Cỏ dưới lưng nhung mềm, từng sợi vươn cao như muốn che chở cho vóc dáng nhỏ bé đang nằm dài, dõi mắt nhìn vành xuyến khổng lồ vắt ngang bầu trời. Vòng cung bạc ấy ồn ào, chiếm trọn vòm mắt, hòa vào những tầng mây mỏng manh đang lờ lững trôi.
Cậu nhớ đến những gã thương gia đi ngang qua vùng đất này hôm trước. Họ ngồi ở sân làng, giọng kể trầm thấp, đượm chút màu sắc của những chuyến đi xa tít tắp, nơi địa hình biến chuyển lạ kỳ.
- Tụi ta đã đứng bên con sông mùa xuân vĩnh cửu.
Một gã cất tiếng, ngón tay vẽ một đường dài trên mặt đất, nơi ánh sáng từ vành xuyến hắt xuống tạo thành một dải tối dịu mát, tách biệt khỏi cái nắng gắt đang thiêu đốt cả vùng bình nguyên.
- Ở đó không có mặt trời gay gắt, chỉ có cái bóng của vành xuyến đổ dài, một vùng bóng mát vĩnh hằng bao bọc lấy vạn vật. Trăm hoa cứ thế bung nở, cánh hoa đan xen vào nhau chẳng bao giờ tàn úa, như thể thời gian đã quên mất lối vào nơi đó. Người ta nói mùa màng ở đấy cứ tự nhiên mà trĩu hạt, những cánh đồng xanh mướt trải dài, thu hoạch không bao giờ dứt.
Triền đồi vắng lặng, chỉ có tiếng gió lùa qua những khóm cỏ dại lay động như những ngón tay nhỏ nhắn đang cố níu lấy chút hư không. Cái tĩnh lặng ấy chẳng kéo dài được lâu, bởi một giọng nói khàn đục, nghe như tiếng đá sỏi va vào nhau trong lòng suối cạn, bất ngờ xé toạc bầu không khí dịu dàng:
- A Vo! Về đi học!
Đám trẻ lớn hơn, chạy, với những bước chân đầy bùn phấn nện xuống mặt đất, ập đến từ phía sau. Chúng chẳng buồn nói thêm lời nào, những bàn tay thô kệch, vội vã bấu chặt lấy vai A Vo, lôi xệch cậu đi giữa cái triền dốc khô khốc. A Vo chẳng buồn phản kháng, bởi cậu biết cái định mệnh nghiệt ngã ấy luôn chờ chực sẵn ở cuối đường, cái ngôi nhà đá nằm trơ trọi như một khối ruỗng tàn.
Bên trong, thầy Avi đã đứng đó, sừng sững giữa bãi đất nện phủ đầy bụi phấn và những mớ cỏ dại bị giã nát cho đến khi chảy ra thứ nước sền sệt, đủ các sắc màu trải dài trên những phiến đá phẳng lì. Thầy Avi hất cái cằm đầy bụi màu về phía lũ trẻ, giọng gằn xuống như tiếng sấm nén trong cổ họng:
- Nhào màu cho kỹ vào.
A Vo liếc nhìn sang bên, nơi A Vuly đang ngồi tựa như một đóa hoa vừa chớm nở giữa đống bùn đất. Đôi bàn tay thon dài của cô bé lướt nhẹ, uyển chuyển trên lớp bột trắng mịn, phủ lên da thịt một lớp phấn mỏng và đều đến kinh ngạc. A Vuly trông đẹp lạ lùng, thứ vẻ đẹp của một bức tượng đất được chải chuốt tỉ mỉ, kiêu kỳ trong lớp hoa văn vẽ bằng chính nhựa cỏ.
Cậu cúi xuống nhìn hai tay mình, đầy những vệt màu loang lổ, cáu bẩn và khô khốc. Trong đầu cậu, những hình ảnh nhòe nhoẹt về những tấm vải sợi dệt mềm mại của một kiếp sống bỗng chốc ùa về, gợi lên khao khát về thứ gì đó kín đáo, riêng tư, thay vì lớp bùn đất nhão nhoét này.
- Thầy ơi, sao ngày nào cũng phải bôi cái thứ này lên người mãi vậy?
Thầy Avi quay ngoắt lại, đôi mắt híp tịt sau lớp bụi màu như muốn thiêu đốt kẻ dám phá vỡ sự tôn nghiêm của buổi học.
- Thế ngươi muốn phơi da thịt trần trụi ra cho gió và nắng táp à? Đây là cách để tồn tại, là hoa văn của sự sống, là thứ duy nhất phân biệt ngươi với đám thú hoang ngoài kia.
A Vo cúi gằm mặt, lầm bầm vào trong cái lớp đất đang bắt đầu kéo căng trên da, khô khốc và nứt nẻ.
- Nhưng con muốn thứ gì đó không phải là đất.
Thầy Avi nện mạnh cây gậy xuống mặt đất, bụi bay mù mịt, lấp đầy cả khoảng không chật chội.
- Câm miệng! Lo mà vẽ cái hoa văn đó lên vai đi. Vài ngày nữa là đến lễ, ngươi muốn mình là kẻ duy nhất chỉ có đất nâu trên người sao?
A Vo im bặt.
Chỉ còn hai ngày nữa là đến lễ Lập xuân, nhưng thay vì cái rét mướt cắt da, cả vùng dường như đang nín thở chờ đợi một điềm lành. Tuyết đã bắt đầu rơi, những cánh hoa tuyết li ti như bụi phấn trắng xóa bao phủ lấy mái nhà đá, làm dịu đi cái dáng vẻ thô kệch vốn có của ngôi làng. Mười lăm tên lính từ trên phố xuống, ánh mắt cười, vẻ mặt niềm nở đến lạ kỳ.
Chúng đứng giữa bãi đất trống, nhìn quanh rồi dừng lại ngay trước cửa nhà A Vo. Tiếng cười nói xôn xao dấy lên khắp làng, những gương mặt thường ngày lấm lem đất cát nay bỗng chốc rạng rỡ như vừa trút bỏ được gánh nặng nghìn cân. Cha mẹ A Vo cười đến nheo cả mắt, hai người vội vã nhét vào tay cậu đủ thứ bánh trái, thứ lương khô đặc quánh, nặng trĩu mà họ gọi là quà đi đường, thứ bánh mà A Vo đã ăn đến phát ngán, cứng như đá và mang cái vị béo ngậy khó cưỡng của mỡ động vật.
- Đi thôi, A Vo!
Mẹ cậu thốt lên, giọng lạc đi vì xúc động. A Vuly từ đám đông chen tới, cô bé đưa cho cậu một chiếc hộp nhỏ làm từ vỏ cây, bên trong là thứ bột trắng mịn nhất mà cô từng kỳ công nhào trộn.
- Giữ lấy, để lúc nào cũng rực rỡ như hôm nay, nghe không?
Đám lính tiến lại gần, vẻ cung kính của chúng dành cho A Vo khiến cậu cảm thấy một luồng ớn lạnh chạy dọc sống lưng. Cả làng đang vui, một niềm vui cuồng tín hiện lên trong ánh mắt trân trối nhìn theo cậu, như thể cậu không phải là một cậu bé, mà là một vật tế lễ sắp được đặt lên bàn thờ của thần linh nào đó.
A Vo bước theo đám lính, đôi chân nặng nề như đeo chì. Cậu liếc nhìn lại ngôi làng đang lấp lánh dưới màn tuyết, rồi nhìn cái hộp phấn trắng trong tay. Sự hồ hởi của đám đông, sự nôn nóng của cha mẹ, và cái cách đám lính nhìn cậu bằng thứ ánh mắt dán nhãn kẻ-được-chọn khiến lòng cậu dậy lên một nỗi nghi ngờ cay đắng.
- Chẳng lẽ họ không thấy mình đang bị dẫn đi à?
Cậu tự hỏi, rồi lại nhìn xuống những món bánh lương khô trong túi áo, thứ thức ăn khiến cậu nghẹn ứ nơi cổ họng. Có điều gì đó không ổn, một thứ "ngu đạo" âm thầm len lỏi qua từng lớp tuyết dày, thứ đang khiến cả làng này mỉm cười ngay cả khi cái lạnh của Lập xuân bắt đầu ăn mòn vào xương tủy.
A Vo vùng vẫy, nhưng những bàn tay lính tráng to bè như gọng kìm chẳng cho cậu lấy một khe hở để lách mình. Cánh cửa làng lùi xa, rồi những nếp nhà đá cũng biến mất sau màn tuyết mù mịt, trả lại cho con đường vắng lặng một sự tĩnh mịch đáng sợ. Cậu bị ném vào lòng chiếc xe thùng gỗ, thứ cỗ xe không tiếng máy nổ, không mùi xăng dầu quen thuộc, chỉ có mùi gỗ tươi hắc nồng xộc thẳng vào mũi mỗi khi bánh xe nghiến qua những tảng đá gồ ghề.
Xóc nảy. Cơn xóc như muốn xé toạc cái lớp đất khô khốc trên người A Vo, khiến da thịt cậu ngứa ngáy dữ dội.