Đội hình trực ca chiều hôm nay tại buồng Ngoại Cấp cứu gồm có Bác sĩ điều trị Trương Vân, Nội trú năm 3 Tôn Phượng Kiều, Tạ Văn Đạt và Lê Nam Tinh.
So với sự tự do, rảnh rỗi lang thang của Lê Nam Tinh, thì Tạ Văn Đạt có nhiều "đặc quyền" hơn. Vì là Thạc sĩ chính quy và được Trưởng khoa Đinh Trọng Hải trực tiếp chống lưng dẫn dắt, nên nhiều lúc ở phòng Cấp cứu, dù mang tiếng chỉ là bác sĩ nội trú học việc, nhưng Tạ Văn Đạt luôn được hưởng đặc quyền ưu tiên "chọn bệnh". Những ca nào dễ mổ, dễ kiếm chác kinh nghiệm thì hắn húp trọn, đẩy mấy ca tiểu phẫu nặn mủ, khâu da đầu đầy máu me cho người khác.
Các bác sĩ điều trị khác khi đến ca trực chung với hắn cũng chỉ nhắm mắt làm ngơ, "Vuốt mặt nể mũi" lãnh đạo. Hiện tại, Nam Tinh ở đây thuộc dạng đi ké theo Bác sĩ Trương. Gã chỉ đứng ngáp vặt, xem thử vận may có tốt để nhặt nhạnh, hôi của được ca cấp cứu nào khi nhóm của Tạ Văn Đạt đang kẹt tay bận rộn hay không.
Chỉ có điều, gã túc trực chôn chân ở sảnh suốt một tiếng rưỡi đồng hồ, ngoại trừ việc buôn dưa lê tán gẫu với mấy bà chị y tá ác ma, thì thực sự chẳng có việc mẹ gì để làm. Đời đúng là lúc ăn không hết, lúc lần chẳng ra!
"Ê Tiểu Tinh! Xe cứu thương vừa mới đưa đến một bệnh nhân bị trật khớp gối, có muốn đi mở mang tầm mắt xem bản lĩnh của 'Thánh thủ Cốt khoa' không?"
Đang lúc chán nản lướt điện thoại, Y tá Lan mỉm cười đi sát lại gần huých vai.
"Ý chị là... Trưởng khoa Từ Bồi Thần của khoa Chấn thương Chỉnh hình đích thân xuống đây á? Thật hay đùa thế? Một ca trật khớp tép riu, chẳng phải có bác sĩ trực Chỉnh hình của Cấp cứu lo rồi sao?" Nam Tinh trợn mắt.
Trưởng khoa Từ Bồi Thần của khoa Chấn thương Chỉnh hình là một báu vật, một "Đại quốc thủ" của Bệnh viện Số 2, với kỹ thuật nắn xương bảo tồn vang danh khắp thành phố Kim Tân! Chính nhờ có sự hiện diện của ông mà khoa Chấn thương luôn là một trong những khoa "Hot" hái ra tiền nhất của bệnh viện này.
Theo những thông tin giang hồ mà Nam Tinh hóng hớt được từ Đại Ca Thạch Sơn, Trưởng khoa Từ cực kỳ giỏi trong việc xử lý trật khớp và nắn xương gãy (Nắn chỉnh kín). Ngoại trừ những ca gãy nát xương phức tạp phải mổ kết hợp xương, còn lại những tình trạng di lệch thông thường, ông chẳng cần đợi nhìn phim X-quang, cứ thế dùng tay sờ nắn định vị rồi trực tiếp ra tay kéo nắn cái rụp vào khớp luôn! Đương nhiên, ông hiện giờ chỉ là Trưởng khoa ở viện này. Nhưng ở hai bệnh viện chuyên khoa Cơ Xương Khớp tuyến Trung ương khác, ông cũng là Cố vấn danh tiếng lẫy lừng đấy!
"Hôm nay cũng là gặp may thôi! Vừa nãy có một ca tai nạn máy dập đứt gân mô bàn tay, bác sĩ trực Cấp cứu của khoa Chấn thương đã dẫn bệnh nhân đẩy thẳng vào phòng phẫu thuật mổ vi phẫu rồi. Lại vô tình tối qua có một bệnh nhân gãy chân hình như là con của sếp lớn nào đó bạn Trưởng khoa Bích Trâmg nằm ở phòng bệnh trên lầu. Y tá vừa gọi điện lên Khoa Chấn thương báo có ca trật khớp dưới này, Sếp Từ nghe tin liền đích thân xuống tay làm luôn!" Y tá Lan giải thích.
"Ngon! Đây đúng là cơ hội ngàn vàng hiếm có, nhất định phải đi xem thử! Thủ pháp của Sếp Từ có xem bao nhiêu video trên mạng cũng không thấy đã bằng mắt thấy tai nghe!"
Vừa dứt lời, liền thấy Trưởng khoa Từ Bồi Thần bước thoăn thoắt từ thang máy trên lầu đi xuống. Nam Tinh không muốn lãng phí một giây nào, lập tức tiến lại gần đu bám.
Tạ Văn Đạt ở góc kia thấy động cũng nhanh nhảu chạy tới. Hắn liếc nhìn Nam Tinh một cái, ánh mắt lộ rõ vẻ chán ghét như nhìn thấy ruồi muỗi, nhưng cũng không thể nói gì giữa thanh thiên bạch nhật.
Nam Tinh cũng chẳng thèm quan tâm đến hắn. Sự xích mích với phe cánh của lão Đinh Trọng Hải chắc chắn sau này sẽ còn nhiều màn đâm chém tơi bời. Tất nhiên, đó là với điều kiện Nam Tinh có thể thuậnLan được duyệt biên chế ở lại bệnh viện. Bằng không, chưa đầy hai tháng nữa hết hạn nội trú gã đã phải cuốn gói xách vali ra đi, lúc đó có muốn xích mích đọ dao với Tạ Văn Đạt cũng chẳng còn cơ hội.
Bệnh nhân nằm trên băng ca là một thanh niên nam giới khoảng 30 tuổi, mặc bộ đồ thể thao chạy bộ bó sát và quần đùi, mồ hôi nhễ nhại, chân trái duỗi thẳng đơ, đầu gối sưng vù và biến dạng trông rất đáng sợ. Trên giường bệnh, tiếng thở của anh ta có chút dồn dập, hổn hển.
"Sếp Từ! Bệnh nhân chạy bộ bị ngã úp mặt dẫn đến trật khớp gối trái. Huyết áp đo được 80/60 mmHg, kiểm tra phần đầu không thấy có dấu hiệu chấn thương sọ não." Bé Trâm vội vàng cầm bảng theo dõi báo cáo sinh hiệu.
Từ Bồi Thần gật đầu, đi tới: "Cậu là người đam mê thể thao cường độ cao hay là vận động viên chuyên nghiệp?"
"Tôi... tôi là người đam mê chạy Marathon nghiệp dư thôi bác sĩ ạ. Tháng sau chẳng phải có giải Half-Marathon của thành phố sao? Nên trưa nay nắng nóng tôi vẫn cố ra công viên đang tập luyện ép thể lực." Bệnh nhân gượng gạo cắn răng trả lời, mồ hôi vã ra như tắm.
"Trưởng khoa Từ, huyết áp bệnh nhân tụt xuống 80/60... có phải do huyết áp thấp thứ phát dẫn đến ngất xỉu rồi té ngã trật khớp không ạ?" Tạ Văn Đạt tranh thủ mở mồm, tỏ vẻ nguy hiểm.
Lê Nam Tinh đứng bên cạnh đảo mắt khinh bỉ. Cái thằng vô dụng này định tranh công thể hiện kiến thức Nội khoa đấy à? Nhưng mà làm ơn múa mép thì có trình độ một chút được không? Bệnh nhân tỉnh bơ thế kia mà ngất xỉu gì?
"Cậu có ý kiến phản biện khác sao?" Nhận ra cái lườm khinh bỉ của Nam Tinh, Từ Bồi Thần đang bắt đầu sờ nắn đầu gối trái của bệnh nhân, mỉm cười ngước lên hỏi.
"Dạ, thưa Sếp Từ. Thông thường nhịp tim và huyết áp cơ bản của những người đam mê thể thao sức bền (như Marathon) đều duy trì ở mức khá thấp so với người bình thường (Nhịp tim có thể 50 l/p, Huyết áp 90/60). Kết hợp với vóc dáng săn chắc, cơ bắp và lượng mồ hôi đầm đìa đổ ra như tắm trên người bệnh nhân hiện tại... Em cho rằng đây đơn thuần là tụt huyết áp do MẤT NƯỚC (Dehydration) trong quá trình vận động mạnh dưới trời nóng, chứ không phải ngất xỉu do bệnh lý ạ." Nam Tinh dõng dạc phản biện.
Tạ Văn Đạt nghe vậy thì cứng họng, cảm thấy hai má mình nóng bừng như bị tát. Mẹ kiếp! Sao mình lại há miệng phạm phải cái sai lầm suy luận bệnh lý sơ đẳng thế này chứ? Quan trọng nhất là còn bị thằng khốn Lê Nam Tinh chọc quê mất mặt ngay trước mặt Sếp lớn tuyến trên!
"Tụt huyết áp do mất nước? Không thể nào! Hôm nay tôi mới chạy có 5 cây số khởi động, cũng uống hai chai nước khoáng rồi, còn ăn thêm hai miếng gel năng lượng..." Bệnh nhân nghe vậy thì thắc mắc, nhăn mặt định phân bua.
Nhưng lời anh ta mới nói được một nửa... Hai bàn tay răn reo của Trưởng khoa Từ Bồi Thần đang đặt hờ trên đầu gối anh ta bỗng dưng dùng lực ấn miết một cái cực mạnh!
RẮC! Chỉ nghe một tiếng xương khớp kêu giòn rã vang lên, phần xương mâm chày bị trật lòi ra ngoài đã trượt ngoạn mục về đúng vị trí ổ khớp gối!
Thật sự quá lợi hại! Nhanh như điện xẹt! Lê Nam Tinh đứng nhìn chằm chằm không rời mắt, há hốc mồm. Rõ ràng gã thấy Trưởng khoa Từ chỉ xoa nắn sờ nhẹ vài cái quanh xương bánh chè để đánh lạc hướng sự chú ý của bệnh nhân, sau đó không báo trước, một đẩy một kéo dùng lực dứt khoát là xong xuôi! Không hề có một tiếng la hét đau đớn nào kịp thoát ra khỏi miệng bệnh nhân!
"Y tá, mang nẹp cố định xương bánh chè vào cho bệnh nhân. Sau đó đẩy đi chụp X-quang kiểm tra lại khe khớp, đồng thời lấy máu kiểm tra tình trạng điện giải mất nước. Nếu chỉ số sụt giảm nghiêm trọng thì tiến hành lập đường truyền tĩnh mạch bù dịch."
Từ Bồi Thần phủi tay, quay sang bệnh nhân dặn dò: "Chàng trai trẻ, tôi khuyên cậu sau đợt chấn thương này tốt nhất nên đi kiểm tra đo điện tâm đồ gắng sức kỹ lại. Chạy Marathon dù đang là trào lưu thời thượng, nhưng với những người không chuyên nghiệp như chúng ta, nó gây áp lực rất tàn khốc cho hệ tim mạch và xương khớp. Dù cậu có đam mê đến đâu, trước mỗi buổi tập cũng phải chuẩn bị khởi động kỹ lưỡng, không chỉ là khởi động gân cốt, mà là chuẩn bị thể lực cho chính tim phổi của mình!"
"Dạ! Cháu cảm ơn bác sĩ nhiều lắm ạ! Cháu chưa kịp thấy đau là nó đã vào khớp rồi!" Bệnh nhân toát mồ hôi lạnh, chắp tay cảm tạ.
"Sếp Từ! Thủ pháp của ngài quả thực là tuyệt đỉnh võ học! Hồi em đi thực tập ở khoa Chấn thương Chỉnh hình, đứng xem mấy anh nội trú nắn xương toát cả mồ hôi hột mà không vô khớp, giờ nhìn ngài làm mãi mà không thấy chán!" Nam Tinh lại giở thói nịnh bọt chân thật.
"Lợi hại gì đâu cậu bé. Gân cốt con người nó có quy luật nương tựa vào nhau, tôi sờ tiếp xúc nhiều nên quen tay, cảm nhận được thôi." Từ Bồi Thần rửa tay, cười hiền từ. "Các cậu làm ở Cấp cứu bình thường cũng nên nắm vững một vài kỹ thuật Nắn chỉnh hình cơ bản. Tuy nó là một khoa riêng biệt, nhưng rễ của nó cũng là một nhánh của Ngoại khoa. Những ca trật khớp đơn giản thế này, các cậu hoàn toàn có thể tự nắn xử lý trực tiếp tại phòng Cấp cứu mà không cần réo gọi chúng tôi!"
"Sếp Từ ơi... em mà có được cái 'Bàn tay vàng' này của ngài thì quý hóa quá! Bọn em mà ra tay thì chỉ có gồng mình kéo rách cả gân, làm khổ bệnh nhân gào thét thôi! Như thao tác nắn đòn bẩy vừa rồi của ngài, em nhìn thì em biết cái nguyên lý vật lý đấy, nhưng nếu thả vào tay em làm là... hỏng bét gãy xương ngay!" Nam Tinh gãi đầu cười khổ.
Trưởng khoa Từ lắc đầu: "Ai chẳng đi từ con số không, làm gì có bác sĩ nào đẻ ra đã là thiên tài nắn xương? Chỉ là các cậu bình thường không để tâm, không muốn vọc tay nghiên cứu sâu về mảng Cơ xương khớp này thôi. Y học hiện đại ngày càng chia nhỏ khoa phòng, có lợi cho việc đào tạo bác sĩ chuyên sâu... gọi là 'Chuyên tinh' đấy! Nhưng... một số bệnh cấp cứu ngoại khoa đơn giản hoàn toàn không cần lãng phí quá nhiều thời gian chờ đợi hội chẩn như vậy. Đó là sự lãng phí nguồn lực vàng của bệnh viện!"
Ông già chắp tay sau lưng thở dài: "Bác sĩ Ngoại khoa mấy năm nay... hoàn toàn khác với cái thời gian khổ của chúng tôi. Lứa trẻ các cậu bây giờ... hình như rời xa máy móc X-quang, MRI là không biết sờ nắn khám bệnh bằng tay nữa rồi! Tôi đi đây, nếu bệnh nhân chụp phim về có dấu hiệu mẻ sụn mâm chày gì thì gọi lại cho tôi."
Lê Nam Tinh đứng im, không dám nịnh hót như thói quen nữa. Gã biết rõ Trưởng khoa Từ cảm thán xót xa từ tận đáy lòng. Nhưng ông nói cũng không sai, bác sĩ trẻ bây giờ quả thực khá lười biếng và ỷ lại phụ thuộc vào thiết bị hình ảnh để "đọc phim phán bệnh", ngay cả bản thân gã cũng mắc cái bệnh đó!
Một phần là vì máy móc cung cấp số liệu rõ ràng giúp chẩn đoán chính xác tuyệt đối, không sợ mổ nhầm. Phần khác... là để lỡ có xảy ra tai biến, tranh chấp y tế đền tiền, thì còn có bằng chứng Cận lâm sàng rõ ràng để đưa ra Tòa cãi lại luật sư. Nếu không, chỉ nói mồm "Bàn tay tôi sờ thấy bệnh" thì ai mà tin được?
"Haizz... thật ngưỡng mộ tay nghề 'Nắn xương' của Sếp Từ. Đừng nói là ở cái thành phố Kim Tân này, mà cái kỹ năng đó đem đi tranh tài trên phạm vi cả nước cũng thừa sức có chỗ đứng ở ghế Ban Giám khảo đấy!" Y tá Lan đứng cạnh chép miệng.
"Chị Lan đừng cảm thán nữa. Đi làm việc thôi! Tạ Văn Đạt lủi đi đâu mất rồi? Thôi, cái ca trật khớp này chưa xuất viện, tạm thời tôi nhận quản lý hồ sơ theo dõi cho." Nam Tinh xắn tay áo.
Gã quay đầu nhìn lại quanh sảnh. Đúng là thế thật! Tạ Văn Đạt đã nhục nhã lỉnh đi tiếp đón ca khác từ lúc nào. Đúng là đồ láu cá, thấy xong việc hôi của không được, lại còn bị chê dốt là chuồn ngay!
Nam Tinh đi tới lấy một chiếc chăn mỏng đắp cho bệnh nhân đang nằm lạnh run trên băng ca. Ca chấn thương trật khớp đã nắn xong này không cần đẩy đi cấp cứu gấp, nên cũng không thể tranh giành đường ưu tiên để đi chụp X-quang ngay được, đành nằm chờ xếp lốt.
Chỉ là khi đắp chăn chạm vào vai, gã vô tình nhận thấy nhiệt độ cơ thể bệnh nhân có vẻ hơi nóng ran tỏa ra hầm hập. Tuy nhiên, gã cũng không quá để ý suy nghĩ sâu xa. Dù sao người ta cũng vừa tập chạy bộ đường dài ép xung xong, lại còn bị mất nước, cơ bắp sinh nhiệt tăng lên là chuyện sinh lý bình thường của dân thể thao!
🏥 Góc Kiến Thức Y Khoa
Nắn chỉnh kín (Closed Reduction): Là kỹ thuật cốt lõi của chuyên khoa Chấn thương Chỉnh hình, đặc biệt là với các ca trật khớp (Dislocation). Thay vì mổ phanh ổ khớp để xếp xương lại, bác sĩ dùng bàn tay và lực đòn bẩy vật lý để kéo - nắn chỏm xương trượt lại vào ổ khớp ban đầu. Kỹ thuật này đòi hỏi bác sĩ phải có lực tay cực mạnh, thao tác chớp nhoáng khi cơ bắp bệnh nhân chưa kịp gồng cứng chống lại cơn đau (như thao tác phân tâm của Trưởng khoa Từ).
Trật khớp gối (Knee Dislocation): Đây là một chấn thương cực kỳ hiếm gặp nhưng siêu nghiêm trọng trong thể thao (do khớp gối rất vững chắc). Khác với trật xương bánh chè (Patellar dislocation), trật khớp gối thực sự là xương đùi bị trượt hoàn toàn khỏi xương chày, thường đi kèm đứt đa dây chằng (Chéo trước, chéo sau) và nguy cơ kẹp đứt động mạch khoeo gây hoại tử chân. Do đó, sau khi nắn vào khớp, bắt buộc phải chụp MRI hoặc siêu âm mạch máu để kiểm tra biến chứng.
Ngất xỉu (Syncope) ở Vận động viên: Bác sĩ Tạ Văn Đạt sai lầm khi áp dụng "Huyết áp thấp" của người bình thường sang VĐV. VĐV sức bền thường có "Nhịp tim chậm thể thao" (Athlete's heart) và huyết áp tâm thu 90 là bình thường. Sự sụt giảm huyết áp còn 80/60 ở ca này điển hình là do mất nước + giãn mạch do tập nóng, chứ không phải là bệnh lý Tim mạch gây ngất xỉu.