc!!!"
Mẹ tôi hét lên, giọng lạc đi vì uất nghẹn.
"Ông ngoại tình mà còn làm như mình đúng, ông nên nhớ không có tôi ông chẳng đặt chân lên vị trí đó mà gặp con mụ kia đâu."
Lồng ngực tôi phập phồng, hơi thở nghẹn lại nơi cổ họng như chính mình đang là người hứng chịu trận lôi đình ấy. Đột nhiên, một cơn hoa mắt dữ dội ập đến. Toàn bộ không gian của quá khứ bỗng quay cuồng, nhòe nhoẹt rồi tan ra thành những vệt màu vàng rực quái dị.
Tôi lảo đảo, chân khuỵu xuống. Cái nóng hầm hập từ nền đất ruộng dội thẳng vào mặt, kéo tôi găm sầm trở lại với thực tại.
"Kìa Ý! Sao thế con?"
Tiếng ông ngoại đầy hốt hoảng vang lên bên tai. Tôi chớp mắt liên tục, nhận ra mình vẫn đang đứng trên bờ ruộng gồ ghề, trên tay vẫn cầm chặt chiếc liềm cắt lúa. Đầu óc tôi ong óc, mồ hôi lạnh vã ra như tắm...