Chương 006: Chợ huyện Nam Sách và gặp gỡ Bé Mận bán chè
Gió sớm lồng lộng mặt sông. Hương lúa chiêm hai bờ quyện mùi phù sa.
Hắn kiểm tra dây buộc hàng. Liễn buộc chặt. Túi muối buộc kỹ. Thuyền nhẹ là đi được.
Thuyền nan ba lá Đặng gia rẽ sóng xuôi về bến chợ huyện.
Củ Hành đứng mũi cầm sào tre thoăn thoắt chống. Miệng vừa huýt sáo vừa ngân ca dao bến bãi.
Khoang giữa Uyển Nhi áo nâu non, nón để cạnh, tay xếp mười liễn sành men ngọc thử và ba túi muối trắng làm hôm qua.
Nàng đếm lại từng liễn. Liễn nào sứt thì để lại. Liễn nào lành mới mang đi. Củ Hành hỏi.
— Mang hết đi bán à tỉ.
— Mang mười cái đẹp nhất. Xấu để nhà dùng. Nàng đáp.
— Còn muối mang mấy túi.
— Ba túi. Bán hết thì mai làm thêm. Nàng nói.
Hắn ngồi lái, tóc buộc gọn, mắt nhìn đôi bờ.
Nửa canh giờ sau bến chợ hiện ra. Trăm thuyền buôn thuyền nan bè nứa sông Đuống Thái Bình Lục Đầu Giang cập bến. Tiếng hò kéo lưới. Tiếng gọi í ới. Tiếng chèo khua nước. Tiếng mõ tuần bờ. Rộn một góc sông.
Củ Hành chỉ trỏ khoe.
— Đại ca nhìn kìa. Thuyền thóc bên trái. Thuyền vải bên phải. Đông thật.
— Ừ. Chợ phiên nên đông. Hắn gật.
— Lát bán xong đệ mua bánh rán nhé. Gã hỏi.
— Bán hết rồi mua. Hắn cười.
— Đại ca ơi. Tới bến rồi. Củ Hành reo to, cắm sào buộc dây vào cọc.
— Nay phiên rằm tháng bảy. Thương lái khắp lộ đổ về đông như hội. Muối với gốm mình bán đắt cho xem.
Hắn lên bờ trước, đưa tay đỡ Uyển Nhi lên cầu tre. Tay nàng mềm mát chạm tay ấm của hắn. Má nàng ửng lên.
— Đa tạ huynh. Nàng cúi đầu cười.
Vừa vào chợ trung tâm, lều bổi san sát bán nông sản vải đồng thảo mộc, mùi đường phèn mật mía sen lại xộc vào mũi hắn.
Củ Hành hít hà rồi nói.
— Thơm quá. Quán Mận đây rồi.
— Ăn ít thôi. Kẻo no như hôm qua. Hắn nhắc.
— Vâng. Nay đệ chỉ ngửi thôi. Gã cười trừ.
— Ái chà. Vũ biểu huynh. Uyển Nhi tỉ tỉ. Ra chợ hôm nay sao.
Giọng lanh ngọt như mía lùi cất lên.
Sập quán lớn nhất ngã ba, Bé Mận váy yếm lụa mỡ gà, nón đính lụa đào chạy ra. Tay bưng hai bát sứ hoa lam đầy chè bà ba chè cốm dừa bốc khói.
Thấy hắn áo nâu gọn dáng cao nổi giữa đám đông, mắt bồ câu của nàng sáng rực.
— Biểu huynh. Hôm qua huynh đi đâu mất làm muội tìm mãi. Nay ra quán muội thì đừng hòng trốn nhé. Đây là chè cốm non đường trắng nước dừa béo đặc biệt. Muội mời riêng huynh một bát đầy cho mát dạ.
Bà khách quen bàn bên chen vào đùa.
— Bé Mận sáng nào cũng gánh chè. Chưa thấy hồng hào thế này bao giờ.
— Bác đừng trêu con. Nàng đáp, má ửng lên.
— Trêu đâu. Thật mà. Bà cười.
Khách quanh quán cười theo. Có người hỏi chàng trai kia là ai. Nàng đáp nhanh.
— Biểu huynh nhà Đặng gia đấy. Giỏi lắm.
Hắn nhìn quán Bé Mận. Khung tre già mái lá cọ chắc. Biển gỗ mít khắc ba chữ Mận Ký sơn son. Quanh bày chục chõng tre ghế mun nhẵn, lúc nào cũng chật khách ghé ăn giải khát.
Nồi chè nấu sen bùi, đường trắng trấn Sơn Nam, nước dừa thơm. Bát bưng ra rắc thêm hoa bưởi ướp lạnh dậy mùi khó cưỡng.
Nàng vừa nói vừa áp lại gần, đưa bát ngọt sực tới tận miệng hắn. Mắt đong đưa đầy ái mộ.
Chủ sạp vải bên cạnh xem mà bật cười.
— Cô Mận kén khách quá nhỉ. Toàn chọn trai đẹp mời.
— Kệ tôi. Nàng đáp, má đỏ lên.
Lưng hắn lạnh toát. Hắn lùi nửa bước, liếc sang cạnh.
Uyển Nhi đứng cạnh sạp gốm mặt vẫn dịu mà mắt khẽ nheo. Tay vân vê quai nón. Môi thoáng cười bí hiểm. Ánh mắt ấy như bảo huynh thử ăn một thìa xem, tối về biết tay muội.
Nguy hai đầu. Một bên là chè ngọt của Mận. Một bên là canh mướp đắng của Nhi.
Ngàn cân treo sợi tóc, hắn kéo giật Củ Hành đang ngơ ngác phía sau lên chắn trước mặt.
— Ôi chao. Mận muội chu đáo quá. Sáng nay Củ Hành chống ngược gió mệt lử, cổ khát khô, thèm chè ngọt của muội phát khóc đây này. Củ Hành, đệ ăn hết bát cốm này đáp tấm chân tình của tỉ đi.
Hắn đỡ bát nhét vào tay Củ Hành rồi quay sang sạp muối bên cạnh chào hàng.
Củ Hành bưng bát đầy ụ. Bụng còn đầy chè hôm qua mà nhìn mắt long lanh của nàng không nỡ chối. Gã nhắm mắt lua sạch bách.
— Ực. Ngon. Ngọt quá Mận tỉ ơi. Đệ no muốn xỉu rồi.
— Ngon mà ăn hết bát của muội cơ mà. Bé Mận gặng.
— Ngon nhiều lắm. Ực. Gã đáp.
Bé Mận giậm chân bành bạch lườm gã phá đám. Chưa kịp trách thì sạp Đặng gia đã hút hết chợ.
Hắn gõ muôi tre vào bát men ngọc Chu Đậu. Tiếng coong ngân trong như chuông đình.
Bà bán trầu cau gần đó ngẩng lên.
— Bát gì kêu hay thế. Cho tôi ngó xem bán bao nhiêu.
— Men ngọc Chu Đậu đấy bà. Bà cầm thử xem. Nhẹ mà chắc. Hắn đưa tận tay. Bà ưng thì con để giá phải chăng.
Tiếng trong lạ hút tao nhân mặc khách lại xem. Họ trầm trồ men xanh bóng ngọc bích, xương mỏng dẻo chịu nhiệt tốt.
Thương lái tơ lụa phương xa ngỏ đặt trăm bộ bát đĩa chở về Thăng Long.
Hắn mở túi gai bày ba đĩa muối trắng như tuyết lên bàn. Cạnh là liễn men ngọc hoa cúc chìm thanh nhã.
Hắn kê lại bàn cho ngay. Hắn lau mặt liễn cho bóng. Củ Hành phụ căng bạt che nắng.
— Bà con chợ huyện lại xem. Muối trắng Đặng gia lọc sạch chát đắng, mặn ngọt thanh, ướp cá không ươn, nấu canh ngọt nước. Ba đồng một bát. Đổi gạo nếp vôi củ dầu lạc đều được.
Bà chủ quán phở trâu bước lại chấm ngón tay nếm thử. Vừa nếm mắt trợn tròn.
— Trời đất ơi. Muối ngọt thanh, không cát không đắng. Trắng hơn muối tiến cống Lý phủ. Cho tôi năm thăng.
Chị bán cá khô chen vào.
— Cho tôi nếm với. Nhà đông con nên tốn muối lắm.
— Vâng. Mời chị. Hắn đưa muôi. Chị nếm thoải mái.
— Ngon thật. Tôi lấy ba thăng ướp cá. Chồng tôi đi biển về là có mẻ ngon. Chị chốt ngay.
— Tôi hai thăng. Ướp cá mang Thăng Long bán được giá.
— Tôi đổi thúng gạo nếp lấy thúng muối. Chốt đi đừng để giành mất.
Củ Hành ôm bụng cười khúc khích thì bị hắn lườm.
Nửa khắc sau ba túi muối và mười liễn men ngọc bị thương lái nội trợ chen nhau mua sạch không còn hạt.
Củ Hành vừa đong vừa thu tiền. Gã đếm đi đếm lại. Tay hơi run vì nhiều tiền.
— Đại ca ơi. Đủ mười lăm quan rồi. Gã thì thầm.
— Đếm lại lần nữa. Đừng nhầm. Hắn dặn.
— Vâng. Gã đếm lại, gật đầu chắc. Đủ chẵn không thiếu một đồng.
— Tốt. Buộc túi kỹ vào. Hắn nói.
Hắn thu về mười lăm quan tiền kẽm cùng hai bao vôi củ tốt và ba hũ dầu lạc nguyên làm men.
Uyển Nhi đứng cạnh đếm tiền leng keng vào túi. Lòng vui không nói nên lời.
Nàng buộc chặt miệng túi. Nàng nhét sâu vào tay nải. Nàng dặn Củ Hành.
— Đệ giữ túi này. Đừng rời tay.
— Vâng. Đệ ôm khư khư cho xem. Gã đáp. Ai động vào đệ la lên ngay.
— Cẩn thận kẻo móc túi đông. Nàng dặn thêm.
— Vâng. Gã gật lia. Đệ đi sát đại ca không rời nửa bước.
Bé Mận đứng ngoài vòng người, vuốt tóc để gió bay, thì thầm với cô hàng xóm đứng cạnh.
— Thấy chưa. Biểu huynh muội nhắc tới đâu là ở đó buôn bán đắt.
Suốt tháng qua xưởng sống tăm tối vì nợ Lý phủ. Nay một buổi chợ dưới tay hắn, nhà không những có tiền cứu đói mà còn khẳng định danh gốm Chu Đậu trước trăm thương lái các lộ.
Củ Hành vừa gánh vôi vừa khoe với người quen.
— Muối nhà tôi đấy. Trắng nhất chợ hôm nay.
— Biết rồi. Cả chợ đồn ầm lên. Người quen đáp.
— Mai còn nhiều nữa. Hắn chen vào cười.
— Thế thì tốt. Mai tôi mua sớm. Người ta nói.
Uyển Nhi đếm tiền vào túi mắt rạng niềm vui và tự hào. Nàng thầm phục tài buôn và quyết đoán của hắn.
Bé Mận nhìn hắn thu tiền cười đĩnh đạc, mắt càng say. Nàng dúi vào tay Củ Hành gói kẹo lạc vừng thơm.
— Củ Hành. Cầm gói kẹo này. Tối về bảo biểu huynh rảnh ghé quán tỉ chơi nhé.
— Kẹo ngon thế này đệ ăn luôn được không. Gã hỏi.
— Ăn đi. Phần của đệ đấy. Nàng cười.
— Thế còn biểu huynh.
— Phần huynh ấy để mai. Mai muội nấu nồi mới. Nàng đáp.
Củ Hành ôm kẹo miệng ợ mùi cốm gật lia.
Cả ba gánh vôi dầu xuống thuyền về xóm thì đầu bến có tên gia nhân áo đỏ Lý phủ thúc ngựa phi tới, vung roi quát giữa chợ.
Người bán hàng dạt sang hai bên. Trẻ con khóc ré lên. Mấy sạp vải đổ nghiêng. Người gánh hàng vội nép vào lều. Cả chợ nín thở nhìn tên lính Lý phủ.
— Loa loa loa. Dân buôn phu thuyền nghe lệnh Lý lão gia. Toàn bộ mỏ đất trắng Cao Lanh Đồi Trắng thượng nguồn đã bị Lý phủ bao tiêu cho quan trên. Từ nay ai bán một gánh cho xưởng Chu Đậu, Lý phủ đánh gãy chân tịch thu thuyền bè.
Tiếng quát như sét ngang tai làm chợ im bặt.
Bà bán trầu đánh rơi cả cơi. Anh chài buông mái chèo. Lũ trẻ nín khóc. Không ai dám hó hé.
Củ Hành nắm chặt đòn gánh. Gã nói nhỏ.
— Đại ca. Nó cấm đất là xưởng mình chết khát.
— Bình tĩnh. Về rồi tính. Hắn đáp khẽ.
— Nhưng đất đâu mà nung. Gã hỏi dồn.
— Còn đất tồn. Đủ vài mẻ. Hắn nói.
Lý phủ tung đòn hiểm nhất bóp nguồn đất của xưởng trước rằm tháng tám.
Uyển Nhi nghe vậy mặt tái đi. Túi tiền trên tay run bần bật.
Nàng nhìn hắn. Môi mấp máy muốn hỏi mà nghẹn lại.
Hắn nắm nhẹ tay nàng trấn an.
— Về đã. Còn mười mấy ngày. Ta tìm được đất khác.
— Vâng. Nàng gật, mắt hoe đỏ.
Củ Hành gánh vôi đi trước mà chân nặng như đeo đá. Gã quay lại hỏi nhỏ.
— Đại ca. Đất bị cấm thì lò lấy gì nung.
— Về xem đất tồn còn bao nhiêu rồi tính. Hắn đáp. Không để lò tắt là được.
Bỗng sau lưng vang tiếng vó ngựa dồn dập. Tên gia nhân Lý phủ thúc ngựa vòng lại, roi quất vun vút trên đầu dân chợ. Hắn chỉ mặt cả ba người quát lớn, hẹn đúng rằm tháng tám không có đất nung là mất xưởng.