Đường bậc thang đá dẫn lên Am Tiên dài hơn Nam tưởng, mỗi đoạn lại có chỗ nghỉ chân với ghế đá kê dưới bóng cây. Cả nhóm đi chậm, vừa leo vừa quan sát, Khánh Vân liên tục dừng lại chụp ảnh những tảng đá hai bên đường, có tảng khắc chữ, có tảng chỉ nhẵn bóng vì người qua lại chạm tay quá nhiều lần.
Lên đến khu vực miếu thờ, không gian mở ra thoáng đãng hơn hẳn đoạn đường mòn phía dưới. Mái miếu cong nhẹ, khói hương nghi ngút từ mấy bát nhang đặt trước cửa, người ra vào khấn vái đều đặn, không ai để ý đến bốn người khách lạ đang đứng nhìn quanh.
"Đây là Am Tiên." Chú Quân nói, giọng chừng mực. "Khu vực chính người ta hay nhắc đến khi nói về Núi Nưa."
Đồng nhìn quanh, tay chống hông thở dốc sau đoạn leo dài. "Vậy giờ tính sao? Cả bốn đứa cứ đi vòng vòng chỗ này chắc cũng chả tìm ra gì thêm."
"Chia ra thì hơn." Nam đề xuất, mắt lướt qua khu vực miếu, rồi nhìn xuống phía những hàng quán nằm rải rác gần đó. "Tôi với chú Quân tìm người trông coi di tích, xem bia đá với tài liệu chính thức. Còn hai người," anh nhìn sang Đồng và Khánh Vân, "xuống dưới hỏi chuyện người dân, may ra biết được gì thêm ngoài sách vở."
"Được đấy." Khánh Vân gật đầu ngay. "Kiểu gì người bán hàng lâu năm ở đây cũng biết chuyện hay hơn mấy tấm biển giới thiệu."
Đồng nhún vai, không phản đối. "Vậy chiều tối gặp lại chỗ này nhé."
Nhóm tách ra, Đồng và Khánh Vân đi ngược xuống phía những bậc thang thấp hơn, còn Nam theo chú Quân tiến về phía dãy nhà nhỏ nằm cạnh miếu, nơi treo tấm biển "Ban quản lý di tích".
Người trông coi là một ông chừng ngoài năm mươi, mặc áo sơ mi bạc màu, đang ngồi ghi chép gì đó trong cuốn sổ dày trên bàn. Nghe chú Quân trình bày, ông gật đầu, đứng dậy dẫn hai người ra khu trưng bày phía sau, nơi đặt vài tấm bia đá cùng một số hiện vật nhỏ trong tủ kính.
"Mấy tấm bia này là bia mới, dựng lại thời trùng tu gần đây, ghi công đức người đóng góp." Ông chỉ tay giải thích. "Bia cổ thật thì không còn nhiều, phần lớn thất lạc qua thời gian, chiến tranh, rồi cả những đợt tu sửa trước đây không lưu giữ kỹ."
Chú Quân đưa tập ảnh chụp bản dập ra, hỏi có tấm bia nào từng tồn tại khớp với những gì thể hiện trên đó không. Người trông coi xem qua, lắc đầu.
"Tôi làm ở đây hơn chục năm, chưa từng thấy bia nào như thế này. Có mấy văn bản giới thiệu di tích, các anh xem thử."
Ông lấy ra một tập tài liệu mỏng, kèm sơ đồ khu di tích được vẽ lại theo dạng bản đồ đơn giản, đánh dấu vị trí miếu chính, các điểm thờ phụ, lối đi. Nam nhận lấy, dò theo từng nét vẽ, đối chiếu với những gì ghi chú trên bản dập — vị trí các ký hiệu, hướng bố trí — nhưng không tìm được điểm nào tương ứng.
Anh và chú Quân dành hơn một tiếng đồng hồ đi vòng quanh khu vực miếu, quan sát kỹ từng phần kiến trúc còn sót lại, từ nền móng cũ lộ ra ở một góc sân đến những phiến đá xếp chồng gần lối vào, nghi là dấu tích công trình cũ. Chú Quân dừng lại rất lâu ở một khối đá vuông vức nằm khuất sau bụi cây, gõ nhẹ tay lên bề mặt, xem xét từng đường vân đá.
"Không phải." Ông lắc đầu sau một lúc. "Đá này khác chất với bia dập kia, với lại không có dấu khắc nào."
Nam đứng dậy, phủi bụi trên đầu gối, nhìn ra xa về phía những bậc thang khuất dần trong tán cây, nơi Đồng và Khánh Vân đã đi xuống từ nãy, không biết giờ này hai người thu thập được gì.
Đồng và Khánh Vân xuống đến khu hàng quán gần chân đường bậc thang, chọn một quán nước có mái hiên rộng, vài chiếc bàn nhựa kê dưới bóng cây đa già. Bà chủ quán đang têm trầu, thấy khách liền dừng tay, rót hai cốc nước vối mời.
"Hai đứa đi lễ hay đi chơi?" Bà hỏi, giọng thân thiện.
"Dạ, tụi con tìm hiểu chút về Núi Nưa thôi bác." Khánh Vân đáp, đặt cuốn sổ tay lên bàn nhưng chưa vội mở ra, sợ làm người ta dè chừng.
"Tìm hiểu gì? Viết báo à?"
"Dạ đại khái vậy ạ." Đồng chen vào, cười xởi lởi. "Bác ở đây lâu chưa, chắc rành chuyện núi non này lắm."
"Lâu chứ, mấy chục năm rồi còn gì." Bà chủ quán ngồi xuống ghế đối diện, có vẻ khoái chuyện. "Núi Nưa này linh lắm nghe, đôi trai gái nào lên cầu duyên là thành đôi hết, làng trên xóm dưới đồn nhau vậy."
"Cầu duyên ạ?" Khánh Vân ghi vội.
"Ừ, cầu duyên. Mà cũng có người bảo lên đây cầu sức khỏe tốt hơn, con cháu bà hàng xóm tôi bị đau chân kinh niên, lên khấn vài lần đỡ hẳn."
Một ông cụ ngồi bàn bên cạnh, nãy giờ vẫn lặng lẽ nhâm nhi chén trà, bỗng lên tiếng xen vào. "Bà nói vậy không đúng đâu. Núi Nưa nổi tiếng vì huyệt đạo, chỗ đất linh khí tụ lại, chứ không phải chuyện cầu duyên cầu sức khỏe vặt vãnh gì."
"Ông lại nói kiểu ông rồi." Bà chủ quán cười xòa, không có vẻ tự ái. "Mỗi người một kiểu tin, biết đường nào mà lần."
"Huyệt đạo là sao ạ ông?" Đồng hỏi, kéo ghế lại gần bàn ông cụ.
"Nghe các cụ kể lại, đất này ngày xưa được coi là đất phát đế vương, có mạch ngầm chảy qua, ai tìm đúng chỗ mà đặt mộ tổ tiên là con cháu phát tài phát lộc, thậm chí làm nên nghiệp lớn." Ông cụ nhấp ngụm trà, giọng chậm rãi như đang kể chuyện đã thuộc lòng từ lâu. "Chuyện đó truyền từ đời này qua đời khác, không ai kiểm chứng được, nhưng cứ nghe vậy."
Một người đàn ông trung niên đang sửa xe máy gần đó, nghe câu chuyện, cũng ngừng tay góp lời. "Tôi thì nghe kể khác. Hồi bé, ông nội tôi có nói trên núi từng có một tấm bia đá, đặt ở khu nào đó gần đỉnh, sau này không biết sao biến mất, chẳng ai tìm lại được."
"Bia gì vậy chú?" Khánh Vân hỏi ngay, tay ghi nhanh hơn.
"Tôi cũng không rõ, chỉ nghe kể lại thế thôi, chú tôi kể hồi xưa từng thấy, sau này lên tìm lại thì không còn."
Câu chuyện cứ thế nối tiếp, người này thêm một chi tiết, người kia lại kể theo hướng khác, không ai xác nhận lại lời người trước, cũng chẳng ai phủ nhận hẳn. Đồng ngồi nghe, thỉnh thoảng gật gù, nhưng lông mày dần nhíu lại, còn Khánh Vân thì tay không ngừng ghi, trang sổ kín dần những dòng chữ viết vội, chen chúc nhau.
Buổi tối, cả nhóm gặp lại ở quán ăn nhỏ gần bãi đỗ xe, nơi chú Quân đã đặt trước hai bàn. Ánh đèn compact treo trên mái hiên hắt xuống bàn ăn, côn trùng bay vòng quanh, thỉnh thoảng va vào bóng đèn phát ra tiếng lách tách khô khốc.
"Bên đó sao rồi?" Đồng hỏi trước, gắp miếng thịt bỏ vào bát.
"Không khớp gì cả." Nam đáp, rồi kể lại buổi chiều làm việc với người trông coi di tích, những tấm bia mới, sơ đồ không trùng khớp, khối đá vuông không có dấu khắc.
"Bên tôi thì ngược lại, nghe được cả đống chuyện, nhưng chả cái nào giống cái nào." Đồng kể lại buổi trò chuyện ở quán nước, từ chuyện cầu duyên, cầu sức khỏe, đến huyệt đạo, đất phát đế vương, và cả lời kể mơ hồ về tấm bia từng biến mất.
Khánh Vân lật cuốn sổ, chỉ vào những dòng ghi chép chi chít. "Em ghi lại hết, nhưng đọc lại thấy mỗi người kể một phách, không có bản nào trùng bản nào."
Chú Quân im lặng nghe, gắp thức ăn chậm rãi, không bình luận gì thêm.
Nam nhìn xuống bát cơm trước mặt, tay đũa dừng lại giữa chừng, nghĩ đến buổi chiều lần lượt đi qua từng phần kiến trúc không khớp, rồi đến những mẩu chuyện rời rạc Đồng vừa kể, mỗi câu một hướng, không câu nào ăn khớp với câu nào.
Càng hỏi nhiều người, bức tranh càng rối thêm.