Buổi chiều thứ mười, bầu trời phủ một lớp sương mỏng. Ánh nắng nghiêng qua dãy Alimonth khiến những ngôi nhà trên vách đá như được dát đồng. Alex đứng bên lan can của văn phòng công trình, nhìn xuống những mái ngói sáng trơn, và khẽ chau mày.
-- Dân cư mới đông nhanh hơn dự kiến. Thung lũng chỉ đủ cho bốn ngàn người. Nếu đợt kế tới vượt mức đó, họ sẽ không còn chỗ.
Harven Lorr đứng sau, giọng thấp:
-- Ta có thể mở rộng đồng bằng phía nam, nhưng sẽ phải dời cả đập nước và trạm xay lúa...
Alex khoát tay.
-- Không. Nếu làm thế, chuỗi dẫn nước sẽ vỡ. Xây thêm trên núi. Một tháp vuông, sức chứa ba ngàn người. Cứ áp dụng thiết kế lâu đài cũ - nhưng đơn giản hóa.
Đội thi công nghe lệnh, hơi ngẩn người. Một tháp chứa người - nghe như chuyện đùa, nhưng mệnh lệnh từ bá tước là tuyệt đối. Harven hỏi nhỏ:
-- Còn việc nước, vệ sinh, thoát hơi -
-- Áp dụng nguyên lý cung điện cũ. Ta muốn xong trong ba ngày.
Ba ngày sau, quả thật trên sườn núi phía đông đã mọc lên một tòa tháp vuông, tường tráng men đá màu xám bạc, bên trong chia làm bảy tầng. Mỗi tầng đều có giếng trung tâm, hệ thống dẫn nước, và đường ống ma thuật tự động dọn cặn. Trên đỉnh tháp có cầu ma năng, nối với mái nhà vách núi - nhìn từ xa, toàn khu như một khối kiến trúc dính liền vào đá.
Chi phí tổng cộng: 7.034 đồng vàng. Harven viết vào sổ, nét chữ hơi run, nhưng không dám thắc mắc.
Sáng hôm sau, có một đoàn 143 người nữa đến, vừa khớp với sức chứa còn lại. Họ được đón vào khu xét tị nạn. Nhưng lần này, Alex không cho nhập cư ngay.
-- Ta muốn chọn người theo năng lực. Không thể chỉ cưu mang.
Harven hỏi:
-- Ý ngài là... kiểm tra?
-- Đúng vậy. Một bài thi.
Alex đích thân soạn bộ đề - mười hai câu, chia làm ba phần: lý thuyết sinh tồn, đạo đức cộng đồng, và hiểu biết kỹ thuật. Một tờ đáp án được niêm phong kèm theo.
Cậu ra lệnh:
-- Ai đạt từ 90 đến 100 điểm - ở tầng một, khu điều phối.
-- Ai 80 đến 89 - tầng hai, khu công vụ.
-- Ai 50 đến 79 - tầng ba, khu lao động thường.
-- Ai dưới 50 - tầng bảy.
Một sĩ quan hỏi khẽ:
-- Còn các tầng bốn, năm, sáu thì sao, thưa ngài?
Alex đáp, giọng đều đều:
-- Dành cho sau này. Khi cần tái bố trí.
Nghe thế, Harven nhìn cậu rất lâu, rồi cúi đầu. Trong mắt ông, tòa tháp ấy - và cách phân tầng ấy - chẳng khác nào một thứ trật tự xã hội thu nhỏ, mà Alex đang dựng lên từng viên gạch, từng phép luật, bằng thứ lạnh lùng đã vượt khỏi lòng thương.
Alex đứng trên ban công tháp nhìn xuống thung lũng. Dòng người tị nạn thứ ba nối đuôi nhau như một dải sông đục, quấn quanh triền núi rồi dừng lại nơi khoảng đất thấp. Tấm biển tạm khắc chữ “Khu tiếp tế lương thực - không lưu trú” lấp loáng dưới nắng.
Cậu im lặng quan sát họ - những khuôn mặt hốc hác, những đôi vai trần phơi ra trước gió lạnh, ánh mắt dõi lên tháp như nhìn một ngọn đèn cứu rỗi.
Phía dưới, lính phát cháo. Bát sành truyền tay nhau, hơi nóng tỏa ra, bốc lên quyện với bụi đất. Không ai nói tiếng oán thán, không ai gào xin ở lại. Họ chỉ ăn, xong lại chắp tay hướng về phía tháp, lầm rầm cảm ơn.
Alex hơi nghiêng đầu.
-- Sao họ không nói gì cả? - cậu khẽ hỏi.
Harven Lorr đứng bên, tay ôm tập tấu chương, đáp với vẻ ngập ngừng:
-- Có lẽ họ thấy được ăn đã là phước, thưa ngài. Đám người tầng bảy hôm trước... cũng gửi thư cảm tạ. Họ nói chưa từng được sống trong nhà cao đến thế, mỗi sáng mở mắt ra là thấy bầu trời gần hơn.
Alex thoáng cười, nụ cười nhẹ nhưng trong mắt không có chút vui nào.
-- Gần bầu trời hơn, nghĩa là xa đất hơn. - cậu nói chậm, rồi quay sang Harven - Vậy ra con người chỉ cần ít lòng biết ơn là đủ để được cai trị.
Harven không dám đáp.
Cậu lính chạy tới, cúi chào, trình báo:
-- Thưa ngài, nhóm dân tị nạn thứ ba - 205 người - xin được vào tháp. Chúng tôi đã nói rõ quy định, họ vẫn ở lại, tự dựng lều dưới chân núi. Có vài người già yếu ngất đi, nhưng không ai chịu rời.
Alex nhíu mày, rồi ra lệnh:
-- Không được cho họ vào. Cấp cháo, nước, và dựng hàng rào tre thấp quanh khu trại. Ghi lại tên từng người. Ai vượt rào sẽ bị đưa về tuyến cũ.
-- Tuân lệnh, thưa ngài.
Gió bấc lùa vào thung lũng. Cờ hiệu trên nóc tháp bay phần phật, ánh sáng chiếu vào lớp đá vôi trắng khiến toàn bộ công trình sáng lóa như một khối băng khổng lồ.
Phía xa, tiếng trẻ con trong trại vang lên - nửa hát nửa khóc - những âm thanh vừa vui vừa rợn, lẫn trong tiếng mõ gọi bữa của lính phát cháo.
Alex đứng nhìn hồi lâu. Cậu nhận ra mình đang cảm thấy một thứ nhẹ nhõm lạ lùng. Không phải thương xót, mà là sự yên tâm - khi trật tự, dù lạnh lẽo, vẫn vận hành êm ái.
Cậu nói nhỏ, như nói với chính mình:
-- Trật tự chính là lòng nhân. Nếu không còn ai kêu than, nghĩa là họ đã được sắp đúng chỗ.
Alex chỉ cho phép dựng lều, ăn cháo tiếp tế, không được vào tháp.
Những người tị nạn mới đến - cả đoàn hai trăm linh lăm người - đứng chen chúc bên mép thung lũng, ánh chiều chiếu nghiêng qua những mái đầu rối bời. Khi đội lính phát cháo ra, chẳng ai chen lấn. Họ cúi đầu nhận từng gáo cháo loãng, bốc hơi nghi ngút, rồi ngồi ngay xuống đất mà ăn, tay giữ chặt bát như sợ bị gió cuốn đi.
Alex đứng từ lan can tầng thấp của tháp, nhìn xuống. Không một ai oán than, không một lời xin xỏ. Tất cả như thể hiểu sẵn luật - chỉ cần được ăn là đã may mắn.
Cậu quay sang Harven Lorr đang cầm bảng ghi chép:
-- Ghi rõ, nhóm này chỉ được lưu tạm ba ngày. Hết ba ngày phải rời thung lũng.
Harven cúi đầu:
-- Thưa ngài, nếu họ không đi?
-- Thì ta cũng không giữ. - Alex đáp khô khốc - Không được ai bước qua rào gỗ. Đây là biên giới giữa nhân nghĩa và hỗn loạn.
Bên dưới, một cơn gió mạnh thổi ngang qua dãy lều. Mấy tấm bạt cũ bay tung, lộ ra những thân người gầy trơ xương. Một đứa trẻ con ngẩng lên nhìn về phía tháp, miệng vẫn còn dính cháo, mắt đen lay láy.
Alex thoáng chững lại, rồi quay đi, bước vào phòng làm việc. Cậu ra hiệu cho Harven đóng cửa, không nhìn ra ngoài nữa.
Trong căn phòng hẹp, tiếng bút sắt sột soạt trên giấy, xen lẫn tiếng bước chân của lính gác đi tuần. Cậu nói nhỏ, như vừa ra lệnh vừa tự an ủi:
-- Giữ nguyên quy định. Không ai được vào tháp. Dù có đói đến chết, cũng không được phá vỡ ranh giới đã định.
Harven gật đầu, đặt con dấu đỏ lên văn bản.
Ở ngoài kia, nồi cháo to đang cạn dần, mùi khói và hơi người quyện lại thành một thứ không khí đặc quánh, mỏi mệt.
Thung lũng im, chỉ còn tiếng gió quất vào rào tre - lạch cạch, dai dẳng, như tiếng thở của chính vùng đất ấy.
Thông báo được dán khắp lối vào thung lũng, chữ mực đen rõ ràng:
“Thu mua vỏ cây sợi - đay, gai, bông, chuối, dứa, cọ, và các loài tương tự. Giá theo thị trường. Ai có, mang đến cổng nam. Không giới hạn số lượng.”
Bên dưới, dòng chữ nhỏ hơn:
“Tầng 4 Tháp Alimonth mở xưởng dệt. Nhận người học nghề - sáng làm, tối về. Không ở lại trong tháp.”
Buổi sáng đầu tiên, khi mặt trời mới vừa lên khỏi dãy núi, từng nhóm dân tị nạn gánh vỏ cây đến. Họ rũ vỏ ra, sợi đay, sợi chuối rơi thành từng búi. Tiếng cân, tiếng gọi, tiếng giấy ghi tên tạo nên một thứ âm thanh mới - có nhịp, có trật tự.
Tầng bốn vang rền tiếng thoi, tiếng sợi đập vào khung dệt. Một vài người lính đứng giám sát, còn những người phụ nữ ngồi thẳng lưng, tay thoăn thoắt. Họ không nói nhiều, chỉ nhìn nhau, miệng khẽ đếm số sợi, rồi thay nhau nhúng tay vào thùng nước tro để làm mềm vải.
Harven Lorr đứng bên cạnh Alex, hỏi:
-- Thưa ngài, tại sao lại dựng cả xưởng dệt trong tháp? Dân tị nạn vốn chỉ cần ăn và ở tạm, không nhất thiết phải làm.
Alex mỉm cười.
-- Làm thì mới yên. Chết đói chỉ là tạm thời, còn chết vì vô dụng thì vĩnh viễn.
Harven cúi đầu, định viết gì đó vào sổ, nhưng Alex chặn lại, nói tiếp:
-- Sản phẩm đầu tiên: bao vải. Ta cần nhiều để chứa lương thực và ma thạch. Kế tiếp, nệm giá rẻ và võng.
-- Võng ạ? - Harven ngẩng lên.
-- Ừ, để những kẻ không có giường còn biết nằm thế nào là ấm.
Giọng Alex đều đặn, không cao không thấp, nhưng vang trong căn tháp đá như một lời răn. Bên ngoài, gió lùa qua khe tường, mang theo mùi nhựa đay, mùi gai dứa hăng hắc.
Cậu đứng nhìn những người thợ mới, áo dính bột sợi trắng xóa, nhưng ai cũng làm việc như sợ bị giật mất khung dệt.
Thông báo treo khắp thung lũng, giấy dán còn thơm mùi mực mới:
“Thu mua vỏ cây sợi - đay, gai, bông, chuối, dứa… Giá theo thị trường. Tầng 4 Tháp Alimonth mở lớp dạy dệt sợi. Ai muốn học nghề - sáng tới, tối về. Không ở lại trong tháp.”
Buổi đầu tiên, chỉ có vài chục người đăng ký. Họ đứng chờ trước cổng, người ôm bó vỏ chuối, người mang sợi gai khô, ai cũng ngờ ngợ không biết phải làm gì.
Phòng học được dựng tạm ở tầng bốn - chỉ có vài khung dệt nhỏ bằng gỗ, do lính công trình ráp trong đêm. Một người phụ nữ tóc bạc, dáng khô như thân đay, được mời làm người hướng dẫn. Bà từng là thợ dệt ở vùng phía nam, nay tị nạn cùng con trai, nghe tin chiêu mộ liền tình nguyện dạy.
Alex đứng phía sau quan sát. Những ngón tay gầy guộc của bà run run nhưng vẫn nắm lấy sợi, kéo, đập, rồi nói giọng trầm thấp:
-- Các người nghĩ dệt là kéo sợi cho nhanh. Không. Dệt là nối hơi thở mình vào từng sợi.
Cả lớp im phăng phắc. Chỉ còn tiếng sợi xoẹt qua không khí.
Harven Lorr đứng kế bên, thì thầm:
-- Sao ngài không mời thợ từ vương đô đến?
Alex đáp, mắt vẫn không rời người phụ nữ kia:
-- Họ đang học cách sống, không chỉ cách dệt. Nếu dùng thợ sẵn có, họ mãi chỉ là dân tị nạn.
Buổi học kết thúc khi trời tối hẳn. Mọi người rời tháp, tay vẫn cầm mảnh vải lỏng lẻo đầu tiên của mình - thứ không dùng được vào việc gì, nhưng ai cũng giữ kỹ.
Alex ra hiệu cho Harven ghi chép:
-- Ghi lại. Sản phẩm đầu tiên sẽ là bao vải. Tiếp theo, nệm giá rẻ và võng. Dạy họ làm để bán, không phải để ban ơn.
Và ở góc tháp, ánh đèn dầu nhỏ hắt lên bức tường đá. Trên đó, những sợi đầu tiên của một nền nếp mới vừa được căng ra - còn thô, còn lệch, nhưng đã bắt đầu đan vào nhau.
Ba ngày sau khi lớp dệt đầu tiên kết thúc, tòa tháp Alimonth lại rộn ràng. Alex ra chỉ thị mới: tầng năm mở lớp ủ rượu, tầng sáu dạy văn hóa - gồm chữ viết, toán, viết sử, viết báo, cùng cả tư tưởng và tâm lý học.
Tầng năm luôn thơm nồng, hương men bay lẫn với hơi nước sôi, từng chum gỗ xếp hàng ngay ngắn dưới ánh đèn ma pháp vàng nhạt. Thầy dạy ủ rượu là một người đàn ông thấp đậm, từng làm trong xưởng bia của quân đội - giọng ông khàn và chậm, lúc nào cũng mở đầu bằng câu:
-- Ủ rượu không phải để say. Ủ rượu để nhớ đất.
Còn tầng sáu, yên tĩnh lạ thường. Những người dạy chữ mặc áo dài xám, bảng đen được gắn trực tiếp vào vách đá, còn người học thì ngồi ghế gỗ, cắm cúi viết. Từ trong tháp, có thể nghe loáng thoáng tiếng đọc chính tả, tiếng giảng “một phần ba là lý trí, hai phần ba là cảm xúc”, và tiếng bút sột soạt - như thể nơi ấy vừa là trường học, vừa là chùa.
Rồi đoàn tị nạn mới đến: ba trăm hai mươi bốn người. Họ tràn vào thung lũng, áo quần sờn rách, nhưng khi nghe tin về các lớp học trên tháp thì mắt ai cũng sáng lên.
Alex không thay đổi luật. Vẫn chỉ được ở ba ngày. Trong ba ngày ấy, ai muốn thì có thể tham gia bất cứ lớp nào, như đi lễ hội. Những người học chữ thì chen nhau đứng ở hành lang, người khác ngồi xếp hàng đợi được nghe giảng tâm lý. Tầng 5 thì chật cứng, ai cũng muốn thử nếm men.
Ba ngày qua nhanh như gió. Khi tiếng chuông báo rời trại vang lên, phần lớn đều ngoan ngoãn ra đi, ai nấy mang theo mảnh giấy học, vài sợi vải, hoặc hũ men chưa kịp lên hơi.
Nhưng có ba người không chịu đi. Họ bảo muốn học tiếp, rằng ngoài kia không có gì ngoài đói và sợ. Họ bị bắt giam. Sau ba hôm, tin lan khắp biên giới: Alimonth giam người học quá hạn.
Kể từ đó, số người đến xin tị nạn giảm hẳn. Cổng thung lũng thưa dần dấu chân.
Thế nhưng bên trong tháp, các lớp vẫn đều đặn - tiếng đập vải, tiếng khuấy men, tiếng viết bảng vẫn tiếp tục.
Harven Lorr băn khoăn hỏi:
-- Ngài không sợ tin đồn làm hại danh tiếng Alimonth sao?
Alex chỉ đáp khẽ, ánh mắt nhìn về phía xa nơi đỉnh núi lấp trong sương:
-- Nếu ai chỉ đến vì nơi trú, họ sẽ đi. Nhưng ai tìm được ý nghĩa, sẽ quay lại - không cần ta gọi.
Ba cậu thiếu niên bị giam đúng một tuần. Trong ngục đá ẩm, họ chỉ được ăn cháo loãng và nước lạnh - nhưng chẳng ai than. Cả ba đều hiểu rằng, ở đây, im lặng là thứ duy nhất còn giữ được phẩm giá.
Sáng ngày thứ bảy, lính canh mở cửa, nói ngắn gọn:
-- Bá tước cho thả. Rời khỏi vùng đất này trong ngày hôm nay.
Họ cúi đầu cảm ơn, bước ra. Trời tháng mười hai lạnh ngắt, sương phủ ngang tầm mắt. Cả ba dừng lại ở bậc thang, nhìn lên tòa tháp - nơi những khung cửa sổ vẫn sáng, vọng ra tiếng đọc chữ, tiếng dệt, tiếng đời.
Ra khỏi thung lũng, họ men theo rừng, nơi gia đình mình đang ẩn náu. Mấy túp lều nhỏ lụp xụp, mùi khói củi khét và mùi người đói. Người mẹ già run rẩy nắm tay con:
-- Họ có đánh không con?
-- Không mẹ. Họ dạy học, rồi giam. - Một cậu cười - Nhưng họ dạy thật.
Ba cậu kể hết chuyện - về tầng năm có mùi rượu chín, về tầng sáu dạy chữ, và về ánh mắt bình thản của vị bá tước trẻ tuổi kia. Rồi bỗng nhiên, giữa buổi sáng âm u, họ quyết: xin đi lính.
Người lớn lo sợ, nhưng cuối cùng cũng không cản. Cả nhà cùng đưa tiễn đến trạm gác biên giới. Alex nhận được tờ trình - ba thiếu niên tự nguyện nhập ngũ. Không do dự, cậu ký tên ngay, nói với viên quan quân sự:
-- Cho họ vào trung đội huấn luyện.
Từ đó, họ được phát áo giáp vải, mũ sắt cũ, và một khẩu súng ma lực sơ cấp. Họ học bắn, học dựng trại, học đứng thẳng giữa gió lạnh. Ai nhìn vào cũng tưởng họ đi tìm vinh quang - thật ra họ chỉ muốn được ở lại gần cái tháp.
Một tháng sau, báo cáo quân đội chuyển đến: ba tân binh có kỷ luật, chịu học, không vi phạm.
Alex đọc xong, gật đầu:
-- Cho gia đình họ vào tháp.
Ngày gia đình ấy bước qua cổng tháp Alimonth, lính gác và dân dệt đều dừng tay. Người mẹ cầm trên tay túi hành lý nhỏ, cứ nhìn mãi vách đá sáng loáng như gương tráng men, nước mắt trào ra.
-- Con tôi... ở lại được rồi sao?
Alex đứng trên lan can tầng một, áo choàng gió bay nhẹ, đáp chậm rãi:
-- Ở lại, nếu họ còn muốn học.
Người mẹ quỳ xuống, tay run run đặt bó cỏ khô lên nền đá - một nghi lễ cũ của dân tị nạn, thay lời cảm ơn.
Chiến sự bên kia dãy Alimonth rốt cuộc cũng tàn. Tin báo gửi về từ mặt trận phía Bắc ghi rõ: quân hai bên rút lui, ranh giới tạm ổn định. Cả vùng biên giới giờ chỉ còn khói mỏng và những trại người chạy loạn chưa kịp dọn. Sáu trăm nghìn dân tị nạn, kẻ theo sông, người vượt đèo, cũng lần lượt tìm được chỗ nương náu ở các lãnh địa khác.
Alex ngồi trong căn phòng cao nhất của tháp, nơi cửa sổ nhìn thẳng xuống thung lũng. Trên bàn là tách trà đã nguội và xấp bản đồ địa chính đánh dấu dày đặc chấm đỏ - mỗi chấm là một nhóm người từng xin tị nạn ở đây, rồi lại rời đi. Cậu định cho phép mình nghỉ một buổi, chỉ một buổi thôi, không nghe báo cáo, không ký chi ngân sách.
Nhưng tiếng giày sắt lại vang lên ngoài hành lang. Một lính gác chạy đến, thở gấp:
-- Thưa ngài bá tước, có bốn trăm ba mươi người nữa... họ xin tị nạn ở cổng phía Đông.
Alex khẽ khép mắt, nặng nề thở ra. Giọng cậu trầm xuống, như vừa mệt vừa tự giễu:
-- Lại bốn trăm ba mươi miệng ăn, bốn trăm ba mươi bộ quần áo, và bốn trăm ba mươi lý do khiến ta phải tiêu tiền...
Harven Lorr, vẫn đứng bên bàn, nhìn chủ nhân. Ông đã theo Alex đủ lâu để hiểu khi nào chàng bá tước thật sự mệt. Lorr chắp tay sau lưng, nói nửa đùa nửa thật:
-- Xem ra, ngài tiết kiệm ngày nào thì định mệnh lại bắt ngài tiêu gấp đôi vào ngày sau.
Alex mím môi, không đáp. Cậu lấy bút, mở sổ ngân khố, lật nhanh vài trang. Ngòi bút dừng lại chốc lát, rồi cậu ghi xuống một dòng ngắn: “Chi phí tiếp nhận tị nạn: dự kiến +2.000 đồng vàng.”
Harven thấy thế, cười khẽ:
-- A, ngài đã trở lại rồi. Cái người tính toán từng đồng vàng, chia tiền cho từng mái nhà, từng ống nước. Ngài bá tước tiết kiệm của tôi đã sống lại.
Alex tựa lưng ra ghế, nhìn về phía thung lũng ngập nắng chiều.
-- Không phải tiết kiệm. - Cậu nói khẽ - Mà là sợ phí. Ta sợ mỗi đồng vàng chi ra mà không sinh ra được điều gì lâu dài.
Harven gật đầu.
-- Vậy ngài định làm gì với bốn trăm ba mươi người mới?
Alex im lặng hồi lâu. Ngoài kia, tiếng chuông báo giờ làm vang lên từ tầng sáu, hòa với tiếng khung cửi dệt trên tầng bốn. Rồi cậu nói chậm rãi:
-- Lần này, họ sẽ phải dạy ta điều gì đó. Không phải ta dạy họ nữa.
Cổng phía Đông mở ra, tiếng sắt va vào đá vang dài trong sườn núi Alimonth.
Đoàn người đi tới - không vội, không nhao nhao, mà như một dòng người đã biết rõ điểm đến. Hơn bốn trăm ba mươi người, trong đó có quá nửa mặc lại tấm áo giáp đã sờn, còn lấm bụi chiến trường. Những vết thương cũ chưa kịp lành, băng trắng xám mờ, nhưng ai nấy đều giữ được dáng của người từng cầm quân, từng có quê hương.
Alex đứng trước cổng, không nói gì. Harven Lorr đọc danh sách theo nhịp kiểm tra thẻ định danh ma thuật - từng luồng ánh sáng xanh nhạt quét qua, lặng lẽ ghi nhận. Tên họ, tuổi, nguồn gốc, đơn vị cũ. Không ai bị ghi phạm tội.
Một vài người, khi thẻ sáng lên, vội nhìn quanh như tìm người thân. Khi họ nhận ra nhau, tiếng kêu bật ra, nghẹn ngào mà không ai can ngăn.
Một người lính già bước lên, tay run vì xúc động:
-- Bá tước... người nhà tôi, họ đến đây trước, có được ở lại không?
Alex gật, giọng đều:
-- Nếu họ ở đây, anh sẽ được đoàn tụ. Nhưng vẫn phải kiểm tra, luật không vì ai mà bỏ.
Từng người được đưa vào khu kiểm tra, cấp lương thực, tắm rửa, rồi mới sang điểm nhận cư trú. Có người ngồi trên bậc đá khóc rấm rứt vì tìm lại được em trai, có người nhìn quanh tìm tên vợ trên bảng. Họ không giống dân tị nạn - mà như những người trở về nhà sau mấy năm lưu lạc, chỉ là quê hương giờ mang tên khác.
Harven tiến đến, hạ giọng:
-- Thưa ngài, đây là lính Atrix cũ, họ mang theo cả gia đình. Có hơn trăm người nói có thân nhân đang phục vụ trong tháp.
Alex đáp, không quay lại:
-- Nếu họ có thân nhân, cho xác minh. Ai có người thân hợp lệ thì nhập cư, ai chưa rõ thì cho ở khu lưu tạm, nhưng không gọi họ là tị nạn. Họ là người trở về.
Một lát sau, giữa tiếng kiểm tra ồn ã, một cậu lính trẻ ôm chầm lấy người anh trong trang phục thợ của tháp. Tiếng cười bật ra, rối rít, rồi lan dọc hàng người - âm thanh lạ lẫm mà ấm, khiến Harven đứng cạnh cũng phải cúi đầu.
Alex nhìn cảnh đó, khẽ nói:
-- Cứ cho họ sống như ở nhà đi. Nếu một vùng đất khiến người ta muốn quay lại, nghĩa là nơi đó đã có linh hồn.
Đêm ấy, toàn thung lũng Alimonth sáng rực lên như một vì sao lớn giữa sườn đá đen.
Gió từ khe núi lùa qua, lạnh và khô, nhưng ngọn lửa giữa trung tâm khu cư trú lại cháy vàng rực, tỏa ra hơi ấm mềm như tơ. Người dân tụ lại - gần ba ngàn người, lặng lẽ đứng thành từng vòng quanh đống lửa cao bằng hai người lớn, nơi Alex đã cho dựng từ sáng, bằng củi khô và dầu nhựa lấy từ rừng phía tây.
Không kèn, không trống. Chỉ có những bó đuốc nhỏ chuyền tay nhau, từng ánh sáng nhỏ nối tiếp nhau, lan ra thành cả một vòng lửa quanh thung lũng.
Harven Lorr đọc to danh sách các gia đình - ba trăm hai mươi sáu cái tên, mỗi tên là một chặng đời. Người nhận một đồng vàng, người nhận hai; ai cũng cúi đầu khi nhận, không ai dám nói lời cảm ơn, vì dường như trong ánh lửa này, ơn và nợ đã trở thành cùng một thứ.
Alex đứng giữa khoảng trống, không ngồi ghế bá tước, không mang gươm, chỉ khoác chiếc áo choàng đen giản dị. Khi ngọn gió thổi qua, vạt áo phấp phới, ánh lửa hắt lên mắt cậu một sắc vàng nhạt, yên ắng mà khó đoán.
Cậu nói không lớn, nhưng cả thung lũng đều nghe thấy:
-- Đất nước Atrix đã không còn, nhưng những người từng sống vì nó vẫn còn ở đây. Không có đất, thì hãy trồng lại đất. Không có nhà, thì hãy ở cùng nhau. Đêm nay, chúng ta đốt ngọn lửa này để tiễn đi những gì mất, và giữ lại những gì còn.
Một người đàn bà lớn tuổi bật khóc, rồi cả hàng người im thin thít cúi đầu.
Ngọn lửa chính bùng lên, rực hơn, như nuốt hết những tiếng thổn thức ấy vào lòng.
Từ sườn núi, từng đốm sáng nhỏ bắt đầu xuất hiện - những nhà vách đá mở cửa sổ, treo đèn tưởng niệm. Dòng suối dẫn qua giữa thung lũng phản chiếu ánh vàng, như một con rồng lửa uốn mình.
Ai đó cất giọng hát, chậm và run, rồi một giọng khác hòa theo, dần dần biến thành khúc hát của cả một dân tộc đã mất, nhưng chưa chịu tan biến.
Alex nhìn khung cảnh ấy, khẽ thở ra - một hơi dài. Harven tiến lại, định nói điều gì, nhưng rồi thôi. Bởi lúc ấy, không ai còn phân biệt được đâu là cư dân của dãy Alimonth, đâu là dân Atrix. Họ chỉ còn là những người sống sót, cùng chia sẻ một ngọn lửa, cùng tiễn biệt một đất nước đang dần hóa tro trong ký ức.