A Vo gật đầu, sự tập trung cao độ hiện rõ trong ánh mắt. Cậu lấy gai bồ kết, khâu những miếng da đã thuộc lại với nhau. Những đường khâu xiên vẹo nhưng chắc chắn, tạo thành những tấm màn che kín cửa hang hoặc làm thành những chiếc túi đựng hạt. Họ không có thợ thuộc da, không có công thức truyền đời, chỉ có sự quan sát thô bạo của những kẻ bị dồn vào đường cùng.
Cường, từ góc hang, nhìn A Vo loay hoay với đống da ếch, khẽ lên tiếng:
- Mày tính làm gì với đống đó?
A Vo cầm miếng da ếch đã được thuộc, vò mạnh trong tay. Nó không gãy, nó đàn hồi và dai như da thú.
- Chúng ta không thể mãi sống như thú hoang trong hang. Cần phải có lớp vỏ mới. Lớp vỏ mà bùn đất không thể làm bẩn, và cũng không ai có thể lột bỏ được.
Ánh lửa bập bùng trong hang hắt bóng A Vo lên vách đá, cái bóng của cậu trông to lớn và uy quyền, như thể cậu đang chuẩn bị cho một cuộc lột xác thực sự.
A Vo khoác lên mình bộ trang phục đầu tiên – một tấm áo không tay bằng da ếch, được khâu lại bằng những đường chỉ tết từ chính mảnh vụn của da. Cậu đi lại trên nền hang đá, đôi chân bọc trong lớp da ếch dày, bước đi không còn tiếng lạo xạo của xương vụn hay cảm giác nhớp nháp của bùn đất. Cậu dừng lại giữa hang, nơi ánh lửa bập bùng chiếu rọi lên vóc dáng đang dần rắn rỏi.
- Nó không tan thành bụi phấn mỗi ngày như cái thứ bùn đất của lũ người làng kia. – Giọng A Vo vang vọng, pha chút mỉa mai và tự hào – Ta mặc nó mỗi ngày, bẩn thì giặt, ướt thì phơi. Mặc chán thì bỏ, mai này ta sẽ dùng những thứ khác đẹp hơn, từ sợi bông dại ngoài bìa rừng, từ vỏ cây mềm. Chúng ta là những kẻ làm chủ lớp vỏ của chính mình, không phải là thứ tượng đất chờ người đời tô vẽ.
Cả hang đá ồ lên những tiếng cười khan. A Két, F Kio, Bla và những đứa trẻ khác cũng đang vội vã khoác lên mình những bộ đồ da ếch còn vương mùi nhựa cây hăng hắc. Cường nằm trên tấm nệm lá rừng ở góc hang, dù đôi chân vẫn đau nhức nhưng gương mặt thằng bé rạng rỡ hẳn lên. Nó nhìn bạn bè mình trong bộ trang phục mới, cảm giác như những xiềng xích của lễ nghi đã thực sự bị đập tan.
- Mùa đông sắp đến rồi. – A Vo không để sự phấn khích kéo dài quá lâu, cậu xoay người nhìn về phía đống nguyên liệu chất cao – Cái rét của vùng này không giống như cái lạnh trong giếng xương. Nó sẽ cắt vào da thịt nếu chúng ta không có lớp chắn đủ dày. Tất cả tập trung vào làm chăn nệm.
Công việc lại bắt đầu. Họ không còn chỉ khâu da đơn thuần mà bắt đầu nhồi vào giữa hai lớp da ếch những lớp cỏ khô, lông chim và cả những sợi bông lấy từ cây dại để giữ ấm. Không gian hang đá giờ đây ngập tràn tiếng gai bồ kết đâm xuyên qua da, tiếng vò nát sợi bông và tiếng thở đều đặn của những kẻ đang bận rộn với tương lai.
A Vo ngồi xuống cạnh Cường, tay vẫn thoăn thoắt khâu một chiếc chăn lớn. Cậu không nói gì, chỉ thỉnh thoảng liếc nhìn ra cửa hang, nơi những tầng mây xám xịt của mùa đông đang kéo tới gần. Bộ đồ da ếch trên người cậu khô khốc, cứng cáp, một lớp bảo vệ thực thụ giữa cái thế giới mà cái chết và sự phục tùng luôn chực chờ. Họ không còn là những vật tế, họ là những kẻ đang học cách sống sót, bằng da thịt và ý chí của chính mình.
Những chiếc nồi đá được khoét đục tỉ mỉ từ những khối đá vôi rời quanh hang cuối cùng cũng hoàn thiện. Chúng không tròn trịa như chén bát của người dưới phố, nhưng thành nồi mỏng hơn hẳn những hốc đá tự nhiên trước đây. A Két vuốt ve một cái hốc đá cũ, bên trong vẫn còn dính vài viên thạch anh nhỏ lấp lánh như sao trời, thằng bé tiếc rẻ:
- Nhìn nó đẹp linh linh thế này, bỏ đi thì phí lắm.
A Vo liếc nhìn, bàn tay cậu vẫn không ngừng mài lưỡi dao sắt trên phiến đá phẳng, giọng lạnh nhạt:
- Đẹp để làm gì? Dày cộp, nấu mãi mới sôi, chưa kịp ăn thì nắng đã tắt. Muốn sống thì cần cái gì thực dụng, để vào bếp là phải chín, không phải để ngắm.
Nói đoạn, A Vo vứt chiếc nồi đá dày cộp sang một bên. Cậu đi ra phía gốc cây đại thụ trước cửa hang, nơi cậu đã bện những chiếc võng lưới từ sợi vỏ cây và da ếch thừa. Cậu nằm ngửa ra, đung đưa theo nhịp gió, nhắm mắt tận hưởng sự tự do hiếm hoi. Đám trẻ thấy vậy cũng làm theo, cả một hàng võng mắc lủng lẳng dưới tán cây, trông chẳng khác gì một bầy sóc rừng đang nghỉ ngơi sau chuyến săn đêm.
Chiều đến, nắng dịu dần, A Vo ngồi dậy, lôi từ túi da ra những mảnh sắt nhỏ đã đập bẹt. Cậu tỉ mỉ dạy từng đứa cách mài dao. Tiếng sắt cọ vào đá nghe như tiếng ve kêu, đều đặn và đanh sắc. Mỗi đứa trẻ giờ đây đã có một món vũ khí nhỏ giắt bên hông, thứ kim loại lạnh lẽo giúp chúng cảm thấy an tâm hơn giữa chốn rừng thiêng.
- Đến lúc rồi. – A Vo đứng dậy, phủi bụi trên bộ đồ da ếch.
Cậu nhặt một nắm bùn phấn trắng muốt – thứ mà họ từng ghét cay ghét đắng – rồi ung dung bôi lên mặt, lên tay theo đúng hoa văn của người làng. Những đứa trẻ hiểu ý, cũng tự tay bôi lên mình lớp mặt nạ cũ kỹ ấy. Chúng soi nhau qua mặt nước suối, những gương mặt lấm lem phấn bùn, trông y hệt đám trẻ ngoan ngoãn ngày nào.
A Vo mỉm cười, một nụ cười đầy ẩn ý. Cả nhóm lầm lũi bước ra khỏi khu rừng cấm, tiến thẳng về phía ngôi làng dưới chân núi. Dưới lớp phấn bùn che đậy, những con người mang tư tưởng nổi loạn đang trà trộn vào chính cái nôi của sự cuồng tín. Chúng đi như thể chưa từng rời đi, đi như thể cái giếng xương sâu hoắm kia chỉ là một giấc mơ tồi tệ, trong khi mỗi đứa đều giấu một lưỡi dao sắt sắc lẹm bên dưới lớp da ếch bên trong áo. Đêm nay, ngôi làng sẽ chứng kiến những đứa trẻ trở về, nhưng không phải để tế lễ, mà để quan sát cái cách mà những kẻ bôi phấn bùn đang tự giam mình trong chính sự dối trá của chúng.
A Vo dừng bước ngay bìa rừng, nheo mắt nhìn chằm chằm vào mặt A Két. Dưới thứ ánh sáng bợt bạt của vành xuyến vắt ngang trời, lớp phấn bùn trên da thịt thằng bé hiện lên không phải là những nét quệt thô kệch vội vã. Nó uốn lượn, sắc sảo và ma mị đến độ A Vo phải chép miệng. F Kio vẽ đẹp nhất. Bức tranh mà A Két đang diện quá đẹp, một thứ nghệ thuật hoang dại trồi lên từ bùn đất. Đó là thành quả của F Kio, kẻ luôn tìm kiếm sự hoàn mĩ từ những thứ bỏ đi.
Cậu hất cằm, ánh mắt xoáy thẳng vào F Kio:
- F Kio, cậu phải về làng, về tạo ra một giáo phái họa sĩ vẽ đẹp nhất thế giới.
Đám trẻ sững lại, hơi thở chìm vào tiếng lào xào của gió ngàn. F Kio chớp mắt, đôi tay lấm lem bột trắng khẽ xoa vào nhau. A Vo không đợi chúng thắc mắc, cậu ngồi xổm xuống, nhặt một nhánh cây khô vạch rẹt rẹt lên nền đất tơi xốp. Cậu dạy thêm các loại hoa văn khác, những hình thù mô phỏng dòng nước xiết, vệt chớp xé trời. Rất nhanh, nhánh cây chuyển hướng, A Vo dạy tới việc tạo hoa văn trên vải.
Cậu lôi từ trong thắt lưng ra một mớ nanh thú hoang và những túm lông chim rực rỡ, ném bịch xuống đất.
- Bùn phấn rồi sẽ trôi. Đầu tiên phải là dây buộc nhiều màu cuốn lên đầu, tiếp đó là dây buộc thành vòng cổ, vòng tay. Lý do là giết được thú thì lấy răng làm vòng, như thể chiến tích. Nhặt được lông chim hoặc giết được chim thì lấy lông làm mũ, chiến tích. Bọn người làng chuộng sự tôn sùng, cứ quẳng cho chúng thứ để tự huyễn hoặc về sức mạnh.
Cậu cầm một dải da ếch đã luộc mềm, kéo căng ra giữa hai bàn tay. Tiếng da cọ xát vào nhau kêu ràn rạt.
- Dây sẽ to bản dần.
Khóe môi A Vo nhếch lên một nụ cười ranh mãnh, cái vẻ ngây ngô của một đứa trẻ đã hoàn toàn bị lột sạch, thay vào đó là sự tinh quái của một kẻ đang tính toán ván cờ lớn. Cậu miêu tả tới các chức năng thực dụng che giấu bên dưới lớp vỏ bọc chiến tích. Thứ dây to bản này sẽ khiến mấy bà lão gọn người lại, những khối thịt nhão chùng không còn rũ rượi lôi thôi. Hoặc mấy gã thanh niên không còn chạy vắt vẻo với cái ở háng mỗi khi vác lao đuổi theo thú rừng.
- Sẽ gọi là áo quấn và khố.
Tiếng thì thầm của A Vo trôi vào khoảng không, sắc lẹm và dứt khoát. Cậu nhét lại dải da vào túi, đôi mắt rực lên nhìn về phía những mái nhà đá lố nhố dưới thung lũng, nơi những kẻ cuồng tín sắp sửa bị chính lòng kiêu hãnh của chúng trói buộc bằng những sợi dây nhiều màu.
F Kio co rúm người lại, những ngón tay vốn quen cầm cọ vẽ từ bùn phấn giờ đan chặt vào nhau, khớp xương trắng bệch. Nó lắc đầu nguầy nguậy, ánh mắt nhìn A Vo đầy vẻ cầu xin, sợ hãi. Làng đối với nó không còn là nhà, đó là hố sâu, là nơi nuốt chửng những linh hồn nhỏ bé.
A Vo tiến lại gần, đặt đôi bàn tay chai sạn vì mài sắt lên vai F Kio. Cậu không quát tháo, giọng trầm xuống, đều đặn như nhịp gõ của một chiếc dùi trống vào thành nồi đá.
- Nghe đây F Kio. Mày muốn cứu chúng nó dưới giếng thì mày không thể đứng ở đây được. Tao cần thông tin. Mày phải là họa sĩ, kẻ đi khắp các làng với đôi tay không bao giờ bôi bùn phấn. Mày hãy tìm những kẻ giống tao và mày, những đứa trẻ nhìn vào gương thấy sự trống rỗng chứ không thấy sự tôn thờ.
Cậu siết nhẹ vai nó, đôi mắt sắc lạnh nhìn thẳng vào đồng tử đang dao động của F Kio.
- Lũ trẻ lên bảy sẽ phải chết, đó là luật của cái giếng. Nhưng qua mùa đông này, lũ lính sẽ tản ra, tụi nó sẽ bắt đầu mùa săn vật tế mới. Chúng ta sẽ làm đệm, chúng ta sẽ rải xương mủn dưới đáy giếng cho những đứa trẻ rơi xuống không bị dập xương, không bị thương nặng. Nhưng đó chỉ là phần nổi. Việc của mày là làm cho cả cái làng này khao khát thứ quần áo đẹp đẽ hơn là lớp phấn bùn nhạt nhẽo kia. Khi chúng nó còn bận diện áo quấn, bận khố, bận đính lông chim lên mũ để khoe khoang, chúng nó sẽ quên mất việc phải tế lễ. Mày sẽ làm cho lễ hiến tế trở nên chậm lại, cho đến khi không còn ai nhớ đến cái giếng chết tiệt đó nữa.
A Vo lấy một thanh sắt nhỏ, gõ nhẹ vào dải da khố đang cầm trên tay.
- Màu vẽ chỉ là cái mặt nạ, F Kio ạ. Nhưng quần áo là thứ định hình nên con người. Khi bọn thanh niên biết mặc khố cho gọn, biết quấn áo cho sang, chúng nó sẽ bắt đầu biết xấu hổ khi phải làm những việc dã man. Mày về đó, không phải để vẽ tranh, mà để thay đổi cách chúng nó nhìn vào cơ thể mình. Đó mới là vũ khí mạnh nhất để trì hoãn bọn sát nhân.
F Kio ngước mắt lên, hơi thở dồn dập. Lời lẽ của A Vo không phải sự thuyết phục, nó là một bản kế hoạch tàn nhẫn và tỉ mỉ. Nó nhìn xuống đôi tay mình, rồi lại nhìn những bộ đồ da ếch đang khô dần trên giá. Sự sợ hãi trong lòng nó bắt đầu nhường chỗ cho một thứ tò mò kỳ quái: liệu cái lũ người làng cuồng tín kia sẽ trông như thế nào nếu được khoác lên mình thứ quần áo mà chính tay nó vẽ kiểu? Nó gật đầu, chậm chạp nhưng kiên định. A Vo mỉm cười, cái nụ cười không bao giờ lan tới ánh mắt, cậu biết, chiếc cầu nối từ cái hang vào trong ngôi làng đã được xây dựng.
Không khí trong hang đá quánh lại. Tiếng củi nổ lép bép không xua đi được cái lạnh lẽo vừa luồn qua sống lưng đám trẻ. Bọn chúng vừa mới lết ra khỏi cõi chết, những vết xước trên da thịt còn rỉ máu non, sự ám ảnh về đống xương mục và mùi tử khí vẫn còn in hằn trong cuống phổi, làm sao có thể trơ mắt nhìn F Kio bước lại vào cái miệng sói đó.
A Két nhảy cẫng lên, đá văng hòn sỏi lăn lóc dưới chân. Thằng bé ham chơi ngày nào giờ mang một ánh mắt cắn rứt, hai bàn tay xua xua vào không trung như cố xua đuổi cái kế hoạch điên rồ của A Vo.
- Không đi đâu hết. Chẳng ai phải về cái làng chó má ấy cả. Mất một đứa nào nữa thì tao thà chết dưới giếng còn hơn.
Nó thở hồng hộc, quay phắt mũi dao sắt nhắm thẳng ra hướng bìa rừng, gân cổ nổi lên đỏ lựng.
- Đêm nay tao với mày đi lấp cái giếng đó lại. Đá vôi ở đây thiếu gì. Lấp cho bằng phẳng, cho bọn nó hết chỗ ném người.
Bla và mấy đứa còn lại chớp mắt, dường như cái ý nghĩ bạo lực và trực diện ấy bám rễ ngay tức khắc vào tâm trí chúng. Sự hăng hái bùng lên như ngọn lửa rơm. Chúng tưởng tượng đến cảnh hòn đá tảng cuối cùng bịt kín miệng giếng, chấm dứt chuỗi ngày kinh hoàng của những vật tế.
A Vo ngồi bất động. Cậu không hùa theo, cũng chẳng quát mắng. Đôi mắt hắt bóng lửa đỏ rực ghim chặt vào khuôn mặt đang đỏ gay của A Két. Tiếng mài dao trên phiến đá lại vang lên, chậm rãi, ràn rạt cứa vào màng nhĩ, cắt đứt mạch ảo tưởng của cả bọn.
- Lấp giếng à? – A Vo nghiêng đầu, thổi phù lớp mạt sắt vương trên lưỡi dao – Rồi sao nữa? Mày lấp cái giếng này, sáng mai sẽ có một cái giếng khác được đào lên. Hoặc chúng nó chả cần tốn công đào.
Cậu đứng dậy, nhặt một cành củi đang cháy dở, quẳng mạnh vào hốc đá. Tàn tro bùng lên, bay tứ tung, rát rạt quệt qua mặt đám trẻ.
- Tụi mày nghĩ lũ người làng cần cái hố đó sao? Không. Tụi nó cần máu. Mày lấp chỗ này, tụi nó sẽ gom củi dựng cọc thiêu người giữa làng. Tụi nó sẽ tết dây thừng thành thòng lọng, treo cổ từng đứa lên những cái đại thụ quanh quảng trường. Tụi nó sẽ đưa ra bất cứ thứ gì tàn độc nhất mà cái đầu cuồng tín của tụi nó nghĩ ra được.
A Vo bước tới, nhặt con dao tự chế vừa được mài mỏng dính, mũi nhọn chĩa thẳng xuống đất.
- Cái giếng chỉ là công cụ. Mày không thể lấy đá lấp đi sự ngu muội của chúng nó. F Kio phải mang thứ khác về, để thay thế thứ mà chúng nó đang tôn thờ, để tự tay chúng nó vứt bỏ cái hủ tục ấy. Đó mới là cách chúng ta không mất thêm bất kỳ ai.
A Vo bước đến gần F Kio, đặt bàn tay rám nắng lên vai nó, cái siết tay nặng trĩu sức nặng của những tính toán. Ánh sáng của ngọn lửa bập bùng khiến đôi mắt cậu trở nên thâm trầm, nhìn thấu qua cả sự sợ hãi của đối phương.
- Nghe cho kỹ đây. Vẽ bùn phấn đẹp nhất, đó chính là đỉnh cao của thứ tín ngưỡng khốn kiếp mà chúng nó đang tôn thờ. Khi mày làm cho tụi nó mê mẩn thứ mày vẽ, khi mày đứng trên cao với tiếng nói của một bậc thầy, mày sẽ nắm lấy cái cổ họng của cả giáo phái này. Mày là kế hoạch dài hạn, còn tao và tụi nó, chúng tao sẽ là bóng ma dưới lòng đất.
A Vo nhìn sang A Két, rồi quét một vòng quanh những đứa trẻ đang co mình trong hang.
- Mỗi năm một mùa tế, bọn tao sẽ len lỏi vào giếng, lót đệm, rải xương, giữ cho những đứa trẻ rơi xuống không chết. Tụi nó sẽ sống, sẽ thoát ra, và tụi nó sẽ là người kế tiếp. Những người được cứu lại đi cứu người khác, cái vòng tròn này sẽ lan ra nhanh hơn cả vết dầu loang. Khi đó, làng sẽ có cái nhìn khác về quần áo, về cách bọn chúng bao bọc chính mình. Đến lúc đó, chúng ta đủ mạnh để chống lại.
Cậu dừng lại, hít một hơi dài, mùi nhựa cây và mùi đất đá ẩm hòa quyện trong lồng ngực. Năm năm. Một quãng thời gian đủ để những đứa trẻ vừa thoát chết vụt lớn thành những kẻ thanh niên cơ bắp, đủ để những vết sẹo lành lại và trở thành tấm giáp cứng cáp.
- Năm năm nữa. Lúc đó, chúng ta đều đã lớn. Khi trăng tròn của mùa tế lễ lần thứ năm, chúng ta sẽ tập hợp lại tại chính cái hang này. Không phải để trốn, không phải để lót đệm, mà là tổng tiến công.
A Vo rút con dao sắt, cắm phập xuống phiến đá phẳng giữa hang. Tiếng sắt chạm đá khô khốc nhưng vang dội.
- Lúc đó, cái làng này sẽ hiểu thế nào là sự sụp đổ của một niềm tin mục nát. Mày đi đi, F Kio. Hãy vẽ cho chúng nó thứ đẹp đẽ nhất, để rồi chính tay mày sẽ là kẻ bôi nhọ nó khi thời cơ đến.
Trong hang, chỉ còn lại tiếng thở đều của những kẻ vừa nhận lấy một vận mệnh mới. F Kio gật đầu, ánh mắt đã thôi run rẩy, nó cúi xuống gom những mẩu xương mài nhọn và mấy nắm bùn trắng, bước ra phía cửa hang, nơi con đường dẫn về ngôi làng đang chờ đợi một họa sĩ mang mầm mống nổi loạn.
Mùa đông tràn qua những vách núi đá vôi như một lưỡi dao băng giá. Bên ngoài, tuyết đổ từng mảng lớn phủ trắng xóa mặt đất, lấp đầy những khe nứt, biến vùng đất cấm thành một thế giới tĩnh lặng đến nghẹt thở. Nhưng trong hang, hơi ấm lan tỏa từ đống lửa không bao giờ tắt. Những tấm chăn nhồi cỏ khô và bông dại, cùng lớp da ếch thuộc kỹ, tạo thành những kén ngủ êm ái cho cả nhóm.