Trịnh Khải im lặng quan sát.
Duy Kỳ đứng giữa Đại Điện, chiếc bóng vẫn đổ dài về phía bệ rồng. Ông không tiến thêm nữa. Hai tay vẫn luôn buông thõng, tà áo cũ bạc màu rủ xuống mép gối.
Ngoài sân, đám biện lại đã đến sát ngưỡng cửa. Trước đó họ còn giữ khoảng cách sau lưng ông, nhưng giờ đang bị rút ngắn dần.
Nguyễn Mỹ nhích lên nửa bước, gã bên cạnh nhích theo hắn. Tiếng giày da cọ trên nền gạch nghe rõ mồn một trong cái im lặng của Đại Điện.
Ở hai bên cánh cửa, cấm binh đứng thẳng như tượng. Nguyễn Triêm đứng sát hơn cả, bàn tay thô ráp đặt trên chuôi đao.
Anh không nhúc nhích, chăm chăm nhìn mấy tên biện lại.
“Tính làm gì đây?”
Nguyễn Mỹ đã đưa chân phải lên. Mũi giày sắp chạm ngưỡng cửa.
Duy Kỳ quỳ xuống.
Đầu gối chạm gạch, ông mới cúi người, trán dừng cách mặt đất một gang tay. Cú quỳ không vội, cũng chẳng rụt rè. Cái bóng dài trước mặt co lại, thu về dưới thân người.
“Chúa thượng thiên tuế, thiên tuế, thiên thiên tuế.”
Nguyễn Mỹ khựng lại, chân vẫn lơ lửng. Người đứng sau suýt đâm vào lưng gã. Mấy tên biện lại nhíu mày, lẩm bẩm gì đó mà anh không nghe rõ.
Trịnh Khải nhếch mép. Anh không ngờ Duy Kỳ lại chọn cách này.
“Cũng là một chiêu hay.”
Nguyễn Mỹ nghiến răng, hạ chân xuống. Rồi một người quỳ, hai người quỳ. Áo vải và áo lụa sột soạt lần lượt rạp xuống ngay trước ngưỡng cửa, thành một hàng thấp, lổn nhổn.
Trịnh Khải nhìn hàng người đó. Từ ghế vàng anh chỉ thấy những cái đầu cúi, những vai gồng cứng.
“Vậy thì cứ để mấy tên này ở đó. Để xem sau hôm nay sẽ thế nào.”
Cấm binh bên ngoài giờ đã khép lại hai bên cửa. Đám biện lại vẫn quỳ ở chỗ cũ, lưng hướng về sân, mặt hướng vào điện, nhưng không còn ai bước thêm nữa.
Trịnh Khải đưa mắt trở lại người đang quỳ giữa điện.
“Hoàng tôn điện hạ.”
Duy Kỳ ngẩng đầu. Gương mặt ông xanh xao, gò má hõm sâu, nhưng ánh mắt không hề lẩn tránh, trái lại nhìn thẳng vào anh.
“Có thần.”
“Điện hạ cứ lại gần đây một chút. Đứng dậy mà đi, không cần quỳ.”
Duy Kỳ đứng lên. Đầu gối ông hơi run lúc đứng thẳng, nhưng ông không đưa tay chống. Ông bước lên mấy bước, dừng cách bệ rồng chừng ba trượng, rồi cúi người hành lễ.
Phía sau ông, đám biện lại hơi ngẩng lên, dường như đang nhìn theo tấm lưng gầy ấy.
Trịnh Khải ngẫm nghĩ một lúc, rồi cũng lựa chọn mở lời. Anh cố dùng giọng có phần thân mật.
“Quả nhân nghe nói điện hạ vừa ra khỏi ngục đã vào cung gặp Hoàng thượng.”
“Bẩm Chúa thượng, đúng vậy.”
“Long thể Hoàng thượng dạo này thế nào?”
Duy Kỳ im một nhịp, ánh mắt thoáng hạ xuống.
“Bẩm, Hoàng thượng vẫn còn minh mẫn, chỉ là sức đã yếu đi nhiều. Cung nhân vẫn chăm nom chu đáo.”
“Vậy thì tốt.”
Trịnh Khải gõ ngón tay lên đầu rồng, rồi dừng lại. Từ khi lên ngôi, ngoài những lần thiết triều đầu tháng, anh hầu như chẳng đoái hoài đến vị vua Lê ở Cấm cung.
“Hoàng thượng có nhận ra điện hạ không?”
“Bẩm, không ạ. Lúc thần bước vào, Hoàng thượng nhìn thần rất lâu. Đến khi thần xưng danh, người mới nhận ra.”
“Chậc. Mười mấy năm, ông nội còn không nhận ra cháu.”
Trịnh Khải thầm thở dài. Nhưng nghĩ kỹ, một người cháu bị giam từ thuở nhỏ, mười mấy năm sau mới gặp lại, được nhận ra ngay mới là chuyện lạ.
Anh gật đầu.
“Cũng phải.”
Duy Kỳ chỉ cúi đầu, không đáp.
Trịnh Khải thấy có chút gượng gạo. Anh bèn đổi giọng, hi vọng có thể thấy thêm mặt nào đó của vị hoàng tôn này.
“Điện hạ gầy nhiều. Sau khi ra, sức khỏe thế nào? Có thầy thuốc xem chưa?”
Duy Kỳ vẫn chỉ đáp ngắn gọn.
“Bẩm Chúa thượng, thần vẫn ổn. Chỉ là ở trong ngục đã quen bóng tối, giờ ra ngoài có thấy mắt hơi nhức vì sáng.”
“Mười mấy năm trong tối, mắt nhức là phải. Cần bồi bổ, ăn uống cho đàng hoàng. Dẫu sao điện hạ cũng là đích tôn của Hoàng thượng.”
“Thần tạ ơn Chúa thượng quan tâm.”
Trịnh Khải chờ. Anh chờ Duy Kỳ đáp thêm gì đó, một lời xin, một câu than, hoặc chí ít một cái liếc về phía cửa. Nhưng Duy Kỳ chỉ đứng yên, hai tay buông thõng. Vạt áo cũ khẽ lay trong gió lùa từ cửa điện.
Ánh mắt Trịnh Khải dừng trên bộ áo ấy. Vải thô màu nâu nhạt, bạc ở vai và khuỷu tay, cổ áo sờn chỉ. Tay áo hơi ngắn so với cánh tay dài của ông.
Vài nghi vẫn nổi lên trong tâm trí anh. Nhưng Trịnh Khải tạm gác chúng sang một bên.
“Đầu tháng Giêng, trời còn lạnh. Điện hạ ăn mặc thế này, ở Cấm cung có đủ ấm không?”
“Bẩm, đủ rồi ạ.”
Duy Kỳ đáp, rồi ngừng một lát. Giọng ông thấp xuống một chút, nhưng vẫn rõ từng chữ.
“Thần vừa trở về, trước mắt chỉ mong được đoàn tụ với gia quyến. Chuyện chỗ ở, những việc còn lại, đều phải trông vào ân điển của Chúa thượng và Hoàng thượng.”
Trịnh Khải nhìn ông. Anh hơi nhíu mày.
Không đòi gì. Cũng không xin gì. Nhưng lại nói mình chưa có chỗ nào để đi.
“Hợp đến mức khó bắt bẻ.”
Anh không đáp ngay. Gia Thọ phía sau ghế vẫn đứng im. Ngoài sân có tiếng gió lùa qua mái ngói, và một tiếng ho nén của ai đó trong hàng biện lại.
“Quả nhân hiểu rồi.”
Anh chỉ nói vậy.
“Tốt nhất là chưa nên hứa hẹn gì.”
Duy Kỳ cúi đầu. Có lẽ ông cũng không chờ nhận gì từ anh.
“Vậy điện hạ gặp ai trong họ hàng chưa? Từ khi ra khỏi ngục.”
“Bẩm Chúa thượng, chưa. Mấy hôm nay thần chỉ ở trong cung Hoàng thượng.”
“Ồ.”
Trịnh Khải có chút bất ngờ.
“Dạ. Thần xa Hoàng thượng đã lâu, muốn nhân dịp này bù đắp phần nào hiếu đạo.”
Anh hít một hơi, tay cũng siết lại một chút.
“Hoàng thượng và Điện hạ trò chuyện với nhau mấy ngày, không biết là có chuyện gì?”
Duy Kỳ khựng lại vài nhịp. Nhưng rất nhanh, ông chèn vào một tiếng ho nhẹ, rồi từ tốn cất lời.
“Bẩm, thần và hoàng thượng chỉ ôn lại chuyện xưa.”
Trịnh Khải gật đầu chậm.
“Chuyện xưa.”
Anh nhớ đến lời Gia Thọ thuật lại mấy hôm trước, ánh mắt ghim chặt vào Duy Kỳ.
Lê Duy Vỹ, cựu Thái tử bị Trịnh Sâm giam, rồi chết oan trong ngục. Cả nhà bị kéo theo mang tội, con cái phải sống tiếp trong chỗ giam như phạm nhân. Người đứng trước mặt anh bây giờ chính là đứa con ấy, người đã bước ra từ chuỗi năm tháng đó.
“Ông nội mất con và đứa cháu mất cha. Bảo ôn chuyện xưa thì thật khó để không nghĩ nhiều.”
Anh hơi nghiêng người về phía trước. Câu hỏi đã ở đầu môi.
“Điện hạ…”
Tiếng bước chân khẽ vang ngoài cửa. Một giọng nữ rụt rè cất lên:
“Bẩm Chúa thượng.”
Trịnh Khải nuốt lời định nói, ngả người trở lại ghế.
Ngoài ngưỡng cửa, một cung nữ vừa dừng bước. Cô lướt qua hàng biện lại đang quỳ, không dám nhìn sang họ. Nguyễn Triêm gật đầu, cô mới cúi người bước vào, men theo mép điện đến trước Duy Kỳ vài bước rồi quỳ xuống.
“Nô tỳ bái kiến Chúa thượng thiên tuế. Nô tỳ bái kiến Hoàng tôn điện hạ.”
“Đến rồi sao?”
Trịnh Khải tựa vào thành ghế, quan sát cung nữ một lúc, rồi lại chuyển sang soi xét nét mặt Duy Kỳ.
“Có việc gì?”
“Bẩm, Thánh mẫu sai nô tỳ đến. Nghe tin Hoàng tôn điện hạ đã ra khỏi ngục, người muốn gặp điện hạ một lần. Đã lâu rồi người chưa có dịp gặp mặt.”
“Chỉ có vậy thôi à. Mà thế cũng tốt. Không cần giải thích nhiều.”
Trịnh Khải giữ nguyên nét mặt. Hai tay anh vẫn đặt trên đầu rồng, ngón cái chạm vào gờ vảy lạnh.
“Lời hỏi thăm của bậc trưởng bối, thật khó để từ chối.”
Anh không nhìn Gia Thọ. Anh biết y cũng không nhìn anh.
Duy Kỳ không quay đầu. Nhưng khi hai chữ “Thánh mẫu” rơi xuống, bàn tay buông bên hông ông co lại một nhịp, rồi mở ra. Vai ông cứng đi, chỉ trong thoáng chốc. Nhưng rồi hơi thở dài ra, như thể chưa từng có gì.
Anh không bỏ sót phản ứng đấy.
“Ông ta biết điều gì rồi sao?”
Trịnh Khải không thể chắc chắn. Nhưng dù Duy Kỳ biết hay không, việc Thánh mẫu chủ động triệu kiến ông lúc này vẫn là điều đáng để chờ xem.
“Thánh mẫu có lòng.”
Trịnh Khải nở một nụ cười nhẹ, giọng mang theo chút quan tâm được nhồi vào.
“Điện hạ cứ đi. Bậc trưởng bối muốn gặp, quả nhân sao dám giữ.”
Duy Kỳ ngước lên, nhìn anh một lúc. Ông không nhíu mày hay bày tỏ thái độ gì gọi là rõ rệt.
Chỉ có ánh mắt.
Ánh mắt ấy, anh chưa cắt nghĩa được. Rồi ông cũng cúi người thật sâu.
“Thần tạ ơn Chúa thượng. Thần xin cáo lui.”
Ông xoay người. Cung nữ đứng dậy, đi trước dẫn đường, không dám ngoảnh lại. Duy Kỳ bước theo, vẫn cái bước không run mà cũng không vững hẳn ấy mà đi thẳng về phía cửa.
Đến ngưỡng, ông phải đi qua hàng người đang quỳ. Họ nép sang hai bên chừa lối, không dám ngẩng đầu. Ông bước ngang qua mà không nhìn ai, như đi qua một hàng cột.
Từ ghế vàng, Trịnh Khải thấy một người trong đám biện lại, gã có dáng vẻ chắc nịch, mắt hơi xếch, ngẩng lên một cái rất nhanh. Gã nhìn theo lưng Duy Kỳ, rồi cúi xuống lại. Nhuyến Thọ bên cạnh gã thì cúi sát đất, lưng căng như dây cung.
Tiếng bước chân xa dần ngoài sân, rồi mất hẳn.
Trong điện chỉ còn tiếng gió. Duy Kỳ đã đi khuất, để lại khoảng nền gạch trống ngập trong sắc nắng trước bệ rồng.
Trịnh Khải nhìn khoảng trống đó một lúc.
Cuộc trò chuyện đầu tiên này, Trịnh Khải vẫn không tìm được gì chắc chắn về vị hoàng tôn kia. Nhưng hình ảnh người đàn ông gầy gò, dứt khoát quỳ xuống giữa Đại điện cùng tiếng hô “Thiên tuế” vẫn còn đọng lại trong tâm trí anh.
Và ở đâu đó trong tâm trí, còn một cái tên luôn đeo bám anh.
Lê Chiêu Thống.
Trịnh Khải khẽ lắc đầu.
“Thánh mẫu đã đích thân mời đến cung. Hẳn là sắp có chuyện lớn. Liệu lần đầu gặp có phải là lần cuối không?”
Anh siết nhẹ đầu rồng, rồi buông ra.
“Gia Thọ.”
“Có thần.”
“Cho bọn họ vào.”
Gia Thọ cúi người. Y bước xuống một bậc, rồi xướng lớn.
“Chúa thượng có lệnh, cho vào!”
Hàng biện lại ngẩng đầu. Vài ánh mắt kín đáo trao đổi với nhau. Một gã vai rộng chống tay xuống nền gạch, gượng người đứng dậy trước tiên. Nhuyến Thọ nối bước, rồi đến Nguyễn Mỹ. Tiếng áo quần cọ xát sột soạt, tiếng đế giày da nện khẽ lên mặt gạch vang lên giữa đại điện.
Nguyễn Mỹ bước lên trước. Hắn đặt một chân qua ngưỡng cửa, khựng lại trong thoáng chốc rồi mới nhấc nốt chân kia.
Đám biện lại lục tục theo sau. Đến đúng chỗ Duy Kỳ vừa quỳ ban nãy, chúng mới dừng lại. Nguyễn Mỹ hạ gối trước tiên, hai tay chống xuống đất. Những kẻ phía sau lần lượt làm theo, hàng trước hàng sau nối nhau cúi rạp.
Nắng sớm rọi xiên qua cửa điện, phủ lên lưng áo và những chiếc đầu cúi thấp một lớp sáng nhợt nhạt. Bóng người đổ dài trên nền gạch, chồng lấn vào nhau thành một mảng tối liền khối, che khuất khoảng trống trước chiếc ghế vàng Trịnh Khải đang ngồi.
“Chúa thượng thiên tuế.”
Trịnh Khải nhìn Nguyễn Mỹ. Hai bàn tay hắn vẫn ấn chặt xuống nền gạch, những ngón tay hơi co lại. Khóe môi Trịnh Khải nhếch thành một nụ cười nhạt, nhưng ánh mắt thì sắc lẹm.
“Đứng dậy cả đi.”