Trời mới sáng rõ. Trong Nội Điện, lò than đã hồng, hơi ấm lan đến tận chân án thư. Trịnh Khải ngồi thẳng lưng, dải khăn tang buộc gọn quanh đầu, tay cầm bút lông chấm son.
Chồng khải tấu trước mặt anh thấp hơn hẳn mấy tuần trước. Việc tuy vẫn nhiều vô kể, nhưng tốc độ đã khác trước.
Tờ xin cấp thêm gạo cho một kho huyện, anh lướt hết, gạch một dòng đỏ, ghi chữ "Chuẩn". Tờ báo tranh chấp ranh đất giữa hai làng, anh đọc hai lượt, viết vài chữ chuyển sang Hình phiên xem xét. Còn không quên để lại câu hỏi tại sao việc giữa hai làng này lại đến tay Chúa? Tờ thứ ba thì chỉ cần chữ "Lãm". Đến tờ thứ tư có một điển tích anh chịu thua. Trịnh Khải chỉ ngón tay vào dòng ấy, không nói gì. Gia Thọ liếc qua, đáp nhỏ một câu. Anh gật, viết tiếp.
Gia Thọ đứng bên cạnh, tay cầm cuốn sổ nhỏ. Phê xong tờ cuối, Trịnh Khải đặt bút xuống, ngả lưng ra sau. Anh chợt nhớ lại những ngày đầu mới lên ngôi Chúa.
Khi đó anh còn phải nhờ Gia Thọ đọc từng tờ rồi nói lại ý chính. Giờ đây y mài mực đều tay, cũng không còn len lén nhìn xem anh có hài lòng không.
"Làm Chúa âu cũng như đi làm thôi. Ba tháng đầu có hơi hồn xiêu phách lạc, qua rồi thì chỉ còn mệt."
Anh định cười với ý nghĩ ấy, nhưng khóe miệng chỉ nhúc nhích rồi thôi. Từ trước Tết, ngoài buổi ở Công phiên, anh chưa cười được trọn vẹn lần nào.
"Bẩm Chúa thượng."
Gia Thọ thấy anh ngưng bút, liền lên tiếng.
"Toàn Quận công đã về đến kinh từ đêm qua, vào phủ bằng cửa hông. Hiện đang chờ ở gian ngoài."
Trịnh Khải đặt nhẹ cây bút đang xoay trên tay xuống.
"Ngoài kia hẳn vẫn tưởng ông ấy còn dưỡng bệnh?"
"Dạ. Thần đã dặn người giữ cửa kín miệng."
"Tốt. Mời ông ấy vào."
Chợt ánh cửa bị gõ hai tiếng. Giọng Trần Lương vọng vào, nghe ra vội chút vội vã.
"Nội thần Trần Lương xin bẩm Chúa thượng và Lâm Quận công. Dự Vũ cầu kiến, nói có việc khẩn, không thể đợi."
Trịnh Khải và Gia Thọ nhìn nhau. Từ ngày giao việc dựng mạng tai mắt, Dự Vũ chưa lần nào tự đến Nội Điện giữa buổi sáng. Tin tức của y thường đi qua Trần Lương hoặc Gia Thọ, vào những giờ ít người để ý.
"Cho vào."
Trịnh Khải nói, dáng người thẳng lên.
"Bảo Toàn Quận công chờ thêm một lát."
Dự Vũ bước vào, quỳ xuống nhưng không dập đầu như thường lệ. Áo tang trên người y còn ẩm sương, giày lấm bùn đến mắt cá, hai mắt đỏ như thiếu ngủ cả đêm.
"Ngươi cứ đứng dậy mà nói."
"Bẩm Chúa thượng."
Dự Vũ chắp tay, cũng chẳng vòng vo.
"Đêm qua Thanh Chương hầu gõ cửa nhà cũ của thần ở đông thành. Hầu đội nón sụp, áo vải, đi một mình. Hầu gia nói biện lại đang bàn chuyện phá ngục, đưa Lê Duy Kỳ ra ngoài."
Căn phòng im đi. Gia Thọ đặt quyển sổ nhỏ xuống án, đưa mắt nhìn anh
Trịnh Khải không đáp ngay. Ngón tay anh đặt lên đầu rồng trên chiếc ấn, xoa một vòng chậm.
"Ngươi nghe chuyện này từ những ai?"
"Dạ bẩm, thật ra là từ hai nơi ạ."
Dự Vũ đáp ngay. Nhìn vẻ y, Trịnh Khải đoán rằng y đã sắp xếp lời trình bày từ trước.
"Thanh Chương hầu đã báo với thần, nhưng thần không cho rằng Hầu gia đã nói hết. Hầu còn vợ con, lại chưa rõ chuyện này sẽ đi đến đâu. Có lẽ hầu gia vẫn muốn chừa cho mình một đường lui."
Trịnh Khải gật đầu nhẹ.
"Vậy nguồn thứ hai?"
"Là từ một người của thần ạ. Tên này ngồi trong quán lúc mấy biện lại bàn việc. Người ấy chưa từng gặp Thanh Chương hầu, càng không biết hầu đã đến tìm thần."
Dự Vũ ngừng một nhịp lấy hơi.
"Hai bên kể không lệch nhau chỗ nào. Ai ngồi đâu, ai nói gì, đến cả chén rượu của hầu cũng đầy từ đầu chí cuối. Hầu bảo mình giả đau bụng để khỏi phải uống. Người của thần cũng thấy chén ấy chưa vơi, trước khi rút đi sớm cho khỏi lộ."
"Ngươi chắc là Bằng Vũ với tên kia không biết nhau chứ?"
"Dạ bẩm, thần đã kiểm tra lý lịch của người ấy, chưa thấy có quan hệ gì với Bằng Vũ hay quân Tam phủ. Nhưng để chắc chắn, thần sẽ tiếp tục cho người theo dõi."
Khải gật đầu chậm.
"Tốt. Nhưng vẫn cần đề phòng. Đừng để hắn biết thêm. Cũng đừng để hắn tiếp xúc với Bằng Vũ. "
"Còn một điều."
Anh nói.
"Bằng Vũ đến tìm ngươi thay vì đến thẳng cửa phủ?"
"Thần cũng nghĩ thế nên đã hỏi qua."
Dự Vũ cúi đầu.
"Hầu gia nói sợ gần cửa phủ có người của Nguyễn Mỹ."
"Cũng có thể."
Trịnh Khải không nói thêm. Cũng có thể Bằng Vũ chỉ thấy nhà Dự Vũ kín đáo hơn cửa phủ Chúa.
"Họ định làm gì? Nói từ đầu đi."
Dự Vũ kể, giọng thấp và đều. Trịnh Khải nghe cũng thấy ấn tượng, đúng kiểu người từng nấu cơm cho cả trăm miệng ăn, quen xếp việc theo thứ tự.
Anh cũng đã nắm được sơ qua tình hình.
Từ việc chê trách anh, rồi Nguyễn Mỹ nói đã cho người dò ngục. Ngục do triều đình coi, lính canh là lính hầu của vua, canh theo lệ chứ không canh ngặt. Nhuyến Thọ ngập ngừng, nhắc rằng lệnh giam là lệnh Tiên Chúa ban. Mỹ gạt đi, bảo anh em phò tá Chúa một lần rồi, nay phò tá vua một lần nữa thì có gì mà run. Mỗi người sẽ gọi vài kẻ tin cẩn ở doanh mình. Ngày giờ Nguyễn Mỹ giữ, chưa nói.
"Bằng Vũ thì sao?"
"Dạ bẩm, hầu gia không nhận lời. Hầu nói mình nhát. Nhưng cũng không nói không."
Dự Vũ dừng lại.
"Nhưng theo lời người của ta, mấy tên khác có vẻ đã thấy hầu gia đã ngầm đồng ý."
"Ừ, được rồi."
Anh thoáng nhớ lại cái hôm Bằng Vũ dập đầu, nhớ lại miếng ngọc bội đã đưa cho hắn.
Trịnh Khải quay sang Gia Thọ.
"Lê Duy Kỳ là ai? Ngục ấy giam người từ bao giờ?"
Gia Thọ im một lúc, như đang chọn chữ. Y đứng thẳng hơn, tay buông xuôi hai bên vạt áo.
"Bẩm Chúa thượng, Lê Duy Kỳ là con của Lê Duy Vỹ, trước kia là Thái tử của Hoàng thượng. Thái tử Duy Vỹ vốn có tài, nhưng cậy tài sinh kiêu. Từ hồi Tiên Chúa còn ở ngôi Thế tử, hai bên đã không hợp nhau, nhiều lần bất hòa."
Y nói thong thả.
"Lúc Tiên Chúa lên ngôi Chúa, Thái tử phạm tội tư thông với cung nữ của Ân Vương đã khuất. Tiên Chúa vì giữ thể diện hoàng gia mà tâu lên, Thái tử bị phế, đem giam. Nhưng Tiên Chúa nhân từ, chỉ giam chứ chưa nỡ xử. Về sau có kẻ tố rằng có người muốn đưa Thái tử ra khỏi ngục. Thái tử thế nên bị khép tội, tự thắt cổ. Hoàng tôn Kỳ cũng bị giữ lại từ ấy."
Trịnh Khải im lặng. Anh không cho rằng Gia Thọ bịa chuyện, nhưng lời kể ấy rõ ràng đã được lựa chọn. Cậy tài. Nhân từ. Những chữ ấy cứ xếp về cùng một phía.
“Dù sao thì bậc đế vương cũng có nhiều mưu mẹo.”
Trịnh Khải lẩm bẩm.
“Trước phải có cái bẫy, sau mới có tội để bỏ vào. Cái việc tư thông kia nghe cứ như do Trịnh Sâm dựng ra mà thành. Còn lần sau, lời tố ở ngục, chắc cũng đúng một kiểu ấy.”
Anh không nói ra thành tiếng. Gia Thọ vẫn đứng chờ.
“Lê Duy Kỳ à … Khoan đã …”
Anh nhắc lại cái tên ấy trong đầu thêm một lần, và lần này nó khớp vào một cái tên khác, quen hơn nhiều.
Lê Chiêu Thống. Vị vua cuối cùng nhà Lê. Kẻ bỏ chạy lên phương bắc cầu quân Thanh vào Đại Việt, bị Quang Trung hoàng đế đánh cho tan tác, rồi chết ở xứ người.
“Chậc. Vẫn là phải gặp cái tên với danh tiếng không mấy tốt đẹp này.”
Ngón tay anh dừng trên đầu rồng.
Cha là cha, con là con. Nhưng một người con họ Lê, cha là kẻ từng đối đầu với Tiên Chúa, tên đã nằm sẵn trong miệng những kẻ đang muốn phất cờ. Chỉ riêng chừng ấy thôi đã đủ để thay đổi cục diện, bất kể người đó muốn hay không.
“Phiền phức thật.”
"Hiện nay ai là Thái tử?"
Anh hỏi.
"Bẩm, Lê Duy Cận. Thái tử rất được lòng Thánh mẫu ạ."
Gia Thọ đáp, giọng có chút dè dặt.
Thánh mẫu. Nguyễn Thị Ngọc Diễm.
Cái tên mà kể từ khi Trịnh Sâm còn tại vị, không ai trong phủ này dám gọi thành tiếng. Trịnh Khải cũng chỉ biết tên huý qua gia phả tổ tông lúc và ký ức thân thể. Ngoài lần gặp ở Đoài Cung và ở dịp Lễ Tết kính bái bậc trưởng bối, anh cũng chưa có cơ hội để tìm hiểu sâu người bà nội này.
“Có lẽ bà giữ người này lại vì dễ quản.”
Ý nghĩ đó nằm yên trong tâm trí.
"Dự Vũ."
"Có thần."
"Lúc về, ngươi nhắn Bằng Vũ, qua đường kín. Bảo hắn cứ cư xử như thường. Đừng bỏ nhóm Nguyễn Mỹ, nhưng cũng đừng nhúng sâu quá."
"Dạ."
Nhớ ra Nguyễn Khản vẫn đang đợi ở ngoài. Anh quay qua Gia Thọ.
"Gia Thọ, mời Toàn Quận công. Dự Vũ cứ ra ngoài chờ một lát. Ta còn phải nghe tình hình các trấn rồi mới định được cách xử trí. Tí sẽ gọi ngươi sau. "
Hai người cúi đầu hành lễ, rồi lui ra ngoài.
Lát sau, Nguyễn Khản bước vào, mặc áo thẫm màu, mặt rám gió, hốc mắt hõm đi vì những đêm ngồi xe. Ông quỳ xuống hành lễ, Gia Thọ lẳng lặng về lại vị trí quen thuộc.
Trịnh Khải đỡ lên, rồi để ông ngồi.
"Thần xin chịu tội."
Nguyễn Khản nói trước khi Trịnh Khải kịp mở lời. Giọng ông trầm, ánh mắt dừng trên dải khăn tang trắng trên đầu anh.
"Công tử mất, thần không kịp đến tiễn. Chỉ có thể đi theo dọc đường khi đoàn xe qua trấn."
"Ta biết khanh đi vì việc của ta."
Trịnh Khải đáp ngắn. Nhưng anh vẫn không kìm được mà thở dài một cái.
"Chuyện này sau đừng nhắc lại nữa. Tình hình thế nào, khanh nói đi."
Nguyễn Khản định thần, ngồi thẳng lưng.
"Bẩm Chúa thượng, thần đã gặp Nguyễn Điều ở Sơn Tây. Em thần nghe thần nói xong, không do dự. Y sẵn lòng."
Trịnh Khải im lặng một lát.
“Vừa nghe cái đã đồng ý ngay, chắc hẳn là Nguyễn Khản nói đỡ cho em mình. Thôi cũng không sao.”
Anh nhìn xuống chiêc ấn vàng, đưa ngón tay vuốt dọc phần đao mác trên thân rồng.
"Quân thì sao?"
"Theo sổ, y nắm chừng mười lăm nghìn."
Khản ngừng một nhịp, rồi nói tiếp, dường như có phần cố ý.
"Nhưng chính em thần cũng nhận, điều thật sẽ không được ngần ấy. Người coi ruộng, người gác kho, người ốm, người xin phép. Trong số đó còn không ít ưu binh Thanh Nghệ do Tam phủ chia ra các trấn, nghe lệnh ai thì chưa chắc."
Trịnh Khải gật đầu. Con số trên sổ sách thì anh quen. Báo cáo lúc nào cũng đẹp hơn thực tế, kiếp nào cũng vậy.
"Còn các trấn khác?"
"Thần chưa tận mắt. Nhưng qua thư từ và người quen, ước chừng mỗi nơi cũng tương đương. Riêng Sơn Nam của Thạc Quận công có thể nhiều hơn. Hải Dương thì thiên về thủy quân."
Nguyễn Khản dừng lại, ngẫm nghĩ một hồi rồi mới tiếp tục.
"Trước khi đi, thần đã dùng chút quan hệ cũ gửi thư cho trấn thủ tứ nội trấn. Tuy không nói thẳng việc gì, chỉ hỏi thăm và dò ý nhưng thư hồi đáp đều nhất trí ở một điểm."
"Ồ. Điểm nào?"
"Không ai còn chịu nổi cảnh kiêu binh."
Trịnh Khải cũng thầm hiểu điều này. Cũng phải thôi, từ những đời Chúa trước, Kiêu binh đã là một mối ung nhọt ngày một lớn dần. Nhưng anh thấy ông chưa nói hết, nên cũng không lên tiếng.
"Nhưng bẩm Chúa thượng."
Giọng Khản chậm lại, nghiêm hơn.
"Theo thần thấy, cái chán ấy mỗi người một lẽ. Có người chán vì dân bị hà hiếp. Có người chán vì bị lấn ruộng, lấn chợ. Có người chán vì không được chia phần.”
Trịnh Khải gật đầu đồng tình.
“Lý do khác nhau thì cái muốn cũng chưa chắc giống nhau. Mấy trấn thủ đó, người sẵn lòng đưa quân về giúp phủ Chúa. Có người chỉ muốn Tam phủ yếu đi, rồi tự mình lấp vào chỗ trống.”
Ngón tay anh vẫn đặt trên thành ghế.
Anh đã tưởng mình sắp nhận một tin tốt, và quả nhiên là tin tốt, nhưng lại có nhiều lớp hơn anh muốn. Anh cân nhắc một lúc rồi nói thẳng.
"Bất mãn với Tam phủ. Chịu hợp tác với phủ Chúa. Sẵn sàng đưa quân khi ta ra lệnh. Ba việc ấy, khanh thấy việc nào đã chắc?"
Nguyễn Khản im lặng khá lâu.
"Việc thứ nhất, thần dám đảm bảo. Việc thứ hai, thần tin được phần lớn."
Ông lắc đầu.
"Chỉ riêng việc thứ ba là thần không dám nói chắc."
"Khanh nói thẳng, ta thích."
Khải đáp.
"Khanh cứ viết thư tiếp, giữ đường liên lạc cho chặt. Đừng hứa gì thay ta, cũng đừng nhắc đến ngày giờ."
"Thần hiểu."
"Nếu ngoài kia vẫn tưởng khanh đang dưỡng bệnh. Cứ để vậy thêm ít ngày."
Nguyễn Khản cúi đầu, đứng dậy hành lễ rồi lui ra. Cánh cửa khép lại sau lưng ông.
Trịnh Khải ngồi lại, nhìn mặt gỗ án thư. Những thứ anh đoán dựa vào ký ức kiếp trước, đều có thật. Nhưng làm sao để điều khiển chúng, lại là một câu chuyện khác.
Dự Vũ được gọi vào lại. Trịnh Khải để ý thấy mấy vệt bùn nhỏ trên người y giờ chỉ còn vài vết mờ. Gia Thọ vẫn ở yên chỗ cũ.
“Những bản mật chỉ ta soạn ngày trước, ngươi mang theo chứ?”
“Thần luôn ghi nhớ, mỗi khi vào phủ đều mang theo ạ.”
Dự Vũ đưa tay vào trong vạt áo, lấy ra một cuộn giấy dó niêm sáp.
“Đưa đi. Trước hết, chọn những nơi có thể điều động lực lượng đường bộ thuận tiện, lại có người đủ đáng tin để nhận mật lệnh.”
Trịnh Khải chắp hai tay lên bàn.
“Hải Dương có thế mạnh thủy quân, cách điều động khác biệt, tạm thời chưa cần đặt vào lượt đầu.”
“Dạ.”
“Bảo họ rà lại số quân thực sự có thể điều động, chuẩn bị lương thảo, kiểm tra khí giới và giữ liên lạc. Chưa có lệnh của ta, tuyệt đối không được tự ý đưa quân về kinh.”
Dự Vũ nhận lệnh, nhưng chưa vội cất cuộn giấy. Y đứng im một lúc, rồi nói, giọng thấp hơn:
“Bẩm Chúa thượng, thần xin nói thêm một điều.”
“Ngươi cứ nói.”
“Người của thần mới chỉ chen chân được vào mấy bến đò, mấy quán trọ ở các trấn. Nếu là mật chỉ, thần có thể lo liệu chu toàn.”
Dự Vũ hơi ấp úng, ánh mắt liếc sang Gia Thọ.
“Nhưng… nếu Tam phủ đánh hơi ra phủ Chúa đang chuẩn bị lực lượng ngoài kinh thành, chúng có thể ra tay trước. Khi ấy, nếu quân bên ngoài chưa kịp đến…”
“Ngươi lo chúng nhìn ra sao?”
“Dạ. Bọn chúng hẳn không ngu về chuyện này.”
Trịnh Khải gật đầu. Dự Vũ nói đúng.
Trong lịch sử, kế hoạch điều binh ngoài trấn về vây bắt Kiêu binh của Trịnh Khải cũng bị bại lộ. Đám quân Tam phủ càng được nước, vây chặt phủ Chúa và chặn các đường dẫn ra ngoài kinh thành.
Thế là thành ra thất bại.
Anh chép miệng một cái.
“Gia Thọ.”
“Có thần.”
“Ngươi thay ta soạn lệnh chỉnh đốn quân ngũ. Ngoài mặt, cứ nói triều đình cần rà lại quân số, kiểm tra kho lương, sửa sang khí giới, phòng bị miền Bắc và củng cố việc phòng thủ Thuận Hóa. Chuyện tàn dư họ Mạc, cứ đưa vào làm một trong những lý do. Viết xong thì đưa sang chỗ Hoàng thượng đóng ấn.”
Anh dừng lại, nhìn về phía bếp than tổ ong đang tỏa hơi ấm nhè nhẹ.
“Thuận Hóa mới nhập vào thời Trịnh Sâm, nói chuyện phòng bị ở đó chắc chẳng ai lấy làm lạ.”
Gia Thọ ngẩng lên, ánh mắt thoáng hoài nghi.
“Bẩm Chúa thượng, họ Mạc thật sự…”
“Không.”
Trịnh Khải đáp, giọng bình thản.
“Chuyện này chỉ ba người trong phòng này biết.”
Cả Gia Thọ và Dự Vũ nghe vậy, vội quỳ thụp xuống.
“Tạ ơn Chúa thượng tin tưởng. Chúng thần nguyện muôn chết chẳng từ.”
Trịnh Khải phẩy tay.
“Đứng dậy đi. Ta chưa nói xong.”
Đợi hai người đứng dậy hẳn, anh mới tiếp tục:
“Mật chỉ chỉ để các trấn chuẩn bị trước, chưa phải lệnh điều quân. Bảo họ cứ theo đúng lệ, đúng nhịp như mọi năm. Trấn nào đến kỳ kiểm tra thì cứ kiểm tra, nơi nào cần tu sửa thì cứ tu sửa. Đừng để nhiều nơi cùng lúc có động tĩnh khác thường. Làm sao cho bên ngoài nhìn vào, chỉ thấy triều đình đang chỉnh đốn quân ngũ như thường lệ.”
Gia Thọ cúi đầu suy nghĩ một lát, rồi thưa:
“Bẩm, dù không tuyển thêm quân, việc kiểm tra, sửa sang khí giới và chuẩn bị lương thảo vẫn cần kinh phí. Khoản ấy nên lấy từ đâu ạ?”
“Việc triều đình, cứ để quốc khố gánh. Ngươi nhắn trước cho Phan Lê Phiên một tiếng, kẻo lại đến phiền hà. Nếu quốc khố thiếu, phủ Chúa sẽ bù.”
“D… dạ.”
“Sao? Phủ Chúa hết tiền rồi à?”
“Không, thưa Chúa thượng. Xà phòng vẫn bán rất chạy, đã lan đến Đàng Trong và phương Bắc rồi ạ. Chỉ… chỉ là bắt đầu có hiện tượng buôn lậu ở nơi biên ải.”
“Cứ tạm thế đã. Ta sẽ triệu Vũ Trinh bàn sau.”
Anh quay sang Dự Vũ.
“Dự Vũ, như vậy được chưa?”
Dự Vũ cúi đầu.
“Thần chỉ sợ việc chỉnh đốn quân ngũ quá rầm rộ sẽ thành tiếng chuông báo động. Bên phía Cung quốc công ở phương Nam, e rằng cũng sẽ có biến động.”
Trịnh Khải hơi khựng lại. Anh thoáng nhớ tới một bóng hình, cũng mang tước Cung Quốc công, nhưng còn rất bé. Bóng hình ấy nhạt dần, nhạt dần rồi biến mất.
“Người này là ai?”
Gia Thọ thấy vậy, vội cất lời:
“Dạ bẩm Chúa thượng, Cung quốc công húy là Nguyễn Nhạc. Xưa kia, khi Quận Việp nam tiến xuống Thuận Hóa, đúng lúc y nổi lên, đã quy phục triều đình, nhận chức trấn thủ Quảng Nam rồi đem quân đánh họ Nguyễn. Về sau, dã tâm nổi lên, y đã phạm thượng xưng đế từ hồi Mậu Tuất, lấy niên hiệu Thái Đức ạ.”
“Thái Đức Hoàng đế…”
Trịnh Khải trầm ngâm. Nhưng anh nhanh chóng gạt suy nghĩ ấy ra khỏi đầu.
“Ngươi nói phải. Nhưng nếu không làm ra vẻ có động tĩnh, Kiêu binh sẽ sinh nghi.”
Anh cảm thấy có chút đắng trong miệng.
“Ta cũng chưa chọn được ngày đưa quân đến gần kinh thành. Việc trước mắt chỉ là chuẩn bị thêm đường lui, chứ chưa phải lúc dùng đến.”
Cả hai cúi đầu lĩnh mệnh.
Dự Vũ cuộn mấy bản mật chỉ, nhét sâu vào vạt áo. Gia Thọ định trải giấy dó nhưng Trịnh Khải đã đưa tay ngăn lại.
Anh hít một hơi, ánh mắt đổi khác.
"Được rồi, giờ chúng ta nói tiếp về chuyện của Kiêu binh và cậu hoàng tôn kia."