Làng Đông nằm lọt giữa những cánh đồng lúa, cách xa thành phố. Muốn vào làng chỉ có một con đường đất đỏ quanh co, hai bên là rặng tre và bụi rậm.
Nhà Bắc nằm ở cuối xóm, bên cạnh cánh đồng. Căn nhà ngói ba gian cũ kỹ, sân gạch nứt nẻ, cỏ mọc lên từ những khe gạch. Trước sân có cây khế già, cành lá sum suê.
Bên trong nhà tối om, chỉ có ngọn đèn dầu leo lét trên bàn thờ. Mùi nhang trầm thoang thoảng, pha lẫn mùi gỗ mục và mùi đất ẩm.
Bắc ngồi trên giường gỗ, tay cầm cuốn sách bìa da đã ố vàng. Cậu đọc những dòng chữ Hán Nôm mờ nhoè.
"Ngày 14 tháng 2 âm lịch năm Canh Tý... cấm mở cửa. Nếu có mở, nhớ đừng ngoảnh lại."
Cậu đóng sách lại. Ngoài sân, tiếng dế kêu rả rích. Bỗng nhiên, từ cuối xóm, tiếng chó sủa vang lên dữ dội. Bắt đầu là một con, rồi hai con, rồi cả bầy.
Bắc đứng dậy, bước ra hiên. Trước mắt cậu chỉ có bóng đen dày đặc. Cậu đóng cửa lại, cài then.
Chưa đầy năm phút sau, tiếng gõ cửa vang lên dồn dập.
"Thầy Bắc ơi. Thầy ơi..."
"Tiên sư bố nhà cậu. Đêm hôm sang đập cửa, định không cho ai ngủ đấy à."
Bắc mở cửa. Tu đứng đó, mặt cắt không còn giọt máu, mồ hôi vã ra như tắm.
"Thầy ơi! Thầy ra nhà con ngay đi!"
Bắc xoa mặt, ngáp một cái rõ dài.
"Bao nhiêu?"
Tu sững người.
"Dạ?"
"Tiền công. Ma cỏ tính sau, giờ nói giá trước."
"Giờ này mà Thầy còn đùa được à? Thằng cu Thịnh nhà con đang khóc! Nó bảo có bà nội trong tủ!"
"Ơ. Tao đùa mày làm gì. Riêng gì thì tiền công không được thiếu đâu nghen. Thế mẹ mày chết lâu chưa?"
"Chín năm rồi thầy ạ. Nhưng mà con cũng nghe thấy tiếng mẹ con. Mẹ con gọi tên con. Cứ gọi mãi từ trong tủ."
Bắc nhướng mày.
"Đi. Đưa tao qua."
Trời tối đen như mực. Đêm nay không có trăng. Gió thổi qua những rặng tre, kêu lên những tiếng kẽo kẹt. Bắc đi trước, Tu bám sát phía sau, lâu lâu cứ ngoảnh đầu nhìn lại.
"Tiên sư cái thằng này. Đi nhanh hộ tao cái. Mày ngoảnh làm cái gì vậy mày?"
Tu im lặng, bước nhanh hơn.
Trước nhà Tu đã có vài người tụ tập. Thấy Bắc đến, mọi người dạt ra hai bên. Bà Hợi hàng xóm bước lại gần.
"Thầy Bắc, chuyện này không phải bình thường đâu. Thầy làm nổi không đó?"
Bắc liếc bà.
"Bà hỏi làm gì?"
"Thì tôi lo."
"Lo thì về nhà đóng cửa mà ngủ. Chuyện nhà bà à, ở đây mà hóng chuyện."
Bắc bước vào nhà.
Căn nhà thằng Tu rộng rãi nhưng tối và lạnh hơn bên ngoài. Giữa gian nhà bày chiếc bàn thờ, lư hương đang cắm mấy cây nhang cháy dở. Trong góc nhà, một chiếc tủ gỗ cũ ba cánh đứng sát tường, sơn màu nâu bong tróc, tay nắm bằng đồng ngả màu xanh rỉ.
Trước tủ, cu Thịnh ngồi co ro trên chiếc chiếu, hai mắt đỏ hoe, trên tay đang ôm con gấu bông. Nghe tiếng chân, nó ngước lên nhìn Bắc.
Bắc ngồi xuống ngang tầm mắt thằng bé.
"Cu cháu tên gì?"
"Thịnh ạ..."
"Thịnh, bà nội cháu nói gì với cháu?"
"Bà bảo... đừng mở tủ."
"Cháu mở tủ ra chưa?"
Thịnh gật đầu.
"Hôm qua ạ. Lúc mở ra thì cháu thấy bà ngồi phía trong cùng, sau mấy cái áo. Bà nhìn cháu và nhể miệng cười."
"Thế cháu mở ra làm gì?"
"Tại cháu tò mò. Bà cứ nói suốt, cháu... cháu không chịu được nên..."
Bắc nhìn Thịnh một lúc.
"Thế bố cháu? Cháu có nghe thấy bà nội gọi bố cháu không?"
Thịnh gật đầu.
"Bà gọi bố suốt đêm. Nhưng bố không dám trả lời."
Bắc đứng dậy, bước lại gần tủ. Cậu đưa tay chạm vào mặt gỗ. Mặt gỗ lạnh hơn cả không khí trong phòng. Cậu gõ nhẹ lên cánh tủ.
"Này, bà Chạng. Cháu là Bắc, con ông Cộc ở cuối xóm. Bà chết lâu rồi, bà có về thì về thăm con cháu thôi. Chứ bà dọa chúng nó sợ làm gì. Làm thế là có lỗi với con cháu đấy."
Đáp lại anh là sự im lặng. Rồi từ bên trong tủ, một tiếng thở dài vang lên. Tiếng thở rất khẽ nhưng đủ để cả phòng nghe thấy.
Tu giật bắn mình, lùi lại mấy bước.
Bắc cũng giật mình nhưng cố tỏ ra điềm tĩnh. Cậu kéo nhẹ cánh tủ. Mùi gỗ và mùi vải cũ bay ra. Bên trong chỉ có quần áo, vài cái chăn cũ, một chiếc gối bông đã ngả vàng. Không có ai.
Bắc đóng tủ lại.
"Không có gì, làm bố mày cứ tưởng."
"Nhưng mà thầy..."
"Kêu cái gì kêu. Mày để cu Thịnh ngủ bên nhà tao vài đêm. Rồi từ từ tao tính."
Bắc đứng dậy dắt cu Thịnh đi. Khi ra khỏi cửa, Bắc liếc nhìn phía sau tủ. Trong bóng tối, cậu thấy một khe hở. Một cánh cửa nhỏ, nó đang đóng kín.
Cậu im lặng đưa mắ nhìn rồi tiếp tục bước đi.
Sáng hôm sau, làng Đông xôn xao hẳn lên. Tin về cái tủ nhà thằng Tu con ông Vó lan ra với tốc độ chóng mặt. Khu chợ dưới gốc đa đầu xóm, mấy bà bán rau xúm xít bàn tán.
"Nghe nói nhà thằng Tu có ma đấy."
"Không phải ma đâu, tôi nghe nói là bà cụ về đó. Xưa nhà nó giàu, bà Chạng có giấu của. Chết rồi mà vẫn tiếc của nên về đó bây."
"Bà chết chín năm rồi mà?"
"Thì tôi cũng nghe kể thế. Biết thực hư ra sao đâu."
"Thế thầy Bắc nói gì không?"
"Nó chả nói câu gì. Chỉ đưa cu Thịnh về nhà ngủ rồi bảo để nó tính."
"Tin được nó không đấy?"
"Thằng Bắc nó dở dở ương ương nhưng tôi nghĩ nó bảo thật đấy. Nó con thầy Cộc mà."
Bắc không có mặt ở chợ. Lúc này, hắn đang ngồi uống trà ở hiên nhà, Thịnh ngồi bên cạnh chơi với mấy chiếc lá khô.
"Chú ơi." Thịnh bỗng nói. "Có một người phụ nữ đứng ngoài cổng."
"Đâu?"
Bắc nhìn ra cổng. Ngoài cổng trống trơn.
"Có ai đâu, cái thằng này."
"Có mà chú. Bà ấy mặc áo dài nâu, đứng dưới cây khế."
Bắc nhìn về phía cây khế. Vẫn không có ai. Nhưng dưới gốc cây, có một vết chân để trần. Hắn cúi xuống nhìn kỹ. Có chút âm khí vướng lại. Bắc khẽ nhíu mày.
Hắn ngước lên, nhìn về phía lũy tre gần đó. Xa xa, có một bóng dáng đang đứng. Nó đang nhìn hắn. Rồi nó nâng tay vẫy vẫy.
"Thịnh, vào nhà đi."
Thịnh lập tức chạy vào.
Bắc mở cửa bước ra ngoài. Khi hắn đến dưới rặng tre thì đã không còn ai. Nhưng xung quanh vẫn thoang thoảng âm khí.
Chiều xuống. Bắc ngồi ở hiên sau, tay cầm ly nước vối. Cu Thịnh ngủ trưa trong nhà chưa dậy.
Bà Lý bước vào cổng từ lúc nào. Bà mặc áo dài nâu đã sờn, tóc bạc búi gọn.
Bắc rót cho bà một cốc nước. Bà ngồi xuống nhưng không uống.
"Cháu thấy nó chưa?" Bà hỏi.
Bắc gật đầu.
"Dưới gốc tre. Nó vẫy tay với cháu."
"Thế cháu biết nó là ai không?"
"Là bà Chạng. Nhưng cũng không hẳn."
Bà Lý chậm rãi nói:
"Cái tủ đó, bà Chạng mua từ một người buôn đồ cổ ở Hà Nội. Người ta bảo nó có một cánh cửa bí mật ở phía sau."
"Tại sao bà biết? Thế nhà ông Vó không mở nó ra à bà?"
"Trước tao nghe bà Chạng kể vậy. Mở hay chưa thì tao chịu."
"Thế nó là gì?"
Bà Lý nhìn hắn.
"Tao không biết."
"Không biết mà bà kể như đúng rồi đó?"
"Cái thằng láo cá này. Im để tao kể cho nghe."
Bắc đặt ly nước xuống.
"Thế có chuyện gì vậy bà?"
Bà Lý im lặng một lúc.
"Trước nhà thằng Tu không giàu như giờ đâu. Nhưng từ khi mua cái tủ đó, chả hiểu sao nhà nó làm ăn khấm khá hẳn ra."
"Nhưng mà từ lúc đó trở đi, nhà nó đêm lại cứ có chuyện kì lạ. Đỉnh điểm là cái chết của hai ông bà Vó Chạng đó mày."
Bỗng một cơn gió lạnh thổi qua hiên.
"Cái chết đó có gì lạ thế bà?"
Bà Lý lắc đầu.
"Thôi để lúc khác tao kể. Tao nhớ năm đó mày mới hai mốt. Hai cha con mày đưa cái Thảo đi nhập học trên phố huyện. Ai mà ngờ được... Haizzz..."
Tay Bắc đang định cầm cốc nước lên uống thì bỗng khựng lại
"Bà về đi."
Bà Lý không nói gì nữa. Chỉ thở dài một hơi rồi đứng dậy quay người đi về.
Đêm đó, Bắc lại ra nhà Tu. Cậu đi một mình, trên tay cầm chiếc đèn dầu. Trước khi đi, cậu nhét vào túi một xấp bùa vàng, một cuộn chỉ đỏ, một nắm muối hột và chiếc chuông đồng nhỏ đã cũ.
Chập tối, vợ thằng Tu đã đón cu Thịnh về nhà ngoại. Trong nhà bây giờ chỉ còn mỗi thằng Tu. Khi Bắc đến trước cửa thì đã thấy Tu từ trong nhà chạy ra, mặt mày cắt không ra giọt máu.
"Thầy!"
Bắc đưa tay lên bịt miệng hắn.
"Im. Mày mà để tao mất tập trung là tao biến đấy nhé."
Tu gật đầu lia lịa.
Bắc thả tay ra, nhìn quanh sân. Ánh đèn dầu hắt lên cây khế già. Những cành lá đang lay động rất nhẹ. Bắc nheo mắt nhìn.
"Gì vậy thầy?" Tu hỏi.
"Cây khế nhà mày có vấn đề."
Tu ngẩng lên nhìn.
"Vấn đề gì ạ?"
"Tao không biết."
"Thế sao thầy biết nó có vấn đề?"
Bắc liếc hắn.
"Mày thấy cây nào không có gió mà tự dưng rung không? Tao thấy nó đáng ngờ lắm."
Tu nuốt nước bọt.
"Có khi nào trên đó có ma không thầy?"
Bắc giơ đèn soi lên, nhìn một hồi.
"Có thì tao cũng nghĩ nó không ngu đến mức ngồi trên cây cả đêm đâu. Ngồi trên này cho muỗi nó đốt à."
Tu không biết nói gì. Bắc bước tiếp, nhưng đi được vài bước thì nói thêm:
"Nhưng mày cứ để ý tới nó."
"Sao vậy thầy?"
"Vì từ lúc tao bước vào sân thì nó đang nhìn tao."
Tu lập tức đi sát vào phía sau Bắc. Đến cửa thì bỗng Bắc dừng lại.
"Thầy không vào nhà à?"
"Mày đợi tao cùng vào à?"
"Vâng."
"Thế mày đứng đây đợi đi. Tao đi vệ sinh một lát."
Tu há mồm.
"Thầy..."
"Nhanh thôi, mày sợ thì quay mặt vào tường đếm đến ba mươi."
Nói xong cậu đi tạt ra sau bụi chuối. Tu đứng đó, mặt đơ ra. Cậu nghe tiếng Bắc lẩm bẩm từ sau bụi chuối:
"Hồi sáng uống nhiều nước vối quá..."
Một lúc sau, Bắc trở ra, vẻ mặt tỉnh bơ.
"Đi vào."
Hai người bước vào nhà. Căn nhà lạnh hơn hẳn tối hôm trước. Cái lạnh không phải từ gió, mà là từ trong nền đất bốc lên. Bắc đặt đèn dầu xuống bàn rồi nhìn chiếc tủ gỗ ở góc nhà.
Nó vẫn đứng im. Ba cánh cửa đóng kín.
Bắc lấy một nắm muối, rắc thành một đường mỏng trước chân tủ. Tu đứng phía sau, thò cổ nhìn.
"Thầy làm vậy để làm gì?"
"Để xem nó có ra ngoài không."
"Nếu nó ra thì sao?"
"Thì biết."
"Biết rồi làm gì?"
Bắc quay sang nhìn Tu.
"Thì chạy."
Tu há miệng.
"Thầy là thầy pháp mà?"
Bắc nhìn hắn, mặt nghiêm nghị.
"Thầy pháp cũng là người."
"..."
"Tao làm nghề này, chưa nghe ai nói thầy pháp bất tử bao giờ."
Tu im lặng. Bắc ngồi xuống chiếc ghế gỗ, đặt chuông đồng bên cạnh, lấy một lá bùa vàng đặt lên bàn.
"Đêm nay tao ngồi đây. Mày cứ ngủ đi."
"Thầy ngồi cả đêm á?"
"Ừ."
"Nếu cả đêm không có chuyện gì thì sao thầy?
"Thì sáng mai mày trả tiền công cho tao. Tao mất công cả đêm canh cho mày ngủ đó.
"Không có ma cũng lấy tiền á?
"Không thì tao về. Cho mày ở đây chắc nhé?"
Tu kéo ghế ngồi đối diện cái tủ. Một lúc lâu sau chỉ có sự im lặng bao trùm căn nhà. Đồng hồ trên tường tích tắc từng nhịp. Ngoài sân, tiếng dế kêu rả rích, nhưng có vẻ đã xa hơn.
Một giờ. Hai giờ. Không có gì xảy ra.
Tu bắt đầu gật gù. Bắc liếc sang, không gọi cậu dậy, chỉ cầm chiếc chuông đồng lên, xoay xoay trong tay.
Ba giờ mười bảy phút.
Cạch
Cánh cửa tủ khẽ rung lên.
Tu tỉnh ngủ, mặt tái đi. Bắc đặt chiếc chuông xuống. Cậu không nói gì, chỉ ngồi im.
Cốc.
Một tiếng gõ vang lên từ bên trong.
Tu giật nảy người. Bắc đưa tay ra hiệu im lặng.
Cốc... cốc...
Bắc đứng dậy, cầm đèn dầu tiến lại. Cậu đứng trước tủ một lúc, rồi nói, giọng đều đều:
"Này, bà Chạng. Tôi là Bắc, con ông Cộc. Bà có chuyện gì thì nói được không? Đừng gõ cửa tủ người ta giữa đêm như đòi nợ thế."
Im lặng. Một sự tĩnh lặng đến đáng sợ.
Rồi một giọng phụ nữ già nua vang lên từ bên trong, khàn khàn như cát chạm vào cát:
"Bắc..."
Tu run bần bật. Bắc đứng im.
"Bắc ơi..."
Bắc cúi xuống nhìn đường muối trước chân tủ. Vẫn còn nguyên. Nhưng giữa vòng muối, một dấu chân đen xì đột nhiên xuất hiện.
Bắc nhìn dấu chân. Rồi cậu ngẩng đầu lên.
"Tu."
"Dạ..."
"Ra ngoài."
"Còn thầy?"
Bắc rút một lá bùa khỏi túi.
"Tao ở lại."
Tu quay người chạy. Nhưng mới được vài bước, Bắc gọi với:
"Khoan."
Tu dừng lại. Bắc nhìn chiếc tủ, nói tiếp:
"Đừng có đóng cửa ngoài lại."
Tu ngơ ngác.
"Để làm gì ạ?"
Bắc đáp tỉnh bơ:
"Nhỡ tao phải chạy thì còn có đường mà ra."
Tu đưa mắt nhìn cậu. Bắc nhìn lại thằng Tu. Rồi Tu biến ra ngoài như tên bắn.
Bắc thở dài. Cậu quay lại đối diện với chiếc tủ. Lá bùa trong tay cậu đã được cầm chặt.
"Được rồi, bà Chạng. Nếu bà là bà Chạng thật, tôi còn nói chuyện được. Nhưng nếu không phải..."
Cánh tủ từ từ mở ra. Bên trong tối đen như mực.
Một bàn tay già nua thò ra từ trong bóng tối. Làn da nhăn nheo, những ngón tay dài và gầy, các khớp xương gồ lên.
Bắc nhìn bàn tay đó. Rồi cậu nhìn lá bùa của mình. Rồi cậu nhìn ra cửa. Cậu lùi lại một bước.
Rồi bàn tay chụp mạnh về phía trước, không phải nhằm vào Bắc, mà nhằm vào sợi chỉ đỏ cậu buộc vào tay nắm tủ từ đầu. Sợi chỉ bị giật tung, quấn vào những ngón tay đó.
Bắc không chần chừ thêm. Cậu quay người, chạy thẳng ra sân. Tu đang đứng ngoài cổng, thấy bóng Bắc lao ra liền hét lên:
"THẦY BẮC ƠI, ĐỪNG CHẠY!"
Bắc vừa chạy vừa hét:
"KHÔNG CHẠY THÌ ĐỂ NÓ BẮT À?!"
Cậu lao qua cổng, tay vơ lấy cánh cổng đóng sầm lại.
Bên trong nhà, một tiếng cười khan vọng ra. Không phải cười lớn, mà là cười rất khẽ, như thể có ai đó đang tự cười một mình trong bóng tối.
Bắc đứng dựa vào cổng, thở hổn hển.
Tu nhìn cậu.
"Thầy... Sao thầy lại chạy?"
Bắc nhìn hắn, cố lấy hơi.
"Tao chạy là vì... tao có chiến thuật."
"Chiến thuật gì ạ?"
"Chiến thuật...bảo toàn tính mạng."