Mười một giờ đêm, tầng hai mươi lăm của Thiên Vũ Capital chỉ còn ánh đèn màn hình hắt lên trần văn phòng Hà Diễm My. Cô đã tắt đèn trần từ lâu để mắt đỡ mỏi khi nhìn vào những cột số dịch chuyển trên ba màn hình đặt cạnh nhau.
Ban đầu, tất cả chỉ là một linh cảm. Bài viết bôi nhọ Lâm Thư Vy trên diễn đàn tài chính hai tuần trước dùng những cụm từ quá chuyên môn để có thể là sản phẩm của một cây bút tự do vô danh — "chiết xuất gen không kiểm định", "rủi ro sinh học chưa công bố". Bằng kinh nghiệm nghề nghiệp, Diễm My nhận ra mùi của một chiến dịch được dàn dựng, không phải cơn giận dữ ngẫu nhiên của công chúng.
Cô lần theo dấu vết IP đăng bài, rồi đến tài khoản ngân hàng đã trả phí cho nhóm "chuyên gia truyền thông" đứng sau nó — một công ty bình phong đăng ký ở Hong Kong, mang cái tên nghe vô thưởng vô phạt: Meadow Bright Consulting. Dòng tiền đổ vào từ một quỹ tín thác gia đình, và tên của quỹ tín thác ấy khiến ngón tay Diễm My khựng lại trên bàn phím.
Nó trùng với một trong những cổ đông vừa ký vào đề xuất loại Đường Thiên Vũ khỏi ủy ban chiến lược của ban điều hành cải tổ.
Cô kéo bảng Excel sang, đối chiếu danh sách cổ đông phản đối với các pháp nhân trung gian mà đội kiểm toán nội bộ từng gắn cờ nhưng chưa thể điều tra sâu vì thiếu bằng chứng liên đới. Ba cái tên khớp nhau. Không phải trùng hợp — quá đều, quá sạch, như thể có người đã dọn sẵn đường đi để không ai lần ra được nếu chỉ nhìn thoáng qua.
Diễm My mở thêm một tab, tìm hồ sơ giao dịch cổ phần Vertex Agritech trong ba tháng gần nhất. Một trong ba pháp nhân trung gian ấy từng nhận khoản chuyển nhượng cổ phần ưu đãi từ chính công ty của Lâm Chính Nam, ký trước ngày chiến dịch bôi nhọ nổ ra đúng mười ngày.
Cô ngồi thẳng lưng, tim đập nhanh hơn mức cô muốn thừa nhận.
Đây không còn là chuyện Vertex Agritech tấn công từ bên ngoài, cũng không chỉ là chuyện vài cổ đông bất mãn muốn đẩy Đường Thiên Vũ ra khỏi ban điều hành cải tổ. Hai dòng tiền, hai mục đích tưởng như tách biệt, lại chảy về cùng một cái két.
Có người bên trong Thiên Vũ Capital đã bắt tay với Vertex. Không phải một vụ rò rỉ thông tin tình cờ, mà là một sự sắp đặt có chủ đích, đủ lâu để giăng thành lưới.
Diễm My chụp lại từng màn hình, lưu vào một thư mục mã hóa riêng, tay hơi run khi gõ mật khẩu. Cô nhìn đồng hồ ở góc màn hình — gần một giờ sáng — rồi nhìn sang chiếc điện thoại đang tối đen bên cạnh bàn phím.
Cô chưa biết nên gọi cho ai trước. Đường Thiên Vũ, người đang mang trên vai cả cuộc bỏ phiếu sắp tới. Hay Lâm Thư Vy, người mà tấm lưới này, suy cho cùng, đang siết quanh.
Phòng họp nhỏ ở góc tầng hai mươi lăm không có tên trên sơ đồ tổng, chỉ có một mã số và ổ khóa vân tay dành riêng cho ba người từng ký hợp đồng bảo mật cấp cao nhất. Diễm My chọn nơi này vì một lý do đơn giản: không camera nội bộ, không micro hội nghị tự động ghi âm.
Lâm Thư Vy đến sau cùng, tóc còn vương hơi sương đêm biển vì vừa rời Viện. Cô nhìn Đường Thiên Vũ ngồi bên kia bàn, vai áo hơi nhàu, và nhận ra khoảng cách ba tuần qua giữa họ vẫn còn nguyên, chưa được vá.
Hà Diễm My không phí thời gian chào hỏi. Cô đặt máy tính bảng xuống giữa bàn, xoay màn hình về phía cả hai.
"Tôi sẽ nói ngắn gọn," cô nói, giọng đều đến mức lạnh. "Ba pháp nhân trung gian đứng sau chiến dịch bôi nhọ Thư Vy trùng khớp với ba cổ đông vừa ký đề xuất loại anh khỏi ủy ban chiến lược của ban điều hành cải tổ. Và một trong số đó đã nhận cổ phần ưu đãi từ công ty của Lâm Chính Nam, mười ngày trước khi bài viết đầu tiên xuất hiện."
Thư Vy im lặng nhìn những đường kẻ nối các cái tên trên màn hình, như nhìn một bản đồ rễ cây bị ai đó cắt ngang bằng dao rồi cố tình sắp đặt để trông như tự nhiên mục ruỗng.
"Có người trong quỹ đã bắt tay với Vertex," cô nói. Không phải một câu hỏi.
"Đủ lâu để dựng thành lưới," Diễm My gật đầu. "Không phải rò rỉ ngẫu nhiên."
Thiên Vũ cầm lấy máy tính bảng, lướt qua từng slide bằng ánh mắt của người từng đọc hàng nghìn bản cáo bạch. Nhưng lần này, ngón tay anh dừng lại lâu hơn ở dòng tên quỹ tín thác gia đình.
"Tôi biết cái tên này," anh nói khẽ. "Nó từng bỏ phiếu ủng hộ tôi suốt hai năm liền."
"Giờ thì không," Diễm My đáp. "Người ta không cần trung thành khi đã mua được sợ hãi."
Căn phòng im đi một lúc, chỉ còn tiếng điều hòa rì rì. Thư Vy nhìn sang Thiên Vũ, thấy trong mắt anh không phải sự hoảng loạn của kẻ sắp mất ghế, mà là dáng vẻ của một người đang tính lại từng viên gạch dưới chân mình, xem viên nào đã mục từ trước khi anh kịp nhận ra.
"Anh nghĩ mình còn giữ được bao nhiêu phiếu chắc chắn?" cô hỏi. Giọng cô không còn gai góc như đêm phát hiện hồ sơ, mà là giọng của một đồng minh cần con số thật.
"Chưa đủ để yên tâm," Thiên Vũ thừa nhận.
Đó là lần đầu tiên anh nói thẳng với cô một điều bất lợi mà không tìm cách bọc nó trong bất kỳ lớp trấn an nào.
Thư Vy cảm thấy điều gì đó trong lồng ngực nới lỏng, dù tình huống trước mắt xấu hơn mọi thứ cô từng hình dung. Không phải vì mối nguy đã giảm đi, mà vì lần này, anh không giấu cô mức độ của nó.
Diễm My nhìn cả hai, rồi khép máy tính bảng lại.
"Ba chúng ta," cô nói, "từ giờ không còn là ba đường thẳng song song nữa. Nếu muốn đi qua cuộc bỏ phiếu loại anh khỏi ủy ban chiến lược, chúng ta phải là một đội."
Thư Vy gật đầu, không nói gì thêm. Nhưng bàn tay cô đặt lên mặt bàn, gần bàn tay Thiên Vũ hơn một chút so với mọi khi.
Đèn flash nổ liên hồi như một cơn mưa đá trắng khi Lâm Chính Nam bước vào phòng họp báo tầng ba khách sạn Nam Long. Comple xám tro, cà vạt màu rượu vang, dáng đi chậm rãi của một người quen được chờ đợi. Anh ta không vội ngồi xuống ghế chủ tọa, mà dừng lại vài giây trước dãy ống kính, để các nhiếp ảnh gia kịp bắt trọn khuôn mặt điềm tĩnh đến gần như đau khổ — biểu cảm anh ta đã tập trước gương không dưới mười lần.
"Tôi đứng đây," Chính Nam nói, giọng trầm và chậm, "không phải để tấn công ai, mà vì trách nhiệm với sự thật khoa học."
Trên màn hình sau lưng anh ta hiện lên một trang tài liệu ố vàng, con dấu đỏ mờ nhòe, bên góc có dòng chữ viết tay nguệch ngoạc: Dự án lai tạo giống chịu mặn — hợp tác song phương, 1998. Ống kính máy quay lập tức siết cận vào cái tên được khoanh tròn bằng bút chì đỏ: một cái tên nước ngoài, thuộc về một tổ chức nghiên cứu từng nhận tài trợ từ chính phủ nước khác.
"Đây là hồ sơ gốc mà gia đình tôi lưu giữ suốt hai mươi năm," Chính Nam tiếp tục, tay đặt nhẹ lên tập giấy như đặt lên một vật chứng thiêng liêng. "Nó cho thấy nguồn gen ban đầu của giống lúa chịu mặn không hoàn toàn xuất phát từ nghiên cứu độc lập của bà Lâm Thanh Hà, mà có sự tham gia của một bên thứ ba nước ngoài. Tôi không nói ai sai ai đúng. Tôi chỉ đặt câu hỏi: công trình mà cô Lâm Thư Vy đang thừa hưởng và thương mại hóa liệu có thực sự thuộc về gia tộc Lâm, hay đã âm thầm mang một phần sở hữu trí tuệ chưa từng được công bố?"
Anh ta ngừng lại đúng nhịp, đủ để câu hỏi rơi vào khoảng lặng của căn phòng rồi bung ra thành tiếng xì xào.
Một phóng viên trẻ giơ tay, giọng gấp gáp: "Ông có bằng chứng nào cho thấy đây là hành vi cố ý che giấu không?"
"Tôi không kết luận," Chính Nam đáp, khóe môi nhếch lên rất khẽ — thứ nụ cười của người đã tính trước từng câu trả lời. "Tôi chỉ công bố những gì mình có, và để công luận cùng các cơ quan chức năng tự đánh giá. Khoa học cần minh bạch. Nếu công trình ấy trong sạch, sự thật sẽ tự bảo vệ nó."
Anh ta gập tập hồ sơ lại, chậm rãi, như thể vừa làm một việc đau lòng nhưng bắt buộc.
Chưa đầy hai mươi phút sau, đoạn video được cắt thành clip ba mươi giây đã lan khắp các nền tảng. Hashtag #NguồnGốcGiốngLúaChịuMặn nhảy lên top thịnh hành, kéo theo hàng nghìn bình luận nghi hoặc, chế giễu, cả những bài phân tích "vạch trần" chắp vá từ vài dòng chú thích mơ hồ trong bản scan nhòe mờ. Không ai kiểm chứng con dấu. Không ai hỏi vì sao tài liệu chỉ được công bố nửa trang, cắt đúng ở phần cần được nhìn thấy và che đúng phần cần bị bỏ qua.
Chính Nam rời bục phát biểu giữa tiếng báo giới gọi tên dồn dập, gương mặt vẫn giữ nguyên vẻ nặng lòng đã diễn từ đầu. Chỉ khi bước vào thang máy riêng, cửa khép lại, khóe miệng anh ta mới thả lỏng thành một đường cong hài lòng, lạnh và chắc như một nước cờ vừa đặt đúng ô.
Điện thoại rung lên trong túi áo khoác đúng lúc Lâm Thư Vy đang cúi xuống kiểm tra độ ẩm ở luống lai tạo thứ ba. Tin nhắn từ trợ lý phòng truyền thông của Viện, kèm một đường link. Cô mở ra. Khuôn mặt Lâm Chính Nam hiện lên giữa rừng ống kính; giọng nói trầm, chậm của anh ta vọng ra từ chiếc loa nhỏ, như một thứ độc dược được rót từng giọt.
...liệu có thực sự thuộc về gia tộc Lâm, hay đã âm thầm mang một phần sở hữu trí tuệ chưa từng được công bố...
Ngón tay cô siết chặt quanh vỏ điện thoại. Có một khoảnh khắc — chỉ một khoảnh khắc — cả nhà kính như nghiêng đi. Ánh đèn huỳnh quang trên đầu bỗng chói gắt quá mức, mùi đất ẩm nồng lên đến buồn nôn. Cô nghĩ đến cuốn sổ tay của mẹ, đến những đêm Lâm Thanh Hà cặm cụi ghi chép dưới ngọn đèn dầu ở trang trại cũ, đến việc tất cả những điều ấy giờ đây có thể bị vo lại trong một cái tên nước ngoài khoanh tròn bằng bút chì đỏ.
Nhưng chỉ một khoảnh khắc thôi.
Cô đặt điện thoại xuống bàn thao tác, hít vào một hơi dài mùi lá non và nước muối loãng, rồi gọi cho Đường Thiên Vũ.
Anh đến nhà kính chưa đầy bốn mươi phút sau, áo vest vẫn còn nếp gấp của cuộc họp ban điều hành cải tổ đang bỏ dở, tóc hơi rối như vừa băng qua gió biển. Không hỏi han thừa thãi, anh đứng đối diện cô qua chiếc bàn kính. Ánh đèn hắt lên gò má, làm những đường nét sắc lạnh thường ngày dịu xuống.
"Em xem rồi," anh nói. Không phải một câu hỏi.
"Rồi." Giọng cô phẳng lặng đến chính cô cũng ngạc nhiên. "Tài liệu đó là thật. Mẹ em từng có một giai đoạn hợp tác trao đổi giống với viện nghiên cứu nước ngoài, nhưng đó là trao đổi mẫu gen công khai, có biên bản song phương, không phải chiếm đoạt. Lâm Chính Nam chỉ cắt đúng nửa trang cần cắt."
"Vậy nửa trang còn lại đâu?"
"Trong kho lưu trữ của Viện. Giáo sư Tống Ninh giữ bản sao đầy đủ." Cô ngẩng lên nhìn anh. "Nhưng nếu em đưa bằng chứng lên mạng ngay bây giờ, nó sẽ chìm trong đám đông đã chọn sẵn điều họ muốn tin. Không ai còn chờ sự thật nữa. Họ chỉ chờ xem em phản ứng thế nào."
Đường Thiên Vũ im lặng một lúc, ngón tay gõ nhẹ lên mặt kính — nhịp điệu cô đã quen, dấu hiệu cho thấy anh đang tính toán.
"Hội nghị nông nghiệp quốc tế tuần sau," anh nói. "Lâm Chính Nam cũng có tên trong danh sách khách mời, với tư cách nhà tài trợ."
"Em biết." Cô nhìn ra khoảng tối phía cửa kính, nơi sóng biển vẫn vỗ đều ngoài kia, dửng dưng trước những đám cháy đang bùng lên trên các trang mạng. "Em sẽ không nộp một bản cải chính để người ta xé lẻ từng câu. Em sẽ đứng lên nói ngay tại đó, trước tất cả những người đang chờ xem em sụp đổ."
"Công khai đối chất." Anh nhìn cô, không phải để ngăn cản, mà như đang đo lại một thứ gì đó vừa lớn lên trong cô. "Em chắc không?"
"Đất không phản bội ai," cô nói khẽ, gần như tự nhủ với chính mình hơn là với anh. "Chỉ có kẻ sợ sự thật mới vội nhổ nó lên giữa chừng."
Ngoài kia, sóng vẫn vỗ, chậm rãi và không hề nao núng.