🏠 Trang chủ
🗂️ Danh sách chi tiết 🏷️ Danh sách tags 🏅 Danh sách Danh AI Truyện SE Truyện BE Truyện OE Truyện HE Chữa lành Nhẹ nhàng Thơ Tản văn Truyện ngắn Lyrics Sảng văn Thiếu nhi Thiếu niên Đời thường Lịch sử Trinh thám Kinh dị Hệ thống Giao thông Space Opera Apocalypse Steampunk Cyberpunk Trí tuệ nhân tạo Y học Vô tính Chế tạo Boy work Đồng nhân Fan Fiction Tây phương huyễn tưởng Xuyên nhanh Dị giới Sinh tồn Tương lai Light Novel Quân sự Khoa học viễn tưởng Xiềng xích Hắc bang Quyền mưu Tinh tế Chủng điền Tiện thụ Tra công ABO Nữ tôn Cường thụ Nhược công Chủ thụ Chủ công Sủng Hỗ công Bách hợp Đam mỹ Gương vỡ lại lành Gương vỡ không lành Sư đồ luyến Chính kịch Chênh lệch tuổi tác Cường cường Thanh mai trúc mã Thế thân Thiên kim Tình cảm gia đình Nhân thú Cận đại Vả mặt Nữ phụ Cung đấu Ngược Kinh doanh Tổng tài Hoàng cung Nữ cường Báo thù Điền văn Cưới trước yêu sau Tình cảm Gia đấu Cổ đại Showbiz Ngọt sủng Hào môn Thanh xuân vườn trường Đô thị Ngôn tình Thần thoại Ma pháp Thần tiên yêu ma Vô hạn lưu Xuyên sách Dị năng Mạt thế Harem Trọng sinh Xuyên không Huyền huyễn Võ hiệp Tiên hiệp Dystopia Hài đen Hài hước Ngũ triền cái Thất kiết sử Vai phụ logic Thất tình Lục dục
🔎 Tìm kiếm
📝 Đăng truyện 🔑 Đăng nhập bằng Google
← Công dụng

Ch.14: Đa bản chất

~3 phút đọc · 449 từ · · ⚠️ Báo cáo

Bản chất đơn và bản chất đa tạo nên một lăng kính phân định rõ ràng giữa sự bền bỉ của vật chất và giới hạn của năng lực con người. Nhìn vào cấu trúc vật lý, cái gì được cấu tạo từ càng nhiều thành phần, vật liệu hỗn hợp thì tốc độ rệu rã, hư hỏng càng nhanh, và ngược lại. Lấy chiếc búa làm ví dụ điển hình cho bản chất đơn: nó chỉ gồm một khối thép đúc gắn chặt vào cán gỗ hoặc cán sắt bằng một mối nối cơ học tối giản. Chính sự nguyên khối và đơn thuần ấy giúp nó chịu được hàng vạn cú đập tạ, trường tồn qua năm tháng mà chẳng sợ hỏng hóc. Trái lại, chiếc điện thoại thông minh là đỉnh cao của bản chất đa: nó nhồi nhét hàng tỷ vi mạch bán dẫn tinh vi, màn hình kính cường lực pha tạp hóa chất, pin lithium-ion và hàng loạt linh kiện siêu nhỏ. Sự phức tạp ấy khiến nó cực kỳ mỏng manh, dễ chập mạch, dễ vỡ nát trước những va đập nhẹ.

Cái bẫy của sự đa bản chất còn nằm ở công dụng: công dụng càng mơ hồ, phức tạp thì càng mở ra biên độ biến hóa lớn, nhưng khi đối đầu với chuyên môn chuyên sâu, nó hoàn toàn lép vế trước bản chất đơn song tuyến. Chiếc điện thoại có thể làm hàng vạn việc từ chụp ảnh, lướt web đến tính toán, nhưng nó thua tuyệt đối cái búa ở đúng duy nhất một việc là nện vỡ một khối bê tông. Nó cái gì cũng biết làm nhưng không làm xuất sắc cái gì đến cùng kiệt.

Quy luật phũ phàng ấy chiếu thẳng vào thế giới tri thức và con người. Một người sở hữu khối kiến thức tổng hợp, đa ngành sẽ linh hoạt, xoay xở được trong vô vàn hoàn cảnh, nhìn vấn đề ở tầm vĩ mô và kết nối nhiều lĩnh vực khác nhau. Thế nhưng, khi đặt họ vào một công việc đòi hỏi bản chất đơn chuyên sâu, họ lập tức trở nên vô dụng. Một người am hiểu đủ thứ chuyện trên đời từ kinh tế, triết học đến xã hội học chắc chắn không thể nào trèo lên buồng lái để điều khiển mượt mà một chiếc máy xúc công trình. Trong khi đó, anh thợ lái máy xúc — người có thể chỉ nắm một tập hợp tri thức hẹp, đơn tuyến chuyên về cơ khí và thao tác thủy lực — lại làm chủ hoàn toàn cỗ máy khổng lồ ấy một cách tuyệt đối.

💬 Bình luận (0)