Trịnh Khải ngẩn người nhìn Đặng Thị Huệ. Lúc này anh mới để ý, Xuân Huy đứng bên cạnh dường như không mấy bất ngờ. Gã chỉ lặng lẽ cúi đầu.
“Tên này vậy mà lại không báo cho ta một tiếng. Không biết bà ấy đứng đây bao lâu rồi.”
Trịnh Cán thấy mẫu thân, vội ôm bánh xà phòng chạy thẳng vào lòng. Cậu vừa chạy vừa cất giọng trong trẻo:
“Mẫu thân nhìn này. Con với đại ca làm ra xà phòng đó.”
Đặng Thị Huệ nhìn miếng bánh trắng ngà được nâng niu trong bàn tay con, mỉm cười nhẹ nhàng. Bà đưa tay xoa đầu cậu bé.
“Xà phòng là vật gì vậy?”
Trịnh Cán cười hì hì, đưa đầu ngón tay chọc nhẹ vào bánh.
“Thứ này kỳ diệu lắm, mẫu thân ạ. Cho vào nước là con làm được phép thuật!”
Trịnh Khải liền tiến thêm một bước, nhẹ giọng bổ sung:
“Ngoài ra còn có thể dùng để giặt quần áo, chăn gối. Nếu tiếp tục cải tiến, sau này thậm chí có thể dùng để tắm, lại còn thêm được hương thơm.”
Anh nở một nụ cười nhẹ nhàng, nhìn thẳng vào Đặng Thị Huệ.
“Thần sắc của Tuyên Phi có vẻ đã tốt hơn dạo trước.”
Đặng Thị Huệ ngước lên nhìn anh, tay vẫn xoa ba chỏm tóc của con trai. Ánh mắt bà vẫn mang theo vài phần dè chừng với Trịnh Khải.
“Nhờ ơn của Chúa thượng cả.”
Anh thở dài, quay lại với những thứ trên bàn. Trước tiên, anh bẻ một miếng tóp mỡ, cho thẳng vào miệng. Miếng tóp giòn tan, phát ra tiếng rôm rốp.
Trịnh Khải gom những bánh xà phòng vuông vắn lại, xếp chồng lên miếng vải, rồi cẩn thận buộc lại.
“Gia Thọ, ngươi giữ mấy thứ này cẩn thận. Ta còn có việc cần dùng.”
Phía sau, Đặng Thị Huệ cũng đang cầm một mẩu xà phòng lên ngắm nghía. Nhìn bánh xà phòng trắng ngà còn lẫn chút màu đen, rồi lại nhìn vẻ phấn khích của Trịnh Cán, ánh mắt bà khẽ lay động.
“Con chơi có vui không?”
Trịnh Cán lập tức dậm chân, lấy giọng nghiêm túc.
“Mẫu thân. Con không có chơi. Đại ca bảo rằng đây là chính sự… nhưng mà cũng rất vui.”
“Ồ. Là chính sự sao?”
Đặng Thị Huệ tiến lại gần chỗ Trịnh Khải. Trịnh Cán thấy vậy cũng vui vẻ chạy theo. Bà đưa mắt nhìn đống vật dụng trên bàn, rồi lại nhìn sang chiếc nồi lớn cùng bếp củi đã tắt.
“Không biết Chúa thượng làm những thứ này là có ý gì?”
Vừa nói, bà nhìn về phía chiếc xô gỗ đựng thứ nước còn sót lại sau khi làm xà phòng.
“Chỉ là ta muốn làm thử vài điều thôi. Cũng muốn cho nhị đệ vui vẻ một lúc.”
Anh vẫn nở nụ cười nhẹ, tay siết chặt lại nút thắt.
Trịnh Cán lúc này lại tiến tới chiếc xô gỗ đựng nước xà phòng. Cậu lặp lại động tác tạo bong bóng một lần nữa. Một quả cầu nhỏ lấp lánh ánh cầu vồng bay ra.
“Mẫu thân nhìn con này, đại ca dạy đó.”
Đặng Thị Huệ hơi ngạc nhiên, nhưng nét mặt bà vẫn bình tĩnh.
“Con trai ngoan giỏi quá.”
Bà quay lại phía Xuân Huy.
“Quận Diễm, những thứ này có nguy hiểm không?”
Xuân Huy nghe vậy, vội cúi người thật sâu.
“Bẩm Tuyên Phi, thần đã đứng quan sát từ đầu. Có thể đảm bảo không có gì nguy hiểm với Công tử.”
Trịnh Khải cũng lên tiếng:
“Tuyên Phi vẫn chưa yên tâm sao?”
Đặng Thị Huệ nhìn anh hồi lâu, lát sau mới cất giọng:
“Cán nhi sức khỏe yếu, ta cẩn trọng cũng là điều đương nhiên.”
Trịnh Khải khựng lại, ngước lên nhìn bà. Trong lòng anh dâng lên một nỗi lo lắng kỳ lạ.
“Tuyên Phi có thể nói rõ hơn không?”
Đặng Thị Huệ trầm ngâm một lát, như đang cân nhắc điều gì. Bà khẽ thở dài.
“Chúa thượng có lẽ đã biết. Thân thể Cán nhi vốn ốm yếu. Khi tiên chúa còn sống, đã mời thần y nổi danh là Lê Hữu Trác về bốc thuốc, bệnh tình mới đỡ được phần nào. Nhưng hiện giờ trời trở lạnh, vẫn phải chú ý. Chúa thượng hãy lưu tâm.”
Nghe vậy, Trịnh Khải rùng mình. Đoạn lịch sử quen thuộc lại hiện lên trong tâm trí. Anh nắm chặt tay, cố gắng trấn an bản thân.
“Sẽ khác đi thôi. Có mình ở đây mà.”
Anh chưa kịp đáp lời, Đặng Thị Huệ đã tiếp tục. Ánh mắt bà dừng lại nơi Trịnh Cán đang chơi đùa.
“Chúa thượng vẫn còn thời gian rảnh mà chế tạo những thứ này sao?”
Trịnh Khải hoàn hồn. Anh khó hiểu nhìn bà.
“Tuyên Phi nói vậy là có ý gì?”
“Vậy là Chúa thượng vẫn chưa biết chuyện.”
Đặng Thị Huệ khẽ thở dài, đưa mắt nhìn ra khoảng sân.
“Mới hôm qua thôi, đã có bá tánh nghe thấy tiếng nổ lớn phát ra từ phủ Chúa. Thiên hạ đang đồn ầm lên rằng Chúa thượng đây danh không chính, ngôn không thuận, đến trời cao cũng tức giận mà giáng thiên phạt.”
Ngọn lửa xanh trên miệng giếng lại hiện lên trong tâm trí anh. Trịnh Khải cau mày, bàn tay vô thức siết chặt.
Đặng Thị Huệ lại chỉ về phía bọc xà phòng trên bàn.
“Vậy mà hôm nay Chúa thượng vẫn có tâm trí làm những vật kỳ lạ này.”
Bà ngước mắt nhìn anh, nở nụ cười pha chút giễu cợt.
“Phải chăng Chúa thượng đang chê những ngày tháng này quá yên bình sao?”
Trịnh Khải xám mặt. Anh quay qua Gia Thọ.
“Không phải nói đã phái người thu dọn ổn thỏa rồi sao?”
Gia Thọ vội cúi người, giọng hơi ấp úng.
“Bẩm, có lẽ là do những bá tánh sống gần đó nghe thấy tiếng động, rồi từ đó dân gian mới có lời đồn.”
Ngừng một nhịp, y ngước lên nhìn anh rồi nói tiếp:
“Có nên hạ chỉ nghiêm cấm không ạ? Thần sợ rằng khi lời đồn đến tai bá quan văn võ… sẽ gây phiền phức cho Chúa thượng.”
Trịnh Khải trầm tư một lúc. Anh vẫn giữ vẻ mặt bình tĩnh. Thế nhưng, trong lòng lúc này lại chất chứa ngàn lời muốn mắng cái tên đã gây ra chuyện này. Lát sau, anh xua tay.
“Thôi, càng đính chính thì họ sẽ càng nghĩ phủ Chúa đang cố che giấu. Còn phía bá quan, ta sẽ tự lo liệu.”
Nói rồi, anh nở nụ cười bất đắc dĩ, quay về phía Đặng Thị Huệ.
“Chắc là Tuyên Phi sẽ không tin, nhưng tiếng động đó là do ta gây ra, và nó không phải vụ nổ.”
Đặng Thị Huệ mặt không đổi sắc, chỉ lạnh lùng nhìn anh.
“Đó là cái gì, ta không mấy quan tâm. Chúa thượng muốn làm gì thì cứ làm. Chỉ cần nhớ rằng vẫn có một Tuyên Phi trong Nội cung là được.”
Trịnh Khải nghe vậy thì bật cười lớn. Tiếng cười của anh vang vọng trong khoảng sân nhỏ.
“Đến cả lúc ngủ cũng không dám quên. Tuyên Phi chỉ cần nghỉ ngơi và chăm sóc nhị đệ cho tốt là được.”
Nghe thấy tiếng cười của anh, Trịnh Cán chạy lại. Cậu nhóc lao vào lòng mẹ mình, được Đặng Thị Huệ nhẹ nhàng bế lên.
“Mẫu thân và đại ca đang nói gì vậy?”
Trịnh Khải tiến tới, xoa nhẹ núm má phúng phính của cậu nhóc.
“Nói rằng đệ phải ăn nhiều, ngủ kỹ để khoẻ mạnh.”
Đặng Thi Huệ nhún người. Trịnh Cán thích thú, áp sát vào người mẫu thân. Bà quay lại về phía anh.
“Ta đến đây là để đón Cán nhi, tiện xem Chúa thượng đang bày trò gì. Bây giờ đã rõ ràng, xin phép được về trước. Sắp đến giờ Cán nhi phải uống thuốc rồi.”
Nói rồi bà xoay người, bế Trịnh Cán tiến thẳng ra ngoài. Xuân Huy thấy vậy cũng vội đi theo.
“Được, vậy ta cũng không tiễn. Tuyên Phi đi thong thả.”
Cậu bé đang nép trong lòng mẫu thân bỗng xoay người lại, đưa bàn tay nhỏ vẫy vẫy về phía anh.
“Đại ca, đệ đi nhé!”
Trịnh Khải mỉm cười, đưa tay vẫy lại.
“Ừ, đi ngoan nhé.”
Anh đứng đó, ngắm nhìn hai mẹ con khuất sau cánh cửa gỗ.
“Được rồi, Gia Thọ, chúng ta cũng dọn dẹp thôi.”
Anh thoáng nghĩ về tin đồn về “thiên phạt”, không khỏi rùng mình một cái.
“Miệng lưỡi thế gian quả thật ác độc.”
…
Nhưng lời đồn ấy không chỉ dừng lại ngoài dân gian. Trong phủ Chúa rộng lớn này, tin tức cũng đã bắt đầu len đến tai các quan lại.
Lê Quý Đôn rảo bước đi vào Văn Thư Mật. Ông đẩy cửa bước vào.
Ngồi tại chiếc bàn cao nhất, Tham tụng Nguyễn Khản đang nắm chặt một tờ khải. Ở chiếc bàn gần đó, Bồi tụng Bùi Huy Bích cũng đang trầm ngâm.
Thấy ông, Nguyễn Khản lập tức lên tiếng:
“Lê đại nhân, ngài xem chuyện tốt gì này.”
Lê Quý Đôn tiến tới, nhận lấy tờ khải. Vừa đọc, ông đưa tay vuốt chòm râu bạc. Giọng Nguyễn Khản lại vang lên.
“Ngài thấy đấy, lời đồn đang dần lớn lên rồi. Hạ quan vốn định đích thân đến xin chỉ thị của Chúa thượng, nhưng Bùi đại nhân gợi ý nên hỏi qua ý kiến Lê đại nhân trước.”
Ông đặt tờ khải lại bàn, từ tốn đáp lời.
“Không biết Nguyễn đại nhân có biết nguyên do của sự cố không?”
Nguyễn Khản lắc đầu, đưa tay cầm lấy tách trà nhấp một ngụm.
“Hạ quan cũng không rõ lắm. Tuy đã gửi khải cho Chúa thượng nhưng dường như hôm nay người đang bận làm thứ gì đó.”
Ngừng một nhịp, Nguyễn Khản lại tiếp tục.
“Quốc sự vốn bận rộn, ấy vậy mà Chúa thượng vẫn thường dành tâm sức cho những thứ lạ kỳ. Lê đại nhân, giờ ngài là lão sư của Chúa thượng, xin hãy nhắc nhở người nhiều hơn.”
Nghe vậy, Lê Quý Đôn cười nhẹ. Ông nhìn thẳng vào Nguyễn Khản.
“Theo ý hạ quan, đây không hẳn là chuyện xấu.”
Nguyễn Khản hơi khựng người.
“Ý Lê đại nhân là sao?”
Ông ôn tồn đáp lại vị đồng liêu của mình.
“Chúa thượng tuổi còn trẻ, nhưng lại có lòng ham học hỏi. Phàm là chuyện chưa biết, người đều muốn tự mình tìm hiểu đến tận cùng. Theo hạ quan, đó không phải chuyện xấu.”
Nguyễn Khản nhíu mày.
“Nhưng những thứ ấy có thực sự cần thiết cho quốc sự sao?”
Lê Quý Đôn lắc đầu.
“Có lẽ hôm nay chưa cần thiết. Nhưng học vấn vốn đâu chỉ nằm trong những điều đã biết.”
Ông đưa mắt nhìn tờ khải trên bàn, rồi chậm rãi nói tiếp:
“Chúa thượng thích tìm tòi, thử nghiệm những vật mà người chưa từng biết đến. Qua đó, người có thể hiểu thêm về tính chất của vạn vật, cũng như mở mang thêm kiến thức của chính mình. Theo hạ quan, một người chịu khó tìm hiểu những điều mình chưa biết, dẫu đôi khi có vẻ kỳ lạ, cũng chẳng phải chuyện đáng trách.”
Nguyễn Khản im lặng, ngón tay khẽ gõ lên thành chén trà.
Lê Quý Đôn nhìn ông, giọng vẫn bình thản:
“Còn việc những lời đồn ngoài kia là thật hay giả, hạ quan không có ý kiến. Đó là chuyện Chúa thượng tự có cách xử trí.”
Nguyễn Khản trầm ngâm, rồi lại lắc đầu.
“Lê đại nhân, hạ quan không thể đồng ý với ngài được. Tìm tòi tuy là đáng khen, nhưng cũng không nên lấy làm chủ đạo. Huống chi Chúa thượng cần lấy quốc sự làm trọng. Nhỡ sau này người bị những thứ ‘kỳ kỹ dâm xảo’ mê hoặc, phận bề tôi như chúng ta có chết vạn lần cũng không hết tội.”
Lê Quý Đôn lại khẽ vuốt chòm râu bạc.
“Nguyễn đại nhân nói cũng có lý. Người đứng đầu một nước, quả thực không thể để những chuyện ngoài quốc sự làm ảnh hưởng đến chính sự.”
Nguyễn Khản gật đầu nhẹ.
Lê Quý Đôn nhìn ông, rồi chậm rãi nói:
“Có điều, hạ quan cho rằng cũng không nên vội xem những thứ Chúa thượng đang nghiên cứu là ‘kỳ kỹ dâm xảo’.”
Nguyễn Khản nhìn sang ông.
“Xin Lê đại nhân nói rõ.”
Lê Quý Đôn đặt tay lên tờ khải, giọng vẫn điềm đạm.
“Hạ quan từng được Chúa thượng cho xem những thứ người đang nghiên cứu. Có những điều ngay cả hạ quan cũng chưa từng thấy trong sách vở.”
Ông ngừng một nhịp.
“Cho nên hạ quan nghĩ rằng, trước khi luận định đó là kỳ kỹ dâm xảo, có lẽ chúng ta nên xem Chúa thượng đang muốn làm gì với chúng.”
Nguyễn Khản im lặng một lát rồi đáp:
“Nhưng nếu cứ để tâm vào những điều chưa chắc có ích, thời gian dành cho quốc sự chẳng phải sẽ ngày một ít đi sao?”
Lê Quý Đôn nhìn ông, khẽ gật đầu.
“Đó cũng chính là điều hạ quan lo.”
Bùi Huy Bích từ nãy vẫn im lặng, lúc này mới đặt chén trà xuống.
“Hai vị đại nhân, hạ quan có một câu muốn hỏi.”
Nguyễn Khản và Lê Quý Đôn cùng nhìn sang.
“Đến nay, Chúa thượng có thực sự để những việc ấy ảnh hưởng đến quốc sự hay chưa?”
Lê Quý Đôn và Nguyễn Khản đều im lặng.
Bùi Huy Bích nhìn hai người một lượt rồi cất lời:
“Nếu Chúa thượng vẫn xử lý quốc sự chu toàn, thì dù người dành chút thời gian tìm tòi những thứ mới lạ, hạ quan cho rằng cũng chưa đến mức đáng lo. Vậy còn hơn là để tâm vào nữ sắc.”
Ông ngừng một nhịp, rồi nói tiếp:
“Còn nếu quốc sự vì những việc ấy mà bị trì hoãn...”
Ánh mắt ông rơi xuống tờ khải trên bàn.
“Khi ấy, có lẽ chẳng cần chúng ta phải bàn nhiều nữa.”
Lần này, cả Lê Quý Đôn và Nguyễn Khản đều gật đầu đồng tình. Chợt Nguyễn Khản đứng dậy. Ông chắp tay với hai vị đồng liêu.
“Thay vì ở đây tranh luận, chi bằng ba người chúng ta đến xin diện kiến Chúa thượng. Tiện đây bàn bạc về lời đồn. Không biết ý hai vị đại nhân đây thế nào?”
Lê Quý Đôn cùng Bùi Huy Bích cũng đứng lên theo. Hai người nhìn nhau một thoáng, rồi cùng nói:
“Vậy thì cung kính không bằng tuân mệnh.”