Buổi sáng ngày hai mươi tám tháng Chạp, một màn sương mỏng manh như dải lụa trắng giăng mắc trên những ngọn cây xà cừ cổ thụ quanh quảng trường Cột Cờ. Không khí Tết đã tràn ngập khắp từng ngõ ngách của khu phố cổ Vân Đô. Tiếng còi xe chở quất cảnh, chở đào phai râm ran ngoài đại lộ; tiếng các bà, các chị í ới gọi nhau đi chợ phiên sớm; và phảng phất trong gió bấc là mùi hương trầm quyện cùng mùi lá dong tươi ngai ngái, đánh thức sự nôn nao, háo hức trong lòng người.
Từ sáu giờ sáng, khi mặt trời mùa đông còn e ấp sau những rặng mây xám bạc, Thẩm Dịch đã thức dậy. Anh xỏ chân vào chiếc áo khoác nỉ dày dặn, cầm chiếc làn mây cũ đã ngả màu cánh gián đứng đợi ở bậu cửa. Hôm nay là ngày nghỉ hiếm hoi của cả gia đình. Lâm Vãn Thanh mặc một chiếc áo khoác dạ màu be thanh lịch, quàng chiếc khăn len màu đỏ mận mà nàng tự tay đan, dắt theo hai đứa nhỏ bước ra hành lang.
Tiểu Hùng và Tiểu Báo xúng xính trong những chiếc áo bông ấm áp, đôi má ửng hồng vì rét buốt, nhưng đôi mắt thì long lanh niềm phấn khởi khôn tả. Đã lâu lắm rồi, kể từ khi bố trở về sau những ngày tháng mông lung mờ mịt, cả gia đình bốn người mới lại cùng nhau bước xuống phố đi chợ phiên đón Tết.
Khu chợ Cột Cờ vào những ngày giáp Tết nhộn nhịp như một ngày hội lớn của nhân gian. Dọc hai bên con phố lát đá xanh, những gian hàng mọc lên san sát nhau. Hoa lay ơn đỏ thắm, thược dược tím biếc, cúc đại đóa vàng rực chen chúc bên những chậu quất bonsai trĩu chịt quả mọng vàng ươm. Mùi gừng tươi thoang thoảng, mùi hành củ tím nồng nàn, mùi măng khô nấm hương thơm ngát hòa lẫn vào làn hơi thở trắng xóa của dòng người tấp nập ngược xuôi.
Thẩm Dịch nắm chặt lấy bàn tay nhỏ nhắn của Lâm Vãn Thanh, những ngón tay đan chặt vào nhau như sợ dòng người đông đúc kia sẽ cuốn mất người phụ nữ dịu dàng này. Tiểu Hùng dắt tay em gái Tiểu Báo đi sát ngay sau lưng bố mẹ, chốc chốc lại ồ lên thích thú khi nhìn thấy một chú lân con bằng giấy bồi đỏ chói treo lơ lửng trước cửa tiệm tạp hóa.
Đến góc hàng thịt lợn tươi, người bán hàng là một bác gái phúc hậu, đội nón lá cũ, miệng nhai trầu đỏ thắm. Thẩm Dịch khéo léo nghiêng người cúi xuống quan sát kỹ từng tảng thịt non trên bàn gỗ nghiến. Bằng một phản xạ nhạy bén kỳ lạ của trực giác, anh chỉ tay vào một dẻ sườn cánh buồm tươi roi rói, thớ thịt hồng hào, lớp mỡ mỏng dính bao quanh xương sụn:
"Bác lấy giúp cháu dẻ sườn này nhé, chặt khúc vừa ăn độ hai đốt ngón tay. Cho cháu thêm nửa cân thịt dải và một đoạn lòng non còn trắng giòn nữa ạ."
Bác bán hàng thoăn thoắt vung con dao phay sắc lẹm, chặt từng nhát côm cốp chuẩn xác, rồi ngước nhìn Thẩm Dịch cười móm mém:
"Chú mày nom phong trần thế này mà khéo chọn đồ ăn gớm! Miếng sườn này là phần sườn ngon nhất của con lợn sáng nay đấy, nấu chua ngọt hay hầm canh thì cứ gọi là ngọt lịm đến tận xương. Hai vợ chồng trông đẹp đôi quá, chú mày thương vợ thế này thì cô giáo đây có phúc lớn cả đời rồi!"
Lâm Vãn Thanh đứng bên cạnh nghe bác bán hàng khen, gò má bỗng ửng hồng e thẹn như thuở mới về làm dâu. Nàng cúi đầu mở chiếc ví nhỏ trả tiền, khóe môi khẽ cong lên một nụ cười rạng rỡ, dịu dàng hơn cả nắng xuân đầu mùa.
Trước khi rời chợ, Thẩm Dịch còn ghé vào quầy bánh kẹo truyền thống mua cho Tiểu Hùng và Tiểu Báo hai xâu kẹo hồ lô đỏ au bọc đường phèn giòn tan. Hai đứa trẻ cầm xâu kẹo trong tay, nhảy chân sáo tíu tít dọc đường về, tiếng cười giòn tan rải khắp con ngõ nhỏ rợp bóng rêu phong.
Trở về căn hộ 1204, không khí gia đình lập tức ấm sực lên khi cánh cửa gỗ khép lại sau lưng họ.
Thẩm Dịch cởi áo khoác ngoài, thắt quanh hông chiếc tạp dề hoa nhí màu vàng nhạt viền ren trắng. Chiếc tạp dề này vốn là của Lâm Vãn Thanh, vạt áo hơi ngắn so với thân hình cao lớn, vạm vỡ của anh, trông có phần ngồ ngộ, buồn cười, nhưng Thẩm Dịch lại đeo nó một cách vô cùng tự nhiên và trân trọng.
"Bố ơi! Bố đeo cái này trông giống đầu bếp gấu bự trên ti vi quá chừng!"
Tiểu Báo – cô con gái út sáu tuổi với mái tóc buộc hai chùm lúc lắc – từ phòng khách lon ton chạy vào bếp, hai tay ôm khư khư con gấu bông sứt tai, nghiêng đầu khúc khích cười giòn giã.
Tiểu Hùng lớn hơn, chững chạc hơn, cũng bước theo sau em gái. Cậu bé mười tuổi mặc chiếc áo khoác nỉ màu xanh đậm, đôi mắt sáng ngời chăm chú nhìn vào chiếc thớt gỗ nghiến và dãy gia vị được sắp xếp ngăn nắp trên mặt kệ bếp:
"Em đừng trêu bố! Bố đang chuẩn bị làm tiệc tất niên cho cả nhà đấy. Bố ơi, hôm nay bố làm món sườn xào chua ngọt thật ạ?"
Thẩm Dịch quay đầu lại, nụ cười hiền hậu bừng sáng trên gương mặt phong trần. Anh cúi người xuống, đưa bàn tay ấm áp xoa đầu hai đứa nhỏ:
"Đúng rồi! Hôm nay bố sẽ làm món sườn xào chua ngọt mà Tiểu Hùng thích nhất, thêm món canh ngô ngọt hầm củ cải cho Tiểu Báo, và một đĩa dưa chua xào lòng heo thật cay cho mẹ nữa. Hai đứa ra bàn ngồi vẽ tranh ngoan ngoãn, chờ bố trổ tài nhé!"
"Hoan hô bố! Bố là số một!" Tiểu Báo nhảy cẫng lên reo hò, kéo tay anh trai chạy ra chiếc bàn ăn gỗ sồi kê giữa phòng khách.
Lâm Vãn Thanh bước ra từ phòng ngủ, trên tay cầm chiếc kẹp tóc bằng gỗ mun quen thuộc. Nhìn thấy cảnh tượng ấm áp ấy, bước chân nàng khẽ dừng lại nơi ngưỡng cửa. Nàng lặng ngắm người đàn ông của đời mình đang chăm chú nhặt từng nhánh hành hoa, thái từng lát gừng mỏng tang. Từng động tác của anh uyển chuyển, thành thục đến mức tự nhiên như hơi thở.
Dù ký ức về những tháng ngày oanh liệt xa xưa của anh vẫn còn chìm sâu trong giấc ngủ quên, nhưng bản năng yêu thương, sự ân cần chu đáo và đôi bàn tay chăm sóc gia đình này chưa từng phai nhạt lấy một tích tắc. Khóe mắt nàng chợt cay cay, một cảm giác ngọt ngào lẫn xót xa dâng trào làm nghẹn ứ nơi cổ họng.
"Để em giúp anh một tay nhé?" Lâm Vãn Thanh nhẹ nhàng bước lại gần, với tay định cầm lấy con dao gọt vỏ củ cải.
Thẩm Dịch vội nghiêng người che lại, dịu dàng gạt tay nàng ra, ánh mắt ngập tràn sự cưng chiều:
"Không được. Hôm nay là ngày nghỉ của em, cả học kỳ vừa qua em đã vất vả đứng lớp rồi. Cứ ra bàn ngồi uống trà ấm với các con đi, gian bếp này hôm nay là giang sơn của anh. Một mình anh gánh vác được hết!"
Lâm Vãn Thanh nhìn chàng trai to lớn trước mặt, bật cười khúc khích, đành ngoan ngoãn lui lại tựa lưng vào khung cửa bếp, ngắm nhìn "giang sơn" của anh.
Thẩm Dịch bắt đầu trổ tài. Chiếc thớt nghiến phát ra những tiếng cộc cộc giòn giã, đều đặn theo nhịp điệu của một bản nhạc vui tươi.
Đầu tiên là món sườn xào chua ngọt – linh hồn của bữa cơm gia đình. Những dẻ sườn non tươi roi rói được anh chặt thành từng miếng vuông vức cỡ hai đốt ngón tay. Anh trần sườn qua nước sôi có gừng đập giập và chút rượu trắng để khử sạch bọt bẩn, sau đó ướp cùng một thìa nước mắm cốt cá cơm thơm nức, nửa thìa tiêu xay mịn và chút hành tím băm nhuyễn.
Khi chiếc chảo gang đáy sâu bắt đầu nóng già, Thẩm Dịch rưới một muỗng mỡ lợn trắng muốt vào. Mỡ tan chảy xèo xèo, bốc lên mùi thơm ngậy đặc trưng của căn bếp truyền thống. Anh thả sườn vào chảo. Từng miếng thịt xèo xèo reo vang, lớp mỡ ngoài co lại, chuyển dần sang màu vàng ruộm óng ả.
Điều kỳ diệu nhất nằm ở bát nước sốt thần thánh do chính tay Thẩm Dịch pha chế. Không cần bất kỳ công thức ghi chép nào, các giác quan của anh tự động cân đo đong đếm một cách hoàn hảo: hai muỗng giấm gạo nếp thanh tao, hai muỗng đường cát hoa mai vàng óng, một muỗng nước tương sánh đậm, một muỗng tương cà chua tươi và một chút nước cốt tỏi thơm nồng.
Khi sườn đã săn vàng hai mặt, Thẩm Dịch đổ bát nước sốt vào chảo. Âm thanh "xèo... oanh..." vang lên dữ dội kèm theo một luồng khói thơm ngào ngạt bốc lên cuồn cuộn. Nước sốt sủi bọt lăn tăn, từ từ sánh lại, bao bọc lấy từng miếng sườn non thành một lớp áo màu cánh gián bóng bẩy, quyến rũ đến mê hồn. Thẩm Dịch nhanh tay đảo đều, rắc thêm một nhúm vừng trắng rang thơm phức lên trên rồi trút ra chiếc đĩa sứ hoa lam viền vàng. Mùi thơm chua ngọt dịu dàng lan tỏa khắp căn hộ, khiến hai đứa trẻ ngoài phòng khách không ngừng hít hà, bụng dạ sôi lên ùng ục.
Tiếp đến là món canh sườn hầm ngô ngọt và củ cải trắng. Nồi gang trên bếp than liu riu đã ninh phần sườn cục từ sáng sớm. Nước hầm trong vắt như gương, không một gợn váng dầu. Thẩm Dịch thả từng khúc ngô ngọt vàng ươm cắt khúc và những miếng củ cải trắng đẽo hình cánh hoa vào nồi. Đậy vung lại, để ngọn lửa nhỏ ôm ấp lấy nồi canh, chắt lọc từng giọt mật ngọt tự nhiên từ tủy xương và rau củ tươi non.
Món cuối cùng – món "ruột" mà Lâm Vãn Thanh thích nhất vào những ngày đông giá rét – là dưa cải chua xào lòng heo giòn sần sật. Dưa cải muối vừa chín tới, có màu vàng mơ giòn rụm, được anh rửa qua nước lạnh vắt ráo để giảm bớt độ mặn chát. Lòng heo tươi làm sạch bóng, thái khúc vừa ăn.
Thẩm Dịch phi thơm tỏi băm và ớt chỉ thiên đỏ rực, trút lòng vào xào lăn trên lửa lớn cho chín tái, rồi nhanh tay trút dưa chua và những lát cà chua đỏ mọng vào đảo đều tay. Vị chua thanh của dưa hòa quyện với vị béo ngậy, giòn ngọt của lòng heo, thêm chút tiêu đen cay nồng và vài cọng hành hoa xanh mướt cắt khúc. Đĩa dưa xào bốc khói nghi ngút, kích thích tột cùng mọi vị giác của người thưởng thức.
"Xong rồi đây! Các thực khách nhí vào bàn ăn thôi nào!"
Thẩm Dịch cất tiếng reo vui, hai tay bưng đĩa sườn nóng hổi đặt ngay ngắn vào chính giữa chiếc bàn tròn.
Tiểu Hùng và Tiểu Báo lập tức xếp gọn sách vở, ngoan ngoãn chạy đi rửa tay rồi ngồi ngay ngắn vào ghế, hai đôi mắt sáng rực nhìn mâm cơm thịnh soạn. Mâm cơm trưa ngày cận Tết hiện ra như một bức tranh tĩnh vật tuyệt mỹ: đĩa sườn chua ngọt nâu đỏ lấp lánh hạt vừng; bát canh ngô ngọt vàng tươi điểm xuyết củ cải trắng ngần và hành ngò xanh biếc; đĩa dưa chua xào lòng bốc khói cay nồng; cùng một âu cơm gạo tám thơm dẻo, trắng tinh khôi như tuyết đầu mùa.
Lâm Vãn Thanh xới từng bát cơm đầy đặn cho chồng và các con. Nàng gắp một miếng sườn xào chua ngọt đưa lên miệng cắn nhẹ. Thịt sườn mềm róc xương, vị ngọt đậm đà của thịt hòa quyện hoàn hảo với vị chua thanh của giấm gạo và vị ngọt bùi của đường phèn, giòn rụm bên ngoài mà mọng nước bên trong.
"Ngon quá anh ơi!" Lâm Vãn Thanh tấm tắc khen, đôi mắt cong cong hình bán nguyệt ngập tràn niềm hạnh phúc. "Thật sự là ngon hơn cả đầu bếp nhà hàng lớn nấu đấy!"
"Bố ơi, ngon tuyệt cú mèo luôn ạ!" Tiểu Báo vừa nhai nhồm nhoàm miếng ngô ngọt giòn sần sật, vừa giơ ngón tay cái lên tán thưởng, hai bên má phúng phính dính một vệt nước sốt đỏ hồng trông đáng yêu vô cùng.
Tiểu Hùng cũng ăn liền một mạch hai bát cơm đầy, miệng luôn khen nức nở: "Cơm bố nấu là số một trần đời! Sau này lớn lên con cũng muốn nấu cơm ngon như bố để chăm sóc cho mẹ và em Báo!"
Thẩm Dịch ngồi đầu bàn, nhìn ba mẹ con ăn uống ngon lành, trong lòng dâng lên một cảm xúc thiêng liêng, ấm áp đến nghẹn ngào. Anh không vội ăn, mà cẩn thận gắp miếng thịt nạc mềm nhất vào bát cho vợ, rồi lại gắp củ cải hầm cho con gái, miếng sườn nhiều sụn cho con trai.
Đối với người đàn ông, hạnh phúc đôi khi thật giản đơn đến tột cùng. Nó không nằm ở những tràng pháo tay tán dương của vạn người, không nằm ở những đỉnh cao danh vọng chói lòa ngoài kia. Hạnh phúc chân chính, vĩnh cửu nhất chính là giây phút này: được đứng trong gian bếp nhỏ của mình, nấu những món ăn chan chứa tình yêu thương, và nhìn những người ruột thịt thân yêu nhất nở nụ cười mãn nguyện bên mâm cơm ấm áp giữa mùa đông giá rét.
Sau bữa cơm trưa đầm ấm, hai đứa trẻ ngoan ngoãn thu dọn bát đũa mang ra bồn rửa. Thẩm Dịch xắn tay áo, đổ chút nước ấm hòa cùng vài giọt nước rửa chén thảo mộc thoang thoảng hương chanh bưởi để rửa bát. Lâm Vãn Thanh không chịu ngồi yên, nàng nhẹ nhàng đứng bên cạnh, cầm chiếc khăn bông mềm mại đón lấy từng chiếc bát, từng chiếc đĩa sứ hoa lam đã sạch bong kin kít từ tay anh để lau khô rồi xếp ngay ngắn lên chạn gỗ.
"Hôm nay vất vả cho anh quá," Lâm Vãn Thanh khẽ tựa đầu vào bờ vai vững chãi của chồng, giọng nói êm đềm như tiếng gió thoảng qua rèm lụa. "Từ lúc anh tỉnh lại ở trạm xá, em cứ sợ... sợ rằng anh sẽ cảm thấy xa lạ, sợ rằng gánh nặng cuộc sống đời thường này sẽ làm anh mệt mỏi."
Thẩm Dịch dừng tay lại một chút. Anh quay đầu nhìn nàng, ánh mắt tràn ngập vẻ ôn nhu sâu lắng. Đôi bàn tay còn vương bọt xà phòng khẽ chạm nhẹ vào bờ má mịn màng của vợ:
"Em ngốc quá. Anh không biết quá khứ anh đã từng trải qua những gì, nhưng được ở bên em, được nghe tiếng cười của hai đứa nhỏ mỗi ngày, được nấu cho cả nhà những bữa cơm nóng sốt... đó là điều may mắn và tuyệt vời nhất mà cuộc đời này ban tặng cho anh. Dù có phải đánh đổi bằng bất cứ thứ gì trên đời, anh cũng tuyệt đối không bao giờ hối hận."
Hai ánh mắt chạm nhau giữa làn khói cơm nghi ngút còn vương lại trong căn bếp nhỏ. Không cần một lời thề non hẹn biển, không cần nhắc lại những giông bão của quá khứ, chỉ một ánh nhìn sâu thẳm ấy thôi cũng đủ để họ hiểu rằng: tổ ấm này, tình yêu này, đã vượt qua mọi ranh giới của sự lãng quên để mãi mãi trường tồn cùng năm tháng.
Tiếng cười nói trong trẻo của hai đứa trẻ tiếp tục ngân vang ngoài phòng khách, hòa vào tiếng chuông nhà thờ vọng lại từ xa, báo hiệu mùa xuân của sự sống và tình yêu đoàn viên đã thực sự gõ cửa từng mái nhà.