"Trước hết," Người Gác Ngưỡng bắt đầu, "ngài cần hiểu Trái Đất không giống bất cứ thế giới nào khác trong cõi. Nó không phải một hành tinh trong một thiên hà, một mảnh của cái vũ trụ lớn mà ngài tạo ra thuở ban đầu. Nó là một cái gì đó ngài dựng lên riêng, về sau, cho một mục đích riêng. Ngài gọi nó là khu bảo tồn. Tôi vẫn nhớ cái ngày ngài tạo ra nó, thưa ngài, dù ngài thì đã quên. Đó là một trong những ngày kỳ lạ nhất của cõi vĩnh hằng."
Độc Ma ngồi im, lắng nghe. Anh không nhớ. Cái ký ức ấy, không hiểu sao, vẫn còn bị khóa, hoặc đã bị anh cố tình chôn sâu hơn cả những ký ức khác. Nên anh nghe kể về chính mình như nghe kể về một người xa lạ.
"Ngài đã đi tới tận cùng của sự chán chường," Người Gác Ngưỡng nói. "Cõi vĩnh hằng làm thần đã vắt kiệt ngài. Ngài đã thử mọi cách để tìm lại ý nghĩa. Ngài tạo ra những thế giới ngày một phức tạp, những nền văn minh ngày một kỳ lạ, những câu chuyện ngày một éo le, chỉ để tìm một chút bất ngờ, một chút gì đó ngài chưa biết trước. Nhưng vì ngài biết tất cả, nên không gì làm ngài bất ngờ được. Ngài dựng lên bi kịch, rồi biết trước từng giọt nước mắt. Ngài dựng lên tình yêu, rồi biết trước từng nhịp đập con tim. Ngài như một người đọc một cuốn sách mà mình đã viết, không thể nào quên mất cái kết. Và ngài hiểu ra rằng chừng nào ngài còn là ngài, còn biết tất cả, thì ngài sẽ không bao giờ thoát khỏi cái hư vô ấy."
"Nên ta quyết định thôi làm ta," Độc Ma nói khẽ, bắt đầu hiểu.
"Nên ngài quyết định thôi làm ngài." Người Gác Ngưỡng gật đầu. "Nhưng ngài không thể làm điều đó ngay với cả bản thể mình. Nó quá lớn, quá nguy hiểm. Nếu một đấng toàn năng đột ngột đánh mất ký ức và quyền năng giữa cõi, hậu quả sẽ khôn lường. Nên ngài làm một thí nghiệm trước. Ngài tạo ra một không gian nhỏ, khép kín, tách biệt khỏi phần còn lại của cõi. Một sân khấu tí hon nơi ngài có thể thử nghiệm việc làm người mà không gây nguy hại cho cả vũ trụ. Ngài gọi nó là khu bảo tồn. Về sau, những cư dân của nó gọi nó là Trái Đất."
"Và ta đã đặt vào đó một nhân loại," Độc Ma nói.
"Ngài đã đặt vào đó cả một nhân loại. Bảy tỉ con người. Cả một lịch sử, cả một nền văn minh, với quá khứ, với các quốc gia, các nền văn hóa, các cuộc chiến tranh và các bản tình ca. Ngài dựng lên tất cả với một sự tỉ mỉ chưa từng có. Rồi ngài chọn một con người trong số đó để giáng sinh vào, một con người sẽ sinh ra, lớn lên, sống một cuộc đời bình thường mà không hề biết mình là ai. Con người ấy là Huy. Là ngài."
Độc Ma im lặng một lúc lâu. Rồi anh hỏi cái câu mà cả anh và Người Gác Ngưỡng đều biết là câu hỏi thật sự, câu hỏi mà mọi thứ khác chỉ là dẫn đường tới nó.
"Còn họ. Ba ta, mẹ ta, Linh, Diệp. Và bảy tỉ con người kia. Họ là gì trong cái khu bảo tồn này? Họ là những sinh linh thật, hay chỉ là bối cảnh? Là diễn viên có hồn, hay là con rối để cho vở kịch của ta có người đóng?"
Và đây là lúc Người Gác Ngưỡng ngập ngừng lâu nhất. Cái ngập ngừng của kẻ biết rằng không có câu trả lời nào sẽ không làm tổn thương.
"Thưa ngài," nó nói cuối cùng. "Tôi sẽ kể cho ngài nghe chính xác họ được tạo ra thế nào. Còn việc điều đó có nghĩa là gì, ngài phải tự quyết định, vì như tôi đã thưa, đó là câu hỏi mà cả ngài lẫn tôi đều không đo được."
"Nói đi."
"Khi ngài dựng khu bảo tồn, ngài đứng trước một lựa chọn. Ngài muốn kiếp người của mình phải thật. Thật hoàn toàn. Ngài biết rằng nếu những người quanh Huy chỉ là những cái vỏ rỗng, những con rối lặp lại kịch bản, thì tự đáy lòng Huy sẽ cảm nhận được điều đó, dù không ý thức được, và cái cảm nhận ấy sẽ phá hỏng cả thí nghiệm. Một người không thể thật lòng yêu một con búp bê. Không thể thật lòng đau khi mất một cái bóng. Để kiếp người của ngài có ý nghĩa, để nó chữa được cái hư vô trong ngài, thì những người quanh ngài phải thật. Phải thật sự có ý thức. Phải thật sự biết vui, biết buồn, biết yêu, biết sợ. Nếu không, tất cả chỉ là một trò chơi tinh vi, và ngài thì đã quá chán những trò chơi rồi."
Một tia hy vọng lóe lên trong Độc Ma. "Vậy là họ thật. Ngươi vừa nói họ phải thật."
"Xin ngài nghe hết." Người Gác Ngưỡng giơ tay. "Ngài muốn họ thật. Nên ngài đã làm một điều mà tôi cho là liều lĩnh nhất trong toàn bộ cõi vĩnh hằng. Ngài không tạo ra những con rối được lập trình để diễn vai con người. Ngài tạo ra những ý thức thật sự. Mỗi con người trong khu bảo tồn, ngài ban cho một tâm thức độc lập, một khả năng tự cảm nhận sự tồn tại của mình từ bên trong, một cái mà ngài không kiểm soát, không viết kịch bản, không biết trước. Ngài cố tình tạo ra chúng theo cách mà ngay cả ngài cũng không thể đoán hết chúng sẽ nghĩ gì, làm gì, cảm thấy gì. Ngài gieo mầm, rồi để chúng tự lớn lên thành những con người mà chính ngài cũng không lường trước. Đó là lý do vì sao, trong kiếp người vừa rồi, ngài đã thật sự bất ngờ. Ngài đã thật sự không biết Diệp sẽ nói gì tiếp theo, không biết Linh sẽ quyết định ra sao, không biết ngày mai ba ngài sẽ khỏe lên hay yếu đi. Lần đầu tiên sau cả một cõi vĩnh hằng, đấng biết tất cả đã tạo ra một nơi mà chính mình không còn biết trước. Và đó chính là món quà mà khu bảo tồn cho ngài. Đó là lý do nó chữa được ngài."
Độc Ma nghe, và tim anh, cái tim con người mà anh vẫn giữ, đập rộn lên. "Vậy thì họ thật. Diệp thật. Cô ấy có ý thức thật. Tình yêu của cô ấy là thật."
Nhưng Người Gác Ngưỡng lắc đầu, chậm rãi, và cái lắc đầu ấy làm niềm hy vọng của Độc Ma chững lại.
"Đó là chỗ khó, thưa ngài. Ngài đã ban cho họ ý thức thật. Điều đó, theo cách ngài thiết kế, là sự thật. Nhưng cái ý thức ấy, nó thật theo nghĩa nào? Đây là chỗ mà ngay cả tôi cũng lạc lối. Vì ngài thấy đấy, tôi biết ngài đã ban cho Diệp một tâm thức độc lập. Tôi biết ngài không viết kịch bản cho cô ấy. Tôi biết cô ấy tự cảm nhận, tự yêu, tự đau. Theo mọi cách tôi có thể kiểm chứng, cô ấy là một sinh linh có ý thức đầy đủ, không khác gì bất cứ sinh linh nào trong cả cõi mênh mông của ngài. Nhưng." Nó ngừng lại. "Nhưng cô ấy được tạo ra bên trong một thí nghiệm của ngài, cho một mục đích của ngài. Cô ấy được sinh ra để yêu Huy. Không phải bị ép yêu, không phải lập trình để yêu, mà là được đặt vào một cuộc đời, một hoàn cảnh, một bản tính, khiến cho việc cô ấy gặp Huy và yêu Huy trở thành điều tự nhiên nhất trên đời. Ngài không giật dây cô ấy. Ngài chỉ sắp đặt cái sân khấu sao cho tình yêu ấy nảy nở một cách tự do. Vậy thì, thưa ngài, tình yêu ấy là thật, hay là được thiết kế? Và nếu một tình yêu vừa được thiết kế để xảy ra, vừa được cảm nhận một cách thật lòng bởi một ý thức thật, thì nó thuộc về loại nào? Tôi không biết. Tôi thật sự không biết. Và tôi ngờ rằng đó là một câu hỏi không có đáy."
Độc Ma ngồi lặng đi rất lâu. Cái điều Người Gác Ngưỡng vừa nói, anh phải mất một lúc mới thấm hết được cái độ sâu và cái độ tàn nhẫn của nó. Vì nó không cho anh câu trả lời anh mong. Nhưng nó cũng không cho anh câu trả lời anh sợ. Nó đặt anh vào một chỗ chông chênh hơn cả hai. Diệp có ý thức thật, cô ấy thật sự yêu, thật sự đau, thật sự sống. Nhưng cả sự tồn tại của cô, cả tình yêu của cô, đều được sinh ra bên trong một cái khung mà anh dựng lên cho chính mình. Cô vừa là một tâm hồn có thật, vừa là một phần trong giấc mơ của anh. Cô vừa yêu anh một cách tự do, vừa được tạo ra để yêu anh. Và hai điều ấy, thay vì loại trừ nhau, lại cùng đúng một lúc.
"Ngươi biết điều tồi tệ nhất là gì không," Độc Ma nói khẽ, gần như với chính mình. "Điều tồi tệ nhất là cái câu hỏi ấy, ta cũng có thể hỏi về chính ta. Ta được sinh ra thế nào? Ai tạo ra ta? Ta có thật không, hay ta cũng chỉ là một cái gì đó tự tin rằng mình có thật? Nếu ta không thể chứng minh Diệp có thật, thì ta cũng không thể chứng minh chính ta có thật. Cả hai chúng ta cùng chông chênh trên cùng một câu hỏi không đáy. Và có lẽ, mọi sinh linh trong mọi cõi, kể cả những vị thần, đều chông chênh như thế mà không biết."
"Ngài nói đúng, thưa ngài," Người Gác Ngưỡng đáp nhẹ. "Có lẽ cái sự có thật không phải là một điều ta có thể chứng minh, cho bất cứ ai, kể cả cho chính mình. Có lẽ nó là một điều khác. Một điều mà ta chỉ có thể chọn để tin, hoặc chọn để sống như thể nó đúng."
Câu nói ấy lại vang lên trong Độc Ma như một tiếng chuông. Có những câu hỏi không thuộc về cái biết. Có lẽ sự có thật là một điều ta chọn để sống như thể nó đúng. Anh chưa hiểu hết, nhưng anh cảm được rằng ở đâu đó trong những lời này có một cánh cửa, một lối ra khỏi cái mê cung mà anh đang mắc kẹt. Anh cất chúng đi, thêm một hạt giống nữa vào cái kho đang lớn dần trong anh.
"Còn một điều nữa ngài cần biết," Người Gác Ngưỡng nói tiếp, và giọng nó có một sự dè dặt mới. "Về việc vì sao căn bệnh của cõi lại liên quan đến Trái Đất."
Độc Ma ngẩng lên. "Nói đi."
"Khu bảo tồn không hoàn toàn tách biệt khỏi cõi như ngài nghĩ. Nó được nuôi dưỡng bởi cùng một nền tảng, chạy trên cùng một cơ chất tồn tại. Khi căn bệnh lan khắp cõi, khi các thế giới lần lượt đông cứng vào sự hoàn hảo chết chóc, thì cái nền tảng ấy bắt đầu suy yếu. Và Trái Đất, dù là nơi ngài yêu quý nhất, cũng không được miễn trừ. Nó đang bắt đầu nhiễm bệnh, thưa ngài. Chậm hơn các nơi khác, vì ngài đã dựng nó với một sức sống và một sự bất toàn đặc biệt. Nhưng nó đang nhiễm. Đó là một trong những lý do tôi phải đánh thức ngài lúc này, chứ không phải để ngài sống trọn kiếp người rồi mới gọi. Vì nếu tôi đợi thêm, thì đến khi ngài chết già như một con người, cái thế giới mà ngài muốn chết trong đó có lẽ đã không còn nữa. Nó cũng sẽ đông cứng lại. Gia đình ngài cũng sẽ tắt ngọn lửa bên trong, như vô số sinh linh khác. Và cái chết mà ngài mong, cái chết thanh thản của một con người giữa những người mình yêu, sẽ không bao giờ đến, vì sẽ không còn ai quanh ngài thật sự đang sống để mà yêu ngài."
Độc Ma nhắm mắt. Vậy là ngay cả cái mái nhà của anh, ngay cả cái khu bảo tồn nhỏ bé mà anh dựng lên để trốn khỏi hư vô, cũng không thoát được cái hư vô ấy. Căn bệnh đã lần theo anh vào tận nơi trú ẩn cuối cùng. Cái sự hoàn hảo chết chóc đang bò tới căn bếp có ánh đèn vàng của anh, đang với tay về phía nụ cười của Diệp, về phía giọng nói còn méo của ba, về phía tiếng cười của Linh. Và anh không có cách nào cứu riêng cái mái nhà ấy mà không cứu cả cõi. Vì chúng chạy trên cùng một nền tảng. Muốn giữ một ngọn nến khỏi tắt, anh phải giữ cho cả căn phòng khỏi ngạt.
"Đó là lý do thật sự," anh nói chậm rãi, "vì sao ta không thể chỉ ở lại đây, dùng quyền năng đóng băng vĩnh viễn cái khoảnh khắc hạnh phúc ấy, và sống trong đó mãi mãi. Vì cái khoảnh khắc ấy đang mục ruỗng từ bên trong. Ta không thể giữ mái nhà bằng cách nhốt nó lại. Ta chỉ có thể giữ nó bằng cách chữa lành cái thế giới bao quanh nó. Ta phải đi. Để trở về, ta buộc phải rời đi."
"Đúng vậy, thưa ngài. Và tôi xin lỗi vì điều đó. Nếu có cách nào để ngài không phải rời khỏi họ, tôi đã tìm ra rồi. Nhưng không có. Con đường về nhà của ngài, trớ trêu thay, lại đi vòng qua toàn bộ vũ trụ."
Độc Ma đứng dậy. Anh nhìn về phía cái điểm nhỏ trong cõi mênh mông nơi Trái Đất đang treo lơ lửng, đóng băng, chờ đợi. Và dù giờ đây anh đã là đấng sáng tạo, đã mang trong mình cả một vũ trụ, anh vẫn nhìn cái điểm nhỏ ấy với đôi mắt của một người con xa nhà, một người yêu xa người thương, một kẻ lữ hành nhìn về phía ngọn đèn nơi cửa sổ nhà mình trước khi bước vào đêm tối.
"Diệp," anh thì thầm, khẽ đến mức chỉ mình anh nghe. "Ba. Mẹ. Linh. Dù các người là gì, dù cái sự có thật của các người thuộc về loại nào, thì với ta, các người đã thật. Ta đã yêu các người bằng cả một trái tim mà ta phải đánh mất cả sự toàn năng mới có được. Và ta sẽ không để các người tắt đi. Ta sẽ đi qua cả vũ trụ này, sẽ chữa lành từng thế giới đang chết, sẽ làm bất cứ điều gì phải làm. Rồi ta sẽ trở về. Và khi ta trở về, ta sẽ tìm ra câu trả lời cho câu hỏi rằng các người có thật không. Ta hứa. Không phải bằng cách đo đạc, không phải bằng quyền năng. Mà bằng một cách nào đó mà ta chưa biết, một cách thuộc về cái mà kiếp người đã bắt đầu dạy ta."
Anh quay sang Người Gác Ngưỡng, và trên khuôn mặt con người của anh giờ đã có một sự quyết đoán mới, một sự bình tĩnh của người đã chấp nhận con đường mình phải đi.
"Ta đã hiểu đủ rồi," anh nói. "Ta hiểu ta là ai. Ta hiểu Trái Đất là gì. Ta hiểu căn bệnh, và vì sao chỉ ta chữa được. Ta hiểu ngươi là gì, và ngươi sẽ luôn thì thầm điều gì bên tai ta. Giờ thì ta đã sẵn sàng. Nhưng trước khi bắt đầu, ta cần đặt ra những luật lệ cho hành trình này. Vì ta biết, nếu ta đi khắp cõi với tư cách một đấng toàn năng, nhìn mọi thứ từ trên cao, phán xét mọi thứ bằng cái biết tuyệt đối, thì ta sẽ chẳng hiểu được gì. Ta sẽ chỉ lặp lại đúng cái sai lầm đã đẩy cõi này tới chỗ chết. Ta phải đi bằng một cách khác. Một cách mà chỉ Huy mới dạy được cho Độc Ma."
"Cách nào, thưa ngài?" Người Gác Ngưỡng hỏi, dù trong ánh mắt nó đã thấp thoáng một sự đoán biết, và một sự lo lắng.
Độc Ma nhìn ra vũ trụ, nhìn những thế giới đang chờ, và anh nói ra cái điều sẽ định hình toàn bộ hành trình của mình, cái giao ước mà anh sắp lập với chính mình, cái quyết định sẽ khiến một vị thần tự nguyện bước xuống làm người, lần này qua lần khác, ở khắp mọi thế giới của cõi mình.
"Ta sẽ không đến với các thế giới ấy như một vị thần," anh nói. "Ta sẽ đến như một kẻ trong bọn họ."