Thuyền lớn lượn qua sườn một ngọn chủ phong, tầng thanh quang dưới đáy nhạt dần, chậm rãi hạ xuống một bãi đá xanh nằm lưng chừng núi. Bãi đá rộng mấy chục trượng, mép ngoài là biển mây trắng xóa, mép trong là dải bậc đá trắng chạy ngược lên cao, hai bên tùng già mọc chen nhau, gió núi luồn qua cành kim rì rào như sóng ở nơi rất xa.
Lục chấp sự từ khoang sau bước ra, xuống thuyền trước tiên, chẳng nói lời nào đã cất bước lên bậc đá, đoàn tân đệ tử lục tục theo sau. Hoài An ngoái lại một cái, chỉ thấy thiếu niên nhỏ thó được người áo xanh vẫn đi cạnh từ trấn dưới dẫn rẽ sang một lối khác men theo vách núi, chẳng mấy chốc đã khuất sau rặng tùng.
Lên chừng trăm bậc, bên tay trái mở ra một khoảng sân lát đá dưới mấy gốc tùng cổ, giữa sân là một gian nhà lớn mái ngói xanh, cửa mở toang. Trong nhà có hai ba chục người áo xanh ngồi xếp bằng trên bồ đoàn, mắt nhắm, lưng thẳng, một giọng người ở phía trên đọc chậm từng câu, đọc xong một câu lại ngừng rất lâu, mà không ai trong nhà quay đầu nhìn ra đoàn người đang đi ngang.
Hoài An không khỏi bước chậm lại. Thư phòng trong cung cũng có tiên sinh giảng sách, nhưng người nghe ngồi trước án, tay cầm bút, chưa từng có ai nhắm mắt mà nghe.
"Chiều nay các ngươi ngồi ở đó," Lục chấp sự nói, bước chân không ngừng.
Đi thêm một quãng, mùi thuốc đắng hắc theo gió phả tới. Trên một bãi đất phẳng xếp hàng chục giàn tre, phơi đầy rễ cây, lá khô cùng những chùm quả đỏ sẫm như máu đông, mấy đệ tử áo xanh cầm kẹp tre lật từng mẻ, một người ngồi bên thúng lớn nhặt ra từng nhánh, nhánh nào héo đầu thì vứt sang một bên, tay nhanh như người bóc lạc. Mùi ấy có phần giống mùi Thái y viện sắc thuốc bổ cho mẫu thân mỗi độ đầu đông, nhưng lẫn trong vị đắng lại có một luồng hương mát lạnh, Hoài An lục hết trí nhớ cũng không gọi được tên.
Ngay sau đó có hai người khiêng một sọt đá đi ngược xuống, đá trong sọt sắc lam nhạt như băng mỏng, va nhau kêu leng keng trong trẻo tựa ngọc. Xa hơn, trên một mỏm đá cao có dãy nhà tường đá dựng ba ống khói, hơi nóng hắt ra tận lối đi, khói bốc thẳng lên rồi tan vào vân vụ.
"Ba ống khói," Tống Nghiên hạ giọng nói. "Ống giữa khói xanh, hai ống kia khói trắng, ta đếm rồi."
"Tống huynh đếm cả khói sao?"
"Quen rồi. Ở làng ta, sáng nào cũng phải đếm gà xem có thiếu con nào không."
Hoài An bật cười, cũng không hỏi tiếp những người kia đang làm gì. Lục chấp sự đã nói chưa tới lúc học thì có hỏi cũng không nói, hắn chỉ ghi nhớ mùi thuốc, sắc đá và màu khói, đợi ngày có người giảng.
Qua một rặng trúc, trước mắt là mấy dãy nhà gỗ mái ngói xám, cột kèo chắc nịch, hiên lát đá quét sạch không một chiếc lá, đầu dãy có một gian nhà kho, một đệ tử áo xanh chừng ngoài hai mươi tuổi đang ngồi sau chiếc bàn gỗ, tay áo xắn cao, trước mặt là sổ sách cùng mấy chồng đồ xếp ngay ngắn.
"Người của đợt này giao cho ngươi," Lục chấp sự nói với người ấy. "Giờ Mùi ta quay lại đưa họ lên giảng đường." Dứt lời liền quay người đi, áo bào trắng chỉ vài bước đã khuất sau rặng trúc.
Vị sư huynh kia ngẩng đầu, giọng đều đều: "Từng người một, ngọc bài đặt lên bàn."
Tới lượt Hoài An, sư huynh nhìn ngọc bài một cái, dò trong sổ, ghi thêm mấy nét bên cạnh tên hắn, rồi đẩy sang một chồng đồ: hai bộ áo xanh, một chiếc chiếu trúc mới nan mịn cuộn tròn buộc dây gai, một tấm chăn bông dày gấp vuông vức, bát sứ trắng men trơn, đôi đũa trúc vót nhẵn, một chiếc thùng gỗ nhỏ đai đồng, trên cùng là một tờ giấy gấp làm tư. Ba chữ Trần Hoài An trong sổ, người ấy đọc lướt qua như đọc mọi cái tên khác.
"Dãy phía đông, gian thứ ba, tám người một gian, chỗ nằm tự chọn," sư huynh nói, rồi hất cằm về phía vách. "Việc vặt chia theo lượt, mười ngày đổi một lần. Mỗi người hai phần, tự viết tên vào ô còn trống. Làm không nổi thì đừng tham, nhận rồi bỏ dở còn phiền hơn không nhận."
Trên vách treo một tấm bảng gỗ kẻ ô, mỗi cột một việc: gánh nước suối lên dược phòng, quét sân hong thuốc trước dược phòng, sàng than cho lò sấy thuốc, rửa chày cối, khay, nong ở dược phòng, nhặt lá ở bãi phơi thuốc. Vài ô đã có tên người, nét mực đã cũ.
Hoài An đứng trước bảng ngẫm một chút. Luận sức vóc, tám chín năm luyện võ cho hắn đôi vai gánh hai thùng nước lên dốc vẫn không đổi hơi, lại quen dậy từ trước giờ Mão. Luận việc tỉ mỉ, hắn chưa từng phân biệt nổi một vị thuốc nào, ô nhặt lá kia nên để cho người hiểu hơn. Hắn cầm bút, viết tên vào ô gánh nước sớm, lại viết thêm vào ô quét sân hong thuốc, khoảng sân lát đá trước dược phòng.
Tống Nghiên đứng sau nhìn một hồi, viết tên vào ô sàng than và ô rửa chày cối, vừa viết vừa nói: "Đốt than, ủ than ta làm từ năm lên tám, than nào nỏ than nào ẩm cầm lên là biết. Còn dược phòng thì sát nhà ăn, rửa xong chắc được ăn nóng trước."
Gian thứ ba dãy phía đông sàn lát ván bào nhẵn, có một sạp gỗ dài chạy suốt vách trong, tám chỗ nằm ngăn bằng tấm ván thấp, cửa sổ nhỏ trổ ra phía vực, ngoài cửa chỉ thấy vân vụ trắng lững lờ trôi qua. Hoài An chọn chỗ sát cửa sổ, Tống Nghiên chọn ngay bên cạnh.
Hoài An lấy khăn trong bọc lau sạch mặt sạp, đặt áo bông mẫu thân xếp vào góc trong cùng, treo thanh kiếm lên chiếc móc gỗ trên vách, đều làm gọn gàng. Tới chiếc chiếu thì không gọn được nữa. Dây gai vừa cởi, chiếu trúc bung ra, chưa kịp nằm xuống đã tự cuộn trở lại, hắn đè đầu này thì đầu kia bật lên, đặt tấm chăn bông chặn một góc thì chiếu đội cả chăn lật nghiêng xuống sạp, đổi sang thùng gỗ thì mép chiếu quăn lên ngay cạnh thùng.
"Ha ha," Tống Nghiên ngồi bên kia vách ván cười. "Huynh để ta."
Tống Nghiên cầm chiếu cuộn ngược lại theo chiều kia, cuộn thật chặt, giữ một lúc, rồi vốc chút nước trong thùng vẩy đều lên mặt sau, trải ra lấy lòng bàn tay miết dọc từng nan trúc. Chiếu nằm im trên sạp, không quăn thêm chút nào.
"Chiếu trúc mới đều vậy cả, phải cuộn ngược lại cho nó quên cái nết cũ, tối nay nằm lên là phẳng."
"Đa tạ Tống huynh," Hoài An chắp tay, có chút ngượng. "Ở nhà ta, chiếu đã được trải sẵn từ trước lúc ta bước vào phòng."
"Vậy thì huynh học đi, ở đây không ai trải cho đâu," Tống Nghiên nói, rồi mở tờ giấy gấp làm tư ra. Tờ giấy viết kín chữ thảo nhỏ li ti, Tống Nghiên đưa ngón tay dò từng dòng, môi mấp máy, dò tới dòng thứ ba thì nhíu mày dừng lại. "Ông đồ trong làng dạy ta ba năm chữ chân phương, chữ thảo thế này thì chịu, ta chỉ đọc ra chữ Mão với chữ than."
Hoài An nhận lấy, đọc chậm từng dòng thành tiếng, hai người ở chỗ nằm bên kia cũng nghiêng tai nghe theo. Giờ Mão gánh nước, nước lấy ở khe suối dưới bậc đá thứ ba đổ vào chum dược phòng, giếng sau nhà ăn chỉ để rửa ráy. Nhà ăn có người làm thuê từ các trấn dưới núi lên nấu bếp, đệ tử không phải đụng tay. Giờ Thìn và giờ Thân dùng cơm. Giờ Mùi lên giảng đường, mang theo ngọc bài. Giờ Hợi tắt đèn. Dòng cuối cùng viết nhỏ hơn cả, nét bút lại vội, hắn phải đọc hai lần mới chắc: lượt việc tính từ sáng mai.
Tống Nghiên đang xắn tay áo định đi tìm lò sấy thuốc, nghe tới đó liền thả tay áo xuống, lại hỏi: "Còn chỗ lấy nước, huynh đọc lại xem?"
"Khe suối dưới bậc đá thứ ba, không phải giếng sau nhà ăn."
"Giếng gần hơn nhiều," Tống Nghiên lắc đầu nói. "Ta mà phải đi lấy nước, chắc đã gánh nhầm chỗ rồi."
Hoài An gấp tờ giấy lại làm tư, đặt lên mép sạp giữa hai chỗ nằm. Tống Nghiên tháo gói lá chuối mẫu thân dúi cho, bên trong là mấy chiếc bánh nếp đã nguội, bẻ đôi một chiếc đưa sang. Ngoài cửa sổ, vân vụ vẫn trôi, cách giờ Mùi còn chừng một canh giờ.
Giờ Mùi vừa tới, Lục chấp sự quả nhiên quay lại, dẫn cả đoàn theo bậc đá trắng lên sân giảng đường. Gian nhà lớn lúc sáng đã vắng người, cửa vẫn mở, trong sân dưới mấy gốc tùng cổ có người xếp sẵn mấy hàng bồ đoàn, mép sân sát vực, vân vụ từ dưới khe dâng lên, lững lờ vắt qua lan can đá như một dải lụa trắng.
Đứng đầu sân là một đạo nhân trung niên, mặt gầy, râu thưa, mặc áo xanh như đệ tử, chỉ khác cổ áo có viền một đường trắng. Lục chấp sự chỉ nói: "Đây là giảng sư dạy căn bản cho các ngươi," rồi khẽ gật đầu với người kia, quay người xuống núi.
Giảng sư đợi cả đoàn ngồi xuống bồ đoàn, hỏi ngay câu đầu tiên: "Ai từng luyện võ, giơ tay."
Năm sáu cánh tay giơ lên, trong đó có Hoài An.
"Bỏ xuống. Võ giả luyện nội lực, đó là hơi sức của chính các ngươi, ngày ngày khổ luyện mà có, đi trong kinh mạch, muốn đẩy tới đâu thì đẩy tới đó." Giảng sư chắp tay sau lưng, giọng không cao mà khô như cành tùng. "Thứ học từ hôm nay không phải của các ngươi. Linh khí ở trong trời đất, ở trong gió, trong hơi sương, trong đá. Trước phải cảm được nó, sau mới dẫn được nó vào thân, đưa xuống đan điền. Bước đầu ấy gọi là Luyện Khí. Sau Luyện Khí còn có gì, hôm nay không nói."
Giảng sư phát cho mỗi người một quyển sách mỏng bìa vàng sẫm, ngoài bìa không đề chữ nào, rồi tự mình ngồi xuống bồ đoàn đầu sân, hai tay đặt trên gối, nhắm mắt lại.
Chỉ thấy dải vân vụ đang vắt qua lan can đá chầm chậm trôi lệch vào trong, quấn quanh thân giảng sư một vòng, mấy chiếc lá tùng khô trên mặt đá cũng khẽ lay, xoay nghiêng về phía ông. Trong chớp mắt, quanh người ông nổi lên một tầng thanh quang nhàn nhạt, mỏng như hơi nước trên mặt hồ buổi sớm, rồi tan đi cùng sương, như chưa từng có.
"Đó là dẫn," giảng sư mở mắt nói. "Các ngươi chưa cần dẫn. Hôm nay chỉ học nghe. Dòng đầu trong sách, hơi thở chậm, dài, đều, không đếm cho đủ số, không ép cho sâu. Thở cho tới khi không còn nghe thấy hơi thở của mình nữa, rồi để ý ngoài da."
Hoài An mở sách, dòng chữ đầu tiên viết lối chân phương, nét chữ ngay ngắn, chẳng có gì huyền bí. Hắn nhắm mắt, điều hơi thở. Việc này hắn không lạ, mỗi sáng trước khi luyện kiếm, vị sư phụ dạy kiếm từ năm hắn tám tuổi đều bắt hắn đứng tấn thổ nạp một nén nhang, chẳng mấy chốc hơi thở đã chậm, dài, đều, lồng ngực lặng như mặt giếng.
Nào ngờ hơi thở vừa lặng xuống, từ bụng dưới đã có một luồng ấm cựa mình, theo đường cũ chạy dọc sống lưng lên vai, quen thuộc như bước chân trên lối nhỏ trong ngự uyển. Hoài An nhất thời không phân biệt nổi, luồng ấm này là thứ mình đang tìm, hay chỉ là thói quen tám chín năm tự chạy ra như lúc đặt tay lên khối đá. Hắn đè nó xuống, nó lại cuộn lên, càng đè càng rõ.
Hoài An mở mắt. Tống Nghiên bên cạnh đang nhíu chặt mày, môi mím lại, tựa hồ đang cố nghe một tiếng động rất xa. Hàng trên có người lẩm bẩm: "Chẳng thấy gì cả." Có người thì đã ngủ gật, đầu gật gù theo hơi thở.
Hoài An giơ tay.
"Nói."
"Đệ tử luyện võ tám chín năm. Vừa điều hơi thở, nội lực đã tự chạy theo đường cũ, một luồng ấm từ bụng dưới đi lên vai. Đệ tử đè xuống thì nó càng lên. Xin hỏi giảng sư, luồng ấm ấy có phải thứ cần tìm không?"
"Không phải," giảng sư đáp, chẳng chút chần chừ. "Ấm từ trong ra là của ngươi. Thứ cần tìm từ ngoài vào, nhẹ hơn, mát hơn, ngươi đuổi theo thì nó tan."
"Vậy luồng ấm kia, đệ tử nên làm thế nào?"
"Đừng đè. Đè cũng là vận lực, nó coi như ngươi đang gọi nó." Giảng sư nhìn hắn một cái, giọng vẫn khô như cũ. "Coi nó như con ngựa quen đường, buông cương ra, để nó tự đứng lại. Hơi thở giữ nguyên, tâm thì đặt ra ngoài da, ở chỗ gió chạm vào, đừng đặt vào kinh mạch."
Nói xong, giảng sư quay sang cả sân: "Người luyện võ đều vướng chỗ này. Người không luyện võ thì vướng chỗ khác, tới lúc ấy hỏi tiếp."
Không ai cười. Tống Nghiên khẽ huých cùi chỏ sang, hạ giọng nói: "Huynh còn tìm được chỗ vướng, ta còn chưa biết mình vướng ở đâu."
Hoài An nhắm mắt lại. Luồng ấm lại cựa lên, lần này hắn mặc kệ, chẳng đè cũng chẳng theo, chỉ giữ hơi thở như cũ. Nó chạy lên vai, lượn một vòng, tựa hồ không thấy ai cầm cương, chạy chậm dần. Gió từ vực thổi lên mát rượi trên mu bàn tay, trên gáy, hắn không biết đó là gió hay là thứ khác, cũng không dám đuổi theo. Tới khi giảng sư gõ thước gỗ xuống mặt đá cho tan buổi, mặt trời đã ngả sang tây.
"Về tự luyện," giảng sư nói. "Trước giờ Hợi."
Tối ấy, gian thứ ba dãy phía đông thắp một ngọn đèn dầu. Mấy người cùng gian kẻ ngồi lật sách, kẻ đã nằm, Tống Nghiên ngồi xếp bằng trên chỗ của mình, mắt nhắm, mày vẫn nhíu. Ngoài cửa sổ, vầng trăng gần rằm treo trên biển mây, rọi cả vực sâu thành một màu bạc nhạt.
Hoài An tháo thanh kiếm trên móc gỗ xuống, đặt nằm ngang bên gối, chuôi kiếm quay về phía tay phải như những đêm trong cung. Hắn ngồi xếp bằng trên chiếc chiếu Tống Nghiên trải, mở quyển sách bìa vàng sẫm ra đặt lên đầu gối, đọc lại dòng đầu một lần nữa, rồi khép sách, nhắm mắt.
Hơi thở chậm dần, dài dần. Luồng ấm dưới bụng lại khẽ cựa mình, Hoài An không đè, cũng không theo, chỉ đặt tâm ra ngoài da, ở chỗ gió đêm từ cửa sổ lùa vào, chạm lên mu bàn tay đặt trên gối.
