Phong cảm ơn, giọng vẫn còn khản vì vừa khóc. Cậu ôm bộ vest cổ điển trong tay, cúi đầu chào mọi người rồi lặng lẽ về phòng.
Căn phòng nhỏ, ánh đèn hắt xuống chéo qua bức tường xi măng, vẽ một vệt sáng mờ lên bộ đồ mới. Phong treo nó lên, nhìn hồi lâu - vải dày, đường may sắc, cổ áo uốn cong đúng chuẩn nghi lễ. Sang trọng, nhưng cũng nặng nề như thể dành cho người đã biết cách đứng im trong mọi hoàn cảnh.
Cậu thở dài. Trong đầu cứ vang lại hình ảnh đội cũ - đội F, mười ba người bị xích, bị đưa đi. Nếu khi ấy họ được phát những bộ vest như thế này, thay vì quần thể thao và áo công nhân, biết đâu chẳng xảy ra chuyện gì cả.
Không có cãi vã, không có trộm cắp, không có ai bị dồn đến mức phản bội.
Cậu ngồi xuống giường, bàn tay lần qua những sợi chỉ mịn, rồi lại buông ra. Cái cảm giác bất công lẫn tiếc nuối đan vào nhau.
Đội M - tám người, nay còn bảy trước khi cậu đến - hầu như ai cũng từng được thăng một lần, hai người đã chuyển chức, hai người được đầu thai.
Còn lại sáu người, ai nấy đều mang trong mình kỹ năng riêng: người học may, người học cai trị, người học thống kê, thậm chí có người ghi chép được cả dữ liệu vận hành kho chỉ bằng mắt.
Tất cả như thể đã đi xa hơn hẳn cái mức “công nhân”.
Vậy mà họ chẳng ai khoe, chẳng ai tỏ ra vượt trội. Cái bình thản của họ - cậu nghĩ - không phải từ nguội lạnh mà là từ tri thức đã chín.
Không hề có cảnh đánh người mới như ở nhiều đội khác. Không thù ghét, không dè bỉu, thậm chí với kẻ từng chỉ điểm như cậu, họ cũng chỉ nhìn, rồi tiếp tục làm việc.
Phong nằm xuống, nhìn lên trần. Cậu chợt thấy mình như đang ở giữa một vùng đất lạ, nơi người ta không cần chứng minh mình đúng, chỉ cần im lặng mà đúng.
Họ không cần tự do, họ cần yên ổn.
Và giữa cái kho đồ cũ này, sự yên ổn ấy còn quý hơn cả mạng sống.
Hai tuần trôi qua kể từ ngày Phong nhận bộ vest cổ điển.
Mọi việc dường như trôi chậm hơn, đều đều, không biến động - cho đến buổi sáng hôm đó.
Cả đội đang ghi chép trong kho, ánh đèn vàng nhạt hắt lên những hàng kệ cao đầy túi vải cũ. Mùi bông cháy lẫn với sợi đay ẩm mốc. Hưng ngồi đối diện Phong, đầu hơi cúi, chăm chú phân loại mác áo, thì từ phía cửa phụ bỗng vọng ra tiếng gọi:
-- Hưng ơi! Đơn được duyệt rồi! Ra nhận!
Cả nhóm ngẩng lên cùng lúc. Thiều nhướng mày, còn giám thị - vốn ít khi can thiệp - chỉ khẽ gật đầu.
-- Xin phép, tôi đi một lát, - Hưng nói nhỏ.
Cậu cởi găng tay, lau vội vệt bụi trên má, rồi bước nhanh ra phía cửa phụ. Cánh cửa khẽ khép lại, để lại khoảng lặng mơ hồ, ai cũng hiểu: mỗi khi có người được gọi tên, nghĩa là có điều gì đó đang thay đổi - vĩnh viễn.
Một lúc sau, cửa mở ra. Hưng trở về.
Trên tay cậu là một bó hoa nhỏ, buộc bằng ruy băng xanh bạc. Trên cổ, ánh sáng phản chiếu khiến tấm huy chương bạc lấp lánh - thứ kim loại ở nơi này hiếm đến mức gần như tượng trưng cho sự thăng hoa.
Cả đội nhao lên, tiếng vỗ vai, tiếng chúc mừng hòa trong không khí vốn khô khốc:
-- Giỏi lắm, Hưng!
-- Được duyệt rồi à, cậu lên hạng rồi đấy!
Thiều nở một nụ cười hiếm hoi.
Phong thì im lặng. Cậu nhìn bó hoa, nhìn tấm huy chương bạc sáng dưới ngọn đèn, và lòng dâng lên cảm giác lạ.
Cậu nhớ lại - Hưng cũng nhận đồ thể thao, cùng loại với mình, cùng một ngày. Nhưng giờ đây, Hưng lại trở về từ thế giới phụ trong dáng vẻ của người được vinh danh, còn cậu thì…
Cậu nhớ tới sân vận động, nơi cậu phải chui vào ngồi trong góc khán đài, lạc lõng giữa những hàng ghế không người. Nhớ đến lần tìm nhà vệ sinh giữa sân cỏ trống trơn. Cậu đã tưởng đó là phần thưởng, là một cơ hội. Nhưng giờ, nhìn Hưng, cậu mới hiểu - có những người biết dùng cánh cửa ấy để trở nên rực rỡ, còn cậu thì chỉ làm nó trở nên rẻ rúng và đáng chê cười.
Phong ngồi xuống, mím môi, nụ cười méo xệch.
Trong tiếng chúc tụng xung quanh, cậu bỗng thấy mình nhỏ bé hẳn đi, như một vệt bụi trong căn kho ngập ánh sáng vàng - bay lơ lửng mà chẳng ai để ý.
Hưng còn đang cười, ngón tay xoay xoay tấm huy chương, thì bỗng sững lại.
Ánh sáng trong kho nhạt dần như kéo giãn khoảng trống giữa hai thế giới.
-- Ủa… vẫn là cùng hôm tôi đi à? - Hưng hỏi, giọng lạc đi - đã qua sáu tháng rồi đó… tôi tập trung, tập luyện, thi đấu, còn có cả huấn luyện viên, cả đội bóng…
Mọi người ngẩng lên, im lặng. Chỉ có tiếng quạt trần lừ đừ xoay.
Thiều đặt cuốn sổ xuống, giọng đều đều:
-- Mới đây thôi, vài phút.
Hưng ngồi thụp xuống ghế, mắt lạc, như thể vẫn nghe tiếng hò reo vọng từ đâu đó xa xôi. Cậu nắm chặt tấm huy chương trong tay.
Không ai nói gì thêm. Cả nhóm hiểu rằng họ vừa phát hiện một điều gì đó không nên chạm tới - một giới hạn ẩn giấu sau lớp cửa phụ. Vẻ tươi cười tan đi, để lại bầu không khí nặng nề. Ai cũng suy tính, nhưng chẳng ai dại dột mở lời.
Phong nhìn quanh, ánh mắt chao qua từng khuôn mặt, rồi buột miệng:
-- Vậy là… cửa phụ có thể tua nhanh à?
Thiều gật khẽ. Ánh mắt cậu điềm tĩnh như thể điều đó vốn đã nằm trong dự liệu.
-- Ừ, nhưng đừng nói ra. - Cậu nói nhỏ, đủ cho cả nhóm nghe - Biết là đủ rồi. Biểu lộ ra ngoài là tự đào mồ.
Một khoảng lặng phủ xuống. Cả tám người lại cúi xuống bàn làm việc.
Tiếng bút sột soạt trên giấy, tiếng gạch chân khô khốc, như thể chẳng có gì vừa xảy ra.
Nhưng trong mỗi người, một thứ gì đó vừa dịch chuyển - âm thầm, sâu, và không thể quay ngược lại được nữa.
Thiều ngồi ở mép giường, nghe Hưng kể lại sáu tháng bên kia cổng phụ mà cảm giác chỉ như mấy phút trôi qua ở đây. Cậu im lặng rất lâu, mắt nhìn ra khe sáng của hành lang - ánh sáng đều đặn, lạnh và không bao giờ đổi màu.
Trong đầu Thiều, một ý nghĩ vừa hình thành vừa làm cậu rùng mình: cổng phụ không còn chỉ là lối đi nữa, mà là một bộ máy học cách bẻ cong thời gian. Nó nén, giãn, hoặc đảo ngược thời gian cho từng người như đang thử nghiệm khả năng chịu đựng của họ. Sáu tháng bên đó mà chỉ bằng vài phút bên này - nghĩa là cái cổng ấy có thể thao túng thực tại, mà không hề phá vỡ trật tự của nơi này.
Rồi cậu nhận ra điều thứ hai - sự công bằng đã bị bẻ gãy. Dù mọi người làm việc đồng đều, ăn nói giống nhau, sống rập khuôn để không bị tách nhóm, nhưng cổng phụ vẫn ngấm ngầm chọn lọc: ai biết thích nghi, hòa tan bản thân trong bối cảnh thì được tưởng thưởng bằng thời gian; ai cố giữ mình, thì bị bỏ lại.
Và điều cuối cùng khiến Thiều khó thở - đội M đang bắt đầu rạn nứt mà không ai nói ra. Vì mỗi người đang sống hai đời, hai tốc độ khác nhau. Hưng đã trải qua nửa năm thi đấu, rèn luyện, nhận vinh quang. Còn cậu thì vẫn là vài phút chép số liệu trong kho. Ngoài mặt, họ vẫn ngồi cạnh nhau, vẫn đồng phục, vẫn ghi chép nhịp nhàng; nhưng bên trong, thời gian của mỗi người đã lệch pha.
Thiều khẽ thở ra, tự nhủ - có lẽ, cổng phụ đang học cách đo xem con người có thể tan biến bản sắc đến đâu mà vẫn tự gọi mình là “một phần của đội”.
Thiều đứng giữa phòng, tay cầm cuốn sổ ghi tên từng người, giọng cậu đều mà dứt khoát:
-- Tôi nghĩ, đã đến lúc mình phải trao đổi vai trò. Không phải chỉ để hiểu nhau, mà để hiểu cả cơ chế của cổng phụ. Nếu giả thuyết đúng, thì các điều kiện để được “tua nhanh” gồm mấy điểm: đội có gộp của hai đội trở lên - ví dụ đội M và đội F; có trao đổi đồ giữa hai đội; vận hành ba vai diễn trở lên; và từng mặc mười sáu bộ đồ hoặc hơn.
Cậu ngẩng lên, nhìn từng người. Cả nhóm gật gù, không ai phản đối. Phong là người đầu tiên bước đến, lấy trong tủ ra bộ vest cổ điển của Thiều. Hưng lôi ra bộ thể thao - vẫn còn hằn vết gấp cũ. Nguyễn Quý cẩn thận đặt từng món đồ ra giường như thể đang làm lễ. Một lát sau, cả phòng ngập trong sắc vải: cổ điển, lao động, thể thao, đồng phục, lễ phục… tất cả đan xen, hỗn độn như đống tư liệu lịch sử bị đảo lộn.
Thiều ra hiệu, từng người thay trang phục của nhau. Cánh cửa phụ sáng mờ, không phát âm thanh gì ngoài tiếng gió rít nhè nhẹ. Họ bước qua, lần lượt biến mất trong ánh bạc.
Một lúc sau, cả nhóm quay lại. Mọi thứ y nguyên. Không ai thay đổi gì rõ rệt. Thiều cầm sổ, ghi lại: “Trao đổi đồ - không kích hoạt tua thời gian.”
Mọi người nhìn nhau, ánh mắt chuyển dần sang Hưng - người duy nhất từng trải qua sáu tháng trong vài phút. Cậu ngồi xuống, chống tay lên đầu gối, suy nghĩ khá lâu.
-- Có thể… là do tôi không thay đồ ở thế giới phụ. Hoặc do tôi từng thử quá nhiều bộ trong phòng làm việc, nên hệ thống đếm khác.
Nguyễn Quý chen vào, giọng điềm tĩnh:
-- Tôi lại nghĩ khác. Có thể là do cậu ở bên đó đủ lâu, đủ để lên “level”. Đơn giản là tụi mình chưa đạt điều kiện thời gian thôi. Sinh hoạt trong cổng phụ phải kéo dài khoảng một tháng thật, và phải do bên đó gọi đi, chứ không phải mình tự bước vào.
Cả phòng im phăng phắc. Không khí nặng lại như một mặt nước vừa dâng lên tới cổ. Thiều khép sổ, ngẩng nhìn ánh sáng lạnh lẽo hắt từ cửa phụ ra.
-- Vậy thì - lần sau, chúng ta chờ lời gọi. Không ai tự ý đi nữa.
Không ai đáp, nhưng tất cả đều hiểu - từ giờ, mỗi khi cánh cửa ấy rung lên dù chỉ một chút, sẽ có người trong họ biến mất khỏi dòng thời gian quen thuộc.
Thiều khẽ thở dài, giọng trầm lại - không phải vì mệt, mà vì cậu hiểu nhóm đang đứng trước một ngưỡng mới:
-- Tôi nghĩ thế này - nếu muốn được gọi đi, thì phải có một vị trí không thể thay thế trong vai diễn bên đó. Nghĩa là mỗi người phải đủ giỏi, đủ chủ động, để khi bước qua cổng phụ, hệ thống tự nhận ra giá trị của mình. Không ai được đứng dựa. Không ai được trông chờ phép lạ.
Ánh sáng trong phòng hắt qua những bộ đồ còn chưa kịp gấp, tạo ra các vùng bóng đan chồng lên mặt sàn như những tấm bản đồ mờ. Hưng chống cằm, nhìn mông lung:
-- Nghĩa là... nếu bên kia là thế giới biểu diễn, chúng ta phải diễn thật?
-- Không - không phải diễn, mà là sống được vai đó. - Thiều đáp, tay khép lại cuốn sổ, cài bút lên gáy. - Từ thợ, lính, vận động viên, hay giám thị, đều là những lớp vai. Cậu mà không làm thật, cổng phụ sẽ coi như trống vai.
Phong ngồi ở mép giường, cúi đầu. Trong đầu cậu lặp đi lặp lại chữ “không thể thay thế”. Mỗi lần nghĩ đến, lại thấy buồn cười vì mình từng tưởng chỉ cần chăm chỉ là đủ.
Thiều nhìn quanh, ánh mắt dừng lại ở từng người:
-- Chúng ta đều có kỹ năng riêng, nhưng chẳng ai dùng hết. Bây giờ, thay vì đợi cánh cửa sáng, hãy tự bước vào bằng năng lực của mình. Xây dựng một vị thế để khi thế giới phụ gọi đến, nó không thể chọn ai khác ngoài mình.
Cả nhóm im. Ánh sáng cửa phụ vẫn yếu ớt, như một con mắt khép hờ, nghe lỏm từng lời bàn bạc.
Nguyễn Quý khẽ nói:
-- Vậy... từ mai, mình bắt đầu luyện lại đi. Không phải để khoe, mà để đủ mạnh cho một lần được gọi tên.
Thiều gật, khẽ mỉm cười:
-- Ừ, luyện đi. Và nhớ - đừng coi cổng phụ là lối thoát, coi nó là sân khấu để sống lần nữa.
Thiều đứng dậy, nói thêm khi cả nhóm đang thu dọn:
-- Tôi nhắc lại, ai vào cổng phụ để trốn đều sẽ bị phạt - nhốt lồng vĩnh cửu. Ở đó không có ngày, không có tiếng gọi, chỉ có sự im lặng. Nên đừng dại.
Giọng cậu trầm, nhưng rõ. Câu nói như một lưỡi dao cắm giữa phòng. Không ai dám chen lời. Phong ngẩng lên nhìn, môi run - như thể vừa nhớ ra chuyện ai đó từng biến mất không dấu vết, và bây giờ thì hiểu vì sao.
Thiều tiếp:
-- Lệnh cấm này không chỉ để dọa. Nó kìm hãm luôn cả những người mơ hồ, những người nghĩ mình đang hóa thân và muốn tua nhanh, rồi chẳng bao giờ về được nữa. Họ không bị gọi, không bị đuổi, mà bị khóa trong vòng tự do giả.
Cả nhóm im. Có tiếng vải cọ sàn, tiếng áo vest rơi xuống ghế, khẽ khàng như sợ chạm vào câu nói ấy.
Cuộc họp kết thúc. Mỗi người trở về chỗ của mình, không ai bàn thêm. Ai cũng tranh thủ để có được khoảng thời gian riêng - cái thứ mà họ vẫn gọi là “tự do”, dù biết rõ nó chỉ kéo dài trong vài giờ.
Thiều ngồi lại một mình. Cậu nhìn qua cửa sổ mờ ánh đèn, nghĩ: nếu mình thật sự sống đúng với vai diễn, giám thị sẽ gọi về. Không cần tua nhanh, không cần gian dối. Sống tốt thì được hồi sinh, trốn tránh thì bị nhốt mãi.
Một khoảng lặng dài. Cậu thở ra, khẽ lặp lại trong đầu:
-- Không phải ai cũng được diễn lần hai đâu.
Ánh sáng trắng không bao giờ tắt, nhưng vẫn gọi là đêm vì người ta buồn ngủ. Âm thanh vang dội từ đâu đó khiến cả khu lao động bừng tỉnh. Mọi người nháo nhào, tiếng chân dồn dập tràn ra hành lang. Thiều, Phong cùng đội M cũng chạy theo, Ai cũng vẻ mặt bàng hoàng.
-- Cứu con, thầy cứu con!...
Phía khu Y, có tiếng gào thất thanh, ai đó gọi tên một người trong đội họ. Khi Thiều và Phong đến nơi, đám đông đã tụ lại trước cửa phòng số 8. Hai giám thị đang chỉ đạo kéo cáng ra.
Một cậu thanh niên nằm trên đó, thân thể co quắp, hơi thở yếu dần. Trên người cậu vẫn là bộ đồ lính cứu hỏa - nguyên vẹn, không cháy sém, không rách nát, chỉ có làn da bên dưới đã đỏ tái vì vừa bị thiêu bằng gas.
Không khí đặc quánh. Một người trong đội Y quỳ sụp xuống khóc, hai tay đấm vào ngực.
-- Nó… chỉ mới vào cửa phụ lúc tối thôi mà…
Giám thị nhìn lướt qua, giọng khô lạnh:
-- Sao lại ra nông nỗi này?
Thiều khựng lại. Ánh mắt cậu chạm vào vệt cháy loang lổ dọc cổ người bị nạn. Phong đứng bên cạnh, tim đập thình thịch. “Đây là điều tổi tệ nhất khi đi qua cánh cửa phụ đó ư?”
Một người trong đội Y run rẩy hỏi:
-- Vậy… Long có được hồi sinh không ạ?
Giám thị không trả lời, chỉ ra hiệu cho hai người lính khiêng cáng đi. Tiếng bước chân xa dần.
Thiều nhìn theo, thở ra thật nhẹ, nói nhỏ với Phong:
-- Sao lại nguy hiểm vậy, ông thần có bảo hiểm không nhỉ?
Phong lắc đầu, nuốt khan, lấm lét nhìn đoàn người khiêng cáng phía xa.