Khi Phạm Dĩnh sai người vượt biển đem thư nhằm liên minh vua của nước Chang, là Chế Bình Kiên thì vua nước ấy mừng rỡ, hào hứng vì có cơ hội cướp phá vùng đất trù phú ở xứ Nam. Hắn lệnh cho người mộ lính, tuyển phu từ khắp năm tiểu quốc trong nước; hứa với bọn chúng rằng ‘Lâm Nam sắp sụp đổ rồi’, ai tòng quân thì sẽ được lấy chiến lợi phẩm tùy thích, hả hê khi nhập vào địa phận Lâm Nam. Toàn bộ tàu bè cả nước đã tập kết tại cửa sông Dư – cách biên giới đối phương chừng 120 dặm.
Hung tin này truyền về tới tai của Nguyễn Tống Sơn, đang giữ chức Tư lệnh tướng quân cho biên quân ở châu Hách lúc đó. Ông ta sắc mặt không vui, trầm giọng hỏi người đưa tin rằng:
” Quả đúng là thủy sư giặc đã ở hết tại sông Dư chứ?”
“Bẩm tướng quân, thật là như vậy! Hạ thần không dám dối một chữ nào!” – người đưa tin ấy nết nhăn đầy trên trán, ánh mắt ông ta không có một điểm giả tạo nào cả.
Vị lão tướng lại hỏi thêm:
” Ngươi nghĩ bọn chúng đang tập kết bao nhiêu quân rồi?”
“Dạ…dạ…dạ hạ thần không rõ, nhưng mật báo từ Cô An ở nước Sở gửi tới thì cho biết tên Chế Bình Kiên hứa với Hạng Danh rằng hắn sẽ đem hơn 5 vạn quân tinh nghệ, 2000 chiến thuyền và 130 thớt voi tới biên giới, quân Chang quyết hạ ải Đương kiên cố của phe ta…” – ông ta thần sắc bất thường, mô hôi chảy ào xuống cổ áo.
“Chúng đã huy động hết quân sĩ chưa?” – Tống Sơn lại vấn đáp tiếp, tay vuốt bộ râu ngả trắng nhiều phần.
“Thần nghĩ chúng phải mất hơn ba tháng mới đem quân tới phá ải Đương…nhưng…nhưng thủy quân giặc cùng lương thảo có lẽ đã tới sông Dư cả rồi ạ…” – người đưa tin ấy gượng sức, khàn giọng nói hết ra suy tính của ông ta.
“Ừm, ngươi nói chẳng sai…” – vị lão tướng ấy một lúc rơi vào cảnh trầm tư, ông ta nhắm mắt và nhớ lại những lần chống cự những đợt xâm nhập từ Mán Nam, biết bao phen liều mạng trấn giữ biên cương suốt hàng chục năm, rồi sau cùng khẽ giọng đáp lại kẻ trước mặt –“ Ta nghĩ chúng ta đang ở thế ‘thập tử nhất sinh’: bởi nếu phòng thủ tiêu cực thì địch sẽ nhàn nhã tiến lên với lực lượng hùng hậu, nhiều vô kể khiến cho phòng thủ bị mỏng đi nhiều phần; còn nếu tấn công phá thuyền, đốt lương thì phải vượt qua lớp lớp thuyền lớn bảo vệ cửa sông. Nhưng ta thấy thà liều một lần đốt hết thuyền bè, lương thảo địch thì vẫn hơn là ngồi chờ chúng tấn công phe ta!”
“Bên ta chỉ có 150 chiến thuyền các loại, sao có thể đánh phá thủy quân bọn chúng?” – gã đưa tin mặt mày xanh xao, bàng hoàng thắc với Tống Sơn vì ông nghĩ chiến thuyền của Lâm Nam quá ít đặng giao chiến sòng phẳng.
“Rồi ngươi sẽ tự biết kết quả thôi!” – Tống Sơn nhép miệng vui cười, ông ta lé lên một tia sáng dị thườn trên đôi mắt đã thâm niên của một người sắp lục tuần – độ tuổi của những người gần đất xa trời.
Ngày 6 tháng 6, toàn bộ 150 chiến thuyền các loại chở theo 7 ngàn người xuất quân từ cảng Hải Sơn – cách ải Đương 15 dặm về hướng Bắc, thủy sư của họ Nguyễn vượt gió Tây Nam mà định nhấn chìm thuyền giặc ở cửa sông Dư. Đây là một cuộc tấn công liều mạng, phe tấn công nằm ở thế khó bởi đối mặt với quân địch quyết thủ có lực lượng đông và giỏi về thủy chiến hơn.
Tới ngày 12, khi cách cửa sông Dư hơn 45 dặm tại làng Bình Trạch thì tiểu vương Cau Phương – Phê Tri Chơn [1] lệnh cho Bô Thái Tập dẫn 281 chiến thuyền ra khỏi bến cảng mà nghênh chiến trên biển rộng với thủy sư Lâm Nam. Thuyền của Cau Phương mỗi chiếc đều cao hơn hai tầng, buồm căng thuận gió tháng sáu mà ngạo nghễ, đẩy xuôi nhanh về phía tàu chiến của Tống Sơn. Mỗi tên phu chèo thuyền phía Cau Phương mặt mày đen sẫm, da cháy rắm nắng mà chắc khỏe, cầm cây chèo thuyền nhịp nhàng nên đội thuyền Mán Nam có ưu thế về cơ động trên biển hơn.
Lúc mặt trời đã ở trên đầu mỗi người lính, hai phe cách nhau hai dặm thì Bô Thái Tập hiệu cờ kết trận thuyền vòng cung như cánh quạt, như chim sải cánh hòng vây chặt, bao trọn lực lượng ít ỏi hơn của phe đối phương.
Vù…vù…vù…
Gió Tây Nam thổi lên, buồm trắng căng đẩy thuyền lớn của phe Bô Thái Tập mà áp sát tàu chiến Lâm Nam, như những khúc gỗ đè nặng lên con đê, với ý định phá vỡ nó nhằm tràn xuống hạ nguồn.
“Hề hề, xưa nay nghe danh Tống Sơn ưa bắt nạt binh ta trên bộ, hắn dùng phản kế đặng phá thế, lật kèo…nhưng ta có gần 300 chiến thuyền to lớn, bọn chúng ít hơn…vả lại thuyền ta mỗi người phun một ngụm nước bọt thì bọn sâu bọ này cũng chìm ngủm hết, làm thức ăn cho cá thôi!” – gã đô đốc của Cau Phương ở trên soái hạm với bộ giáp xích đục giữa ngực miếng tấm sắt mạ vàng sáng loáng, quanh mình có các cận vệ không để ai chạm vào sợi lông của đô đốc, hắn nhìn đằng trước tự đắc, thích thú cho rằng Tống Sơn khó mà thắng.
Nhưng khi hắn đã ngạo mạn cười khinh miệt xong thì tự dưng gió không còn thổi nữa, thuyền chiến của tiểu quốc Cau Phương đều bị dừng lại, đứng yên như ở trong bến.
“Sao…sao ra nông nỗi như vậy?” – tên thuyền trưởng bên cạnh soái hạm của Bô Thái Tập ngỡ ngàng, há hốc mồm lên không hiểu nỗi sự việc bất thường này.
Ở phía bên kia, phó tướng của Tống Sơn là đô đốc Trương Hữu Nhất tự mình cầm trống đánh to lên, khàn giọng la lớn rằng:” Lập thành đội mũi thương!”, rồi những binh lính khác cũng đánh trống, hòa theo tiếng vang của vị đô đốc.
Tùng…tùng…tùng…
Những lá cờ cam – đỏ – cam đưa diễu lên ở các thuyền Lâm Nam, nó là tín hiệu lập đội hình mũi nhọn, kết thuyền hòng đâm vào tâm cánh cung của địch, phá vỡ thế vây kìm kẹp.
Tùng…tùng…tùng…
Tiếng trống vẫn vang rền, dồn dập truyền khắp trận địa trên biển khiến ta lẫn địch cùng nghe. Trong khi những cờ hiệu vẫn tung bay vững vàng để các thuyền nhận lấy mệnh lệnh rõ ràng, khí thế toàn quân dâng cao, hào hùng. Những chiến thuyền thúc giục chèo kéo, tiến lên chỉnh tề, hiên ngang tuy từng con thuyền Lâm Nam nhìn thấp bé hơn thuyền của Cau Phương.
Vù…vù…vù…
Rồi gió lại thổi, nhưng lần này nó lại hướng về phía của thủy sư Lâm Nam, giúp cho các chiến thuyền mang cờ chữ ‘Lâm’ ào ào thúc lên, như mỏ chim đâm thẳng vào khúc gỗ cứng, như mũi kim may thâu xuyên qua lớp vải mỏng, đe dọa trận hình của Cau Phương.
“Mau…mau kết thành trận hàng ngang!” – Bố Thái Tập hét lên trong sự bất lực, nỗi lo đổ sập vào đầu, hắn chẳng hiểu sao mùa gió Tây Nam lại đổi chiều quá đột ngột như vậy.
Nhưng thuyền chiến của Cau Phương vốn to lớn lại dựa quá nhiều vào sức gió để di chuyển nên phu chèo thuyền vô cùng vất vả để lập trận ở điều kiện thời tiết bất lợi cho chúng, mái chèo tuyệt vọng đua với lại mũi tiến công thuận theo nghịch phong của những thuyền bè từ phía đối phương, cố gắng xoay mình một cách ì ạch nhằm cho cung thủ cùng máy bắn đá có tầm ngắm tốt.
Vù…vù…vù…
Gió thổi càng mạnh, thuyền của Tống Sơn tiến tới ngày càng sát phe địch. Khi cách gần 20 trượng thì Tống Sơn truyền lệnh rằng:” Ném bình dầu cháy sang thuyền giặc!”
Vút…vút…vút…
Từng lọ, từng bình dầu hỏa được ném lên không trung, cổ chai buộc chặt bằng dây leo đang cháy hừng hực, sáng chói lấn át cả trời xé chiều. Quân địch nhìn thấy từng cầu lửa thì vô cùng run rẫy, thân xác không còn muốn chiến đấu nữa, chỉ muốn tự thần nhảy khỏi những chiến thuyền đã sắp đặt sẵn số phận.
Phụt…
Bùm…
Hàng trăm bình dầu cháy vút qua bầu trời xám, rơi xuống boong thuyền địch như mưa sao. Khói đen cuồn cuộn, tiếng gỗ nổ lách tách hòa lẫn tiếng la hét thảm thiết của quân Cau Phương.
“Aaaa…Aaaa …ta muốn sống…Aaaa…” – tên lính Cau Phương thân thể bừng cháy giữa thuyền, hắn kêu thán bi oai, sầu não rồi nhảy xuống nước hòng dập tắt đám cháy nhưng lại chìm sâu xuống đáy biển bởi sức nặng của bộ giáp xích, vĩnh viễn nằm lại cùng tôm cá.
Những tên lính khác chẳng khá là hơn bao, bọn chúng bị thiêu cháy như đom đóm sáng rực trên những chiến thuyền to lớn phe Cau Phương. Xác bị thiêu cháy không nhận ra hình dáng, mùi khét lẹt tỏa khắp một vùng như hỏa ngục trần gian.
Vù…vù…vù…
Cơn nghịch phong càng khiến cho những chiến thuyền khác bắt lửa, hàng cánh buồm to lớn nhấm chìm trong đám cháy, rồi chúng cũng đồng loạt bị gãy buồm cả. Cảnh vật đối với phe thủy quân Cau Phương thật thê thảm, dữ dội mà đốt tro hàng trăm, hàng nghìn sinh mạng trong hai canh giờ.
Khi tới áp sát gần phe địch thì các chiến thuyền của Lâm Nam dùng búa rồng đập vào thân thuyền địch, khiến cho nhiều chiếc vốn đã bị cháy nay bị vỡ vụn thành trăm mảnh tứ tung, phu lính trên tàu bị đẩy xuống biển, chết đuối vô số. Đội hình vòng cung bị phá, tạo một khoảng trống lớn mà vị chủ tướng lão luyện bên Lâm Nam không thể bỏ lỡ.
“Hai cánh nhanh chóng áp sát địch!” – Tống Sơn dõng dạc xuất lệnh cuối cho toàn đoàn thủy sư, quyết diệt toán địch còn sót lại.
Những cờ hiệu lục – lam – lục – lam được giơ lên cao, các chiến thuyền ở hai cánh trái, phải di chuyển nhanh để đâm thẳng vào thuyền địch, còn trung hàng chuyển hướng ra phía sau hòng kìm chặt đường thoát của giặc.
“Thoát ra…mau thoát ra khỏi đây!” – Bô Thái Tập khô hết cả giọng nói với thuộc hạ, sắc mặt tối sầm với ánh mắt không cam lòng, đầy bi phẫn tột cùng.
“Chúng ta thua rồi! Bọn sâu bọ Lâm Nam xảo nguyệt đã thắng rồi!” – hắn chạnh lòng, nuốt nước bọt với đôi mắt đỏ hoe, như có lòng hận khó tả nỗi.
Chỉ có soái hạm cùng hơn 10 chiến thuyền Cau Phương đã thoái lui, còn lại hơn 200 chiến thuyền bị cháy, còn lại cùng hơn hai ngàn giặc bị bắt làm tù binh sau tàn cuộc. Gần như toàn bộ thủy quân xuất trận của tiểu quốc Cau Phương quét sạch trong một ngày.
Thủy sư Lâm Nam đậu lại ở bãi Bà Bạc mà dựng trại, đóng quân vì nơi đó rất gần thành Sương, chỉ cách 22 dặm về phía Bắc. Quân sĩ lên bờ ăn mừng, vui vẻ ca hát hân hoan vì diệt được rất nhiều thuyền chiến giặc. Ở bên trong trại, Tống Sơn cùng thuộc hạ của ông cũng ăn mừng bằng những miếng cá khô và bánh nếp trắng, người đưa tin lại gần Tống Sơn với vẻ mặt niềm nở nói:
“Ngài thực là hiểu trận, thủy bộ đều có thể đánh được cả!”
“Ha ha ha, nhà ngươi quá khen ta rồi! Không có Trương đô đốc, Khang phó đô đốc và các anh em quân sĩ thì khó mà diệt gọn số thuyền chiến đông như vậy chứ?” – Tống Sơn ung dung đáp lại, uống chút ngụm trà nóng.
“Cảm ơn chủ tướng và các chư vị rất nhiều!” – Trương Hữu Nhất cầm chén trà chấp tay tạ lời khen của cấp trên rồi uống sạch chén trà.
“Nhưng…nhưng Phê Tri Chơn với Chế Bình Kiên vẫn còn hàng ngàn chiến thuyền với chục ngàn binh sĩ nữa, e quân ta đánh chúng khó như lên trời vậy!” – người đưa tin ấy lại chợt ngộ, vấn đáp về tình hình quân sự, mong vị chủ tướng sẽ giải đáp.
Tống Sơn vuốt hàm râu bạc của ông ta, ngước lên trời tối mây đen ngoài lều trại nhìn những vì sao sáng tinh tú, ánh trăng chiếu sáng cả trại khỏi chìm vào màn tối, rồi quay đầu lại với các thuộc tướng nhẹ giọng rằng:
” Ta mong Trời sẽ giúp chúng ta chiến thắng trước lũ Mán Nam, dù bất kỳ khó khăn nào cũng sẽ vượt qua. Chưa bao giờ xứ Nam gặp tình thế lưỡng đầu thọ địch, nhưng vượt nghịch cảnh thì đã là sức mạnh quân dân đất Việt ta từ trước rồi, nên kỳ này chỉ có thể quyết tâm diệt giặc báo quốc thôi!”
Trương Hữu Nhất tiến gần vị chủ tướng, nắm chặt tay mà đập trước ngực mình nói:
” Thần sẽ quyết tử chiến cho dân tộc quyết tồn tại muôn đời, dù phải hy sinh ở sa trường!”
“Thần cũng sẽ vì giang sơn xứ Nam ta, không chừng bước cho đến khi kết thúc chiến loạn!” – Khang Bình cũng bước lên, chấp tay trước Tống Sơn.
“Lòng như vậy thì há chi mà sợ lũ giặc chứ? Ha ha ha!” – Tống Sơn liền cười lớn lên, ông ta hoàn toàn tin tưởng rằng quân dưới trướng mình đã không còn sợ chết mà liều mạng đánh trận tới cùng, phá tan mưu đồ của Chế Bình Kiên.
Chú thích:
[1] Phê Tri Chơn là con của Phê Trân Hờn.