Có một nghịch lý thế này: Bạn liên tục kêu ca rằng mình bị bóp nghẹt bởi áp lực tài chính và định kiến của người thân. Bạn nói rằng bạn khát khao được viết, khát khao được tự do. Nhưng khi bạn có một tiếng đồng hồ hoàn toàn rảnh rỗi vào buổi tối, bạn làm gì? Bạn lướt Facebook để xem bạn bè sống ra sao, bạn mở YouTube, Tiktok để xem các video giải trí.
Bạn nghĩ mình đang nghỉ ngơi hoặc đang chuẩn bị. Nhưng thực chất, bạn đang trốn mình trong một vùng an toàn giả tạo.
1. Mặt nạ của sự trì hoãn lành mạnh
Vùng an toàn giả tạo đáng sợ hơn vùng an toàn thông thường rất nhiều, bởi vì nó thường ẩn nấp dưới những cái tên nghe rất tử tế và có lý:
"Tôi cần chuẩn bị kỹ hơn": Bạn dành cả tháng trời để nghiên cứu dàn ý, đọc tài liệu, mua những cuốn sổ tay thật đẹp, nhưng tuyệt đối không viết một chữ nào vào bản thảo chính thức.
"Tôi cần một không gian hoàn hảo": Bạn tự bảo mình rằng phải chờ đến khi có một chiếc bàn làm việc mới, một chiếc máy tính tốt hơn, hoặc khi không gian xung quanh thật yên tĩnh thì mới viết được.
"Tôi đang tích lũy trải nghiệm": Bạn dùng việc đi gặp gỡ mọi người, tham gia các khóa học học thuật để khỏa lấp đi nỗi sợ hãi phải thực sự đối mặt với trang giấy trắng.
Tất cả những điều đó chỉ là cái cớ mà bộ não dựng lên để bảo vệ bạn khỏi nỗi sợ thất bại. Việc đọc sách về cách viết thì rất dễ dàng và an toàn, nhưng việc tự mình viết ra những dòng chữ dở tệ trong bản nháp đầu tiên thì vô cùng đau đớn. Bạn chọn ở lại trong vùng an toàn vì ở đó bạn không phải đối diện với sự thật rằng: Có thể năng lực hiện tại của bạn chưa tốt như bạn nghĩ. Nhưng bạn ơi, phải có dở tệ thì mới có văn hay chữ tốt được. Có ai bắt đầu một thứ gì đó mà trở nên xuất chúng ngay lần đầu không. Ngoại trừ thiên tài có tài năng thiên phú. Cơ mà, tài năng cũng cần thời gian rèn giũa phải không bạn? Không ai có thể một ngày một bữa mà viết hay được, luôn cần quá trình. Ai trong chúng ta cũng bắt đầu từ đâu đó. Vậy thì hãy bắt đầu thử đặt bút xuống viết ngay bây giờ bạn nhé! Bạn không cần phải hoàn hảo ngay từ đầu, không cần phải đúng chính tả và cũng không cần phải ngay lập tức công bố ra thế giới. Bạn chỉ cần vượt qua nỗi sợ hãi khi đối diện với trang giấy trắng. Chỉ cần vượt qua 5 phút đầu tiên khi viết, bạn sẽ hoàn toàn chìm đắm trong thế giới của mình. Tôi luôn chờ đợi tác phẩm của bạn.
2. Sự "an toàn" đang âm thầm giết chết bạn
Ngồi trong vùng an toàn giả tạo giống như việc bạn ngồi trên một chiếc tàu lượn siêu tốc đã tắt máy: Bạn cảm thấy rất vững chãi, không sợ bị ngã, nhưng chiếc tàu đó sẽ chẳng bao giờ đưa bạn đi đến đâu cả.
Mỗi ngày trôi qua trong sự trì hoãn núp bóng "chuẩn bị", năng lượng sáng tạo của bạn lại giảm đi một chút. Áp lực tài chính ngoài kia vẫn tăng lên, người thân nhìn vào thấy bạn vẫn chỉ “nói mà không làm”, và sự hoài nghi của họ càng có thêm cơ sở. Vùng an toàn này không hề bảo vệ bạn; nó đang âm thầm gặm nhấm sự tự tin và kéo dài chuỗi ngày bế tắc của bạn.
3. Đập tan lớp vỏ: Hành động điên cuồng thay vì chuẩn bị hoàn hảo
Để viết cuốn sách này, tôi hoàn toàn không biết rõ tất cả mọi câu trả lời cho tất cả các chương sách nhưng tôi vẫn viết. Tôi viết nháp ra tất cả các câu hỏi cho mỗi chương và rồi đi tìm câu trả lời cho nó. Tôi đã viết xuống những dòng này. Đã nhiều dòng chữ đầu tiên tôi không ưng ý tôi đã xoá, viết, xoá và viết lại nhiều lần đến khi hài lòng. Có những đoạn tôi cảm thấy chưa hết ý nên chen thêm vài dòng vào cho trọn vẹn. Tôi không đợi đến khi có đủ ý tưởng, mọi thứ hoàn hảo rồi mới viết. Tôi là người vừa đi vừa tìm đường. Và tôi chắn chắn, con đường tôi đi sẽ đến đích.
Thật vậy, cách duy nhất để bước ra khỏi vùng an toàn giả tạo là chấp nhận sự không hoàn hảo. Bạn không cần một chương sách xuất sắc ngay từ lần đầu tiên. Bạn chỉ cần một chương sách đã được viết ra. Khi bạn bắt tay vào viết dòng đầu tiên, dù nó có ngớ ngẩn đến đâu, bạn đã chính thức phá vỡ lớp vỏ bọc an toàn và bước vào thế giới của những người thực chiến.
BÀI TẬP THỰC HÀNH CỦA CHƯƠNG 6
Hãy cùng nhau thực hiện một cuộc “thanh trừng” những thói quen trì hoãn ngay bây giờ:
Vạch mặt "Kẻ mạo danh": Viết ra hành vi mà bạn hay làm nhất mỗi khi định ngồi vào bàn viết sách (Ví dụ: Dọn dẹp nhà cửa, lướt mạng xã hội xem tin tức, xem phim... ). Hãy thừa nhận: Đó chính là vùng an toàn giả tạo của bạn.
Quy tắc 5 phút cứu rỗi: Từ ngày mai, khi đồng hồ điểm giờ viết, hãy bắt bản thân phải ngồi xuống và viết liên tục trong 5 phút mà không được dừng lại, không được xóa, không được sửa lỗi chính tả. Sau 5 phút, nếu muốn dừng bạn có thể dừng. (Bí mật là: 90% mọi người sẽ tiếp tục viết sau khi đã vượt qua 5 phút đầu tiên).
Đặt mục tiêu theo "Hành động", không theo "Kết quả": Thay vì đặt mục tiêu "Hôm nay phải viết một chương thật hay", hãy đổi thành: "Hôm nay tôi sẽ ngồi trước màn hình máy tính và gõ 300 từ bất kỳ trong vòng 20 phút".
Lời nhắn cho bạn: Sự chuẩn bị hoàn hảo là một câu chuyện hoang đường. Những trang sách vĩ đại không sinh ra từ một tâm trí an nhàn trong một không gian lý tưởng. Chúng sinh ra từ những ngón tay run rẩy nhưng kiên quyết gõ xuống bàn phím giữa một căn phòng bừa bộn và một cái đầu đầy lo toan. Hãy ngồi xuống và viết ngay đi!