Ch.40: NGÔI TRƯỜNG DƯỚI GỐC CÂY

CHƯƠNG 40: NGÔI TRƯỜNG DƯỚI GỐC CÂY

Những ngày cuối mùa nóng, gió từ sa mạc Thar thổi qua vùng thôn quê Rajasthan, mang theo hơi đất khô khốc và bụi cát mịn li ti. Trường Jyoti vẫn mở cửa như thường lệ. Mỗi buổi sáng, lũ trẻ lại lục tục kéo đến dưới những mái hiên đơn sơ, đứa ôm sách, đứa mang theo bảng viết, có đứa còn chân trần chạy băng qua sân đất, vừa chạy vừa gọi bạn. Trong căn phòng nhỏ đặt những tấm pin mặt trời và thiết bị liên lạc, Tứ Lang đang kiểm tra nguồn điện thì nghe tiếng Xuân Thu từ ngoài sân vọng vào, bảo anh xem thử bức tranh mới của Avi. Trên tờ giấy đã sờn mép, cậu bé vẽ một con tàu vũ trụ đang bay giữa biển sao, bên cạnh là một hành tinh màu đỏ lớn hơn hẳn những hành tinh còn lại. Meena ngồi xổm bên cạnh, dùng bút chì tô thêm những ô cửa sổ, còn cẩn thận vẽ hai bóng người nhỏ xíu đứng sau lớp kính. Tứ Lang nhìn hồi lâu, rồi hỏi: “Hai người này là ai?” Meena ngẩng đầu đáp ngay: “Cháu với Avi chứ ai! Bọn cháu sẽ đi đến sao Hỏa.” Avi đang cúi đầu chỉnh lại nét vẽ, nghe vậy liền vội nói: “Cậu vẽ mình cao quá rồi. Người trong tàu phải ngồi xuống mới nhìn thấy bảng điều khiển.” Meena chẳng chịu thua, lập tức cãi rằng nếu cậu không biết vẽ người thì đừng có chê, rồi giật lấy bút chì sửa lại bức tranh. Hai đứa tranh nhau đến mức tờ giấy suýt bị xé rách. Xuân Thu đứng bên cạnh bật cười, còn Tứ Lang lắc đầu, bảo rằng trước khi đến được sao Hỏa, hai nhà du hành vũ trụ tương lai nên học cách giữ cho con tàu của mình nguyên vẹn đã.

Tiếng cười của lũ trẻ vang khắp sân trường, át đi tiếng gió khô đang thổi qua những tán cây. Từ ngày trường Jyoti mở cửa, Tứ Lang và Xuân Thu đã quen với cảnh học trò chạy đến tìm mình vì những chuyện lớn nhỏ, từ một bài toán không giải được cho đến việc tranh nhau chiếc bút chì cuối cùng trong hộp. Những điều ấy thoạt nhìn chẳng có gì đáng kể, nhưng đối với hai người từng đi qua không ít vùng đất đầy bạo lực và âm mưu, sự bình thường của một buổi học lại là thứ hiếm hoi đáng quý. Họ từng nghĩ rằng giúp đỡ người khác chỉ cần đủ sức mạnh, đủ hiểu biết và đủ quyết tâm; chỉ đến khi thực sự sống giữa những đứa trẻ, họ mới hiểu rằng bảo vệ một người không đơn giản là đưa người ấy ra khỏi nguy hiểm. Đôi khi, điều khó hơn cả là khiến một đứa trẻ vốn quen bị khinh miệt tin rằng mình có quyền ngẩng đầu, khiến một đứa trẻ luôn sợ hãi dám nói ra điều nó nghĩ, hoặc khiến một đứa trẻ chưa từng được lựa chọn có thể tự quyết định mình muốn học điều gì.

Buổi học hôm ấy bắt đầu bằng một câu hỏi của Meena. Xuân Thu đang giảng về hệ Mặt Trời thì cô bé giơ tay hỏi liệu một ngày nào đó con người có thể sống trên sao Hỏa hay không. Xuân Thu giải thích rằng sao Hỏa có những điều kiện rất khác Trái Đất, bầu khí quyển loãng, nhiệt độ thấp và bề mặt không có sẵn môi trường thích hợp cho con người sinh sống. Muốn đặt chân lên đó, con người cần nghiên cứu rất nhiều vấn đề, từ nguồn nước, không khí, năng lượng cho đến cách bảo vệ cơ thể trước môi trường khắc nghiệt. Meena nghe chăm chú, thỉnh thoảng lại cúi xuống ghi chép, nhưng đến khi Xuân Thu nói rằng hành trình ấy còn rất xa, cô bé lập tức hỏi: “Xa là bao lâu ạ? Mười năm, hai mươi năm, hay lâu hơn nữa?” Cả lớp bật cười trước vẻ nghiêm túc của em. Xuân Thu cũng mỉm cười, đáp rằng chẳng ai có thể hứa trước thời điểm ấy, nhưng nếu muốn góp phần đưa con người đến sao Hỏa, em có thể bắt đầu bằng việc học toán, vật lý và những kiến thức khoa học cơ bản ngay từ hôm nay.

Meena cúi xuống ghi thật nhanh vào vở. Đến cuối giờ, khi những đứa trẻ khác đã ùa ra sân, em vẫn ngồi bên bàn, viết kín một trang giấy những môn học mình cần tìm hiểu. Avi nhìn qua, khẽ nhắc rằng em còn chưa học xong phép chia dài, vậy mà đã tính đến chuyện nghiên cứu hành tinh. Meena lập tức ngẩng lên: “Thì phải học phép chia trước chứ! Cậu tưởng muốn lên sao Hỏa là cứ ngồi vẽ tàu vũ trụ thôi à?” Avi đỏ mặt, nhưng không chịu nhận thua, nói rằng ít nhất cậu đã biết phải vẽ con tàu như thế nào. Meena liền đẩy quyển vở sang, yêu cầu cậu vẽ thêm một bản thiết kế có đủ chỗ cho hai người, khoang chứa thức ăn và một khu vườn nhỏ. Avi cầm bút, bắt đầu phác thảo. Hai đứa lại tranh luận xem cây trồng trong tàu nên được đặt gần cửa sổ hay dưới hệ thống đèn nhân tạo, rồi cuối cùng thống nhất rằng phải có cả hai để phòng khi một bên gặp sự cố. Tứ Lang đi ngang qua, nghe chúng bàn bạc nghiêm túc như thể thật sự đang chuẩn bị cho một chuyến du hành, bất giác bật cười. Anh không bảo chúng rằng ước mơ ấy quá xa vời, cũng không hứa rằng chúng nhất định sẽ thực hiện được. Anh chỉ hỏi nếu một ngày con tàu thật sự cất cánh, ai sẽ chịu trách nhiệm kiểm tra hệ thống điện. Meena lập tức chỉ vào Avi, còn Avi vội chỉ ngược lại Meena. Cuộc tranh luận kéo dài đến tận lúc tiếng chuông vào lớp vang lên.

Tuy nhiên, cuộc sống bên ngoài bức tường trường học không phải lúc nào cũng nhẹ nhàng như thế. Một buổi chiều, Meena vừa thu dọn sách vở thì thấy cha đứng đợi ngoài cổng. Ông không bước vào, chỉ gọi em ra rồi đưa cho em chiếc giỏ đựng rau. Meena nhìn mặt trời còn chưa lặn, dè dặt hỏi liệu mình có thể ở lại thư viện thêm một lúc để hoàn thành bài tập hay không. Cha em lập tức cau mày, bảo rằng việc nhà chưa làm xong mà đã nghĩ đến chuyện học hành, rằng con gái không thể suốt ngày ôm sách rồi mặc kệ gia đình. Meena giải thích rằng em đã nấu cơm từ sáng, phần việc còn lại có thể làm sau bữa tối, nhưng lời nói ấy chỉ khiến ông giận dữ hơn. “Anh trai mày đi đâu thì đi, nó là con trai, sau này phải lo chuyện lớn. Còn mày học nhiều để làm gì? Đến tuổi thì cũng phải lấy chồng, rồi sang nhà người ta mà phục vụ gia đình chồng.” Mấy đứa trẻ đang đứng gần cổng im bặt. Meena cúi đầu, hai bàn tay siết chặt quai giỏ. Em không dám cãi tiếp, chỉ quay vào lớp lấy sách. Cha em giật lấy quyển vở, ném vào giỏ rau rồi quát em về nhà ngay lập tức. Avi đứng dưới mái hiên, nhìn theo mà không biết phải làm gì. Cậu từng quen với những lời xì xào về con mắt xanh của mình, nhưng đây là lần đầu tiên cậu thấy một người bị ngăn cản chỉ vì muốn ở lại trường thêm một giờ.

Xuân Thu bước ra cổng khi Meena đã đi được một đoạn. Cô không đuổi theo để tranh cãi với cha em trước mặt cả làng, cũng không lập tức dùng pháp thuật đưa cô bé trở lại lớp. Cô biết nếu làm vậy, Meena có thể phải chịu hậu quả nặng nề hơn khi về nhà. Nhưng cô cũng không định xem chuyện ấy như một việc riêng mà nhà trường không được phép can thiệp. Sáng hôm sau, Xuân Thu tìm đến gặp cha Meena cùng một giáo viên địa phương. Cô không bắt đầu bằng những lời trách móc, mà hỏi ông đang lo lắng điều gì nếu con gái tiếp tục đi học. Người đàn ông nói rằng gia đình nghèo, con gái ở nhà có thể giúp việc, còn nếu học nhiều rồi không lấy được chồng thì chẳng ai chịu trách nhiệm cho tương lai của em. Xuân Thu nghe hết, rồi mới hỏi: “Nếu Meena không được học, ai sẽ chịu trách nhiệm khi em lớn lên mà không có nghề nghiệp, không có khả năng tự nuôi sống mình và cũng không có quyền quyết định cuộc đời?” Người đàn ông nổi giận, cho rằng cô đang dạy ông cách làm cha. Xuân Thu không phủ nhận. “Đúng, tôi không thể thay ông nuôi dạy con gái ông. Nhưng tôi có thể nói với ông rằng em ấy học giỏi, có khả năng và thật lòng muốn học tiếp. Nếu ông lo gia đình thiếu người làm việc, chúng ta có thể cùng tìm cách sắp xếp. Nhưng nếu ông chỉ vì em ấy là con gái mà cho rằng mọi cố gắng của em đều vô ích, thì ông đang đóng cánh cửa trước mặt con mình khi em còn chưa có cơ hội bước qua.”

Cuộc nói chuyện hôm ấy không khiến cha Meena lập tức thay đổi. Ông bỏ về với vẻ mặt nặng nề, còn Xuân Thu biết cô chưa thể mong một người đã sống theo quan niệm ấy suốt nhiều năm sẽ thay đổi chỉ sau vài câu nói. Nhưng khi Meena đến lớp vào ngày hôm sau, em mang theo quyển vở đã được cha lấy ra khỏi giỏ rau và đặt lại trên bàn học. Em không kể chuyện ở nhà, chỉ lặng lẽ mở vở, tiếp tục giải bài toán còn dang dở. Xuân Thu đi ngang qua, thấy ở góc trang giấy có một dòng chữ nhỏ: “Muốn đến sao Hỏa, trước hết phải học phép chia.” Cô không hỏi gì thêm, chỉ đặt lên bàn em một quyển sách mới về các hành tinh. Meena ngẩng đầu nhìn cô, đôi mắt sáng lên, rồi cúi xuống học tiếp. Đó chưa phải chiến thắng, càng không có nghĩa những ràng buộc trong gia đình em đã biến mất. Nhưng ít nhất, em vẫn còn được đến trường, và có người sẵn lòng đứng cạnh em khi em tìm cách giữ lấy cơ hội ấy.

Với Avi, khó khăn lại mang một hình dạng khác. Một buổi sáng, khi cậu đang xếp sách trong thư viện, hai đứa trẻ lớn hơn bước đến, cố tình kéo tóc cậu sang một bên để nhìn con mắt xanh. Một đứa cười nhạo rằng cậu là quỷ thần đội lốt người, đứa còn lại hỏi liệu nếu nhìn vào mắt cậu quá lâu thì người ta có gặp vận rủi hay không. Avi giật lùi, vấp vào chân bàn khiến sách rơi xuống đất. Cậu cúi xuống nhặt, nhưng hai đứa kia vẫn chưa chịu buông tha. “Sao mày cứ che mắt? Nếu không có gì đáng sợ thì cho bọn tao nhìn đi!” Một bàn tay lại đưa tới, lần này Avi hất mạnh ra rồi chạy khỏi thư viện. Meena vừa bước vào đã chứng kiến cảnh ấy. Cô bé lập tức quát hai đứa trẻ kia dừng lại, rồi cúi xuống nhặt những quyển sách còn nằm dưới đất. Khi chạy ra sân tìm Avi, em thấy cậu đang ngồi dưới gốc cây ở cuối trường, hai tay ôm đầu gối, mái tóc phủ kín bên mắt xanh. Meena ngồi xuống bên cạnh, không hỏi tại sao cậu lại chạy đi. Em chỉ đưa cho cậu quyển sách bị rơi, nói rằng nếu lần sau có ai còn làm như vậy, cứ gọi em. Avi khẽ lắc đầu, bảo cậu không muốn khiến em gặp rắc rối. Meena nhíu mày: “Tớ đã gặp rắc rối vì muốn đi học rồi. Thêm một chuyện nữa cũng chẳng làm tớ mất thêm một giấc mơ nào.” Nói xong, em tựa lưng vào thân cây, mở sách ra đọc như thể chuyện vừa rồi đã kết thúc. Avi nhìn em hồi lâu, rồi cũng ngồi sát lại, cùng nhìn những hình ảnh trong sách.

Từ hôm ấy, tình bạn giữa hai đứa trẻ trở nên thân thiết hơn. Meena không xem Avi như một người cần được thương hại, còn Avi cũng không cố tỏ ra mạnh mẽ trước mặt em. Có hôm Meena tức giận vì cha không cho đi học thêm, Avi lặng lẽ ngồi nghe rồi giúp em làm những bài toán còn dang dở. Có hôm Avi bị những đứa trẻ khác trêu chọc, Meena chẳng cần hỏi nguyên do đã đứng ra bảo vệ cậu. Chúng không phải lúc nào cũng đồng ý với nhau. Meena thường hấp tấp, nghĩ ra điều gì là muốn làm ngay; Avi thì cẩn thận, có khi dành cả buổi chỉ để sửa một chi tiết trong bức tranh. Hai đứa tranh cãi vì cách vẽ con tàu, vì thứ tự đặt các hành tinh, vì một phép tính chưa có lời giải. Nhưng sau mỗi lần giận dỗi, chúng vẫn quay lại ngồi cạnh nhau. Đối với Avi, Meena là người đầu tiên không xem con mắt xanh của cậu như một điềm báo. Đối với Meena, Avi là người đầu tiên sẵn sàng nghe em nói về sao Hỏa mà không nhắc rằng một đứa con gái Dalit nên biết phận mình. Chúng tìm thấy ở nhau một điều giản dị nhưng quý giá: được nhìn nhận như chính mình, không phải như những gì người khác muốn áp đặt lên mình.

Một buổi chiều, Xuân Thu tổ chức cho học sinh trồng cây trong sân trường. Cô muốn các em hiểu rằng cây cối cần đất, nước, ánh sáng và thời gian để lớn lên, nhưng cũng muốn chúng có cơ hội cùng làm một việc không phân biệt tuổi tác hay xuất thân. Meena lập tức nhận phần đào đất, còn Avi phụ trách đo khoảng cách giữa các hố trồng. Khi một cậu bé thuộc gia đình khá giả tỏ ý không muốn làm chung với nhóm trẻ Dalit, Meena đặt chiếc xẻng xuống, nhìn thẳng vào cậu ta. “Cậu không muốn trồng cây cùng bọn tớ thì thôi, nhưng cây đâu có hỏi ai thuộc đẳng cấp nào trước khi mọc.” Cậu bé đỏ mặt, định cãi lại, song cuối cùng vẫn cầm lấy bình tưới nước. Xuân Thu đứng gần đó, không xen vào. Cô muốn các em tự học cách làm việc cùng nhau, nhưng cũng hiểu rằng không thể chỉ dựa vào vài buổi trồng cây để xóa bỏ những điều người lớn đã dạy chúng suốt nhiều năm. Khi buổi học kết thúc, Meena cắm một tấm bảng nhỏ bên cạnh cây non mình vừa trồng, viết lên đó hai chữ “Sao Hỏa”. Avi nhìn thấy, liền hỏi tại sao lại đặt tên cây như vậy. Meena đáp rằng nếu cây sống được đến ngày em trưởng thành, em sẽ coi đó là bằng chứng rằng có những điều tưởng như không thể vẫn có thể lớn lên nếu được chăm sóc đủ lâu. Avi suy nghĩ một lúc rồi viết thêm bên dưới: “Phi hành đoàn: Meena và Avi.” Cô bé nhìn dòng chữ, cười đến mức suýt làm rơi cây bút.

Tứ Lang thường quan sát những cảnh như thế từ xa. Anh từng nghĩ việc xây trường chỉ là cung cấp sách vở, thiết bị và người dạy học; nhưng càng ở lâu, anh càng nhận ra rằng điều cần thiết không chỉ là kiến thức. Một đứa trẻ bị đánh vì làm trái ý người lớn cần có người giúp nó hiểu rằng bạo lực không phải lỗi của nó. Một đứa trẻ bị chế giễu vì xuất thân cần được bảo vệ khi người khác biến sự khinh miệt thành trò đùa. Một cô bé bị ngăn cản vì giới tính cần có cơ hội tiếp tục học, chứ không chỉ nghe những lời động viên rồi lại trở về với những cánh cửa đóng kín. Anh bắt đầu dành thời gian trò chuyện với các bậc cha mẹ, không phải để ép họ chấp nhận mọi điều ngay lập tức, mà để tìm hiểu những nỗi lo thực sự phía sau sự phản đối. Có người sợ con gái đi học sẽ không còn ai giúp việc nhà; có người sợ con cái biết nhiều sẽ không chịu nghe lời; có người cho rằng trẻ em thuộc cộng đồng Dalit không nên được trao cơ hội giống con mình. Tứ Lang không thể khiến tất cả những người ấy thay đổi, nhưng anh kiên trì đề nghị những giải pháp cụ thể: sắp xếp giờ học phù hợp, hướng dẫn thanh niên địa phương sửa chữa thiết bị, tổ chức những buổi học chung và chứng minh rằng việc trẻ em học tập không làm gia đình mất đi điều gì đáng quý. Có người chịu nghe, có người bỏ đi giữa chừng, cũng có người tiếp tục phản đối. Anh dần hiểu rằng một ngôi trường không thể chỉ tồn tại nhờ thiện ý của những người dựng nên nó; nó phải tìm được chỗ đứng giữa đời sống thực tế của cộng đồng, nếu không sẽ sớm bị những người phản đối tìm cách đóng cửa.

Dẫu vậy, những thay đổi nhỏ bé ấy vẫn khiến một số người bất an. Số trẻ em đến trường tăng lên, thư viện ngày càng đông, còn những câu hỏi từng chỉ được nói ra trong lớp học nay bắt đầu xuất hiện trong các cuộc trò chuyện ngoài chợ. Một bé gái hỏi mẹ vì sao anh trai được đi học thêm còn mình phải ở nhà. Một cậu bé thắc mắc vì sao người ta không cho bạn cùng lớp uống nước từ chiếc giếng gần đền. Một đứa trẻ khác hỏi cha rằng nếu mọi người đều được thần linh tạo ra, tại sao có người lại bị coi là thấp kém hơn người khác. Những câu hỏi ấy chưa thể lập tức thay đổi cách nghĩ của người lớn, nhưng chúng khiến nhiều người khó chịu hơn bất cứ lời tranh luận nào của Tứ Lang và Xuân Thu. Bởi khi một đứa trẻ bắt đầu hỏi “tại sao”, những điều từng được xem là hiển nhiên bỗng phải đối diện với khả năng rằng chúng không phải chân lý bất biến.

Một buổi sáng, khi Xuân Thu mở cửa trường, cô phát hiện trên bức tường ngoài sân có một dòng chữ mới được sơn bằng màu đỏ sẫm: “Đừng dạy trẻ con quên bổn phận.” Bên dưới là hình vẽ một vầng trăng khuyết bị đường ngang cắt qua. Nét vẽ rất nhỏ, gần như bị lẫn vào những vệt sơn loang, nhưng Tứ Lang vừa nhìn đã cảm nhận được một luồng khí tức lạnh lẽo khác thường. Anh đưa tay chạm vào bức tường, nhận ra dấu vết ấy không đơn thuần là lời đe dọa của một kẻ bất mãn. Trong đó có một chút dao động tinh thần đã được cố ý lưu lại, mỏng manh nhưng mang theo ác ý. Xuân Thu đứng cạnh anh, nhìn dòng chữ rồi quay sang sân trường. Meena đang giúp một nhóm trẻ xếp sách, còn Avi ngồi dưới gốc cây sửa lại bức tranh con tàu. Hai đứa chưa biết chuyện gì đang xảy ra, vẫn tranh cãi xem hành tinh đỏ trong tranh nên có thêm một vành đai hay không. Xuân Thu khẽ nói: “Họ không chỉ muốn dọa chúng ta. Họ muốn bọn trẻ tự sợ đến mức không dám đến trường nữa.” Tứ Lang rút tay khỏi bức tường, ánh mắt trầm xuống. “Vậy chúng ta càng không thể để họ quyết định ai được quyền học.”

Chiều hôm ấy, hai người không nói cho học sinh biết về luồng khí tức trên bức tường. Họ chỉ cùng giáo viên địa phương lau sạch những nét sơn, rồi tổ chức buổi học như thường lệ. Meena đến lớp sớm hơn mọi ngày, mang theo một quyển sách đã mượn từ thư viện. Avi cũng đến, trên tay cầm bức tranh mới hoàn thành. Trong tranh, con tàu vũ trụ đã có thêm một khu vườn nhỏ, một khoang nghiên cứu và hai chiếc ghế cạnh cửa sổ. Meena chỉ vào hai bóng người trong tàu, nói rằng một người sẽ phụ trách nghiên cứu sao Hỏa, người còn lại phải trồng cây để họ không chết đói trên đường đi. Avi phản đối rằng cậu muốn làm họa sĩ của đoàn thám hiểm, bởi nếu không có ai ghi lại những gì họ nhìn thấy thì chuyến đi sẽ chẳng còn ý nghĩa. Meena bật cười, bảo cậu có thể vừa vẽ vừa trồng cây, không ai cấm cả. Xuân Thu nghe hai đứa tranh luận, khẽ mỉm cười rồi quay vào lớp. Cô biết ngoài kia vẫn có những người muốn đóng cánh cửa này lại, nhưng trong sân trường, những đứa trẻ vẫn đang học cách mở rộng thế giới của mình.

Đến cuối buổi, Tứ Lang đứng bên cửa nhìn Avi và Meena cùng treo bức tranh lên bức tường phía trong lớp học. Ánh nắng cuối ngày rơi lên hành tinh đỏ, khiến màu sắc trên giấy trở nên rực rỡ. Anh không biết hai đứa trẻ có thật sự đến được sao Hỏa hay không, cũng không thể hứa rằng trường Jyoti sẽ luôn bình yên. Nhưng anh biết rằng nếu một ngày chúng phải đối mặt với bóng tối, ít nhất chúng sẽ không bước vào đó với hai bàn tay hoàn toàn trống rỗng. Chúng đã có sách vở, có tình bạn, có những câu hỏi và một giấc mơ đủ lớn để nhìn vượt khỏi ngôi làng nơi mình sinh ra. Tứ Lang quay sang Xuân Thu, khẽ nói: “Có lẽ đây mới là điều khó nhất. Không phải xây được một ngôi trường, mà là giúp những đứa trẻ tin rằng mình xứng đáng có mặt trong đó.” Xuân Thu nhìn bức tranh, rồi nhìn những gương mặt đang cười nói ngoài sân. “Vậy thì chúng ta phải giữ cho chúng được học,” cô đáp. “Không phải vì chúng cần trở thành người vĩ đại, mà vì chúng có quyền lớn lên và tự quyết định mình muốn trở thành ai.”

Ngoài cổng trường, gió nóng lại thổi qua con đường đất, cuốn theo bụi cát bay mù mịt. Ở phía xa, một người đàn ông đứng dưới mái hiên quán trà, lặng lẽ nhìn những đứa trẻ rời lớp. Hắn đã quan sát trường Jyoti nhiều ngày, ghi nhớ giờ mở cửa, số học sinh, vị trí những thiết bị liên lạc và cả thói quen của cậu bé có một bên mắt xanh. Hôm nay, hắn không quay đi ngay khi Avi ngẩng đầu. Hắn nhìn thẳng vào cậu, rồi khẽ đưa ngón tay chạm lên dấu trăng khuyết giấu trong tay áo. Avi không biết vì sao mình bỗng cảm thấy lạnh sống lưng. Cậu nhìn theo người đàn ông cho đến khi hắn khuất sau dòng người ngoài chợ, rồi vô thức kéo tóc che mắt xanh. Meena gọi cậu từ phía cổng, hỏi có muốn cùng đến thư viện tìm sách về những chuyến thám hiểm không. Avi chần chừ một thoáng, sau đó gật đầu chạy theo bạn. Hai đứa trẻ vẫn tiếp tục nói về sao Hỏa, về con tàu và khu vườn nhỏ trên hành tinh đỏ, không hề biết rằng ở nơi khác, có những kẻ đã bắt đầu xem giấc mơ của chúng như một mối đe dọa. Đêm chưa xuống, nhưng bóng tối đã tìm được đường đến trước cổng trường Jyoti.