Xe dừng rồi lại đi, nhịp điệu của sự giam cầm được đong đếm bằng những bữa ăn khô khốc mà lũ lính ném vào qua khe cửa. Hai ngày trôi qua, A Vo chẳng buồn đụng đến miếng bánh lương khô nào. Rồi cánh cửa thùng gỗ kẽo kẹt mở ra, thêm một thằng nhóc nữa bị đẩy vào.
Cậu khoảng chừng bảy tuổi, trạc tuổi A Vo, đôi mắt sáng rực sự phấn khích đến ngây ngô. Thằng bé nhìn quanh, thấy A Vo đang co rúm trong góc, cậu chẳng hề tỏ ra sợ hãi mà ngược lại, còn cười toe toét.
- Tớ là A Két. Họ chọn tớ vì tớ không bao giờ chịu bôi cái lớp đất nhão đó lên mặt đấy!
A Vo ngước nhìn. Trên đôi vai trần trụi của thằng bé kia, lớp da láng mịn không chút vệt màu, giống hệt cậu. Cả hai đứa trẻ như hai kẻ lạc loài giữa cái thế giới cuồng tín ngoài kia.
- Cậu không thấy sợ à?
A Vo hỏi, giọng khô khốc.
A Két lắc đầu, nhảy cẫng lên trong cái không gian chật chội, mùi gỗ hắc vẫn quẩn quanh không dứt.
- Sợ gì chứ?
A Vo nhìn thằng nhóc, sự ngờ vực trong lòng lại càng trào dâng. Cậu không trả lời, chỉ lặng lẽ nhìn ra khe hở của thùng gỗ, nơi những vệt trắng của tuyết vẫn đang miệt mài che lấp mọi dấu vết của chốn cũ. Có lẽ, thằng nhóc này cũng giống như những người dân trong làng, đang say sưa trong một giấc mộng được vẽ ra bởi kẻ khác, một giấc mộng mà cái giá phải trả là chính sự tự do của linh hồn.
Cỗ xe thùng gỗ nghiến bánh trên nền đá dăm, tiếng lạo xạo vọng vào trong như lưỡi dao cào trên mặt cối. Không gian im lìm, ngoại trừ tiếng gió hú dài qua những khe nứt của vách đá dựng đứng hai bên đường. A Két không còn nhảy nhót, thằng bé co rúm lại nơi góc thùng, những ngón tay trắng bệch bấu chặt vào mép gỗ đến mức những khớp xương nổi lên rõ rệt.
Tiếng hét đầu tiên vang lên.
Nó mỏng manh, sắc lẹm, xé toạc lớp không khí đặc quánh mùi lưu huỳnh. Một tiếng hét thất thanh, hoảng loạn, rồi đột ngột bị cắt ngang. Không có tiếng vang vọng, chỉ có một khoảng lặng hụt hẫng, giống như âm thanh vừa rơi tõm vào một hố sâu không đáy. A Vo cảm thấy sống lưng mình lạnh toát, cậu nín thở, đếm nhịp đập của trái tim đang nhảy loạn trong lồng ngực.
Mười giây, hai mươi giây.
Vẫn là sự tĩnh lặng chết chóc đó. Không có tiếng động vật lộn, không có tiếng bước chân quay lại.
A Vo liếc nhìn A Két. Thằng bé đã tái mét, đôi mắt mở to dại đi, không còn chút phấn khích ngây ngô nào của vài giờ trước. A Vo siết chặt nắm tay, trong đầu cậu những bánh răng suy tính bắt đầu chuyển động. Cậu không thể cứ ngồi đây để đợi đến lượt mình. Cậu lách người về phía vách gỗ, dùng những ngón tay đầy màu vẽ thô ráp thăm dò các kẽ hở, tìm kiếm một điểm yếu của cấu trúc cỗ xe.
Chuyến xe dừng lại với một cú giật mạnh khiến cả hai chúi nhào. Cửa thùng gỗ không bị giật tung như trước, mà từ từ trượt lên với tiếng kim loại rít lên đầy ma sát. Ánh sáng xám xịt của vùng thung lũng lọt vào, phơi bày hiện trường trước mắt họ.
Đó là một tế đàn cổ xưa. Giữa một khoảng sân rộng, một cái giếng đá miệng rộng toang hoác như cái họng khổng lồ đang đợi chờ con mồi. Những cột kèo bằng đá xanh, bề mặt rỗ hoa vì phong hóa, đứng chơ vơ xung quanh như những ngón tay khẳng khiu vươn lên cầu khẩn bầu trời. Phía trên miệng giếng, hệ thống ròng rọc bằng sắt đen sì đã han gỉ trơ ra những mảng vảy, sợi xích to bằng bắp tay người lớn rủ xuống, lay động nhẹ theo từng cơn gió, phát ra tiếng leng keng khô khốc, đượm màu thời gian và sự rệu rã. Cái giếng từng có mái che.
Một lọn dây thừng cũ mục đung đưa nơi đầu xích. A Vo nheo mắt nhìn sâu vào miệng giếng. Dưới đó tối om, một màu đen đặc quánh như thể ánh sáng của vành xuyến bạc chẳng bao giờ có thể chạm tới nơi thâm cùng của mặt đất. Cậu biết, tiếng hét kia không phải bay mất vào không trung, mà đã nằm lại dưới đáy giếng kia rồi.
Xe ngựa khựng lại, tiếng bánh gỗ ngừng nghiến trên đá, để lại một khoảng lặng đặc quánh như thể không khí vừa bị rút cạn. A Vo dán mắt vào kẽ hở giữa hai tấm ván, luồng khí lạnh tràn vào mang theo mùi tanh nồng của ẩm mốc và bụi đá lâu đời. Ở góc thùng, A Két cuộn tròn như một con thú bị thương, hai hàm răng đánh vào nhau lập cập, đôi mắt nhắm nghiền như thể chỉ cần không nhìn thấy thì cái giếng kia sẽ không tồn tại.
A Vo ngửa mặt lên, tiếng cười của cậu bật ra, khô khốc và méo mó. Âm thanh ấy chênh chao trong không gian tế đàn, đâm xuyên qua sự im lìm đáng sợ của đám lính.
- Thả xuống giếng à? Các người chơi trò múc nước đấy à? Ta làm cái gầu, hay là cho thằng này làm cái gầu trước? A Két!
Đám lính đứng quanh miệng giếng khựng lại, vẻ mặt chúng đờ đẫn sau lớp phấn màu dày cộm, rồi bất ngờ, những cái miệng bợt bạt ấy nhếch lên, tạo thành những đường cong kỳ dị. Chúng bắt đầu cười, những tiếng cười khùng khục như tiếng nước sôi sùng sục trong nồi đất, không có chút gì là cảm xúc của con người. Tên đội trưởng, kẻ có khuôn mặt bị che khuất một nửa dưới lớp giáp sắt hoen rỉ, bước tới, tay lôi ra một sợi dây thừng, cứng như rễ cây khô.
Hắn tiến thẳng vào thùng xe, bàn tay to bè nắm lấy cổ áo A Két. Thằng bé, vốn đã kiệt quệ vì nỗi sợ, chẳng còn chút sức lực nào để kháng cự hay van xin. Cậu lịm đi, đầu gục xuống vai tên lính như một con búp bê đất bị đứt dây. A Vo đứng đó, đôi mắt nheo lại quan sát, nhịp tim cậu đập loạn nhịp trong lồng ngực nhưng gương mặt vẫn duy trì vẻ bất cần điên rồ. Cậu thầm cầu nguyện, bàn tay siết chặt lấy chiếc hộp vỏ cây giấu trong lớp áo, cảm nhận những đường vân sần sùi của gỗ như một chỗ dựa duy nhất.
Tên đội trưởng không ngần ngại, y quấn chặt sợi dây thừng quanh cổ tay khẳng khiu của A Két, thắt một nút thòng lọng đầy kinh nghiệm. Hắn kéo thằng bé ra khỏi thùng xe, mặc cho thân người A Két mềm nhũn, kéo lê trên mặt đất nện. Tiếng dây thừng ma sát với ròng rọc sắt vang lên, một âm thanh chói tai báo hiệu cho sự khởi đầu của một chuyến đi không lối thoát. A Vo dõi theo, hơi thở cậu trở nên nông và gấp. Cậu tính và giờ là đợi kết quả.
A Vo rướn người. Cậu cố giữ cho giọng mình nghe tự nhiên nhất, dẫu cổ họng đã khô khốc vì sợ hãi.
- Các anh thả nó xuống rồi em sẽ kéo lên nhé!
Gã đội trưởng không đáp, chỉ hừ một tiếng khô khốc rồi mắc sợi dây thừng vào cái ròng rọc hoen rỉ trên mái đá. Tiếng xích sắt kêu lên những nhịp ken két rợn người. Thân hình nhỏ bé của A Két mất hút vào miệng giếng đen ngòm, rồi sợi dây chùng lại. Chạm đáy. A Vo nín thở chờ đợi. Một thoáng im lặng bao trùm không gian vắng lặng của tế đàn, chẳng có tiếng hét nào, chỉ có tiếng gió lùa qua những cột đá như tiếng khóc than âm ỉ.
Không đợi gã lính ra lệnh, A Vo bất ngờ bật người, đôi chân trần nện mạnh lên mặt đất rồi nhảy phắt lên thành giếng. Hành động đột ngột khiến đám lính hơi chững lại, đôi mắt chúng đục ngầu như những viên đá cuội nhìn chằm chằm vào cậu.
Đúng lễ là lễ múc nước, rồi hiến tế, cũng là thả trẻ con vào cái gầu. Giờ thì ai cũng biết lễ là thế, nhưng không có gầu, chỉ cần ném từng đứa xuống. Và hôm nay thì khác.
- Đến lượt em! Các anh thả nhẹ thôi nhé! Trói một tay thôi, xong xuống tới nơi em cởi dây cho, anh thu dây cũng dễ.
A Vo nhoẻn miệng cười, một nụ cười mà cậu phải dồn hết những gì còn sót lại của sự tỉnh táo để vẽ lên gương mặt. Đám lính nhìn nhau, những đôi mắt vô hồn ấy thoáng hiện lên vẻ ngạc nhiên trước cái vẻ dũng cảm có phần kì quái của thằng nhóc. Chúng dường như hài lòng, gật gù như thể kẻ sắp chết biết điều lại là một ân huệ cuối cùng.
Gã đội trưởng vươn bàn tay to bè, sần sùi lên, nhưng thay vì chỉ trói một tay như A Vo gợi ý, gã dùng sợi dây thừng thô ráp quấn chặt cả hai cổ tay cậu, siết lại mạnh đến mức những ngón tay cậu co quắp lại. Gã lính không hề thương xót, móc sợi dây vào ròng rọc.