Corvin rời khỏi Lò Sưởi Cũ khi bữa ăn vẫn còn đang rộn rã, không phải vì anh không muốn ở lại, mà vì anh biết mình cần một khoảng lặng trước khi những gì đã được chia sẻ trong căn phòng ấm áp ấy bắt đầu phai nhạt trong trí nhớ của những người khác. Anh đã ngồi đó, lặng lẽ, gần như vô hình giữa những cuộc trò chuyện và tiếng cười, và anh đã thấy đủ để biết rằng đêm nay sẽ trở thành một trong những ký ức mà người ta giữ lại suốt đời, ngay cả khi họ không nhận ra điều đó cho tới rất lâu sau này.
Anh bước ra ngoài mà không nói lời tạm biệt. Không ai để ý anh rời đi, hoặc nếu có, họ đã đủ tế nhị để không gọi anh quay lại. Đó là điều anh thích nhất ở những người thuộc về Ashfall, dù họ có ở gần hay xa: họ hiểu rằng đôi khi một người cần biến mất để trở về với chính mình.
Con đường trước quán dẫn về phía đông, về phía doanh trại chính của các đoàn quân hỗn hợp, nhưng Corvin không đi theo hướng đó. Thay vào đó, anh rẽ vào một lối mòn nhỏ chạy song song với con đường chính, khuất sau một rặng cây thấp, nơi bóng tối buông xuống sớm hơn và im lặng hơn. Anh đã biết con đường này từ những ngày đầu tiên đặt chân tới vùng đất trung lập này, khi vòng sơ tuyển của Đại Tranh Kế Vực còn đang diễn ra và anh có nhiều thời gian rảnh rỗi hơn bây giờ. Anh đã đi bộ dọc nó vào những buổi chiều muộn, khi những cuộc họp của Ashfall kết thúc mà không đi đến đâu, và anh đã tìm thấy thứ mà không ai trong số những người còn lại từng để ý tới.
Một nghĩa trang nhỏ không tên, nằm khuất sau một triền đồi thấp, nơi những người chết vô danh của các kỳ Đại Tranh Kế Vực trước đã được chôn cất, không bia, không tên, không một ai còn nhớ họ đã từng là ai.
Tiểu Vy xuất hiện ngay khi anh vừa bước xuống triền đồi, không có tiếng động báo trước, chỉ là một cái bóng nhỏ bé tách ra từ bóng tối phía sau một bụi cây. Cô bé đã đi theo anh suốt từ lúc anh rời quán, và Corvin, dù thường ngày vẫn luôn cảnh giác, đã không nhận ra cô cho tới khi cô đứng ngay trước mặt mình, đôi mắt to tròn nhìn lên anh với sự tò mò trẻ con thuần khiết.
"Chú đi đâu vậy?" cô hỏi, giọng cô nhẹ như một hơi thở trong bóng tối.
Corvin nhìn cô một lúc. Trong ánh trăng mờ nhạt, gương mặt cô bé trông nhỏ bé hơn cả tuổi thật của nó, và anh nhận ra rằng dù đã sống giữa những con người mang trong mình sức mạnh có thể san bằng cả một ngọn núi, cô bé vẫn chỉ là một đứa trẻ, đang cố hiểu một thế giới quá lớn so với tầm với của mình.
"Đi thắp hương cho một vài người bạn," Corvin đáp, giọng anh trầm và chậm rãi, như mọi khi. "Con không nên đi theo chú. Trời tối rồi."
"Em không sợ tối," Tiểu Vy nói, và trong giọng cô có một sự chắc chắn vượt xa tuổi tác, thứ chắc chắn của một đứa trẻ đã lớn lên trong những đường hang tối tăm của Ashfall, nơi bóng tối không bao giờ là kẻ thù, mà chỉ đơn giản là một phần của cuộc sống. "Em đã quen với bóng tối rồi."
Corvin không cãi lại. Anh biết rằng khi một đứa trẻ Ashfall nói nó quen với bóng tối, đó không phải một sự phóng đại. Anh cũng đã từng nhỏ như cô, và anh cũng đã từng nghĩ rằng bóng tối là thứ duy nhất không bao giờ phản bội mình.
"Đi thôi," anh nói, và cô bé bước tới bên cạnh anh, đủ gần để bàn tay nhỏ bé của cô chạm nhẹ vào vạt áo choàng của anh, như một điểm tựa vô hình giữa bóng tối.
Nghĩa trang nhỏ hiện ra trước mặt họ khi họ bước qua một rặng cây cuối cùng. Nó không lớn, chỉ khoảng vài chục ngôi mộ, mỗi ngôi chỉ là một ụ đất thấp phủ cỏ dại, không có bia đá, không có tên khắc, chỉ có những viên đá nhỏ được xếp thành vòng tròn quanh mỗi ụ để đánh dấu ranh giới giữa người sống và người chết. Một vài ngôi mộ cũ hơn đã gần như bị cỏ dại lấp kín, chỉ còn một vết lõm nhỏ trên mặt đất để chứng tỏ từng có ai đó nằm ở đây.
Corvin đã tới đây nhiều lần trong những tháng qua, mỗi lần lại mang thêm một mảnh xương nhỏ khắc một cái tên, đặt lên một ngôi mộ khác. Anh không biết những cái tên ấy có đúng với những người nằm dưới đất hay không. Anh chỉ biết rằng, với anh, một cái tên bị lãng quên còn tàn nhẫn hơn cả cái chết, và nếu anh có thể làm điều gì đó để ngăn chặn điều đó, dù chỉ một phần nhỏ, anh sẽ làm.
Tiểu Vy đứng lặng ở rìa nghĩa trang, mắt cô mở to nhìn những ngôi mộ vô danh trải dài trước mặt. Cô đã thấy người chết trước đây, nhiều lần, ở Ashfall có quá nhiều người chết để một đứa trẻ có thể tránh khỏi việc nhìn thấy họ. Nhưng cô chưa bao giờ thấy những ngôi mộ không có tên, những nơi mà người ta chôn cất người khác rồi để họ biến mất khỏi ký ức của tất cả những người còn sống.
"Tại sao họ không có tên?" cô hỏi, giọng cô nhỏ hơn bây giờ, không còn là sự tò mò của một đứa trẻ, mà là một câu hỏi nặng hơn.
Corvin quỳ xuống bên một ngôi mộ gần nhất, bắt đầu nhặt những ngọn cỏ dại mọc xung quanh viên đá đánh dấu. "Vì không ai biết tên họ," anh nói, giọng anh đều đều, không có chút giận dữ hay cay đắng nào trong đó, chỉ là một sự thật anh đã chấp nhận từ lâu. "Hoặc vì những người biết tên họ đã chết trước khi họ kịp nói ra. Hoặc vì những người còn sống quyết định rằng việc nhớ tên họ là một điều quá đau đớn để làm."
"Em không muốn bị quên tên," Tiểu Vy nói, và có một điều gì đó trong giọng cô, một sự run rẩy nhỏ, không phải vì sợ hãi, mà vì một nhận thức mới mẻ về điều mà cô chưa từng phải nghĩ tới trước đây.
Corvin ngừng tay, nhìn cô bé. Trong bóng tối, dưới ánh trăng mờ, cô bé trông như một bóng ma nhỏ bé của chính tương lai, một lời nhắc nhở rằng tất cả những gì họ đang làm, tất cả những trận chiến và hy sinh, cuối cùng cũng sẽ chỉ là một cái tên trên một ngôi mộ nếu không có ai nhớ.
"Con sẽ không bị quên tên," anh nói, và lời hứa thoát ra khỏi miệng anh trước khi anh kịp nghĩ tới việc có nên nói nó hay không. "Chú sẽ nhớ tên con. Và nếu có chuyện gì xảy ra với chú, chú sẽ nhờ con nhớ tên chú. Đó là cách chúng ta giữ nhau không biến mất hoàn toàn."
Tiểu Vy nhìn anh, và trong đôi mắt to tròn của cô, một điều gì đó thay đổi, một sự trưởng thành nhỏ bé nhưng rõ ràng, thứ chỉ xảy ra khi một đứa trẻ nhận ra rằng người lớn cũng có thể sợ hãi, và rằng có những điều người lớn không thể tự mình làm mà cần tới sự giúp đỡ của những người nhỏ bé hơn họ.
"Em sẽ nhớ tên chú," Giọng cô nghiêm túc hơn bất cứ khi nào anh từng nghe cô nói. “Em hứa."
Corvin nhìn cô một lúc lâu, và có một điều gì đó trong lồng ngực anh, một thứ cảm giác anh đã không cho phép mình cảm nhận trong nhiều năm, khẽ siết lại. Đó không phải là sự nhẹ nhõm. Đó là một điều gì đó gần với sự yên bình, một cảm giác rằng dù có chuyện gì xảy ra với anh trong những ngày tới, ít nhất sẽ có một người trên thế giới này nhớ rằng anh đã từng tồn tại.
Họ dành phần còn lại của buổi tối để dọn dẹp những ngôi mộ. Corvin không yêu cầu Tiểu Vy làm bất cứ điều gì, nhưng cô bé tự nguyện nhặt những ngọn cỏ dại và xếp chúng thành một đống nhỏ bên cạnh mỗi ngôi mộ, những ngón tay nhỏ bé của cô làm việc một cách chăm chú, như thể đây là nhiệm vụ quan trọng nhất mà cô từng được giao trong đời.
Khi họ đã dọn xong khoảng một nửa số mộ, Corvin lấy từ trong túi áo của mình ra một túi vải nhỏ, bên trong là những mảnh xương nhỏ được khắc những cái tên bằng một nét chữ tinh xảo và cẩn thận. Anh đặt một mảnh lên mỗi ngôi mộ, không phải tất cả, chỉ những nơi anh có thể đoán được, từ những manh mối nhỏ nhặt mà những lần tới trước đã để lại, rằng có lẽ đây là một trong số những người anh đã ghi tên trong cuốn sổ của mình.
"Chú có bao nhiêu cái tên trong cuốn sổ đó?" Tiểu Vy hỏi, ngồi xổm bên cạnh anh, đôi mắt cô dán chặt vào cuốn sổ da mỏng mà anh luôn mang theo bên mình.
"Nhiều lắm," Corvin đáp, không ngẩng lên khỏi công việc. "Nhiều hơn con có thể đếm được, và nhiều hơn chú có thể nhớ hết nếu không có cuốn sổ này."
"Tất cả đều là người chết à?"
"Không phải tất cả." Corvin dừng tay, nhìn xuống cuốn sổ trong lòng bàn tay mình, rồi nhìn lên Tiểu Vy. "Có những cái tên của người vẫn còn sống. Chú viết tên họ để chú không quên họ cũng đang ở đó, rằng họ cũng xứng đáng được ghi nhớ, không chỉ khi họ đã ra đi."
Tiểu Vy im lặng một lúc, cố hiểu một điều mà có lẽ một đứa trẻ sáu tuổi không thể hiểu hết được. Nhưng cô không hỏi thêm, chỉ gật đầu, như thể cô đã hiểu đủ những gì cô cần hiểu vào lúc này.
"Chú có viết tên em trong đó không?" cô hỏi cuối cùng, một sự tò mò trẻ con thuần khiết không có bất cứ ý nghĩa sâu xa nào.
Corvin khựng lại, một điều gì đó gần như một nụ cười thoáng qua khóe miệng anh, thứ mà hiếm khi xuất hiện trên gương mặt xám tro thường ngày ít biểu cảm của anh. "Có," anh nói. "Chú viết tên con ngay đêm đầu tiên chú gặp con, trong hang động nơi Doran và Vess đưa con tới. Con không nhớ đâu, con còn quá nhỏ lúc đó, nhưng chú đã viết tên con vào trang đầu tiên của cuốn sổ này, trước cả tên của bất cứ ai khác."
"Tại sao?" Tiểu Vy hỏi, và trong giọng cô có một sự ngạc nhiên trẻ con, như thể cô không thể hiểu được vì sao một người lớn lại muốn nhớ tên một đứa trẻ nhỏ bé và vô dụng như cô.
"Vì con là người duy nhất trong tất cả những người chú từng gặp," Corvin nói, giọng anh chậm rãi, như đang chọn từng từ một cách cẩn thận, "mà chú biết chắc chắn sẽ không bao giờ bị lãng quên. Con sẽ sống lâu hơn chú, dài hơn tất cả những cái tên khác trong cuốn sổ này. Và một ngày nào đó, khi chú không còn ở đây nữa, con sẽ là người giữ những cái tên đó thay chú."
Tiểu Vy nhìn anh một lúc lâu, và trong đôi mắt nhỏ bé của cô, một điều gì đó đang hình thành, một nhận thức mơ hồ về trọng lượng của những lời vừa được nói ra. Cô không hiểu hết ý nghĩa của chúng, nhưng cô cảm nhận được rằng đây là một khoảnh khắc quan trọng, một trong những khoảnh khắc mà người ta nhớ suốt đời, dù họ có hiểu hay không.
"Em sẽ không quên," cô nói, và lần này giọng cô không còn là giọng của một đứa trẻ đang hứa một điều gì đó mà nó không hiểu hết. Đó là giọng của một người đang đưa ra một lời hứa, một lời hứa mà cô sẽ giữ, dù có phải mất bao nhiêu năm để thực hiện. "Em sẽ nhớ tên chú, và tên của tất cả những người khác trong cuốn sổ đó, cho tới khi em không còn ở đây nữa."
Corvin gật đầu chậm rãi, không nói thêm gì. Anh không cần phải nói gì thêm. Lời hứa của một đứa trẻ, với anh, nặng hơn bất kỳ lời thề nào của người lớn, vì trẻ con chưa học cách nói dối để bảo vệ chính mình. Khi một đứa trẻ hứa điều gì đó, nó thật sự có ý định giữ lời, và đó là điều duy nhất Corvin cần biết.
Gần nửa đêm, khi họ đã dọn dẹp xong phần lớn những ngôi mộ trong nghĩa trang nhỏ, Corvin ngồi xuống một tảng đá phẳng gần rìa đồi, nhìn ra bóng tối phía xa nơi những ánh đuốc của doanh trại vẫn còn le lói. Tiểu Vy ngồi xuống cạnh anh, đủ gần để vai cô chạm nhẹ vào cánh tay anh, một cử chỉ nhỏ bé nhưng đầy tin tưởng.
"Chú có bao giờ sợ chết không?" cô hỏi, câu hỏi thoát ra một cách tự nhiên, như thể đó là một câu hỏi bình thường mà trẻ con vẫn hỏi người lớn.
Corvin im lặng một lúc, cân nhắc câu trả lời. Với bất cứ người lớn nào khác, anh có thể đã trả lời một cách tránh né, hoặc đơn giản là nói một lời dối trá để bảo vệ cảm xúc của đứa trẻ. Nhưng với Tiểu Vy, anh không thể làm vậy. Cô bé đã nhìn thấy quá nhiều cái chết trong đời để tin vào những lời an ủi rỗng tuếch.
"Chú từng sợ," anh nói cuối cùng, giọng anh trầm, chân thành. "Khi chú còn nhỏ, chú sợ rằng khi mình chết, sẽ không có ai nhớ tên chú, rằng chú sẽ biến mất hoàn toàn khỏi thế giới này như thể chú chưa từng tồn tại. Đó là lý do chú bắt đầu viết cuốn sổ này, để đảm bảo rằng ít nhất có một người nhớ tên những người khác, ngay cả khi không ai nhớ tên chú."
"Và bây giờ?" Tiểu Vy hỏi. "Chú còn sợ không?"
Corvin nhìn xuống cô bé, và trong bóng tối, dưới ánh trăng mờ, một sự thật mà anh chưa từng thừa nhận với bất cứ ai khác hiện lên rõ ràng trong tâm trí anh. Anh không nói ra hết, nhưng anh nói đủ để cô bé hiểu.
"Bây giờ chú vẫn sợ," anh nói. "Nhưng không còn sợ như trước nữa. Vì chú biết rằng dù có chuyện gì xảy ra, sẽ có một người nhớ tên chú. Và đó là đủ."
Tiểu Vy không nói gì thêm. Cô chỉ ngồi đó, bên cạnh anh, trong bóng tối, và sự im lặng của cô bé nói lên nhiều hơn bất kỳ lời nào cô có thể thốt ra. Đó là sự im lặng của một đứa trẻ đã hiểu, dù chỉ một phần, rằng cô đang giữ một điều gì đó quý giá trong tay, và rằng cô sẽ không để nó rơi mất.
Họ ở lại nghĩa trang cho tới khi những ngôi sao đầu tiên bắt đầu mờ dần, báo hiệu một buổi bình minh sắp tới. Corvin đã dọn dẹp xong tất cả những ngôi mộ còn lại, đặt những mảnh xương khắc tên cuối cùng lên những ụ đất còn trống, và ngồi xuống một lần nữa, nhìn ra khung cảnh tĩnh lặng trước mặt.
"Chúng ta nên quay lại," anh nói cuối cùng, giọng anh đã trở lại vẻ điềm tĩnh quen thuộc. "Trời sắp sáng, và mọi người sẽ bắt đầu lo lắng."
Tiểu Vy gật đầu, đứng dậy, nhưng trước khi bước đi, cô bé dừng lại, nhìn anh một lần nữa, và nói điều mà cô đã nói với anh lúc đầu buổi tối, nhưng lần này với một sự chắc chắn khác, như thể cô đã thật sự hiểu ý nghĩa của nó.
"Em sẽ nhớ tên chú," cô nói. "Em hứa."
Corvin nhìn cô, và trong ánh mắt anh, có một điều gì đó hiếm khi xuất hiện ở một người đã quá quen với việc nhìn thấy cái chết và sự lãng quên: một sự thanh thản nhỏ bé, mong manh, nhưng thật sự.
"Chú biết," anh nói. "Chú tin con."
Họ bước trở lại con đường mòn dẫn về doanh trại, hai bóng người nhỏ bé giữa bóng tối đang dần nhạt đi dưới ánh sáng đầu tiên của bình minh. Phía sau họ, những ngôi mộ vô danh vẫn nằm đó, im lặng, nhưng lần này, trên mỗi ụ đất, có một mảnh xương nhỏ khắc một cái tên, và một đứa trẻ đã hứa sẽ nhớ tất cả.
Khi họ tới gần rìa doanh trại, Corvin dừng lại một lúc, nhìn về phía những ánh đuốc đang dần tắt dưới ánh sáng ban mai. Tiểu Vy đã đi trước anh vài bước, chạy về phía lều của Doran và Vess, nhưng cô ngoái lại, vẫy tay chào anh một cái, một nụ cười nhỏ bé trên gương mặt vẫn còn vương vẻ mệt mỏi của một đêm dài thức trắng.
Corvin đứng đó thêm một lúc, nhìn theo cô bé, và trong đầu anh, những cái tên trong cuốn sổ da mỏng không còn là những cái tên vô danh nữa. Chúng là những cái tên sẽ được nhớ, bởi một đứa trẻ, và bởi chính anh, cho tới tận cuối cùng.
Anh không biết rằng lời hứa của Tiểu Vy sẽ không chỉ là một lời hứa trẻ con. Anh không biết rằng, trong những tháng tới, khi anh phải đưa ra quyết định cuối cùng của đời mình, chính lời hứa ấy sẽ là thứ giúp anh đứng vững, biết rằng dù anh có ra đi, sẽ có một người nhớ tên anh, và rằng những gì anh đã làm sẽ không bị lãng quên.
Nhưng anh biết một điều, rõ ràng hơn bất cứ điều gì anh từng biết trước đây: rằng dù thế giới này có tàn khốc tới đâu, dù những người mạnh mẽ có thể bị lãng quên, một đứa trẻ với một lời hứa sẽ luôn là thứ mạnh mẽ nhất tồn tại trong ký ức của nhân loại, bền bỉ hơn cả sắt thép, lâu dài hơn cả những vương quốc, và đó là điều duy nhất anh thật sự cần để yên lòng trước khi bước vào những ngày cuối cùng của cuộc đời mình.
Khi anh cuối cùng cũng quay người bước về phía khu lều của Ashfall, ánh sáng đầu tiên của bình minh đã bắt đầu len qua những đám mây phía đông, nhuộm hồng cả một góc trời, và ở đâu đó xa xa, tiếng của những người lính đang bắt đầu một ngày mới vọng lại, như một lời nhắc nhở lặng lẽ rằng cuộc sống vẫn tiếp diễn, dù có bao nhiêu ngôi mộ vô danh đang nằm yên dưới bóng tối phía sau lưng.
Khi Corvin quay về khu lều Ashfall, Vess đang đứng ở cửa, khoanh tay trước ngực, nhưng không có chút giận dữ nào trong ánh mắt cô, chỉ một sự tò mò nhẹ nhàng lẫn với một sự bối rối khó gọi tên.
"Chú đã đưa nó đi đâu vậy?" cô hỏi, giọng cô không hề gay gắt.
"Một nghĩa trang nhỏ," Corvin đáp, ngồi xuống một khúc gỗ gần cửa lều, lấy cuốn sổ ra, mở nó, và bắt đầu viết thêm một cái tên mới vào cuối một trang gần kín chữ. "Nó muốn đi theo, và chú không thể nói không với một đứa trẻ đã hứa sẽ nhớ tên chú."
Vess nhìn anh một lúc lâu, rồi ngồi xuống cạnh anh, không nói gì thêm. Cô biết rằng Corvin luôn làm những điều mà cô không thể hiểu hết, những hành động có vẻ vô nghĩa với người khác nhưng lại mang một trọng lượng sâu sắc với anh. Cô đã học được rằng đôi khi cách tốt nhất để hiểu Corvin là không cố gắng hiểu anh, chỉ đơn giản là ở đó khi anh cần.
"Chú đã viết tên nó trong cuốn sổ đó từ lâu rồi, phải không?" cô hỏi sau một lúc, giọng cô nhẹ hơn.
"Từ đêm đầu tiên chúng ta gặp nó," Corvin xác nhận, không ngẩng lên khỏi trang giấy. "Trước cả khi Doran quyết định giữ nó lại. Chú đã biết rằng nó sẽ là người duy nhất trong tất cả chúng ta sống lâu hơn những gì chúng ta có thể tưởng tượng. Và chú muốn đảm bảo rằng nó sẽ có một cái gì đó để nhớ, một cái gì đó để giữ, khi tất cả chúng ta không còn ở đây nữa."
Vess không trả lời ngay. Cô nhìn xuống đôi tay mình, những ngón tay vẫn còn in hằn những vết sẹo cũ từ những năm tháng cô đã cố gắng quên đi, và có một điều gì đó trong câu nói của Corvin chạm vào một phần của cô mà cô chưa bao giờ thật sự để cho ai nhìn thấy.
"Chú nghĩ chúng ta sẽ không sống sót qua chuyện này, đúng không?" cô hỏi, giọng cô không hề run, chỉ là một sự thật khô khốc.
Corvin dừng bút, nhìn lên cô, và trong ánh mắt anh, có một sự thành thật hiếm khi anh để lộ ra với bất cứ ai, kể cả những người thân thiết nhất.
"Ta không nghĩ bất cứ ai trong chúng ta sẽ sống sót," anh nói, "nếu chúng ta không thay đổi cách chúng ta đang làm mọi việc. Nhưng ta biết rằng nếu có ai đó trong thế hệ tiếp theo cần nhớ những gì đã xảy ra ở đây, đó sẽ là Tiểu Vy. Và ta muốn đảm bảo rằng nó có đủ những cái tên để nhớ, để không ai trong chúng ta bị lãng quên hoàn toàn."
Vess không nói gì thêm, nhưng cô đặt một bàn tay lên vai Corvin, một cái chạm nhẹ, không cần lời, và cả hai ngồi đó trong im lặng, nhìn mặt trời từ từ lên cao trên đường chân trời, mang theo một ngày mới mà không ai trong số họ biết liệu mình có còn sống để chứng kiến ngày tiếp theo hay không.