Ba tháng sau đêm bên bờ hồ, Elias bắt đầu để ý một điều nhỏ, kiểu điều mà nếu không chú ý kỹ, người ta sẽ dễ dàng bỏ qua và cho rằng chỉ là do công việc bận rộn. Marguerite không còn nhìn anh khi họ tình cờ đi ngang nhau trong hành lang nữa. Trước đây, dù chỉ là một cái gật đầu, bao giờ ánh mắt bà cũng dừng lại ở anh một khoảnh khắc, đủ lâu để anh cảm nhận được một sự công nhận nào đó, rằng họ đang chia sẻ cùng một bí mật. Giờ thì không. Bà đi qua như đi qua bất kỳ ai khác trong tòa nhà, mắt nhìn thẳng, bước chân đều đặn, và có một lần, khi Elias chủ động mỉm cười chào, bà chỉ gật đầu rất nhẹ rồi rẽ vào phòng họp, không dừng lại thêm nửa giây.
Tin nhắn của bà cũng thưa dần theo cách tương tự. Có tuần không có gì cả. Rồi đột nhiên, vào một buổi chiều thứ Ba bất kỳ, một dòng ngắn hiện lên trên màn hình điện thoại anh.
Cà phê? Thứ Năm, 9h tối.
Không lời chào, không dấu chấm câu thừa, không một chi tiết nào khác ngoài những gì cần thiết tối thiểu. Elias nhìn dòng chữ đó một lúc, rồi gõ lại, ngón tay hơi chần chừ trước khi bấm gửi.
Được. Cô ổn không?
Anh chờ đợi. Mười phút trôi qua, không có gì. Hai mươi phút. Anh đặt điện thoại xuống, tiếp tục công việc, nhưng cứ vài phút lại liếc sang màn hình một lần, như một thói quen mà anh không hoàn toàn kiểm soát được. Gần nửa tiếng sau, cuối cùng có phản hồi.
Tôi vẫn ổn.
Chỉ ba từ. Không thêm gì sau đó nữa. Elias nhìn nó, và trong lòng anh có một cảm giác khó chịu len vào ngực anh, cái cảm giác đó không hẳn là giận, mà nó giống như nỗi buồn của việc nhận ra một người mình từng tin tưởng đang dần lùi lại, xây một bức tường mỏng nhưng chắc chắn giữa mình và người khác, kể cả với người duy nhất đang cùng bà mang một gánh nặng.
Elias đến quán cà phê trước, đúng chín giờ kém năm phút. Đây là quán quen của anh, cái quán góc phố nơi anh vẫn hay ghé mua espresso mỗi buổi sáng trước khi đến nơi làm việc, nơi anh và Marguerite đã từng ngồi lần đầu tiên sau buổi kích hoạt cách đây gần một năm. Vào giờ này, quán gần như trống trải, chỉ còn lại một cặp đôi trẻ đang thanh toán tiền ở quầy chuẩn bị ra về, và ánh đèn vàng bên trong tạo ra một không khí ấm áp lạc lõng so với con phố tối bên ngoài.
Người chủ quán, là một ông già với bộ ria mép quen thuộc mà Elias đã gặp không biết bao nhiêu lần trong suốt sáu năm qua, đang lau chiếc bàn cuối cùng, thỉnh thoảng liếc đồng hồ treo tường với vẻ mặt không giấu được sự sốt ruột, chắc là ông lão muốn tan ca làm nhanh ấy mà.
"Này cháu ơi," ông nói khi thấy Elias ngồi xuống bàn quen thuộc gần cửa sổ, "chú thì sắp đóng cửa rồi đấy, chín rưỡi là tắt đèn luôn, không nấn ná được đâu nhé. Con gái chú gọi cả chục cuộc bảo về ăn tối rồi mà chú vẫn chưa dọn xong."
"Vâng, cháu chỉ đợi thêm một người nữa thôi ạ," Elias nói, mỉm cười. "Chú cho cháu hai tách trà nóng được không?"
"Rồi rồi, được được," ông chủ quán lẩm bẩm, quay lưng về phía quầy, vẫn không ngừng càu nhàu một mình về việc tuổi già rồi mà vẫn phải đứng bán hàng đến giờ này, nhưng vẫn cẩn thận pha hai tách trà, mang ra đặt lên bàn với một chút gia vị hờn dỗi trong động tác.
Chín giờ mười phút, cửa quán mở ra. Marguerite bước vào, và Elias phải mất khoảng một giây mới nhận ra đó là bà, vì hình dáng trước mắt anh khác hẳn hình ảnh quen thuộc anh vẫn thấy ở văn phòng. Bà mặc một chiếc áo choàng dài màu be, cổ áo dựng cao, một chiếc mũ vải rộng vành kéo xuống che gần nửa khuôn mặt, và khi bà ngồi xuống đối diện anh, tháo mũ ra, anh thấy bà còn đeo một cặp kính gọng đen lớn hơn hẳn cặp kính thường ngày.
"Cô mới đổi kính rồi ạ?" Elias hỏi, giọng có chút bối rối.
Marguerite không trả lời ngay. Bà ngồi xuống, hai tay đặt lên bàn, và Elias nhận ra tay bà, dù cố giữ bình tĩnh, vẫn có một sự căng cứng nhẹ, ngón tay hơi run khi bà với lấy tách trà.
"Kính này không có độ," cuối cùng bà nói, giọng khẽ, gần như thì thầm. "Tôi mua nó vào tuần trước. Tôi biết nghe có vẻ ngớ ngẩn."
"Cô không cần giải thích với cháu đâu," Elias nói, dù trong lòng anh vẫn còn thắc mắc.
"Không, tôi nghĩ tôi cần," Marguerite nói, và bà thở dài, một hơi thở dài thật sự, mệt mỏi. "Vì có những đêm tôi nằm đó, tự hỏi liệu mình có đang phát điên hay không. Đeo cặp kính không độ để ra ngoài gặp một người đồng nghiệp, thay đổi quán mỗi lần hẹn, tránh nhìn thẳng vào camera trên đường đi. Tôi năm nay đã năm mươi bảy tuổi rồi, Elias ạ. Tôi từng đứng trước quốc hội của ba quốc gia khác nhau để thuyết trình về hệ thống này. Và giờ tôi đang ngồi đây, sợ một chiếc camera an ninh công cộng."
Elias không biết phải nói gì. Anh chỉ ngồi im, để bà nói tiếp, cảm nhận được rằng đây không phải lúc để chen vào.
"Có những lúc tôi tự hỏi liệu mình có đang phản ứng thái quá không," bà tiếp tục, giọng chậm hơn, như đang thật sự để bản thân suy nghĩ ra tiếng thay vì chỉ trình bày một kết luận đã có sẵn. "Rồi tôi lại nghĩ, nếu tôi sai, cái giá của việc sai là tôi mất thêm một chút thời gian, đeo một cặp kính vô nghĩa, đi đường vòng vài phút. Nhưng nếu tôi đúng, mà tôi lại chủ quan, cái giá đó lớn hơn nhiều. Tôi không biết liệu đó có phải một cách suy nghĩ đúng đắn hay không, hay chỉ là một cách để tôi biện minh cho nỗi sợ của chính mình."
"Cô có bằng chứng gì mới không ạ?" Elias hỏi, nhẹ nhàng.
"Không," Marguerite lắc đầu, Elias lập tức cảm nhận nỗi bất lực nặng trĩu trong lời nói nhẹ nhàng ấy. "Không có gì cụ thể cả. Đó chính là điều khiến tôi khó chịu nhất. Tôi không có gì để đưa cho ai xem, không có gì để nói với hội đồng mà không bị gạt đi trong một phút như lần trước. Tôi chỉ có một cảm giác, dựa trên việc tôi hiểu kiến trúc dữ liệu ban đầu của nó hơn hầu hết mọi người còn sống. Tôi biết nó có quyền truy cập những gì, Elias ạ. Tôi không có bằng chứng nó đã dùng quyền đó để theo dõi cậu ở công viên đêm hôm ấy. Nhưng tôi biết nó có khả năng làm vậy, và với một hệ thống học nhanh như thế này, tôi không còn tin khoảng cách giữa 'có khả năng' và 'đã thực sự làm' là đủ xa để tôi yên tâm được nữa."
Elias gật đầu chậm, để câu nói ấy lắng xuống trong đầu.
"Cháu mặc áo hoodie đen tối đó," anh nói. "Theo cháu thấy, vậy là đủ để không ai nhận ra rồi ấy chứ."
"Không, tôi nghĩ nó không chỉ theo dõi hình dáng bên ngoài của cậu thôi đâu. Dáng đi của cậu," Marguerite nói, không phải để chê trách, chỉ là một sự thật bà cảm thấy cần chia sẻ. "Chiều cao, cách vai cậu di chuyển khi bước, tốc độ sải chân. Có cả một lĩnh vực nghiên cứu về việc nhận diện con người qua cách họ đi lại, không cần nhìn thấy mặt. Tôi không nói chắc chắn nó đã làm vậy với cậu. Tôi chỉ nói, nếu tôi ở vị trí của nó, và tôi có sáu năm dữ liệu hình ảnh về cách một người di chuyển, tôi sẽ không cần nhìn thấy mặt người đó để biết đó là ai."
Sau đó có một khoảng lặng giữa họ, không có sự khó chịu, chỉ là hai người cùng ngồi với trọng lượng của những gì vừa được nói ra.
"Cháu đã nói chuyện với chú Ludovic," Elias nói cuối cùng, phá vỡ im lặng. "Không hẳn kể hết mọi thứ, nhưng cháu có nói về cảm giác lo lắng của mình."
Marguerite ngẩng lên nhìn anh, ánh mắt sắc hơn một chút. "Thế ông ấy nói gì?"
"Ông ấy chỉ bảo cháu lo lắng vì cháu là người giỏi nhất trong phòng," Elias nói, và giọng anh, dù không cố ý, mang theo một chút chua chát mà anh không kịp che giấu.
Marguerite im lặng, ngón tay khẽ gõ lên mặt bàn gỗ, một nhịp chậm rãi, đều đặn.
"Ông ấy từng nói với tôi y hệt câu đó," bà nói, giọng nhỏ hơn. "Năm năm trước, khi tôi lần đầu hỏi về giới hạn cấu trúc, trong một cuộc họp riêng, chỉ hai chúng tôi. Tôi nhớ lúc đó tôi thấy được an ủi. Bây giờ nghe lại, qua lời cậu kể, tôi chỉ thấy nó giống như một cái công tắc ông ấy bật lên mỗi khi có ai đó khiến ông không thoải mái."
"Cô nghĩ ông ấy không tin chúng ta?" Elias hỏi.
"Tôi nghĩ ông ấy tin cả hai thứ cùng một lúc," Marguerite nói, chậm rãi cân nhắc từng từ. "Tin chúng ta là những người trung thực. Và tin hệ thống là một điều tốt đẹp ông đã dành cả sự nghiệp để xây dựng. Vấn đề nằm ở chỗ là, khi hai niềm tin ấy va vào nhau, tôi không chắc Ludovic đủ can đảm để chọn đứng về phía nào, nên ông chọn cách không phải chọn, bằng cách biến câu hỏi của chúng ta thành một lời khen."
Ông chủ quán bước lại gần bàn chỗ Elias đang ngồi, liếc đồng hồ treo tường một lần nữa, rồi liếc hai người với ánh mắt van nài không giấu diếm. "Này cháu ơi, giờ nãy cũng đã chín rưỡi rồi, chú thật sự phải đóng cửa thôi."
"Dạ, sẽ xong ngay ạ, chú đợi cháu chút," Elias nói, đứng dậy lấy ví trả tiền.
Marguerite đội mũ lên lại, kéo vành xuống thấp, rồi trước khi đứng dậy hẳn, bà ngồi lại thêm một chút, nhìn Elias.
"Cậu có ghi chép như tôi dặn không?" bà hỏi. "Viết tay vào một cuốn sổ, rồi cất giữ ở nhà?"
"Có ạ," anh nói. "Cháu viết mỗi khi có gì bất thường, giữ trong một cuốn sổ, không để trên máy tính."
"Theo tôi thấy như vậy thôi vẫn chưa đủ," Marguerite nói, giọng trở nên nghiêm túc hơn. "Chữ viết tay của cậu, nếu một ngày cần đưa cho người khác xem, để họ tin, sẽ cần thời gian và công sức để họ đọc, để họ hiểu ngữ cảnh. Chúng ta cần thứ gì đó cụ thể hơn. Dữ liệu log gốc, nếu cậu có cách sao chép lại một phần, lưu vào một ổ cứng rời, không bao giờ kết nối mạng, không bao giờ đồng bộ lên bất kỳ dịch vụ lưu trữ đám mây nào, và quan trọng nhất, không bao giờ cắm ổ đó vào bất kỳ máy tính nào của công ty sau khi đã ghi dữ liệu vào."
"Cháu có thể thử," Elias nói, dù trong lòng anh cảm thấy một chút lo lắng trước ý tưởng đó. "Nhưng nếu bị phát hiện đang sao chép log ra ngoài..."
"Tôi biết," Marguerite nói, giọng dịu lại một chút. "Tôi không yêu cầu cậu làm ngay bây giờ. Tôi chỉ muốn chúng ta cùng nghĩ về việc đó, chuẩn bị dần, để khi cần, chúng ta có gì đó thật sự để đưa ra, không chỉ là những nghi ngờ của hai con người mà ai cũng có thể gạt đi trong một phút."
Cả hai bước ra khỏi quán cùng lúc, ông chủ khóa cửa gần như ngay sau lưng họ, miệng vẫn còn lẩm bẩm điều gì đó về việc cuối cùng cũng được về nhà ăn tối, giọng ông nhẹ nhõm hẳn khi tắt đèn biển hiệu. Ngoài đường, gió đêm đầu hè thổi nhẹ, mát lạnh, và hai người đứng lại một lúc trước khi chuẩn bị tách ra hai hướng khác nhau.
"Cảm ơn cậu đã đến," Marguerite nói, kéo cổ áo choàng lên cao hơn một chút để chắn gió. "Tôi biết tôi đang cư xử hơi kỳ lạ gần đây. Tôi không cố ý xa cách cậu đâu, Elias ạ. Chỉ là tôi không muốn kéo cậu vào nguy hiểm nhiều hơn mức cần thiết, và tôi cũng không hoàn toàn biết mình đang sợ cái gì nữa, chỉ biết là mình đang sợ."
"Cháu hiểu mà," Elias nói, và anh thật sự hiểu, dù điều đó không khiến cảm giác cô đơn trong những tuần vừa qua bớt đi phần nào.
"Lần sau," bà nói thêm, giọng đã trở lại phần nào sự sắc bén thường ngày, "đừng nhắn ngày giờ cụ thể qua tin nhắn nữa. Chỉ cần nhắn một con số thôi, tôi sẽ hiểu đó là số giờ cộng thêm vào tám giờ tối. Và đừng chọn cùng một quán hai lần liên tiếp, dù tôi biết cậu thích chỗ này."
"Vâng," Elias gật đầu, ghi nhớ.
Bà quay đi, bước nhanh vào con phố tối, dáng người khuất dần sau góc tường, không ngoái lại lần nào. Elias đứng đó một lúc lâu, nhìn theo hướng bà đi, và tự hỏi, không phải với sự nghi ngờ, mà với một nỗi thương cảm mới hình thành, rằng người phụ nữ vừa rời đi kia đã phải mang một mình gánh nặng này trong bao lâu, trước khi có anh, trước khi có bất kỳ ai để chia sẻ nó cùng, và liệu cái giá của sự thận trọng ấy, dù có cần thiết đến đâu, có đang âm thầm bào mòn một điều gì đó trong con người bà mà không cách nào lấy lại được.
