Buổi sáng vừa điểm danh xong, Thiều và Phong theo nhịp làm việc đi ra sân bốc vác những bao đồ mới. Ánh sáng trắng vẫn chói, nhưng cả khu lao động như chìm trong sự tĩnh lặng sau những tiếng hốt hoảng đêm qua.
Giữa sân, 13 người đội Y đứng thẳng, tay nâng những bộ lính cứu hỏa gấp gọn trước bụng. Ánh mắt họ vừa mệt mỏi, vừa tập trung, không ai nói gì. Thiều nhìn Phong, rồi lại quay sang quản lý:
-- Họ đứng đó làm gì vậy?
Quản lý liếc qua, giọng khô lạnh:
-- Họ muốn cứu Long về. Không ai muốn nhận bộ lính cứu hỏa đầy nguy hiểm đó để đi cổng phụ.
Thiều nhíu mày, nhìn những gói đồ màu đỏ gọn gàng, cảm giác nặng nề trào lên trong lòng. Phong đứng bên cạnh, lặng im, thấy rõ sự kiên quyết trên từng khuôn mặt đội Y. Họ không nề hà nguy hiểm, chỉ muốn giữ đồng đội mình an toàn, dù điều đó đồng nghĩa với việc từ bỏ quyền lợi đi cổng phụ.
Thiều gật đầu, không nói gì. Cậu biết, trong thế giới này, sự lựa chọn nhỏ như vậy cũng đủ để đo lường bản lĩnh và lòng trung thành. Những bộ đồ gọn gàng kia, với họ, không còn chỉ là trang phục - mà là biểu tượng của quyết tâm và trách nhiệm.
Phong len lén nhìn các đồng đội mới, tự hỏi bản thân sẽ đối mặt thế nào nếu một ngày cậu phải lựa chọn giữa quyền lợi riêng và mạng sống của một người khác. Không khí sân bỗng nặng nề hơn, chỉ còn tiếng xách bao đồ, tiếng bước chân và sự im lặng đầy ý nghĩa của 13 người đội Y.
Thiều và Phong vác những bao đồ mới về phòng làm việc, bước chân đều đặn trong nhịp sáng trắng không ngớt. Nhưng ánh mắt Thiều thoáng nhìn sang sân, nơi đội Y đang bị quản lý ra lệnh chạy quanh khuôn viên. Mỗi vòng chạy, từng bước chân dồn lên mặt đất nghe vang đều, hơi thở gấp gáp.
Thiều thầm mừng, nhẹ nhõm vì biết họ không bị đưa vào lồng vĩnh cửu, ít nhất thì hậu quả vẫn còn trong giới hạn của kỷ luật lao động. Cậu mím môi, tự nhủ, may mà họ chỉ bị phạt như vậy.
Phong đứng gần đó, tim đập thình thịch, không dám nhìn thẳng vào đội Y. Ánh mắt cậu lướt nhanh qua những khuôn mặt đỏ ửng, mồ hôi nhễ nhại nhưng vẫn kiên cường. Cậu sợ hãi, sợ nhầm một bước sẽ khiến bản thân cũng gặp rắc rối. Không khí sân bỗng trở nên nặng nề, nhưng Thiều và Phong vẫn tiếp tục công việc, lặng lẽ, mỗi người đều mang theo suy nghĩ riêng về ranh giới giữa sự sống còn và trách nhiệm.
Chiều hôm sau, Trần Mẫn nhìn Thiều, vẻ mặt lúng túng: cậu nhắc nhỏ, muốn nhờ Thiều đi vác mấy bao đồ mới, vì cậu… sợ. Thiều bật cười phá:
-- Đến ca ai thì người đó đi làm. - Cậu nhún vai, giọng đầy thách thức nhưng cũng vui, rồi quay lại nhấc bao đồ của mình, bước ra hành lang.
Sáng hôm sau, Hưng và Quý hí hửng bê vào thêm một bao đồ cấp phát. Cặp mắt họ lấp lánh, bao đồ mới: quần tây màu xanh cô ban, áo sơ mi xanh nhạt. Ai cũng reo lên:
-- Đồ mới, đồ xịn nha! -
Thiều đứng yên, nhắm mắt, không nói gì. Khi mọi người lôi cậu ra bảo thử đồ, cậu chạy trốn, mặt đỏ lên, rõ vẻ ngại và nhục.
Mọi người hỏi thì cậu mới chịu khai:
-- Đây là đồng phục học viên cải tạo. - Giọng Thiều nhỏ nhẹ, hơi ngượng nhưng không giấu được vẻ thận trọng. Cả nhóm nhìn nhau, ánh mắt vừa hiểu vừa tò mò. Ai cũng nhận ra, những bộ đồ không phải chỉ để mặc, mà còn gợi nhắc về vai trò, kỷ luật và những gì đang chờ họ ở cổng phụ.
Mọi người ồ lên, ánh mắt vừa lấp lánh vừa e dè. Họ thì thầm bàn nhau:
-- Mặc xong bộ đồ này mà mở cổng phụ ra, cả lớp học kỷ luật sẽ hiện ra trước mắt -
-- Không còn ai được thoải mái như lúc ở kho -
Phong nhìn Thiều, giọng run run hỏi:
-- Thế là ai cũng phải tuân theo nghiêm ngặt như học viên cải tạo hả? -
Thiều gật, giọng bình thản:
-- Ừ, không ai ngoại lệ. Cứ đi vào cổng phụ, tự do biến mất. Muốn thử thì phải chuẩn bị tinh thần -
Hưng và Quý trao đổi, nhún vai:
-- Thế thì mặc đồ xong cứ đi làm thôi, đừng nghĩ mở cổng phụ.
Phong im lặng, tay vuốt chiếc vest cổ điển, tự nhủ: nếu không cẩn thận sẽ rơi vào cảnh giống Long.
Thiều ngồi xuống bàn, mở sổ ghi chép, mắt nhìn xa xăm:
-- Chuẩn bị tốt, làm đúng việc, không nổi trội, không yếu kém. Chỉ cần thế là đủ.
Cả nhóm im lặng, ánh mắt nghiêm túc, không ai buông lời đùa cợt.
Mọi người đứng quanh, ánh mắt vừa háo hức vừa dè dặt. Không khí im lặng, chỉ nghe tiếng thở dài và lục đục của quần áo.
-- Nếu mặc xong mà mở cổng phụ ra, chắc chắn là một lớp học đầy kỷ luật hiện ra -
-- Không còn ai được thoải mái như lúc ở kho -
Phong nắm chặt mép áo, nhìn Thiều, giọng run run:
-- Thế là ai cũng phải tuân theo nghiêm ngặt như học viên cải tạo hả? -
Thiều gật, giọng bình thản:
-- Ừ, không ai ngoại lệ. Cứ đi vào cổng phụ, tự do biến mất. Muốn thử thì phải chuẩn bị tinh thần -
Hưng và Quý trao đổi, nhún vai:
-- Thế thì mặc đồ xong cứ đi làm thôi, đừng nghĩ mở cổng phụ -
Phong im lặng, tay vuốt bộ vest cổ điển, tự nhủ: nếu không cẩn thận sẽ rơi vào cảnh giống Long.
Thiều mở sổ ghi chép, mắt nhìn xa xăm:
-- Chuẩn bị tốt, làm đúng việc, không nổi trội, không yếu kém. Chỉ cần thế là đủ
Cả nhóm bắt đầu mặc đồng phục, ai cũng nghiêm túc. Không còn tiếng đùa cợt, từng động tác được đo đếm cẩn thận, như sợ một sơ suất sẽ kéo họ vào rắc rối không thể tránh.
Mọi người trong đội ngại, không ai muốn đem những bao đồ nặng đi trả quản lý. Thiều thở dài, nhấc một bao lên vai và đành phải đi thay. Bước chân cậu lạch bạch trên sàn xi măng lạnh lẽo, qua hành lang dài, ánh sáng trắng chiếu xuống như nhấn mạnh sự đơn độc.
Nhìn ra sân, Thiều thấy 13 người đội Y vẫn đi vòng quanh, mệt mỏi nhưng kiên trì. Một người vấp ngã, Mẫn bật khóc, giọng run run:
-- Họ đã đi bộ như vậy hai ngày rồi… -
Thiều gật nhẹ, nhủ thầm:
-- Vẫn may là họ không bị đưa đi lồng vĩnh cửu… -
Cậu bước nhanh hơn, cố hoàn tất việc trả bao đồ cho quản lý, trong khi Phong đi phía sau, mắt dõi theo những người đội Y, tay siết chặt túi vải, im lặng. Cảnh tượng khiến cả hai vừa thương vừa sợ; đây là nhịp sống tàn nhẫn mà họ phải tiếp nhận.
Thiều đứng ngoài cửa phòng quản lý, ngoái lại - Mẫn vẫn đứng nép bên vách, mặt cúi gằm, hai tay đan chặt. Không ai dám bước qua ngưỡng cửa ấy.
Cậu hít một hơi, thả lỏng cơ mặt, rồi bước vào. Mùi bụi vải và nhựa mới sực lên. Trên bàn, quản lý đang rà soát danh sách cấp phát, mắt không rời khỏi tờ giấy. Thiều đặt bao đồ xuống, nói bình thản:
-- Báo cáo, đội M đã đủ đồ mặc cho hai tuần tới. Tôi xin phép trả lại bao thừa. -
Quản lý ngẩng lên, giọng trầm và chậm:
-- Không phải là đủ mặc cho hai tuần tới... mà là trong hai tuần tới. Thật thông minh đấy. -
Lời khen lạ lùng, vừa như khen, vừa như thử. Thiều gật đầu nhẹ, tim đập mạnh. Cậu nghĩ đây có thể là cơ hội hiếm hoi để xin cho đội Y, liền nói tiếp:
-- Báo cáo... đội Y chưa có đồ cấp phát bình thường. Họ đang bị phạt, nhưng nếu được mặc đồ khác, có thể họ sẽ ổn định hơn. Xin cho họ nhận một bao đồ thông dụng. -
Người quản lý lặng đi vài giây, rồi đặt bút xuống bàn, chỉ vào một góc:
-- Không được. Chỉ có bao đó là được. -
Ánh mắt Thiều liếc theo hướng tay ông ta - đó chính là bao đồ đồng phục học viên cải tạo. Cậu cảm thấy bị ép, nhưng vẫn đứng thẳng, không bỏ cuộc.
-- Báo cáo... nếu họ vẫn kiên trì làm việc, chẳng phải cũng nên được tin tưởng sao? Ít nhất... để họ có thứ để tin vào. -
Người quản lý không đáp, chỉ nhìn Thiều thật lâu, rồi rời khỏi ghế, đi ra ngoài. Cánh cửa khép lại, để lại căn phòng trống.
Một lát sau, Thiều bước ra, vai vác hai bao. Một bao nặng trĩu, bên trong là hai mươi bốn bộ đồng phục học viên cải tạo. Bao còn lại là thường phục, vải thô giản dị.
Cậu đi thẳng ra sân, nơi mười ba người đội Y vẫn đang đi vòng quanh. Khi họ thấy cậu đến, bước chân khựng lại. Thiều không nói gì, chỉ mở bao, lấy từng bộ thường phục phát cho từng người. Tay họ run, ánh mắt lẫn lộn giữa sợ hãi và biết ơn.
Khi phát xong, Thiều thu lại những bộ lính cứu hỏa còn lại, xếp gọn vào bao, kéo dây túm lại. Cậu vác cả hai bao lên vai, quay về phòng làm việc.
Dọc đường, tiếng bước chân cậu vang đều, phía sau là những ánh nhìn khó hiểu nhưng biết hơn - những ánh nhìn của những người vừa nhận được thứ mà họ chưa dám mơ tới.
Thiều đặt hai bao đồ xuống sàn phòng, thở dài. Phong đứng bên cạnh, mắt vẫn còn dõi theo những người đội Y trên sân, khuôn mặt vẫn còn chút sợ hãi và bàng hoàng.
-- Thế là xong rồi, cậu ạ. - Thiều nói nhỏ, không ai phản đối, không ai cãi nữa.
Phong nhìn Thiều, chưa kịp trả lời thì Hưng bước tới, nhắc nhở:
-- Mấy bộ đồ này, phải kiểm tra từng món, ghi chép kỹ, để khỏi bị mất mát hay hỏng hóc.
Thiều gật đầu, lấy sổ ghi chú, cả nhóm bắt đầu kiểm tra và ghi chép từng bộ, từng chi tiết: kích cỡ, chất liệu, kiểu may. Không ai nói nhiều, không ai tỏ ra đua tranh, ai cũng tập trung vào công việc. Không khí im lặng, chỉ có tiếng giấy và bút sột soạt.
Phong quan sát, cảm thấy yên tâm hơn, nhưng trong lòng vẫn thắc mắc về những nguy hiểm từ cánh cửa phụ. Nhìn quanh phòng, cậu nhận ra: sự tĩnh lặng này không phải là nhạt nhẽo, mà là luật bất thành văn: ai cũng giữ đúng vị trí của mình, không vượt trội, không yếu kém, không nổi bật.
Thiều nhìn ra cửa sổ, bóng tối phủ khắp sân trại. Cậu thầm nhủ: tối nay, chắc chắn phải theo dõi cánh cửa phụ thêm một chút. Ai biết chuyện gì sẽ xảy ra.
Long đứng giữa sân, bộ vest chỉnh tề hơi nhăn nheo một chút nhưng vẫn sáng bóng dưới ánh đèn nhân tạo. Gương mặt anh khắc khoải, nhưng khi thấy Thiều và Mẫn, nụ cười nở ra như một tia sáng nhỏ giữa đêm tối. Anh bước tới, chìa tay:
-- Cảm ơn cậu, Thiều. Cảm ơn cậu, Mẫn.-
Hai người đội M nhẹ nhàng bắt tay, nhìn Long thấy sự hồi phục kỳ lạ. Trong khi đó, quản lý ra lệnh cho đội Y:
-- Tiếp tục đi bộ! Còn ba giờ nữa mới hết hình phạt.-
Long không than vãn, bước theo, nhịp chân hòa cùng cả đội. Vết bỏng trên cơ thể anh đã biến mất, làn da bình thường khiến vài đồng đội xung quanh tò mò, thì thầm:
-- Cậu… là bản sao nhân bản à?-
Long chỉ mỉm cười nhẹ, không đáp, nhưng ánh mắt chứa đầy trải nghiệm vừa qua, đủ để cả đội yên lặng, suy nghĩ về những gì họ vừa chứng kiến. Thiều và Mẫn lướt nhìn nhau, vừa mừng cho Long, vừa thấm thía những nguy hiểm từ cửa phụ.
Long lắc đầu, giọng vừa mệt vừa cười: - Tôi là người bình thường thôi.
Cả đội Y nhìn nhau, rồi bắt đầu hỏi những câu vui, tiếng cười rộn cả sân trại. - Nốt ruồi của thằng Dũng là ở mông hay ở vai?
-- Thằng Huế thật sự ngu hay nó giả vờ vậy?
Những câu hỏi nhỏ, những bí mật nho nhỏ của từng thành viên được kể ra, từ việc ai thích giấu đồng tiền trong túi, ai hay nhón đồ ăn, cho đến những thói quen kỳ quặc lúc không có ai để ý. Tiếng cười xen lẫn ánh mắt tò mò, và cả Thiều, đứng bên cạnh, cảm thấy một nỗi an tâm lạ thường. Nhìn các đồng đội cũ cười nói, Thiều hiểu rằng mọi lo lắng trước đây về cánh cửa phụ, những nguy hiểm, những lần thử nghiệm, đều không làm họ mất đi sự gắn bó vốn có.
Cả đội đứng quanh hai bao đồ, mặt ai cũng lộ vẻ cằn nhằn. Bao đồ dành cho học viên trại giáo dưỡng được tha về, chẳng ai biết Thiều đã nói gì với quản lý. Giờ mọi người chỉ biết cậu bị hâm, khi phân phát, mỗi người nhận một bộ đồng phục lính cứu hỏa và một bộ trại giáo dưỡng.
Phong nhìn bộ lính cứu hỏa, thở phào. - Ổn thôi, chỉ cần cẩn thận là không có tai nạn gì. - Nhưng khi Thiều giơ bộ trại giáo dưỡng lên, mặc thử ngay trước mặt cả đội và tiến thẳng về phía cổng phụ, mọi ánh mắt nhíu lại.
-- Thế này là cậu định… đi thẳng vào trại à? - một thành viên hỏi, giọng vừa lo vừa bực.
Thiều mỉm cười sượng, bước chậm, nhưng chắc: - Thì vốn gì cậu cũng đang đi cải tạo, còn chê cái quái gì. -
Phong lúng túng, tay cầm mảnh vải từ bao đồ, lẩm bẩm: - Cái bộ này… thật sự muốn thử vậy sao? -
-- Thử thôi, cũng như ai mà chẳng từng mặc thử. Ai không dám thì ngồi đấy mà cằn nhằn, - Thiều đáp, ánh mắt vừa nghiêm, vừa hài hước.
Cả đội nín lặng một lúc, rồi bắt đầu cười khẩy, bàn nhau vừa vui vừa lo. Ai cũng hiểu, mặc đồ này mà mở cửa cổng phụ ra, lớp học nghiêm khắc sẽ hiện ra, chẳng còn tự do chút nào. Nhưng sự tò mò và hiếu kỳ trỗi dậy, khiến tất cả không thể rời mắt khỏi Thiều, đứng giữa phòng, chuẩn bị bước tiếp.