"Cục bông gòn" trắng muốt sau những ngày dài ngủ nướng cuối cùng cũng chịu thò cái đầu không rõ ngũ quan ra khỏi thảm lông xơ môn. Đôi mắt ti hí lờ đờ của nó chớp chớp, nhìn đống củ dại hỗn loạn mà Dũng vừa đổ ra giữa nền nhà sau buổi làm đồng chiều.
Chẳng cần chủ nhà lên tiếng, sinh vật bốn chân lững thững bò lại gần, cái đuôi chuột dài ngoằng vắt qua vắt lại đầy vẻ bề trên. Nó chính thức gia nhập vào công cuộc phân loại lương thực với tư cách một thẩm định viên bản địa.
Mũi nó khịt khịt vào một củ lạ có vỏ ngoài màu tím sẫm hệt như khoai lang thế giới cũ nhưng dáng thuôn dài hơn. Dũng tò mò nhìn theo. Cục bông dùng hai chân trước cào nhẹ, làm bong một vạt vỏ tím, lộ ra phần lõi bên trong trong suốt, lấp lánh như ngọc thạch dưới ánh lửa bếp dã chiến. Đôi mắt ti hí của con vật sáng rực lên. Nó lấm lét nhìn Dũng một cái, rồi bất ngờ ngoạm chặt lấy củ tím, dùng bốn cái chân ngắn cũn cỡn ra sức tha lôi vật phẩm về góc đệm xơ mướp, giấu nhẹm dưới thảm lông làm của riêng.
Dũng nhướng mày, không thèm chấp nhặt kẻ ăn bám. Riêng đối với những loại củ dại khác có mùi thơm nhẹ hoặc vị ngọt thanh an toàn, cục bông tỏ ra khá tận tụy. Nó dùng cái đầu tròn ủng của mình liên tục đẩy, lăn chúng gom gọn thành một đống ngăn nắp vào góc vách đất nện.
Tuy nhiên, quy trình thẩm định lập tức thay đổi thái độ khi nó chạm mặt đám củ dại có lớp vỏ sần sùi màu nâu đất và đỏ quạch.
Vừa ghé mũi lại gần thứ mùi hăng hắc, cay nồng bốc lên từ vệt vỏ nứt, cục bông liền nhảy dựng ngược ra sau. Lớp lông trắng muốt xù lông nhím, cái miệng nhỏ xíu phát ra những tiếng khè khè bực bội đầy vẻ miệt thị. Nó dùng hai chân trước ôm lấy củ màu đỏ, dùng hết sức bình sinh đẩy phăng, ném thẳng món đồ ấy ra ngoài cánh cửa lưới xơ môn như thể đang tống khứ một thứ rác rưởi bẩn thỉu.
Dũng đứng dựa lưng vào vách tường, khoanh tay quan sát toàn bộ biểu cảm của con vật. Bản năng nhạy bén và tư duy phân tích rủi ro của gã cựu kiểm toán lập tức đưa ra kết luận:
- Loại này có độc. Chắc chắn.
Cậu bước qua ngưỡng cửa pháo đài, cúi người nhặt lại những củ màu nâu và đỏ quạch vừa bị vứt bỏ trên vạt cỏ nhão. Dũng không ném chúng xuống dòng sông chảy xiết, cũng không vứt bừa bãi ra đồng bằng. Cậu gom tất cả lại, mang vào góc ngách kho ngầm, xếp thành một đống riêng biệt, cách xa khu vực chứa củ cải Xâm.
Đầu óc gã thiếu niên mười mươi bắt đầu tính toán những nước đi dài hơi. Đống củ độc này là một thứ tài nguyên phòng vệ béo bở. Cậu sẽ giữ chúng lại để sau này chiết xuất lấy thứ dịch hăng hắc, tẩm vào đầu những mũi dao xương hoặc gai nhím lửa làm vũ khí tự vệ khi đối đầu với các loài dã thú biến dị ngoài kia. Mặt khác, việc gom gọn đống độc tố này vào một góc quản lý nghiêm ngặt cũng là cách để cậu bảo vệ an toàn cho chính mình, cũng như ngăn đám sóc hai đuôi hay muông thú quanh vùng vô tình ăn phải rồi lăn ra chết ngay cạnh điền trang của cậu. Mọi thứ trong cái pháo đài này, dù là sự sống hay cái chết, đều phải nằm dưới sự kiểm soát bài bản.