Thôn Đạo Mục nằm nép mình dưới chân dãy núi Thanh Vân, quanh năm sương mù bao phủ như một dải lụa trắng vắt ngang sườn núi. Đây là một thôn trấn nhỏ bé, chưa đầy hai trăm hộ dân, sống chủ yếu bằng nghề trồng trọt, chăn nuôi và hái lượm dược liệu trên núi để đổi lấy muối, vải vóc từ các thương đội đi ngang qua. Nhưng có một điều khiến Đạo Mục khác biệt hẳn với những thôn trấn bình thường khác trong Đại Hoang châu: nơi đây nằm không xa Thanh Vân Tông, một trong những tông môn tu Bút có tiếng của cả vùng, ẩn mình trong mây mù trên đỉnh núi cao nhất.
Người ta kể rằng, cách đây hơn ba trăm năm, tổ sư khai lập Thanh Vân Tông từng là một vị cống sinh thi rớt bảy lần, cuối cùng chán nản bỏ vào núi ở ẩn, đốt hết văn chương cả đời mình làm củi sưởi ấm trong một đêm đông giá rét. Nào ngờ đống tro tàn ấy lại dẫn động một trận Mặc Khí cuồn cuộn từ trời đất đổ về, khiến ông ngộ ra đạo lý "văn chương không cốt ở khéo, mà cốt ở tâm" - từ đó lập nên một dòng tu luyện riêng biệt, gọi là Bút Đạo.
Mỗi năm, khi hoa đào trên núi Thanh Vân nở rộ nhuộm hồng cả một góc trời, đệ tử Thanh Vân Tông sẽ xuống núi, đi khắp các thôn trấn xung quanh để tuyển chọn đệ tử mới. Đó là ngày hội lớn nhất trong năm của cả thôn Đạo Mục, nhà nhà đóng cửa nghỉ việc đồng áng, người người kéo ra sân đình tụ họp, và cũng là ngày mà không ít đứa trẻ ôm ấp giấc mộng thoát khỏi kiếp sống bán mặt cho đất bán lưng cho trời, mơ về một ngày được khoác lên mình bộ đạo bào, cưỡi mây đạp gió.
Trần Vũ là một trong số đó.
Năm nay hắn mười lăm tuổi, dáng người gầy gò cao lêu nghêu do tuổi dậy thì, nước da rám nắng vì quanh năm phải phụ giúp cha mẹ cày cấy trên mảnh ruộng cằn cỗi sau nhà. Đôi bàn tay hắn đã chai sạn hơn nhiều so với những đứa trẻ cùng trang lứa, nhưng trong đôi mắt đen láy ấy luôn ánh lên một tia sáng khác thường mỗi khi có ai đó nhắc đến hai chữ "tu Bút". Từ nhỏ, hắn đã thuộc lòng từng câu chuyện mà các cụ già trong thôn kể lại bên bếp lửa mùa đông - chuyện về những vị Bút Tiên có thể một nét vẽ nên núi, một chữ khiến sông ngừng chảy, sống ngoài ngàn năm mà dung mạo chẳng đổi thay. Những câu chuyện ấy đã gieo vào lòng đứa trẻ mồ côi khát vọng một hạt giống ước mơ, và hạt giống ấy cứ lặng lẽ lớn dần theo từng mùa lúa chín.
Nhưng ước mơ và thực tế, xưa nay vẫn luôn là hai con đường song song chẳng bao giờ gặp nhau.
Buổi tuyển chọn năm nay diễn ra dưới gốc cây đa cổ thụ giữa sân đình, nơi ba vị trưởng lão Thanh Vân Tông ngồi trên bệ cao, lần lượt gọi từng đứa trẻ trong thôn lên kiểm tra. Cách kiểm tra rất đơn giản: mỗi đứa trẻ sẽ được đặt một giọt Mặc Khí tinh chất lên đầu ngón tay trỏ, nếu cơ thể có thể cảm ứng, hấp thụ được giọt mực ấy dù chỉ một phần rất nhỏ, xem như có tư chất, sẽ được thu nhận làm đệ tử ngoại môn.
Đến lượt Trần Vũ, hắn hồi hộp đưa ngón tay ra, mắt nhắm nghiền, trong lòng thầm cầu khấn đủ mọi vị thần linh mà hắn có thể nhớ tên.
Giọt mực đen tuyền chạm vào da thịt hắn... rồi lặng lẽ trượt xuống, rơi tõm xuống đất, không hề có bất kỳ phản ứng nào.
"Văn cốt tạp loạn, không cảm ứng được Mặc Khí, tư chất... kém." Vị trưởng lão Thanh Vân Tông khẽ lắc đầu, giọng nói bình thản như đã quá quen với việc phải nói ra câu ấy, ánh mắt lướt qua Trần Vũ chỉ trong chớp mắt rồi đã chuyển sang đứa trẻ kế tiếp, như thể hắn chưa từng đứng đó.
Đây đã là năm thứ ba liên tiếp Trần Vũ bị từ chối theo cách y hệt như vậy.
Hắn đứng lặng giữa đám đông, hai tay nắm chặt đến trắng bệch, nhìn những đứa trẻ khác - trong đó có cả những đứa vốn học hành chẳng ra gì - reo hò vui sướng vì được chọn, còn hắn thì lủi thủi len qua đám đông quay về, ánh mắt cúi gằm xuống đất để che giấu nỗi thất vọng đang dâng lên nghèn nghẹn nơi cổ họng. Có vài tiếng cười khúc khích vang lên phía sau lưng hắn, hắn không quay đầu lại, nhưng bước chân càng lúc càng nhanh hơn.
Về đến nhà, cha mẹ hắn nhìn vẻ mặt con trai là đã hiểu hết mọi chuyện, chỉ thở dài, không nói thêm lời trách móc nào. Người cha vỗ vai hắn, giọng trầm trầm: "Con à, tu Bút vốn không dành cho tất cả mọi người. Nhà mình tuy nghèo nhưng cũng đủ ăn đủ mặc, con yên phận làm một người nông dân bình thường, sau này lấy vợ sinh con, cũng là một đời an ổn."
Trần Vũ cúi đầu vâng dạ, nhưng trong lòng hắn, ngọn lửa ấy vẫn chưa hề tắt hẳn, chỉ là bị dồn nén sâu hơn xuống đáy tim.
Chiều hôm đó, thay vì ở nhà phụ mẹ nấu cơm như thường lệ, hắn lặng lẽ một mình đi vào cánh rừng sau núi - nơi mà người trong thôn ít khi lui tới vì đồn rằng có dã thú và cả những loại yêu thảo kỳ dị có thể mê hoặc lòng người. Hắn không sợ. Hoặc có lẽ, nỗi thất vọng dồn nén suốt ba năm trong lòng đã lớn hơn cả nỗi sợ hãi trước những lời đồn đại mơ hồ ấy.
Hắn đi mãi, len lỏi qua những bụi gai rậm rạp, vượt qua một con suối nhỏ nước trong vắt, cho đến khi trời đã ngả về chiều, ánh nắng xuyên qua tán lá tạo thành những vệt sáng loang lổ trên mặt đất. Đúng lúc định quay về, hắn bỗng phát hiện một khe núi nhỏ bị dây leo chằng chịt che khuất gần như hoàn toàn, nếu không phải vô tình vấp chân ngã vào bụi cây, có lẽ hắn đã bỏ lỡ nó.
Tò mò thôi thúc, Trần Vũ vén đám dây leo, khom người chui vào bên trong.
Không gian bên trong khe núi tối tăm, ẩm thấp, nhưng kỳ lạ thay lại không có mùi hôi ẩm mốc như hắn tưởng, mà thoang thoảng một mùi hương thanh nhã tựa như mùi mực Tàu lâu năm. Hắn dò dẫm bước thêm vài bước, và rồi, giữa khoảng tối om ấy, hắn nhìn thấy nó.
Một gốc cây.
Không giống bất kỳ gốc cây nào hắn từng thấy trong đời. Vỏ cây có màu đen tuyền như mực mài trong nghiên, nhưng khi một vệt ánh sáng yếu ớt từ khe đá phía trên chiếu xuống, những đường vân xoắn ốc trên bề mặt lại lấp lánh ánh bạc mờ ảo, tựa như có ai đó đã dùng bút bạc vẽ nên. Gốc cây chỉ to bằng nắm tay người lớn, hình dáng méo mó kỳ dị, nhưng toát ra một cảm giác khó tả, như thể nó đang lặng lẽ hít thở, đang chờ đợi một điều gì đó suốt hàng trăm, hàng ngàn năm qua.
Trần Vũ đứng sững lại, tim đập thình thịch. Có một tiếng nói mơ hồ nào đó trong sâu thẳm tâm trí hắn đang thúc giục hắn tiến lại gần, đưa tay ra chạm vào. Hắn chần chừ một lúc lâu, lý trí mách bảo hắn nên rời khỏi nơi kỳ dị này ngay lập tức, nhưng ước mơ tu Bút bị chôn vùi suốt ba năm qua lại thôi thúc hắn mạnh mẽ hơn bất kỳ nỗi sợ hãi nào.
Cuối cùng, hắn đưa tay ra, khẽ khàng cầm lấy gốc cây.
Ngay khoảnh khắc những ngón tay chai sạn của hắn chạm vào bề mặt lạnh lẽo kỳ lạ ấy, một luồng ánh sáng kim quang bất ngờ bùng lên chói lòa, phủ kín cả khe núi tối tăm. Trần Vũ chưa kịp hoảng hốt buông tay thì đã cảm thấy một luồng khí lạnh buốt như băng xuyên thẳng qua lòng bàn tay, chạy dọc theo cánh tay, rồi lao vút thẳng lên đầu hắn, hội tụ ngay giữa hai hàng lông mày.
"Á!!!"
Hắn hét lên thất thanh, hai tay ôm chặt lấy đầu, ngã khuỵu xuống nền đất ẩm ướt. Gốc cây đã biến mất khỏi tay hắn từ lúc nào - không phải rơi xuống đất như hắn tưởng, mà như thể đã tan chảy, chui hẳn vào bên trong cơ thể hắn, đúng như cái cách mà chính hắn cảm nhận được luồng khí lạnh kia đang chạy tới.
Đầu óc Trần Vũ quay cuồng dữ dội, một cơn đau nhói buốt xuyên thẳng vào vùng ấn đường khiến hắn không thể mở nổi mắt. Trong khoảnh khắc mơ hồ giữa tỉnh và mê ấy, vô số hình ảnh hỗn loạn lướt nhanh qua tâm trí hắn - một khu rừng nguyên thủy rậm rạp chưa từng có dấu chân người, một vầng kim quang chói lòa tựa như mặt trời thu nhỏ, và xa xăm đâu đó, những tiếng gầm rú không rõ là của loài thú nào, nghe vừa bi tráng vừa cô độc đến lạ thường.
Rồi tất cả chìm hẳn vào bóng tối.
Không biết đã bao lâu trôi qua, Trần Vũ tỉnh lại giữa khe núi, ánh sáng yếu ớt từ khe đá phía trên đã tắt hẳn, trời bên ngoài chắc đã tối mịt. Hắn hoảng loạn ngồi bật dậy, hai tay run rẩy sờ khắp người, kiểm tra đầu óc, tay chân, ngực bụng - mọi thứ dường như vẫn còn nguyên vẹn, không đau đớn dị thường, cũng chẳng thấy gốc cây kỳ lạ kia rơi rớt đâu quanh mình.
"Là... là ta tưởng tượng thôi sao?" Trần Vũ lẩm bẩm một mình trong bóng tối, giọng nói run run, cố gắng tự thuyết phục bản thân rằng toàn bộ chuyện vừa rồi chỉ là một giấc mơ hoang đường nhất thời, có lẽ do hắn quá thất vọng, quá mệt mỏi mà sinh ra ảo giác.
Nhưng cảm giác bất an cứ bám riết lấy tâm can, không vì lời tự trấn an ấy mà tan biến đi cho được. Hắn dò dẫm lê bước ra khỏi khe núi, len lỏi trở về nhà xuyên qua cánh rừng tối đen như mực, lòng vẫn còn rối bời khó tả, đầu óc thì ong ong váng vất suốt cả quãng đường dài.
Đêm đó, nằm trên chiếc giường tre ọp ẹp quen thuộc, Trần Vũ trằn trọc mãi không sao chợp mắt được. Cuối cùng, chỉ vì một sự tò mò khó cưỡng lại, hắn nhớ đến lời một cụ già trong thôn từng vô tình kể lại - rằng người tu Bút chân chính có thể dùng tâm thần "nội thị" quan sát vào bên trong cơ thể mình, cảm nhận vùng Nghiên Trì nơi ấn đường, gốc rễ khởi nguồn của toàn bộ tu vi.
Hắn nhắm mắt lại, hít một hơi thật sâu, cố gắng dồn hết tâm trí vào khoảng không gian nhỏ bé giữa hai hàng lông mày - nơi mà truyền thuyết vẫn luôn nhắc đến như là cánh cửa đầu tiên mở ra con đường Bút Đạo.
Và rồi, hắn thấy nó.
Giữa vùng Nghiên Trì vốn dĩ tối tăm trống rỗng như bao người phàm khác, giờ đây lại có một điểm sáng nhỏ bé đang lặng lẽ tỏa ra thứ ánh kim quang ấm áp dịu dàng, như một ngọn nến nhỏ thắp lên giữa đêm đông giá lạnh. Chính là gốc cây kỳ lạ ban chiều - nó không hề biến mất như hắn tưởng, mà đã an cư ngay tại nơi mà đáng lẽ ra, theo lời trưởng lão Thanh Vân Tông, một kẻ "văn cốt tạp loạn" như hắn không thể nào chứa đựng nổi bất kỳ thứ gì liên quan đến Mặc Khí.
Trần Vũ trợn tròn mắt trong bóng tối, tim đập loạn nhịp đến mức hắn có thể nghe rõ tiếng máu chảy rần rật trong tai mình.
Hắn không biết đây là phúc hay là họa, không biết thứ vừa nhập vào cơ thể mình rốt cuộc là báu vật hay tai ương. Nhưng có một điều hắn có thể chắc chắn hoàn toàn: cuộc đời hắn, kể từ đêm nay, sẽ không bao giờ còn có thể trở lại như trước được nữa...