Sáng thứ Sáu ngày 1 tháng 1 năm 2021, Hiếu tỉnh dậy lúc gần chín giờ.
Đêm qua cậu không thức quá lâu sau khoảnh khắc sang năm mới. Sau tin nhắn với Ngọc, Hiếu trả lời thêm vài lời chúc từ nhóm bạn, gọi về nhà chưa tới mười phút rồi đi ngủ. Vì vậy sáng đầu tiên của năm 2021 không bắt đầu bằng cảm giác mệt mỏi sau một đêm countdown, cũng không có kế hoạch đặc biệt nào đang chờ.
Phòng trọ vẫn như hôm qua.
Chiếc laptop ở trên bàn.
Bưu thiếp Ngọc tặng từ tháng Mười vẫn đứng cạnh đó.
Bên ngoài là tiếng xe quen thuộc của Hà Nội.
Một năm mới đã bắt đầu nhưng căn phòng không tự thay đổi theo con số trên lịch.
Hiếu thấy điều này khá dễ chịu.
Cậu rửa mặt, xuống ăn sáng rồi gọi về nhà lần nữa vì tối qua nói quá ngắn. My là người bắt máy trước, lập tức khoe mình đã thức tới hơn một giờ rồi sáng nay bị mẹ gọi dậy.
“Đáng.”
“Anh không có tuổi trẻ.”
“Ừ.”
“Chị Ngọc có thức với anh không?”
“Không.”
My lập tức cười.
“Thế hai người yêu kiểu gì?”
“Em lo học đi.”
Từ phía sau, mẹ Hạnh nói vọng tới bảo đưa điện thoại.
Cuộc gọi với bố mẹ không có nội dung gì lớn. Mẹ hỏi mấy ngày tới cậu có về không, Hiếu nói chưa vì thứ Bảy vẫn có hai buổi gia sư. Bố Thành hỏi công việc mới sang năm có tiếp tục không, cậu kể mức tiền phần cố định vừa được điều chỉnh và tháng Một vẫn chạy như cũ.
Ông chỉ nói:
“Thế làm cho tốt.”
“Vâng.”
Không có câu phải kiếm nhiều hơn.
Cũng không có lời khen dài.
Hiếu đã quá quen.
Mẹ Hạnh hỏi:
“Ngọc hôm qua có đi chơi với con không?”
“Có.”
“Về muộn không?”
“Trước mười hai.”
“Ừ.”
Sau đó bà chuyển ngay sang chuyện My đang lười dọn phòng.
Ngọc có mặt trong câu chuyện gia đình, nhưng không còn là chủ đề đặc biệt mỗi lần được nhắc.
Điều đó khiến Hiếu thấy đúng hơn.
Ngọc sáng cùng ngày dậy muộn hơn Hiếu.
Cô xuống nhà lúc mẹ Lan đã ngồi xem điện thoại ở phòng khách. Bố cô có việc ra ngoài một lúc, trong nhà khá yên.
Mẹ hỏi:
“Tối qua vui không?”
“Vui ạ.”
“Không đợi giao thừa với Hiếu?”
“Không cần.”
Bà Lan nhìn con gái.
“Thế hai đứa gặp làm gì?”
Ngọc bật cười.
“Muốn gặp thì gặp.”
“Ừ.”
Mẹ cô cũng cười.
Ăn xong, Ngọc mang cuốn sổ xuống phòng khách.
Không phải để nghiên cứu ngành cả ngày đầu năm.
Chỉ vì bố tối qua đã hỏi khi nào cô cho ông xem hai chương trình cuối.
Ngọc nghĩ hôm nay khá hợp.
Không phải vì ngày đầu năm có ý nghĩa gì.
Chỉ vì cả nhà đều tương đối rảnh.
Khoảng mười một giờ, bố trở về.
Ngọc chủ động nói:
“Bố mẹ có muốn xem hai chương trình con đang cân không?”
Ông hơi bất ngờ.
“Giờ?”
“Vâng.”
“Được.”
Mẹ Lan cũng ngồi lại.
Ngọc mở sổ, nhưng trước khi đưa, cô nói:
“Con chưa cần bố mẹ chọn giúp.”
Bố cười.
“Biết.”
“Con muốn hai người nhìn xem có thứ gì con bỏ sót.”
“Ừ.”
Một cách bắt đầu khá khác những cuộc nói chuyện về ngành từ nhiều tháng trước.
Ngọc giải thích A trước.
Một chương trình truyền thông có phần nền lý thuyết khá nhiều, nhưng hướng học và loại công việc cốt lõi hợp với những gì cô đang nhận ra mình thích. Cô đã nói chuyện với sinh viên thật, biết phải tự chủ động tìm thêm dự án và thực hành ở bên ngoài nếu muốn có trải nghiệm đủ sớm.
Sau đó là C.
Marketing.
Phần research và hành vi người dùng hấp dẫn cô thật sự, chương trình rộng hơn về kinh doanh và có vài môn cô thấy không quá hứng. Điểm khiến Ngọc phân vân nhất không phải các môn khó mà là việc mục tiêu kinh doanh sẽ nằm gần trung tâm hơn trong nhiều hướng công việc sau này.
Bố cô đọc khá kỹ.
Mẹ hỏi:
“Con thích A hơn?”
“Hiện tại vâng.”
“Thế sao C còn?”
“Vì có những phần con thật sự thích.”
“Ví dụ?”
“Hiểu tại sao người ta chọn, tin, phản ứng với một sản phẩm hoặc thông điệp.”
Bố nhìn.
“Cái đó truyền thông không có à?”
“Có phần liên quan.”
Ngọc nói. “Nhưng mục tiêu khác.”
Bố cô không hỏi tên ngành nào “dễ xin việc” ngay.
Thứ ông hỏi đầu tiên lại là:
“Học ở đâu?”
Ngọc nói khu vực tương đối của hai chương trình nhưng không cần đi sâu địa chỉ.
Ông hỏi tiếp:
“Đi lại thế nào?”
Cô đã kiểm.
Cả hai đều có thể đi từ nhà, nhưng một chương trình bất tiện hơn đáng kể.
“Con tính ở nhà suốt đại học?”
“Hiện tại chắc vậy.”
“Thế đường đi cũng là một phần.”
Ngọc gật.
Một điều rất đời thường mà khi say mê so môn học cô ít nghĩ tới hơn.
Một chương trình có thể tốt nhưng nếu mỗi ngày mất thêm rất nhiều thời gian di chuyển, trải nghiệm bốn năm sẽ khác.
Mẹ Lan hỏi:
“Học phí?”
Ngọc đọc con số mình đã lưu.
Cả hai chương trình đều nằm trong khả năng gia đình.
Không ai nói đắt hay rẻ ngay.
Bố cô chỉ hỏi:
“Có thay đổi theo năm không?”
“Có thể.”
“Con kiểm lại.”
“Vâng.”
Một việc mới vào danh sách.
Sau đó ông mới hỏi:
“Nếu học A xong con làm công việc gì?”
Ngọc không trả bằng một chức danh.
“Con chưa biết cụ thể. Nhưng con muốn thử những phần như communication, nội dung, nghiên cứu đối tượng, có thể truyền thông doanh nghiệp hoặc một hướng liên quan.”
“Còn C?”
“Có thể research, brand, content marketing hoặc những phần khác.”
Bố nhìn.
“Nghe C nhiều đường hơn.”
“Có thể.”
“Thế con có sợ A hẹp?”
Ngọc nghĩ.
“Có.”
Đây là câu đáng hỏi.
Bố cô không nói vậy chọn C.
Ông hỏi:
“Nếu hẹp hơn, nó có cho con kỹ năng dùng sang việc khác được không?”
Ngọc dừng.
Một câu cô chưa ghi đúng dạng này.
Có.
Viết.
Research.
Phỏng vấn.
Tổ chức thông tin.
Hiểu audience.
Presentation.
Làm việc nhóm.
Không phải tất cả đều chỉ dùng ở một vị trí truyền thông cụ thể.
“Có.”
“Thế kiểm phần đó.”
“Vâng.”
Mẹ Lan nhìn con gái.
“Con đang lo chọn sai nhiều hơn hay lo sau này ít tiền?”
Ngọc hơi bất ngờ.
“Cả hai.”
“Cái nào hơn?”
Cô nghĩ thật.
“Chọn sai.”
“Thế nghĩa là?”
“Con sợ vào rồi thấy công việc thật không hợp.”
Mẹ gật.
“Còn tiền?”
“Con vẫn muốn tự sống được.”
“Ừ.”
Bố cô nói:
“Nếu con hỏi bố ngành nào an toàn hơn, bố chưa chắc biết.”
Ngọc nhìn.
Đây là câu cô không ngờ nghe từ ông một năm trước.
“Nhưng bố sẽ nhìn một thứ.”
“Gì ạ?”
“Con ra trường có thứ gì người ta trả tiền để con làm.”
Ngọc yên.
Không phải tên ngành.
Là kỹ năng có giá trị.
Ông nói:
“Con thích hỏi người, viết, nghiên cứu gì đó thì được. Nhưng sau bốn năm phải biến được ít nhất một phần thành thứ có người cần.”
Ngọc nghe.
Không khó chịu.
Thực tế.
“Vâng.”
“Không phải cứ thích là nghề.”
“Con biết.”
“Ừ.”
Mẹ Lan nói thêm:
“Nhưng cũng đừng vì một thứ hiện tại kiếm tiền dễ hơn mà chọn nếu con không chịu làm lâu.”
Ngọc bật cười.
“Hai người đang đứng hai phía à?”
Bố cô cũng cười.
“Không.”
Ông nói. “Đang bảo con phải có cả hai.”
Thứ muốn làm.
Và thứ người khác cần.
Một giao điểm.
Cuộc nói chuyện kéo gần một tiếng.
Không có kết luận.
Nhưng khi thu sổ lại, Ngọc có thêm một câu hỏi khá rõ cho hai chương trình:
Sau bốn năm, kỹ năng nào của mình có thể trở thành thứ người khác sẵn sàng trả tiền?
Câu ấy sẽ quan trọng sớm hơn cô nghĩ.
Thứ Bảy ngày 2 tháng 1, Hiếu vẫn dạy hai lớp như thường.
Buổi sáng, cậu học sinh lớp mười hỏi khá nhiều vì đang chuẩn bị một bài kiểm tra sau kỳ nghỉ. Buổi chiều, Huyền làm lại bài Hiếu giao tuần trước mà không nhìn lời giải cũ.
Cô bé sai một bước.
Nhưng tự đi được gần tới cuối.
Hiếu thấy kết quả ấy tốt hơn việc nhìn lời giải rồi làm đúng ngay.
“Em sai chỗ này.”
Huyền hơi thất vọng.
“Nhưng phần trước là em tự làm?”
“Vâng.”
“Thế tốt hơn tuần trước.”
Cô bé nhìn bài rồi gật.
Không có chuyện nào đáng ghi thành một mốc lớn.
Nhưng buổi dạy khiến Hiếu nghĩ lại lời anh khóa trên hôm trước về tài liệu hướng dẫn. Một người đọc lại được note không có nghĩa họ sẽ không sai. Tài liệu chỉ giúp giảm những sai lầm không cần thiết và giúp người mới biết phải hỏi ở đâu.
Phần còn lại vẫn phải tự làm.
Chủ nhật ngày 3 tháng 1, Ngọc gặp Linh Chi và Phương.
Cô kể đã cho bố mẹ xem A với C.
Chi hỏi:
“Bố mày chọn cái nào?”
“Không chọn.”
“Thật?”
“Ừ.”
“Tiến bộ.”
Ngọc nhìn.
“Không chấm bố tao.”
Chi bật cười.
Phương hỏi:
“Thế mày gần chọn A chưa?”
Ngọc nghĩ.
“Khá gần.”
“Bao nhiêu phần trăm?”
Cả Ngọc lẫn Chi cùng bật cười.
“Không còn phần trăm.”
Phương ngơ.
“Bỏ rồi à?”
“Ừ.”
“Tiếc.”
Ngọc nhìn.
“Tại sao ai cũng tiếc?”
“Dễ hóng.”
Cả ba cười.
Ngọc kể câu bố nói về việc phải biến thứ mình thích thành thứ có người sẵn sàng trả tiền.
Chi nghe rồi nói:
“Thế mày thử kiếm tiền content đi.”
“Dễ nói.”
“Mày đang làm rồi.”
“Đang làm miễn phí.”
“Thì tìm cái trả tiền.”
Ngọc nghĩ.
Không phải chưa từng nghĩ.
Chính đêm cuối năm cô đã nói với Hiếu mình muốn trong năm 2021 có khoản tiền đầu tiên đến từ thứ mình làm.
Nhưng mới ngày thứ ba.
Cô không có nhu cầu chạy đi kiếm ngay một job chỉ để hoàn thành mục tiêu.
“Để có cái phù hợp.”
Chi không thúc.
“Ừ.”
Chiều tối, Hiếu và Ngọc không gặp.
Họ vừa gặp đêm 31.
Không ai thấy cần.
Sáng thứ Hai ngày 4 tháng 1, vòng kỹ thuật đầu tiên của năm bắt đầu.
Hiếu tới trường có một buổi sớm nên file được mở muộn hơn bình thường, gần mười giờ. Nguồn có hai phiên bản được gửi cách nhau khoảng mười lăm phút. Tin nhắn đi kèm nói phiên bản sau cập nhật một nhóm nhỏ ở phần C.
Hiếu tải cả hai.
Đổi tên.
Đưa bản mới vào thư mục làm việc.
Ít nhất cậu nghĩ mình đã làm thế.
Phần A và B chạy bình thường.
Đến gần trưa, Hiếu chuyển sang C.
Ba dòng đầu có vẻ không khác nhiều so với tuần trước. Cậu xử lý theo checklist, ghi trạng thái rồi tiếp tục. Khoảng mười hai giờ, cậu dừng vì còn giờ học buổi chiều.
Trước khi đóng, Hiếu handoff phần A–C đã hoàn tất để người sau có thể bắt đầu.
Không có cảnh báo nào.
Không cảm giác gì sai.
Khoảng một giờ bốn mươi, điện thoại cậu rung khi đang ngồi ở trường.
Người dùng phía sau.
Bạn kia: Anh ơi, C12–C18 của anh có phải đang dùng version nguồn cũ không ạ? Em thấy mã không giống file update sáng nay.
Hiếu đọc.
Tim hạ xuống một chút.
Cậu mở điện thoại xem lại tin nguồn.
Có update.
Cậu nhớ.
Không thể kiểm file đầy đủ trên điện thoại.
Hiếu trả ngay:
Hiếu: Em tạm dừng C12–C18 giúp anh nhé. Anh kiểm lại file nguồn ngay sau buổi này. A–B em vẫn dùng bình thường trước.
Người kia:
Vâng anh. Em chưa chạy C, mới nhìn thấy lúc chuẩn bị map.
May.
Nhưng chưa đủ để kết luận không có lỗi.
Hiếu ngồi trong lớp mà đầu óc muốn quay sang việc kia.
Phản xạ đầu tiên là mở laptop ngay.
Nhưng buổi học đang diễn ra.
Người sau đã được báo dừng đúng phần.
Không có gì phải sửa trong hai phút.
Cậu buộc mình ở lại với bài giảng.
Không dễ.
Gần ba giờ, buổi học kết thúc.
Hiếu mở laptop ngay ở trường.
Đi vào thư mục nguồn.
Nhìn.
Hai file gần giống tên.
Bản update có thêm hậu tố thời gian.
Hiếu mở file cậu đã dùng cho phần C.
Bản cũ.
Cậu thật sự đã lấy nhầm.
Lỗi không nằm ở nguồn.
Không nằm ở cách diễn giải.
Không phải bất định.
Chỉ là chọn sai phiên bản.
Một lỗi rất cơ bản trong đúng thứ checklist của cậu vốn được tạo ra để tránh.
Hiếu cảm thấy mặt nóng nhẹ.
Cậu kiểm ảnh hưởng.
Không chỉ C12–C18.
Từ C12 tới C26 có dữ liệu từ nhóm update.
Mười lăm dòng.
Phần người sau chưa chạy, nhưng đã phải dừng.
Hiếu nhắn ngay:
Hiếu: Anh xác nhận lỗi bên anh. C12–C26 đang lấy nhầm version trước update. Em bỏ phần C từ C12 trở đi giúp anh. Anh sửa và gửi lại trước 4h. A–B với C1–C11 không bị ảnh hưởng.
Người kia:
**Vâng anh. Em chuyển phần khác trước.*
Sau đó Hiếu nhắn anh khóa trên.
Không đợi người kia tự phát hiện.
Hiếu: Anh ơi, vòng hôm nay em lấy nhầm bản nguồn cũ ở đoạn C12–C26 dù sáng có file update. Bên sau phát hiện trước khi chạy phần đó. Em đã báo dừng và đang sửa, dự kiến trước 4h gửi lại. A–B và C1–C11 không ảnh hưởng.
Anh khóa trên trả khá nhanh:
Ừ. Em sửa trước đi. Xong check lại impact rồi báo anh.
Không mắng.
Không nói không sao.
Chỉ xử lý.
Hiếu sửa.
Mười lăm dòng không phải quá nhiều.
Nhưng vì nguồn mới thay vài mã và hai trạng thái, cậu phải kiểm từng dòng chứ không thể copy hàng loạt.
Ba giờ bốn mươi bảy.
Xong.
Hiếu check lại version.
Lần này không nhìn tên file bằng mắt rồi tin.
Mở metadata.
Đối chiếu timestamp.
Kiểm vài giá trị đặc trưng của bản update.
Sau đó gửi file mới.
Hiếu: Anh đã sửa C12–C26 và check lại toàn đoạn C theo bản update 09:03. File mới version 2, log có ghi phần thay. Em dùng bản này nhé.
Người kia:
**Em nhận rồi anh. Em chạy lại.*
Hiếu nhìn.
Chưa kết thúc.
Cậu chờ người sau kiểm.
Không ngồi nhìn màn hình từng giây, nhưng vẫn chưa đóng việc.
Khoảng bốn giờ mười lăm:
Bạn kia: Ok anh. Bản này khớp rồi. May em chưa chạy đoạn cũ.
Hiếu thở ra.
Không có hậu quả lớn.
Người sau mất một ít thời gian kiểm và phải chuyển việc.
Không có dữ liệu sai đi xa hơn.
Nhưng lỗi là thật.
Cậu cập nhật anh khóa trên:
Hiếu: Đã sửa xong anh. Impact chỉ ở C12–C26, bên sau chưa xử lý đoạn cũ nên không phải làm lại output. Em đang xem lại bước kiểm version trước khi handoff.
Anh khóa trên:
**Ừ. Mai mình nói 10 phút về chỗ đó. Không cần làm thêm tối nay.*
Hiếu đọc câu cuối.
Tắt file.
Nhưng cảm giác khó chịu không tắt cùng.
Một phần vì lỗi rất cơ bản.
Một phần vì mới tuần trước cậu vừa được tăng mức tiền.
Vừa có note chung.
Vừa được người mới gọi anh để hỏi workflow.
Bây giờ cậu lại chọn nhầm một file.
Trong đầu có một giọng khá vô lý:
Mình có thật sự đáng được giao phần này không?
Hiếu nhận ra.
Nhưng không loại được ngay.
Duy thấy cậu ngồi im lâu hơn thường.
“Sao?”
“Sai file.”
“Gì?”
Hiếu kể ngắn.
“Có chết ai không?”
“Không.”
“Có phải làm lại nhiều không?”
“Không. Người sau phát hiện trước.”
“Thế sửa rồi?”
“Ừ.”
Duy ăn nốt thứ đang cầm.
“Thế mai xem tại sao sai.”
Hiếu nhìn.
“Mày không bảo tao ngu à?”
Duy cười.
“Ngu một lần thì tao nói làm gì? Lặp ba lần tao chửi.”
Hiếu cũng bật cười nhẹ.
Tối, Ngọc nhắn lúc Hiếu vừa về phòng.
Minh Ngọc: Hôm nay anh sao?
Cậu nhìn.
Có thể trả:
Ổn.
Vì sự cố đã xử lý.
Không ảnh hưởng lớn.
Nhưng đây chính xác là kiểu Hiếu từng hay tự xếp vào nhóm đã giải quyết nên không cần kể.
Cậu gõ:
Hiếu: Anh làm sai một đoạn file.
Ngọc đọc nhanh.
Minh Ngọc: Nặng không?
Hiếu: Không lớn. Lấy nhầm version nguồn cũ 15 dòng. Người sau phát hiện trước khi dùng.
Cô:
Minh Ngọc: Anh sửa rồi?
Hiếu: Ừ.
Ngọc:
Minh Ngọc: Thế cuối cùng anh sửa kiểu gì?
Hiếu nhìn câu.
Không phải:
Anh có sao không?
Không phải an ủi trước.
Cô hỏi chuyện.
Cậu gọi.
“Anh.”
“Ừ.”
Hiếu kể từ đầu.
Hai file gần tên.
Một bản update.
Cậu tưởng đã đưa bản mới vào thư mục nhưng đoạn C vẫn mở file cũ.
Ngọc nghe.
“Anh có biết vì sao không?”
“Chắc vì tên gần giống với anh chuyển file hơi nhanh.”
“Checklist của anh có version?”
“Có.”
“Thế sao vẫn sai?”
Câu hỏi thẳng.
Hiếu không khó chịu.
“Anh check lúc bắt đầu A nhưng đoạn C lấy từ file riêng.”
“À.”
Ngọc hiểu.
Checklist có.
Nhưng điểm kiểm không đúng chỗ lỗi phát sinh.
Cô hỏi:
“Thế mai anh định sửa quy trình?”
“Ừ.”
“Kiểu?”
“Có thể chỉ giữ một file active trong thư mục làm việc. Bản cũ chuyển archive luôn.”
“Nghe hợp.”
“Với trước handoff check version từng nhóm nếu nguồn có update giữa buổi.”
“Ừ.”
Ngọc nói. “Thế lỗi có ích rồi.”
Hiếu hơi yên.
“Đừng nói kiểu motivational.”
Cô bật cười.
“Em không.”
Ngọc hỏi:
“Anh có đang tự thấy mình không xứng mức mới không?”
Hiếu dừng.
Câu đánh khá đúng.
“Sao em biết?”
“Anh kể giọng giống thế.”
“Giọng gì?”
“Kiểu anh đang khó chịu hơn mức mười lăm dòng.”
Cậu yên.
Ngọc nói:
“Em không biết công việc anh để bảo lỗi này nhỏ hay lớn.”
“Ừ.”
“Nhưng nếu người ta tăng tiền cho anh vì anh chưa bao giờ sai thì chắc không ai được tăng.”
Hiếu hơi cười.
“Em đang an ủi.”
“Có một chút.”
Cô thừa nhận.
“Nhưng mai anh vẫn phải sửa cách làm.”
“Ừ.”
“Thế thôi.”
Không nói anh giỏi mà.
Không bảo ai cũng sai như một cách xóa lỗi.
Hiếu thấy dễ nghe hơn.
Cậu nói:
“Anh ghét nhất là lỗi này nằm đúng trong phần anh đang chỉ người khác.”
“Thế Nam biết không?”
“Chưa.”
“Anh có cần giấu?”
“Không.”
“Thế nếu sau này case này thành ví dụ trong note thì càng dễ nhớ.”
Hiếu bật cười.
“Em muốn anh ghi ‘người viết tài liệu đã từng sai’ à?”
“Có thể.”
“Không.”
Cô cười.
Hai người nói thêm vài phút rồi chuyển chuyện.
Ngọc kể bố mẹ đã xem A và C.
Hiếu hỏi:
“Chú thấy cái nào?”
“Không chọn.”
“Thế hỏi gì?”
Cô kể chuyện đường đi, học phí, kỹ năng có người trả tiền.
Hiếu dừng ở câu cuối.
“Cái đó đúng.”
“Ừ.”
“Em nghĩ ra chưa?”
“Chưa hẳn.”
Ngọc nói. “Nhưng em đang bắt đầu thấy một vài thứ.”
Phỏng vấn.
Title.
Research.
Viết.
Những phần đã có người trong nhóm chủ động tìm Ngọc làm.
Chưa phải tiền.
Nhưng ít nhất đã có nhu cầu.
Hiếu nói:
“Thế em gần rồi.”
“Gần gì?”
“Có thứ người khác cần.”
Ngọc yên.
Đúng.
Chỉ còn một bước rất khác giữa:
người ta cần em làm
và
người ta sẵn sàng trả tiền để em làm.
Cô chưa biết bước ấy sẽ tới ngay ngày hôm sau.