=Vạn vật không nằm trên một mặt phẳng đồng nhất mà được phân định rõ ràng thành các tầng bậc bản chất khác nhau — từ bản chất vật lý thô sơ cho đến bản chất công năng định hình và bản chất hệ thống biểu tượng. Sự chênh lệch giữa các tầng bậc này chính là lời giải thích tại sao cùng một món đồ, có thứ trường tồn cùng tuế nguyệt, có thứ lại dễ dàng bị bẻ lái sang những vai trò hoàn toàn mới qua bàn tay nhào nặn của con người.
Tầng bậc thấp nhất và vững chắc nhất là bản chất vật lý nguyên thủy. Đây là những thuộc tính cấu thành không thể chối cãi của vật liệu: độ bền kéo của sợi vải, tính chịu lực của thép, hay khả năng ma sát của cao su. Đó là lý do vì sao trong thời buổi kinh tế thiếu thốn hay ở những môi trường khắc nghiệt, người ta lại lấy quần áo lính — vốn được dệt bằng loại vải sợi đặc thù chịu xé, chống mài mòn cực cao theo tiêu chuẩn quân sự — ra để làm trang phục bảo hộ lao động. Người ta không quan tâm đến ý nghĩa biểu tượng hay cấp bậc quân hàm của nó; cái người ta cần khai thác là tầng bản chất vật lý thuần túy nằm ở thớ vải.
Tiến lên một nấc là bản chất công năng định hình, nơi vật thể được gán cho một mục đích sử dụng cụ thể do nhà thiết kế áp đặt. Tuy nhiên, tầng bậc này lại vô cùng lỏng lẻo và dễ bị xô lệch khi đặt vào hoàn cảnh thiếu thốn hoặc khủng hoảng. Điển hình như thời kỳ bao cấp đầy biến động, khi các nguồn lực khan hiếm đến tột cùng, người ta sẵn sàng lật đổ công năng gốc của thiết bị để tận dụng tầng bản chất cơ học bên dưới: lấy chiếc máy ly tâm trong phòng thí nghiệm hóa chất vốn dùng để tách chiết dung dịch ra để làm máy đánh trứng, đánh kem phục vụ đời sống. Cấu trúc quay ly tâm tốc độ cao ngẫu nhiên đáp ứng hoàn hảo nhu cầu đánh bông thực phẩm, biến một cỗ máy khoa học lạnh lùng thành công cụ mưu sinh ấm áp.
Tầng bậc cao nhất và trừu tượng nhất là bản chất hệ thống biểu tượng, nơi đồ vật không còn đứng độc lập bằng vật chất hay công năng nữa mà gánh trên vai hệ giá trị văn hóa, quyền lực hoặc tư tưởng. Ở tầng này, một chiếc áo không chỉ để giữ ấm, một thanh kiếm không chỉ để sát thương, mà chúng trở thành hiện thân của giai cấp, của niềm tin hay sự tôn nghiêm. Thế nhưng, nghịch lý thay, khi biến cố ập đến, tầng biểu tượng cao ngút trời ấy lại là thứ dễ sụp đổ và bị bóc trần nhanh nhất, buộc con người phải kéo nó trở về với những tầng bản chất vật lý thấp hơn để sinh tồn.
Wrap-up: Bản chất của vạn vật tồn tại theo những lớp lang đồng tâm; khi hoàn cảnh thay đổi, lớp vỏ công năng hào nhoáng bên ngoài sẽ rụng xuống, để lộ ra những tầng bản chất nguyên thủy bên dưới sẵn sàng gánh vác những sứ mệnh hoàn toàn khác biệt.
Bản chất hệ thống biểu tượng thể hiện rõ nét nhất qua cấp bậc quân hàm. Xét về mặt vật lý nguyên thủy, một chiếc ve áo gắn quân hàm hay một cầu vai quân đội chẳng qua chỉ là vài mảnh vải thô, ít sợi nhựa ép, vài nét thêu chỉ vàng hoặc mấy miếng nhôm dập mỏng chẳng có chút giá trị vật chất nào để mang ra đổi chác. Thế nhưng, khi đặt chúng vào trong một hệ thống quy ước xã hội chặt chẽ, chúng lại hóa thành quyền lực tuyệt đối.
Sự chênh lệch ấy tạo ra một nghịch lý trớ trêu: cùng là vải, cùng là nhựa, cùng được may bằng một thứ kim loại rẻ tiền, nhưng khi một người mang hàm binh nhì nhìn thấy người mang hàm tướng quân, họ lập tức phải đứng nghiêm chào kính. Thứ mà họ đang chào không phải là tấm vải hay miếng nhựa trên vai đối phương, mà là chào cái trật tự vô hình, quyền lực và hệ thống biểu tượng được xã hội và quân đội thừa nhận. Bản chất vật lý đã hoàn toàn bị lu mờ trước bản chất biểu tượng tối cao.
Khi hệ thống quy ước ấy sụp đổ hoặc khi chiến tranh lật nhào mọi trật tự, lớp biểu tượng cao ngút trời kia lập tức mất sạch giá trị. Lúc đó, dải vải quân hàm cũng chỉ quay trở về đúng cái bản chất thô sơ ban đầu của nó: dùng để vá áo, lau súng hoặc nhóm lửa giữ ấm giữa rừng sâu.