Trời sáng, tôi và chú Hùng sang nhà cụ Tám.
Sân trống . Gốc mít không còn bóng con chó lông trắng. Cửa nhà đã mở sẵn, cụ Tám đang ngồi dưới mái hiên sửa cái cuốc. Thấy chúng tôi, cụ ngẩng lên, nở nụ cười quen thuộc của người già.
“Hai chú cháu sớm vậy?”
Chú Hùng không vòng vo. Ông kéo ghế ngồi đối diện cụ.
“Cụ ơi, có chuyện cần nói. Đêm hôm qua, cháu với thằng Dũng thấy một thứ trên mái nhà cụ.”
Cụ Tám dừng tay, nhìn chúng tôi.
“Thấy gì?”
Tôi kể lại chuyện đêm qua, từ bóng đen đội nón, chống gậy, đứng bằng hai chân trên mái tôn dưới ánh trăng. Cụ Tám nghe xong thì lắc đầu, cười khẽ.
“Cháu nhìn nhầm chắc. Đêm hôm trăng sáng, nhìn xa dễ bị hoa mắt lắm. Con cún nhà tôi ban ngày hiền lành, có khi nào lên mái được.”
Chú Hùng không cười theo. Ông bảo tôi lấy điện thoại ra.
Đoạn video được mở lên. Dưới ánh sáng ban ngày, hình ảnh vẫn rất rõ: con vật lông trắng đứng bằng hai chân, đội nón lá, chống gậy, mũi đỏ sẫm. Nó nhìn lên trời, sau đó quay đầu lại.
Cụ Tám nhìn rất lâu. Nụ cười trên mặt cụ dần tắt. Cụ xem lại lần hai, lần ba, sau đó tắt màn hình và ngồi im lặng.
Tôi nhìn cụ, đoán trong lòng cụ lúc ấy chắc hẳn đang rối bời. Hình ảnh trên màn hình quá giống con cún cụ đã nuôi từ nhỏ, suốt mấy năm nay. Cụ không muốn tin rằng thứ đứng trên mái nhà, đội nón và chống gậy kia lại chính là nó.
Anh Tuấn từ trong nhà đi ra, chị Mai theo sau. Hai người xem xong video, không khí trong sân lập tức trở nên nặng nề.
Chị Mai đưa tay lên ngực.
“Ban ngày nó vẫn nằm dưới gốc mít như không có chuyện gì. Tối đến lại thành ra thế này…”
Anh Tuấn không đáp ngay. Ông nhìn sang chú Hùng, sau đó quay sang bố mình.
“Nếu tối nay bắt được nó thì tính sao? Giữ lại hay giết luôn? Nhà có người già, không thể để nó ở đây thêm đêm nào nữa.”
Chú Hùng gật đầu.
“Giết. Tao với thằng Dũng sẽ đi gọi thêm người trong làng. Đông người thì dễ khống chế hơn. Còn nhà cụ cứ sinh hoạt như mọi ngày, đừng để lộ chuyện gì. Tao sợ nó nhận ra có điều bất thường thì sẽ khó bắt.”
Cụ Tám ngồi im. Ông nhìn xuống khoảng sân trống một lúc khá lâu, sau đó mới gật đầu.
“Cứ làm vậy đi. Tối nay gia đình tôi ở trong nhà canh chừng. Hai chú cháu đi gọi người. Bắt được thì báo cho tôi biết.”
Anh Tuấn nhìn bố, sau đó nhìn chú Hùng, cuối cùng cũng gật đầu. Chị Mai không nói thêm, chỉ đứng cạnh chồng, mắt vẫn hướng về phía gốc mít trống.
Tôi và chú Hùng đi quanh xóm.
Làng quê vốn không lớn. Nhà cửa thưa thớt, mỗi căn cách nhau một khoảng sân hoặc hàng rào cây. Ban ngày, người lớn đi làm đồng, đi chợ, chỉ còn người già và trẻ nhỏ ở nhà. Chú Hùng quen biết hầu hết mọi người. Ông lần lượt tìm anh Bình, thanh niên vừa từ thành phố về ăn Tết, anh Phong nhà kế bên và vài người trai tráng khác để kể lại chuyện đêm qua.
Có người nghe xong thì tỏ vẻ hoài nghi.
“Ma chó mũi đỏ? Chắc chuyện bà già kể thôi.”
Có người lại nghiêm mặt đáp:
“Thấy video chưa? Tao xem rồi. Không phải chuyện đùa đâu.”
Một vài người lắc đầu từ chối vì sợ, không dám tham gia. Nhưng cũng có người lập tức gật đầu, hẹn tối sẽ đến.
Đến chiều, chú Hùng đã huy động được hơn mười người. Hầu hết đều là thanh niên, một số từ thành phố về quê, số còn lại sống trong làng. Họ mang theo cây gỗ, dao, cuốc, thậm chí có người còn đem cả gậy dài.
Khoảng mười một giờ rưỡi đêm, mọi người tập trung trước nhà cụ Tám.
Chú Hùng chia mọi người thành từng nhóm từ ba đến năm người, bố trí bao quanh nhà. Một nhóm đứng phía trước sân, một nhóm ở phía sau, một nhóm gần kho dụng cụ, nhóm còn lại canh lối ra đường làng. Ai cũng cầm theo thứ có thể dùng để chống trả. Đèn pin chỉ bật khi cần thiết, phần lớn thời gian mọi người dựa vào ánh trăng để quan sát.
Cụ Tám, anh Tuấn và chị Mai ở trong nhà, cửa chỉ mở hé một khe nhỏ để nhìn ra ngoài.
Sự chờ đợi kéo dài.
Mười hai giờ. Không có gì xảy ra.
Mười hai giờ mười lăm. Mọi thứ vẫn im lìm.
Có người khẽ thì thầm:
“Có khi đêm nay nó không ra đâu.”
“Đứng mãi thế này, chân tao mỏi quá.”
“Tao thấy lạnh thật.”
Chú Hùng chỉ khẽ ra hiệu giữ im lặng. Mọi người lập tức ngừng nói.
Đến khoảng mười hai giờ rưỡi, cửa nhà cụ Tám khẽ mở.
Một bóng trắng bước ra dưới ánh trăng.
Nó đứng bằng hai chân sau. Thân hình cao gầy, bộ lông trắng bạc gần như phát sáng giữa đêm. Lưng nó còng về phía trước. Trên đầu là chiếc nón lá cũ của cụ Tám.
Nó dừng giữa sân, ngẩng mặt nhìn lên bầu trời. Đôi mắt đen thẳm không chớp. Cả khoảng sân yên tĩnh đến mức những người đang đứng canh quanh nhà dường như cũng quên mất tiếng thở của chính mình.
Một lúc sau, nó quay người, bước về phía kho dụng cụ sau nhà. Từng bước chân cứng nhắc, chậm rãi, vừa giống một ông già chống gậy, vừa để lộ dáng vẻ của một con thú đang cố bắt chước con người.
Không khí quanh nhà như đông cứng lại.
Những người đứng canh đều sững sờ. Họ không sợ đến mức bỏ chạy, nhưng cũng chẳng ai kịp nói một lời. Dù đông người và đã chuẩn bị sẵn vũ khí, trước cảnh tượng kỳ dị ấy, tất cả chỉ biết đứng nhìn con vật đội nón bước vào kho, khuất dần trong bóng tối.
Chú Hùng ra hiệu, hạ giọng vừa đủ để những người đứng gần nghe thấy.
“Đi nhẹ thôi. Canh cửa kho. Nó ra thì đánh.”
Mấy người lặng lẽ áp sát. Tôi đứng sau chú Hùng, tay cầm cây gỗ như những người khác. Tim tôi đập mạnh.
Một lúc sau, con vật từ trong kho bước ra.
Lần này, chân trước của nó cầm một khúc gỗ dài, chống xuống đất như một cây gậy. Chiếc nón lá vẫn nằm trên đầu. Ngay khi nó bước qua ngưỡng cửa kho, chú Hùng đã vung cây gậy, đánh mạnh xuống chỗ nó đứng.
Đập!
Con vật lập tức nhảy sang một bên để tránh đòn. Khúc gỗ trong chân nó vung lên, đập trúng vai anh Bình đứng gần đó. Anh Bình lùi lại, suýt ngã. Những người còn lại lập tức ùa tới.
Nó không đứng yên chịu đánh. Nó nhảy tránh, cào cấu, dùng khúc gỗ và móng vuốt chống trả. Thân hình cao gầy của nó lúc hiện lúc khuất giữa đám người dưới ánh trăng. Có người bị cào vào tay, có người bị khúc gỗ đập trúng chân. Nhưng số người quá đông. Mỗi lần nó định lao ra khỏi vòng vây, lại có người dùng cây gỗ hoặc cán cuốc chặn đường.
Anh Tuấn và chị Mai từ trong nhà chạy ra. Cụ Tám đứng ở ngưỡng cửa, mặt trắng bệch, không nói được lời nào.
Cuối cùng, một người đánh trúng chân sau của con vật. Nó khập khiễng, không thể lao đi nhanh như trước. Cả đám lập tức áp sát, đè nó xuống, dùng dây thừng trói chặt bốn chân, sau đó kéo ra cột vào gốc mít trước sân.
Nó nằm đó, thở dốc. Nón lá đã rơi xuống đất, khúc gỗ nằm cách đó vài bước. Đôi mắt đen thẳm vẫn mở, lần lượt nhìn từng người. Dưới ánh đèn pin, chiếc mũi đỏ sẫm trông như còn ướt.
Không ai lên tiếng trong một lúc lâu.
Cuối cùng, chú Hùng tập trung mọi người lại.
“Giờ xử lý thế nào?”
Có người bảo đốt xác. Có người đề nghị đem nó đi thật xa rồi vứt bỏ. Cũng có người nửa đùa nửa thật lên tiếng:
“Giết rồi nấu ăn luôn cũng được. Thịt chó mà.”
Cụ Tám bước tới, nhìn con vật bị trói dưới gốc mít.
“Tôi nuôi nó mấy năm nay. Ăn không nên. Giết đi rồi đem chôn là được.”
Anh Tuấn nhìn bố, sau đó nhìn chú Hùng. Chú Hùng im lặng một lúc, cuối cùng gật đầu.
“Được. Làm theo lời cụ.”
Mọi người không bàn thêm. Anh Tuấn cầm dao, bàn tay run lên, nhưng vẫn tiến đến xử lý con vật.
Máu chảy ra, đỏ sẫm, loang xuống mặt đất dưới gốc mít. Con vật giãy nhẹ vài cái, sau đó nằm im. Đôi mắt vẫn mở, nhưng không còn nhìn ai nữa.
Một lúc sau, vài người cùng khiêng xác đi. Họ mang nó ra phía sau núi, chọn một chỗ đất mềm để đào hố sâu, lấp kín rồi mới trở về trong im lặng.
Trên đường về, mọi người ai về nhà nấy. Có người còn trò chuyện khe khẽ, có người suốt quãng đường không nói câu nào.
Tôi đi sau chú Hùng. Ánh trăng vẫn sáng, nhưng trên mái nhà cụ Tám không còn bóng dáng nào.
Tôi nghĩ chuyện đã kết thúc.
Thế nhưng, theo lời người già trong làng, loài ma chó mũi đỏ nếu bị bắt mà chỉ đem chôn, không đốt thành tro, thì chưa chắc đã biến mất hoàn toàn. Cụ Tám muốn chôn nó vì tình cảm, còn những người khác cũng không phản đối.
Hai ngày sau, mọi người mới hiểu cái giá của quyết định ấy.
